حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ الْقَطَّانُ , نَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ شَبِيبٍ الْمَعْمَرِيُّ , قَالَ : سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ صُدْرَانَ السُّلَمِيَّ , يَقُولُ : حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْمُونٍ الْمُرَادِيُّ , نَا عَوْفٌ , عَنِ الْحَسَنِ ، أَوْ خِلاسٍ ، عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلامُ ، شَكَّ ابْنُ مَيْمُونٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ لِعَلِيٍّ : " يَا عَلِيُّ ، قَدْ جَعَلْتُ إِلَيْكَ هَذِهِ السَّبْقَةَ بَيْنَ النَّاسِ ، فَخَرَجَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ، فَدَعَا سُرَاقَةَ بْنَ مَالِكٍ , فَقَالَ : يَا سُرَاقَةُ ، إِنِّي قَدْ جَعَلْتُ إِلَيْكَ مَا جَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عُنُقِي مِنْ هَذِهِ السَّبْقَةِ فِي عُنُقِكِ ، فَإِذَا أَتَيْتَ الْمِيطَانَ " ، قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ : وَالْمِيطَانُ مَرْسِلُهَا مِنَ الْغَايَةِ ، فَصُفَّ الْخَيْلَ ثُمَّ نَادِ ثَلاثًا ، هَلْ مِنْ مُصْلِحٍ لِلِّجَامِ ، أَوْ حَامِلٍ لِغُلامٍ ، أَوْ طَارِحٍ لِجَلٍّ , فَإِذَا لَمْ يُجِبْكَ أَحَدٌ فَكَبِّرْ ثَلاثًا ثُمَّ خَلِّهَا عِنْدَ الثَّالِثَةِ يُسْعِدُ اللَّهُ بِسَبْقِهِ مَنْ شَاءَ مِنْ خَلْقِهِ , فَكَانَ عَلِيٌّ يَقْعُدُ عِنْدَ مُنْتَهَى الْغَايَةِ وَيَخُطُّ خَطًّا يُقِيمُ رَجُلَيْنِ مُتَقَابِلَيْنِ عِنْدَ طَرَفِ الْخَطِّ طَرْفُهُ بَيْنَ إِبْهَامَيْ أَرُجُلِهِمَا , وَتَمُرُّ الْخَيْلُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ وَيَقُولُ لَهُمَا : إِذَا خَرَجَ أَحَدُ الْفَرَسَيْنِ عَلَى صَاحِبِهِ بِطَرَفِ أُذُنَيْهِ ، أَوْ أُذُنٍ ، أَوْ عِذَارٍ فَاجْعَلُوا السَّبْقَةَ لَهُ , فَإِنْ شَكَكْتُمَا ، فَاجْعَلا سَبْقَهُمَا نِصْفَيْنِ ، فَإِذَا قَرَنْتُمْ ثِنْتَيْنِ فَاجْعَلُوا الْغَايَةَ مِنْ غَايَةِ أَصْغَرِ الثِّنْتَيْنِ , وَلا جَلَبَ ، وَلا جَنَبَ وَلا شِغَارَ فِي الإِسْلامِ
Ali (alayhissalom)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Aliga: «Ey Ali, men odamlar orasidagi bu poyga (ishini) senga topshirdim», dedilar. Ali (roziyallohu anhu) chiqib, Suroqa ibn Molikni chaqirdi va: «Ey Suroqa, Paygʻambar ﷺ bu poygadan mening boʻynimga qoʻygan narsani men sening boʻyningga qoʻydim. Mitonga borganingda — Abu Abdurrahmon aytdi: miton — marradan (oʻlchanadigan) qoʻyib yuborish joyidir — otlarni saf qilib tur, soʻng uch marta: ‹Jilovini toʻgʻrilaydigan, yo bolani mindiradigan, yo jul tashlaydigan bormi?›, deb nido qil. Agar senga hech kim javob bermasa, uch marta takbir ayt, soʻng uchinchisida ularni qoʻyib yubor; Alloh oʻz xalqidan xohlagan kishini oʻzishi bilan baxtli qiladi», dedi. Ali marraning oxirida oʻtirar, bir chiziq tortar, chiziqning ikki chetida bir-biriga qarama-qarshi ikki kishini tik turgʻizar, chiziqning uchi ularning oyoq bosh barmoqlari orasida boʻlar edi. Otlar oʻsha ikki kishining orasidan oʻtar, u ikkoviga: «Ikki otdan biri sherigidan ikki qulogʻining uchi bilan, yo bir qulogʻi, yo yuzlik bogʻichi bilan oʻzib chiqsa, sovrinni oʻshanga beringlar. Agar ikkovingiz shubhaga tushsangiz, ularning sovrinini teng ikkiga boʻlinglar. Ikkitasini qoʻshsangiz, marrani ikkovining kichigining marrasidan qilinglar. Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq», der edi.Али (алайҳиссалом)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Алига: «Эй Али, мен одамлар орасидаги бу пойга (ишини) сенга топширдим», дедилар. Али (розияллоҳу анҳу) чиқиб, Суроқа ибн Моликни чақирди ва: «Эй Суроқа, Пайғамбар ﷺ бу пойгадан менинг бўйнимга қўйган нарсани мен сенинг бўйнингга қўйдим. Митонга борганингда — Абу Абдурраҳмон айтди: митон — маррадан (ўлчанадиган) қўйиб юбориш жойидир — отларни саф қилиб тур, сўнг уч марта: ‹Жиловини тўғрилайдиган, ё болани миндирадиган, ё жул ташлайдиган борми?›, деб нидо қил. Агар сенга ҳеч ким жавоб бермаса, уч марта такбир айт, сўнг учинчисида уларни қўйиб юбор; Аллоҳ ўз халқидан хоҳлаган кишини ўзиши билан бахтли қилади», деди. Али марранинг охирида ўтирар, бир чизиқ тортар, чизиқнинг икки четида бир-бирига қарама-қарши икки кишини тик турғизар, чизиқнинг учи уларнинг оёқ бош бармоқлари орасида бўлар эди. Отлар ўша икки кишининг орасидан ўтар, у икковига: «Икки отдан бири шеригидан икки қулоғининг учи билан, ё бир қулоғи, ё юзлик боғичи билан ўзиб чиқса, совринни ўшанга беринглар. Агар икковингиз шубҳага тушсангиз, уларнинг совринини тенг иккига бўлинглар. Иккитасини қўшсангиз, маррани икковининг кичигининг маррасидан қилинглар. Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ», дер эди.