HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih al-Buxoriy · HadisСаҳиҳ ал-Бухорий · Ҳадис4415Bob 78:Боб 78: Tabuk gʻazoti — Usra (qiyinchilik) gʻazoti deb ham ataladiТабук ғазоти — Усра (қийинчилик) ғазоти деб ҳам аталадиباب غَزْوَةُ تَبُوكَ، وَهْىَ غَزْوَةُ الْعُسْرَةِ

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ الْحُمْلاَنَ لَهُمْ، إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ وَهْىَ غَزْوَةُ تَبُوكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ ‏"‏‏.‏ وَوَافَقْتُهُ، وَهْوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ، وَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ، فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ‏.‏ فَأَجَبْتُهُ، فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ، فَلَمَّا أَتَيْتُهُ، قَالَ ‏"‏ خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ ـ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ ـ فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ ـ أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِمْ بِهِنَّ، فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا لِي إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ، وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ‏.‏ فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْعَهُ إِيَّاهُمْ، ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ، فَحَدَّثُوهُمْ بِمِثْلِ مَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى‏.‏

(Abu Muso (roziyallohu anhu) aytdi:) Meni ashobim Rasululloh ﷺning oldiga — ular u zot bilan Usra (qiyinchilik) qoʻshinida, yaʼni Tabuk gʻazotida boʻ lgan paytda — ular uchun ulov (minish) soʻrash uchun yubordi. Men: «Ey Allohning paygʻambari, ashobim meni — sen ularni ulovga mindirishing uchun — senga yubordi», dedim. U zot: «Allohga qasamki, men sizlarni hech narsaga mindirmaymain!» dedilar. Men u zotga — u zot gʻazablangan holda — toʻgʻri kelgan edim, lekin men (buni) sezmadim. Men Paygʻambar ﷺning (ulov) bermaganidan va Paygʻambar ﷺ menga koʻngillarida (ozor) topgan boʻ lishi qoʻrquvidan — gʻamgin holda qaytdim. Ashobimnning oldiga qaytib, ularga Paygʻambar ﷺ aytgan (soʻz)ni xabar berdim. Koʻp oʻtmay — bir ozgina (vaqt)dan keyin — Bilolni: «Ey Abdulloh ibn Qays!» deb chaqirayotganini eshitdim. Men unga javob berdim. U: «Rasululloh ﷺga javob ber, u zot seni chaqirayapti», dedi. Men u zotning oldiga kelganimda, u zot: «Mana bu ikki juft (tuya)ni — va (yana) bu ikki juftni — ol» — bu (jami) olti tuya edi, u zot ularni oʻsha paytda Saʼddan sotib olgan edilar — «ularni ashobingga olib bor va: ‹Albatta Alloh — yoki: Rasululloh ﷺ — sizlarni bularga mindirayapti, bas ularga mining› deb ayt», dedilar. Men ularni (tuyalarni) olib ularning oldiga bordim va: «Albatta Paygʻambar ﷺ sizlarni bularga mindirayapti; lekin, Allohga qasamki, men sizlarni — sizdan baʼzilaringiz men bilan Rasululloh ﷺning soʻzini eshitgan (kishi)ning oldiga bormaguncha — qoʻymaymain (yolgʻiz qoldirmaymain); men sizlarga Rasululloh ﷺ aytmagan narsani gapirdim deb oʻylamanglar», dedim. Ular menga: «Albatta sen bizning oldimizda rostgoʻy (ishonchli)san; biz sen xohlagan ishni albatta qilamiz», dedilar. Abu Muso ulardan bir necha kishi bilan — Rasululloh ﷺning ularga (avval) man qilgani, soʻng keyin bergani (haqidagi) soʻzini eshitgan kishilarning oldiga bordi; ular (ham) ularga Abu Muso aytgan (soʻz)ning oʻzini gapirdilar.(Абу Мусо (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мени ашобим Расулуллоҳ ﷺнинг олдига — улар у зот билан Усра (қийинчилик) қўшинида, яъни Табук ғазотида бў лган пайтда — улар учун улов (миниш) сўраш учун юборди. Мен: «Эй Аллоҳнинг пайғамбари, ашобим мени — сен уларни уловга миндиришинг учун — сенга юборди», дедим. У зот: «Аллоҳга қасамки, мен сизларни ҳеч нарсага миндирмаймаин!» дедилар. Мен у зотга — у зот ғазабланган ҳолда — тўғри келган эдим, лекин мен (буни) сезмадим. Мен Пайғамбар ﷺнинг (улов) бермаганидан ва Пайғамбар ﷺ менга кўнгилларида (озор) топган бў лиши қўрқувидан — ғамгин ҳолда қайтдим. Ашобимннинг олдига қайтиб, уларга Пайғамбар ﷺ айтган (сўз)ни хабар бердим. Кўп ўтмай — бир озгина (вақт)дан кейин — Билолни: «Эй Абдуллоҳ ибн Қайс!» деб чақираётганини эшитдим. Мен унга жавоб бердим. У: «Расулуллоҳ ﷺга жавоб бер, у зот сени чақираяпти», деди. Мен у зотнинг олдига келганимда, у зот: «Мана бу икки жуфт (туя)ни — ва (яна) бу икки жуфтни — ол» — бу (жами) олти туя эди, у зот уларни ўша пайтда Саъддан сотиб олган эдилар — «уларни ашобингга олиб бор ва: ‹Албатта Аллоҳ — ёки: Расулуллоҳ ﷺ — сизларни буларга миндираяпти, бас уларга мининг› деб айт», дедилар. Мен уларни (туяларни) олиб уларнинг олдига бордим ва: «Албатта Пайғамбар ﷺ сизларни буларга миндираяпти; лекин, Аллоҳга қасамки, мен сизларни — сиздан баъзиларингиз мен билан Расулуллоҳ ﷺнинг сўзини эшитган (киши)нинг олдига бормагунча — қўймаймаин (ёлғиз қолдирмаймаин); мен сизларга Расулуллоҳ ﷺ айтмаган нарсани гапирдим деб ўйламанглар», дедим. Улар менга: «Албатта сен бизнинг олдимизда ростгўй (ишончли)сан; биз сен хоҳлаган ишни албатта қиламиз», дедилар. Абу Мусо улардан бир неча киши билан — Расулуллоҳ ﷺнинг уларга (аввал) ман қилгани, сўнг кейин бергани (ҳақидаги) сўзини эшитган кишиларнинг олдига борди; улар (ҳам) уларга Абу Мусо айтган (сўз)нинг ўзини гапирдилар.

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ · Rivoyat qildi:Ривоят қилди: Abu Muso Abdulloh ibn Qays al-Ash'ariy