حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِيُّ , نَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ ، رَحِمَهُ اللَّهُ , نَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ السَّكُونِيُّ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَبَّقَ بَيْنَ الْخَيْلِ ، وَفَضَّلَ الْقُرَّحَ فِي الْغَايَةِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar va masofada yoshi toʻlgan otlarni ustun qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар ва масофада ёши тўлган отларни устун қилдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ ، نَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ . ح وَنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " ضَمَّرَ الْخَيْلَ وَسَابَقَ بَيْنَهَا " ، وَقَالَ الْمُعْتَمِرُ : كَانَ يُضَمِّرُ وَيُسَابِقُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlarni ozdirdilar va ular orasida poyga oʻtkazdilar. Muʼtamir esa: «U zot ozdirar va poyga oʻtkazar edilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отларни оздирдилар ва улар орасида пойга ўтказдилар. Муътамир эса: «У зот оздирар ва пойга ўтказар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ الْقَطَّانُ , حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ . ح وَنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ , وَيَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْوَهَّابِ , قَالا : نَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو . ح وَنا أَبُو بَكْرٍ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نَا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , قَالا : نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , أَخْبَرَنِي نَافِعٌ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَابِقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الْمُضَمَّرَةِ مِنْهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَالَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ozdirilgan otlar orasida Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganlari orasida esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha poyga oʻtkazdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ оздирилган отлар орасида Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганлари орасида эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача пойга ўтказдилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ كَرَامَةَ . ح وَنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ , نَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ , قَالا : نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " ضَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، الْخَيْلَ ، وَكَانَ يُرْسِلُ الَّتِي ضُمِّرَتْ مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ ، وَالَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Rasululloh ﷺ otlarni poygaga tayyorlab, ozdirar edilar. Ozdirilgan otlarni Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmagan otlarni esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirar edilar.»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ отларни пойгага тайёрлаб, оздирар эдилар. Оздирилган отларни Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаган отларни эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача югуртирар эдилар.»

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَاعِدٍ ، نَا أَبُو عُبَيْدٍ الْمَخْزُومِيُّ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيُّ , عَنِ الثَّوْرِيِّ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ , عَنْ سُفْيَانَ . ح وَنا ابْنُ صَاعِدٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ , وَأَبُو حُذَيْفَةَ ، قَالا : نَا سُفْيَانُ . ح وَنا أَبُو صَالِحٍ الأَصْبَهَانِيُّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعِيدٍ , نَا أَبُو مَسْعُودٍ ، نَا أَبُو عَامِرٍ ، نَا سُفْيَانُ . ح وَنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَجْرَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُضَمَّرَةَ مِنَ الْخَيْلِ مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَأَجْرَى مَا لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ قَالَ : فَوَثَبَ بِي الْجِدَارَ " ، قَالَ سُفْيَانُ : مَا بَيْنَ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى الْحَفْيَاءِ خَمْسَةُ أَمْيَالٍ أَوْ سِتَّةٌ ، وَمَا بَيْنَ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ مِيلٌ . هَذَا لَفْظُ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيِّ , عَنِ الثَّوْرِيِّ . وَقَالَ هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ فِي حَدِيثِهِ : إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ ، وَذَكَرُوا أَنَّهَا سِتَّةُ أَمْيَالٍ , وَقَالَ الرَّمَادِيُّ , عَنْ أَبِي حُذَيْفَةَ : قَالَ سُفْيَانُ : مَا بَيْنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ سِتَّةُ أَمْيَالٍ , وَمَا بَيْنَ مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ مِيلٌ . وَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ فِي حَدِيثِهِ : وَأَجْرَى مَا لَمْ تُضَمَّرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ , قَالَ ابْنُ عُمَرَ : وَكُنْتُ فِيمَنْ أَجْرَى

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Paygʻambar ﷺ ozdirilgan otlarni Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha yugurtirdilar, ozdirilmaganlarini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirdilar. (Ot) men bilan devordan sakrab oʻtdi», dedi. Sufyon aytdi: Saniyyatul-Vidoʻ bilan Hafyo orasi besh yoki olti mil, Saniyyatul-Vidoʻ bilan Banu Zurayq masjidi orasi esa bir mildir. Bu — Abdulloh ibn Valid al-Adaniyning Savriydan (qilgan) hadisining lafzidir. Horun ibn Ishoq oʻz hadisida: «Banu Zurayq masjidigacha», dedi va ular buning olti mil ekanini zikr qildilar. Ramodiy esa Abu Huzayfadan (keltirib): Sufyon aytdi: Hafyo bilan Saniyyatul-Vidoʻ orasi olti mil, Banu Zurayq masjidi bilan Saniyyatul-Vidoʻ orasi esa bir mil, dedi. Abu Masʼud oʻz hadisida: «Ozdirilmaganlarini yuqori Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirdilar», dedi. Ibn Umar: «Men ham (ot) yugurtirganlar orasida edim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Пайғамбар ﷺ оздирилган отларни Ҳафёдан Санийятул-Видўгача югуртирдилар, оздирилмаганларини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача югуртирдилар. (От) мен билан девордан сакраб ўтди», деди. Суфён айтди: Санийятул-Видў билан Ҳафё ораси беш ёки олти мил, Санийятул-Видў билан Бану Зурайқ масжиди ораси эса бир милдир. Бу — Абдуллоҳ ибн Валид ал-Аданийнинг Саврийдан (қилган) ҳадисининг лафзидир. Ҳорун ибн Ишоқ ўз ҳадисида: «Бану Зурайқ масжидигача», деди ва улар бунинг олти мил эканини зикр қилдилар. Рамодий эса Абу Ҳузайфадан (келтириб): Суфён айтди: Ҳафё билан Санийятул-Видў ораси олти мил, Бану Зурайқ масжиди билан Санийятул-Видў ораси эса бир мил, деди. Абу Масъуд ўз ҳадисида: «Оздирилмаганларини юқори Санийядан Бану Зурайқ масжидигача югуртирдилар», деди. Ибн Умар: «Мен ҳам (от) югуртирганлар орасида эдим», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , نَا ابْنُ عُلَيَّةَ , نَا أَيُّوبُ , عَنِ ابْنِ نَافِعٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " سَبَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْخَيْلِ , فَأَرْسَلَ مَا ضُمِّرَ مِنْهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَأَرْسَلَ مَا لَمْ يُضَمَّرْ مِنْهَا مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : وَكُنْتُ فَارِسًا يَوْمَئِذٍ فَسَبَقْتُ النَّاسَ ، وَطَفَفَتْ بِي الْفَرَسُ مَسْجِدَ بَنِي زُرَيْقٍ " ، تَفَرَّدَ بِهِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنِ ابْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ulardan ozdirilganini Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha qoʻyib yubordilar», dedi. Abdulloh aytdi: «Oʻsha kuni men chavandoz edim; odamlardan oʻzib ketdim va ot meni Banu Zurayq masjididan sakrab oʻtkazdi». Buni Ismoil ibn Ulayya Ayyubdan, u Ibn Nofeʼdan, u otasidan (rivoyat qilishda) yakka qolgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: улардан оздирилганини Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача қўйиб юбордилар», деди. Абдуллоҳ айтди: «Ўша куни мен чавандоз эдим; одамлардан ўзиб кетдим ва от мени Бану Зурайқ масжидидан сакраб ўтказди». Буни Исмоил ибн Улайя Айюбдан, у Ибн Нофеъдан, у отасидан (ривоят қилишда) якка қолган.

حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ , نَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ , نَا أَيُّوبُ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَبَّقَ بَيْنَ الْخَيْلِ فَجَعَلَ غَايَةَ الْمُضَمَّرَةِ مِنْ مَكَانِ كَذَا إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَجَعَلَ غَايَةَ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ " ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : فَجِئْتُ سَابِقًا فَطَفَفَتْ بِي الْمَسْجِدَ وَكَانَ قَصِيرًا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ozdirilganlarining marrasini falon joydan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganlarining marrasini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha qildilar. Abdulloh aytdi: «Men birinchi boʻlib keldim va ot meni masjiddan sakrab oʻtkazdi — u past edi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: оздирилганларининг маррасини фалон жойдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганларининг маррасини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача қилдилар. Абдуллоҳ айтди: «Мен биринчи бўлиб келдим ва от мени масжиддан сакраб ўтказди — у паст эди».

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ الْهَاشِمِيُّ , نَا أَبُو مُصْعَبٍ ، عَنْ مَالِكٍ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا مَالِكٌ . ح وَنا أَبُو رَوْقٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ خَلادٍ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكٌ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شُعَيْبٍ الْبَزَّازُ , نَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي مَالِكٌ , وَحَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَالِكِيُّ , نَا بُنْدَارٌ , نَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ , نَا مَالِكٌ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنَ الْحَفْيَاءِ ، وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ , وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ " ، وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فِيمَنْ سَابَقَ بِهَا . أَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ ، إِلا أَنَّ بَشِيرَ بْنَ عُمَرَ قَالَ : سَبَّقَ فِي الْمَوْضِعَيْنِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ozdirilgan otlar orasida Hafyodan poyga oʻtkazdilar, uning marrasi Saniyyatul-Vidoʻ edi. Yana ozdirilmagan otlar orasida Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha poyga oʻtkazdilar. Abdulloh ham shu poygada qatnashganlardan edi. Ularning lafzlari bir-biriga yaqin, faqat Bashir ibn Umar ikkala oʻrinda ham «sabbaqa», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оздирилган отлар орасида Ҳафёдан пойга ўтказдилар, унинг марраси Санийятул-Видў эди. Яна оздирилмаган отлар орасида Санийядан Бану Зурайқ масжидигача пойга ўтказдилар. Абдуллоҳ ҳам шу пойгада қатнашганлардан эди. Уларнинг лафзлари бир-бирига яқин, фақат Башир ибн Умар иккала ўринда ҳам «саббақа», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عِيسَى بْنِ أَبِي حَيَّةَ ، نَا إِسْحَاقُ بْنُ أَبِي إِسْرَائِيلَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ مَسْمُولٍ , نَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ , قَالَ : " سَبَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، بَيْنَ الْخَيْلِ وَكُنْتُ عَلَى فَرَسٍ مِنْهَا , فَقَالَ : لا تَزَالُ تَبْضِعُهُ ، أَيْ لا تَزَالُ تَضْرِبُهُ "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar, men ulardan bir otning ustida edim. Shunda u zot: ‹Sen uni tinmay kesyapsan›, dedilar», dedi. Yaʼni: sen uni tinmay urib turibsan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар, мен улардан бир отнинг устида эдим. Шунда у зот: ‹Сен уни тинмай кесяпсан›, дедилар», деди. Яъни: сен уни тинмай уриб турибсан.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ , نَا الزُّبَيْرُ بْنُ حُرَيْثٍ , نَا أَبُو لَبِيدٍ لُمَازَةُ بْنُ زَبَّارٍ ، قَالَ : أُرْسِلَتِ الْخَيْلُ مِنَ الْحَجَّاجِ وَالْحَكَمُ بْنُ أَيُّوبَ عَلَى الْبَصْرَةِ فَأَتَيْنَا الرِّهَانَ , فَلَمَّا جَاءَتِ الْخَيْلُ ، قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَسَأَلْنَاهُ أَكَانُوا يُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ؟ ، قَالَ : فَمِلْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ فِي قَصْرِهِ بِالزَّاوِيَةِ , فَقُلْنَا : يَا أَبَا حَمْزَةَ ، " أَكُنْتُمْ تُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , أَوْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَاهِنُ ؟ ، قَالَ : نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاهَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ : سَبِخَةٌ ، فَجَاءَتْ سَابِقَةً فَهَشَّ لِذَلِكَ وَأَعْجَبَهُ " ، حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ , حَدَّثَنِي الزُّبَيْرُ بْنُ حُرَيْثٍ , عَنْ أَبِي لَبِيدٍ , فَذَكَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ

Abu Labid Lumoza ibn Zabbor aytdi: Hajjoj tomonidan otlar poygaga qoʻyildi, al-Hakam ibn Ayyub Basroga (voliy) edi. Biz garov poygasiga bordik. Otlar kelganida biz: «Anas ibn Molikning oldiga borib, undan: Rasululloh ﷺ zamonlarida garov qilarmidilar, deb soʻrasak edi», dedik. Bas, biz uning oldiga bordik — u Zoviyadagi qasrida edi. Biz: «Ey Abu Hamza, sizlar Rasululloh ﷺ zamonlarida garov qilarmidingizlar, yoki Rasululloh ﷺ garov qilarmidilarmi?», dedik. U: «Ha, vallohi, Rasululloh ﷺ Sabha deb ataladigan bir otlari ustida garov qildilar; u oʻzib keldi va bu u zotni quvontirdi hamda maʼqul boʻldi», dedi. Yana Zubayr ibn Hurays Abu Labiddan, u Anas ibn Molikdan, u Paygʻambar ﷺdan Yazidning hadisiga oʻxshashini zikr qildi.Абу Лабид Лумоза ибн Заббор айтди: Ҳажжож томонидан отлар пойгага қўйилди, ал-Ҳакам ибн Айюб Басрога (волий) эди. Биз гаров пойгасига бордик. Отлар келганида биз: «Анас ибн Моликнинг олдига бориб, ундан: Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров қилармидилар, деб сўрасак эди», дедик. Бас, биз унинг олдига бордик — у Зовиядаги қасрида эди. Биз: «Эй Абу Ҳамза, сизлар Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров қилармидингизлар, ёки Расулуллоҳ ﷺ гаров қилармидиларми?», дедик. У: «Ҳа, валлоҳи, Расулуллоҳ ﷺ Сабҳа деб аталадиган бир отлари устида гаров қилдилар; у ўзиб келди ва бу у зотни қувонтирди ҳамда маъқул бўлди», деди. Яна Зубайр ибн Ҳурайс Абу Лабиддан, у Анас ибн Моликдан, у Пайғамбар ﷺдан Язиднинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ الْجُنْدِيسَابُورِيُّ , وَأَبُو بَكْرٍ الأَزْرَقُ يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ , قَالا : نَا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، الْقُصْوَى لا تُدْفَعُ فِي سِبَاقٍ إِلا سَبَقَتْ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning Qasvo (nomli) tuyalari poygaga qoʻyilsa, albatta, oʻzib chiqar edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг Қасво (номли) туялари пойгага қўйилса, албатта, ўзиб чиқар эди», деди.

قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ : فَجَاءَ رَجُلٌ فَسَابَقَهَا فَسَبَقَهَا فَوَجَدَ النَّاسُ مِنْ ذَلِكَ أَنْ سُبِقَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَبَلَغَ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : إِنَّ النَّاسَ لَمْ يَرْفَعُوا شَيْئًا مِنْ هَذِهِ الدُّنْيَا إِلا وَضَعَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ "

Saʼid ibn al-Musayyab aytdi: soʻng bir kishi kelib, u bilan poyga qildi va uni oʻzib ketdi. Odamlar Rasululloh ﷺning tuyalari oʻzib ketilganidan ranjidilar. Bu (xabar) Paygʻambar ﷺga yetganida, u zot: «Albatta, odamlar bu dunyodan biror narsani koʻtarmadilarki, Alloh azza va jalla uni tushirmagan boʻlsa», dedilar.Саъид ибн ал-Мусайяб айтди: сўнг бир киши келиб, у билан пойга қилди ва уни ўзиб кетди. Одамлар Расулуллоҳ ﷺнинг туялари ўзиб кетилганидан ранжидилар. Бу (хабар) Пайғамбар ﷺга етганида, у зот: «Албатта, одамлар бу дунёдан бирор нарсани кўтармадиларки, Аллоҳ азза ва жалла уни туширмаган бўлса», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , وَأَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ , وَأَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ , قَالُوا : نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكٌ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتِ الْقُصْوَى نَاقَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، لا تُدْفَعُ فِي سِبَاقٍ إِلا سَبَقَتْ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qasvo Rasululloh ﷺning tuyalari edi; poygaga qoʻyilsa, albatta, oʻzib chiqar edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қасво Расулуллоҳ ﷺнинг туялари эди; пойгага қўйилса, албатта, ўзиб чиқар эди», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْوَاثِقِ ، نَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى الْبَرْمَكِيُّ , نَا مَعْنٌ , نَا مَالِكٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " كَانَتِ الْقُصْوَى لا تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى بَكْرٍ فَسَابَقَهُ فَسَبَقَهَا فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ , وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّهُ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنَ الأَرْضِ إِلا وَضَعَهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qasvo oʻzib ketilmas edi. Bir aʼrobiy yosh tuyada kelib, u bilan poyga qildi va uni oʻzib ketdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. (Kimdir): ‹Ey Allohning Rasuli, Azbo oʻzib ketildi›, dedi. Paygʻambar ﷺ esa: ‹Albatta, Alloh yerdan biror narsani koʻtarsa, uni tushirishi — Allohning zimmasidagi haqdir›, dedilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қасво ўзиб кетилмас эди. Бир аъробий ёш туяда келиб, у билан пойга қилди ва уни ўзиб кетди. Бу мусулмонларга оғир ботди. (Кимдир): ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Азбо ўзиб кетилди›, деди. Пайғамбар ﷺ эса: ‹Албатта, Аллоҳ ердан бирор нарсани кўтарса, уни тушириши — Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақдир›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ ، وَأَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ ، وَأَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ ، قَالُوا : نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ , عَنْ مَالِكٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ , يَقُولُ : " إِنَّ الْعَضْبَاءَ نَاقَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، كَانَتْ لا تُسْبَقُ كُلَّمَا دُفِعَتْ فِي سِبَاقٍ , فَدُفِعَتْ يَوْمًا فِي إِبِلٍ فَسُبِقَتْ فَكَانَتْ عَلَى الْمُسْلِمِينَ كَآبَةٌ أَنْ سُبِقَتْ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّ النَّاسَ إِذَا رَفَعُوا شَيْئًا ، أَوْ أَرَادُوا رَفْعَ شَيْءٍ وَضَعَهُ اللَّهُ "

Saʼid ibn al-Musayyabning shunday deganini eshitdi: Azbo — Rasululloh ﷺning tuyalari — poygaga qoʻyilgan har safar oʻzib ketilmas edi. Bir kuni u tuyalar orasiga qoʻyildi va oʻzib ketildi. Uning oʻzib ketilgani musulmonlarga gʻamgin boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, odamlar biror narsani koʻtarsalar yoki biror narsani koʻtarishni istasalar, Alloh uni tushiradi», dedilar.Саъид ибн ал-Мусайябнинг шундай деганини эшитди: Азбо — Расулуллоҳ ﷺнинг туялари — пойгага қўйилган ҳар сафар ўзиб кетилмас эди. Бир куни у туялар орасига қўйилди ва ўзиб кетилди. Унинг ўзиб кетилгани мусулмонларга ғамгин бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, одамлар бирор нарсани кўтарсалар ёки бирор нарсани кўтаришни истасалар, Аллоҳ уни туширади», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْخَضِرِ ، بِمِصْرَ , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ , نَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ , نَا بَقِيَّةُ , حَدَّثَنِي شُعْبَةُ , حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : " سَابَقَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيُّ فَسَبَقَهُ , فَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَجَدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مِنْ ذَلِكَ ، فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ , فَقَالَ : حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لا يَرْفَعَ شَيْءٌ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا إِلا وَضَعَهُ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan bir aʼrobiy poyga qildi va uni ortda qoldirib gʻolib chiqdi. Rasululloh ﷺning sahobalari goʻyo bundan koʻngillari ogʻrigandek boʻldi. Bu haqda u zotdan soʻralganda, u zot: «Dunyoda oʻzini koʻtargan har qanday narsani Alloh pastga tushirishi — Allohning ustidagi haqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бир аъробий пойга қилди ва уни ортда қолдириб ғолиб чиқди. Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари гўё бундан кўнгиллари оғригандек бўлди. Бу ҳақда у зотдан сўралганда, у зот: «Дунёда ўзини кўтарган ҳар қандай нарсани Аллоҳ пастга тушириши — Аллоҳнинг устидаги ҳақдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ الْعَسْكَرِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَحْمَدَ ، نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ السَّرَّاجُ . ح وَنا أَبُو الْحَسَنِ أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الصَّفَّارُ , وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ بْنِ مِهْرَانَ , قَالا : نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ السَّرَّاجُ النَّيْسَابُورِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَاسِطِيِّ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ , عَنِ الْحَسَنِ , عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا جَلَبَ وَلا جَنَبَ وَلا شِغَارَ فِي الإِسْلامِ , وَمَنِ اسْتَعْمَلَهُ فَلَيْسَ مِنَّا " ، وَقَالَ ابْنُ مِهْرَانَ : " وَمَنِ انْتَهَبَ فَلَيْسَ مِنَّا " ، تَفَرَّدَ بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ , وَلَمْ يَكْتُبْهُ إِلا مِنْ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ السَّرَّاجِ عَنْهُ

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq. Kim uni qilsa, u bizdan emas», dedilar. Ibn Mehron esa: «Kim talon-toroj qilsa, u bizdan emas», (deb keltirdi). Buni Muhammad ibn Abon Hammod ibn Salamadan yakka oʻzi rivoyat qilgan; uni Ibrohim as-Sarrojning undan (qilgan) hadisidan boshqa (yoʻl bilan) hech kim yozmagan.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ. Ким уни қилса, у биздан эмас», дедилар. Ибн Меҳрон эса: «Ким талон-торож қилса, у биздан эмас», (деб келтирди). Буни Муҳаммад ибн Абон Ҳаммод ибн Саламадан якка ўзи ривоят қилган; уни Иброҳим ас-Саррожнинг ундан (қилган) ҳадисидан бошқа (йўл билан) ҳеч ким ёзмаган.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ الرَّاسِبِيُّ , نَا ابْنُ أَبِي أُوَيْسٍ , نَا كَثِيرٌ الْمُزَنِيُّ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لا جَلَبَ ، وَلا جَنَبَ وَلا يَبِيعُ حَاضِرٌ لِبَادٍ " ، قَالَ ابْنُ الْفُضَيْلِ : فَسَّرَ لَنَا ابْنُ أَبِي أُوَيْسٍ , قَالَ : الْجَلَبُ يُجْلَبُ حَوْلَ الْفَرَسِ مِنْ خَلْفِهِ فِي الْمَيْدَانِ لِيُحْرِزَ السَّبْقَةَ , وَالْجَنَبُ : أَنْ يَكُونَ الْفَرَسُ بِهِ اعْتِرَاضُ جَنُوبٍ فَيَعْتَرِضُ لَهُ الرَّجُلُ بِفَرَسِهِ يُقَوِّمُهُ فَيُحْرِزُ الْغِيَّةَ

Kasir al-Muzaniy otasidan, u bobosidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ: «Jalab ham yoʻq, janab ham yoʻq; shaharlik kishi qishloqlik uchun sotmasin», dedilar. Ibn al-Fuzayl aytdi: Ibn Abu Uvays bizga izohlab: «Jalab — poyga sovrinini qoʻlga kiritish uchun maydonda otning ortidan, uning atrofidan haydashdir; janab esa — otda yonga ogʻish boʻlsa, kishi oʻz oti bilan unga yondan yaqinlashib, uni toʻgʻrilab qoʻyadi va shu bilan sovrinni qoʻlga kiritadi», dedi.Касир ал-Музаний отасидан, у бобосидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ: «Жалаб ҳам йўқ, жанаб ҳам йўқ; шаҳарлик киши қишлоқлик учун сотмасин», дедилар. Ибн ал-Фузайл айтди: Ибн Абу Увайс бизга изоҳлаб: «Жалаб — пойга совринини қўлга киритиш учун майдонда отнинг ортидан, унинг атрофидан ҳайдашдир; жанаб эса — отда ёнга оғиш бўлса, киши ўз оти билан унга ёндан яқинлашиб, уни тўғрилаб қўяди ва шу билан совринни қўлга киритади», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَكْرٍ ، وَدَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ ، قَالا : نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , قَالَ : قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ فِي حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا جَلَبَ وَلا جَنَبَ " , قَالَ : الْجَلَبُ فِي شَيْئَيْنِ يَكُونُ فِي سِبَاقِ الْخَيْلِ ، وَهُوَ أَنْ يَتْبَعَ الرَّجُلُ فَرَسَهُ فَيَرْكَبُ خَلْفَهُ وَيَزْجُرُهُ وَيَجْلِبُ عَلَيْهِ فَفِي ذَلِكَ مَعُونَةٌ لِلْفَرَسِ عَلَى الْجَرْيِ فَنُهِيَ عَنْ ذَلِكَ , وَالْوَجْهُ الآخَرُ فِي الصَّدَقَةِ أَنْ يَقْدُمَ الْمُصَدِّقُ فَيَنْزِلُ مَوْضِعًا ، ثُمَّ يُرْسِلُ إِلَى الْمِيَاهِ فَيَجْلِبُ أَغْنَامَ تِلْكَ الْمِيَاهِ عَلَيْهِ فَيُصْدِقُهَا هُنَاكَ فَنُهِيَ عَنْ ذَلِكَ ، وَلَكِنْ يَقْدُمَ عَلَيْهِمْ عَلَى مِيَاهِهِمْ وَبِأَفْنِيَتِهِمْ فَيُصْدِقُهُمْ , وَأَمَّا الْجَنَبُ فَأَنْ يُجْنِبَ الرَّجُلُ فَرَسَهُ الَّذِي سَابَقَ عَلَيْهِ فَرَسًا عَرِيًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَحَدٌ فَإِذَا بَلَغَ قَرِيبًا مِنَ الْغَايَةِ رَكِبَ فَرَسَهُ الْعَرِيَّ فَسَبَقَ عَلَيْهِ ، لأَنَّهُ أَقَلَّ إِعْيَاءً أَوْ كَلالا مِنَ الَّذِي عَلَيْهِ الرَّاكِبُ

Ali ibn Abdulaziz aytdi: Abu Ubayd Paygʻambar ﷺning «Jalab ham yoʻq, janab ham yoʻq» degan hadislari haqida shunday dedi: jalab ikki narsada boʻladi. (Biri) ot poygasida boʻladi — bu kishining oʻz otining ortidan ergashib, uning orqasidan borishi, uni haydashi va unga qichqirishidir; bunda otga yugurishda yordam boʻladi, shuning uchun bundan qaytarildi. Ikkinchi tomoni sadaqada boʻladi — zakot yigʻuvchi kelib bir joyga tushadi, soʻng suv joylariga odam yuborib, oʻsha suvlardagi qoʻylarni oʻzining oldiga haydatadi va zakotni oʻsha yerda oladi; bundan ham qaytarildi. Balki u ularning oldiga, oʻz suvlari va hovlilari boshiga borib, zakotlarini olsin. Janab esa — kishi oʻzi poyga qilayotgan otining yoniga ustida hech kim yoʻq boʻsh bir otni yetaklab olishi, marraga yaqinlashganda esa oʻsha boʻsh otga minib, unda oʻzib ketishidir; chunki u chavandoz mingan otdan koʻra kamroq holdan toygan yoki charchagan boʻladi.Али ибн Абдулазиз айтди: Абу Убайд Пайғамбар ﷺнинг «Жалаб ҳам йўқ, жанаб ҳам йўқ» деган ҳадислари ҳақида шундай деди: жалаб икки нарсада бўлади. (Бири) от пойгасида бўлади — бу кишининг ўз отининг ортидан эргашиб, унинг орқасидан бориши, уни ҳайдаши ва унга қичқиришидир; бунда отга югуришда ёрдам бўлади, шунинг учун бундан қайтарилди. Иккинчи томони садақада бўлади — закот йиғувчи келиб бир жойга тушади, сўнг сув жойларига одам юбориб, ўша сувлардаги қўйларни ўзининг олдига ҳайдатади ва закотни ўша ерда олади; бундан ҳам қайтарилди. Балки у уларнинг олдига, ўз сувлари ва ҳовлилари бошига бориб, закотларини олсин. Жанаб эса — киши ўзи пойга қилаётган отининг ёнига устида ҳеч ким йўқ бўш бир отни етаклаб олиши, маррага яқинлашганда эса ўша бўш отга миниб, унда ўзиб кетишидир; чунки у чавандоз минган отдан кўра камроқ ҳолдан тойган ёки чарчаган бўлади.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ , عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لا عَتِيرَةَ وَلا فَرَعَ فِي الإِسْلامِ , وَلا جَلَبَ وَلا جَنَبَ " ، فَقَالَ الزُّهْرِيُّ : وَالْعَتِيرَةُ : ذَبْحٌ كَانَ لِمُضَرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Islomda atira ham, faraʼ ham yoʻq; jalab ham, janab ham yoʻq», dedilar. Zuhriy aytdi: atira — johiliyatda Muzarga xos boʻlgan bir soʻyish edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Исломда атира ҳам, фараъ ҳам йўқ; жалаб ҳам, жанаб ҳам йўқ», дедилар. Зуҳрий айтди: атира — жоҳилиятда Музарга хос бўлган бир сўйиш эди.

وَحَدَّثَنَا الْقَاضِي الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ , نَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ ، وَهُوَ لا يُؤْمِنُ أَنْ يَسْبِقَ فَلا بَأْسَ بِهِ , وَمَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ ، وَهُوَ يُؤْمِنُ أَنْ يَسْبِقَ ، فَإِنَّ ذَلِكَ هُوَ الْقِمَارُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ikki ot orasiga, uning gʻolib chiqishiga ishonchi boʻlmagan holda bir ot qoʻshsa, bunda zarar yoʻq. Kim ikki ot orasiga, uning gʻolib chiqishiga ishongan holda bir ot qoʻshsa, albatta, bu qimordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким икки от орасига, унинг ғолиб чиқишига ишончи бўлмаган ҳолда бир от қўшса, бунда зарар йўқ. Ким икки от орасига, унинг ғолиб чиқишига ишонган ҳолда бир от қўшса, албатта, бу қимордир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ الْقَطَّانُ , نَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ شَبِيبٍ الْمَعْمَرِيُّ , قَالَ : سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ صُدْرَانَ السُّلَمِيَّ , يَقُولُ : حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْمُونٍ الْمُرَادِيُّ , نَا عَوْفٌ , عَنِ الْحَسَنِ ، أَوْ خِلاسٍ ، عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلامُ ، شَكَّ ابْنُ مَيْمُونٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ لِعَلِيٍّ : " يَا عَلِيُّ ، قَدْ جَعَلْتُ إِلَيْكَ هَذِهِ السَّبْقَةَ بَيْنَ النَّاسِ ، فَخَرَجَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ، فَدَعَا سُرَاقَةَ بْنَ مَالِكٍ , فَقَالَ : يَا سُرَاقَةُ ، إِنِّي قَدْ جَعَلْتُ إِلَيْكَ مَا جَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عُنُقِي مِنْ هَذِهِ السَّبْقَةِ فِي عُنُقِكِ ، فَإِذَا أَتَيْتَ الْمِيطَانَ " ، قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ : وَالْمِيطَانُ مَرْسِلُهَا مِنَ الْغَايَةِ ، فَصُفَّ الْخَيْلَ ثُمَّ نَادِ ثَلاثًا ، هَلْ مِنْ مُصْلِحٍ لِلِّجَامِ ، أَوْ حَامِلٍ لِغُلامٍ ، أَوْ طَارِحٍ لِجَلٍّ , فَإِذَا لَمْ يُجِبْكَ أَحَدٌ فَكَبِّرْ ثَلاثًا ثُمَّ خَلِّهَا عِنْدَ الثَّالِثَةِ يُسْعِدُ اللَّهُ بِسَبْقِهِ مَنْ شَاءَ مِنْ خَلْقِهِ , فَكَانَ عَلِيٌّ يَقْعُدُ عِنْدَ مُنْتَهَى الْغَايَةِ وَيَخُطُّ خَطًّا يُقِيمُ رَجُلَيْنِ مُتَقَابِلَيْنِ عِنْدَ طَرَفِ الْخَطِّ طَرْفُهُ بَيْنَ إِبْهَامَيْ أَرُجُلِهِمَا , وَتَمُرُّ الْخَيْلُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ وَيَقُولُ لَهُمَا : إِذَا خَرَجَ أَحَدُ الْفَرَسَيْنِ عَلَى صَاحِبِهِ بِطَرَفِ أُذُنَيْهِ ، أَوْ أُذُنٍ ، أَوْ عِذَارٍ فَاجْعَلُوا السَّبْقَةَ لَهُ , فَإِنْ شَكَكْتُمَا ، فَاجْعَلا سَبْقَهُمَا نِصْفَيْنِ ، فَإِذَا قَرَنْتُمْ ثِنْتَيْنِ فَاجْعَلُوا الْغَايَةَ مِنْ غَايَةِ أَصْغَرِ الثِّنْتَيْنِ , وَلا جَلَبَ ، وَلا جَنَبَ وَلا شِغَارَ فِي الإِسْلامِ

Ali (alayhissalom)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Aliga: «Ey Ali, men odamlar orasidagi bu poyga (ishini) senga topshirdim», dedilar. Ali (roziyallohu anhu) chiqib, Suroqa ibn Molikni chaqirdi va: «Ey Suroqa, Paygʻambar ﷺ bu poygadan mening boʻynimga qoʻygan narsani men sening boʻyningga qoʻydim. Mitonga borganingda — Abu Abdurrahmon aytdi: miton — marradan (oʻlchanadigan) qoʻyib yuborish joyidir — otlarni saf qilib tur, soʻng uch marta: ‹Jilovini toʻgʻrilaydigan, yo bolani mindiradigan, yo jul tashlaydigan bormi?›, deb nido qil. Agar senga hech kim javob bermasa, uch marta takbir ayt, soʻng uchinchisida ularni qoʻyib yubor; Alloh oʻz xalqidan xohlagan kishini oʻzishi bilan baxtli qiladi», dedi. Ali marraning oxirida oʻtirar, bir chiziq tortar, chiziqning ikki chetida bir-biriga qarama-qarshi ikki kishini tik turgʻizar, chiziqning uchi ularning oyoq bosh barmoqlari orasida boʻlar edi. Otlar oʻsha ikki kishining orasidan oʻtar, u ikkoviga: «Ikki otdan biri sherigidan ikki qulogʻining uchi bilan, yo bir qulogʻi, yo yuzlik bogʻichi bilan oʻzib chiqsa, sovrinni oʻshanga beringlar. Agar ikkovingiz shubhaga tushsangiz, ularning sovrinini teng ikkiga boʻlinglar. Ikkitasini qoʻshsangiz, marrani ikkovining kichigining marrasidan qilinglar. Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq», der edi.Али (алайҳиссалом)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Алига: «Эй Али, мен одамлар орасидаги бу пойга (ишини) сенга топширдим», дедилар. Али (розияллоҳу анҳу) чиқиб, Суроқа ибн Моликни чақирди ва: «Эй Суроқа, Пайғамбар ﷺ бу пойгадан менинг бўйнимга қўйган нарсани мен сенинг бўйнингга қўйдим. Митонга борганингда — Абу Абдурраҳмон айтди: митон — маррадан (ўлчанадиган) қўйиб юбориш жойидир — отларни саф қилиб тур, сўнг уч марта: ‹Жиловини тўғрилайдиган, ё болани миндирадиган, ё жул ташлайдиган борми?›, деб нидо қил. Агар сенга ҳеч ким жавоб бермаса, уч марта такбир айт, сўнг учинчисида уларни қўйиб юбор; Аллоҳ ўз халқидан хоҳлаган кишини ўзиши билан бахтли қилади», деди. Али марранинг охирида ўтирар, бир чизиқ тортар, чизиқнинг икки четида бир-бирига қарама-қарши икки кишини тик турғизар, чизиқнинг учи уларнинг оёқ бош бармоқлари орасида бўлар эди. Отлар ўша икки кишининг орасидан ўтар, у икковига: «Икки отдан бири шеригидан икки қулоғининг учи билан, ё бир қулоғи, ё юзлик боғичи билан ўзиб чиқса, совринни ўшанга беринглар. Агар икковингиз шубҳага тушсангиз, уларнинг совринини тенг иккига бўлинглар. Иккитасини қўшсангиз, маррани икковининг кичигининг маррасидан қилинглар. Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ», дер эди.