حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا. فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ، وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، فَاشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّنَا. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ وَيَقُولُ ـ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلاً. فَيَأْتُونَهُ، فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا مُوسَى الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا عِيسَى فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي، فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، سَلْ تُعْطَهْ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ. فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِي، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، ثُمَّ أُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ، وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا مِثْلَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ حَتَّى مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ ". وَكَانَ قَتَادَةُ يَقُولُ عِنْدَ هَذَا أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ.
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Alloh Qiyomat kunida odamlarni (bir joyga) toʻplaydi. Ular: ‹Qani edi, Robbimiz huzurida (kimnidir) shafoatchi qilsak — toki U bizni shu (turgan) joyimizdan (ogʻir holdan) qutqarsa›, deydilar. Bas, ular Odamning oldiga kelib: ‹Sen — Alloh Oʻz qoʻli bilan yaratgan, senga Oʻz ruhidan puflagan va farishtalarga buyurib, ular senga sajda qilgan zotsan; bizga Robbimiz huzurida shafoat qil›, deydilar. U: ‹Men u (martaba) sohibi emasman›, deydi va xatosini eslab: ‹Nuhning — Alloh yuborgan birinchi rasulning — oldiga boringlar›, deydi. Ular uning oldiga kelishadi; u (ham): ‹Men u sohibi emasman›, deydi va xatosini eslab: ‹Ibrohimning — Alloh Oʻziga xalil (doʻst) qilib olgan zotning — oldiga boringlar›, deydi. Ular uning oldiga kelishadi; u (ham): ‹Men u sohibi emasman›, deydi va xatosini eslab: ‹Musoning — Alloh (bevosita) gaplashgan zotning — oldiga boringlar›, deydi. Ular uning oldiga kelishadi; u (ham): ‹Men u sohibi emasman›, deydi va xatosini eslab: ‹Isoning oldiga boringlar›, deydi. Ular uning oldiga kelishadi; u: ‹Men u sohibi emasman; Muhammad ﷺning oldiga boringlar — uning oldingi va keyingi gunohlari kechirilgan›, deydi. Bas, ular mening oldimga kelishadi; men Robbim huzuriga (kirishga) izn soʻrayman. Uni koʻrganimda, sajdaga yiqilaman; U meni — Alloh xohlagancha — (sajdada) qoldiradi. Soʻng: ‹Boshingni koʻtar; soʻra — beriladi; ayt — eshitiladi; shafoat qil — shafoating qabul qilinadi›, deyiladi. Men boshimni koʻtaraman va Robbimni — U menga oʻrgatadigan bir hamd bilan — hamd aytaman. Soʻng shafoat qilaman; U menga bir hadd (chegara) belgilaydi; men ularni doʻzaxdan chiqarib, jannatga kiritaman. Soʻng (yana) qaytib, oʻshanga oʻxshash sajdaga yiqilaman — uchinchi yoki toʻrtinchisida — toki doʻzaxda Qurʼon (hukmi) bilan ushlab qolinganlardan boshqa hech kim qolmaydi», dedilar. Qatoda bu (oʻrin)da: «Yaʼni unga (mangu doʻzax) abadiyligi vojib boʻlganlar», der edi.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Қиёмат кунида одамларни (бир жойга) тўплайди. Улар: ‹Қани эди, Роббимиз ҳузурида (кимнидир) шафоатчи қилсак — токи У бизни шу (турган) жойимиздан (оғир ҳолдан) қутқарса›, дейдилар. Бас, улар Одамнинг олдига келиб: ‹Сен — Аллоҳ Ўз қўли билан яратган, сенга Ўз руҳидан пуфлаган ва фаришталарга буюриб, улар сенга сажда қилган зоцан; бизга Роббимиз ҳузурида шафоат қил›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба) соҳиби эмасман›, дейди ва хатосини эслаб: ‹Нуҳнинг — Аллоҳ юборган биринчи расулнинг — олдига боринглар›, дейди. Улар унинг олдига келишади; у (ҳам): ‹Мен у соҳиби эмасман›, дейди ва хатосини эслаб: ‹Иброҳимнинг — Аллоҳ Ўзига халил (дўст) қилиб олган зотнинг — олдига боринглар›, дейди. Улар унинг олдига келишади; у (ҳам): ‹Мен у соҳиби эмасман›, дейди ва хатосини эслаб: ‹Мусонинг — Аллоҳ (бевосита) гаплашган зотнинг — олдига боринглар›, дейди. Улар унинг олдига келишади; у (ҳам): ‹Мен у соҳиби эмасман›, дейди ва хатосини эслаб: ‹Исонинг олдига боринглар›, дейди. Улар унинг олдига келишади; у: ‹Мен у соҳиби эмасман; Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — унинг олдинги ва кейинги гуноҳлари кечирилган›, дейди. Бас, улар менинг олдимга келишади; мен Роббим ҳузурига (киришга) изн сўрайман. Уни кўрганимда, саждага йиқиламан; У мени — Аллоҳ хоҳлаганча — (саждада) қолдиради. Сўнг: ‹Бошингни кўтар; сўра — берилади; айт — эшитилади; шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади›, дейилади. Мен бошимни кўтараман ва Роббимни — У менга ўргатадиган бир ҳамд билан — ҳамд айтаман. Сўнг шафоат қиламан; У менга бир ҳадд (чегара) белгилайди; мен уларни дўзахдан чиқариб, жаннатга киритаман. Сўнг (яна) қайтиб, ўшанга ўхшаш саждага йиқиламан — учинчи ёки тўртинчисида — токи дўзахда Қуръон (ҳукми) билан ушлаб қолинганлардан бошқа ҳеч ким қолмайди», дедилар. Қатода бу (ўрин)да: «Яъни унга (мангу дўзах) абадийлиги вожиб бўлганлар», дер эди.