حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو مَسْعُودٍ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لأَتَأَخَّرُ عَنْ صَلاَةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلاَنٍ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا. فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْهُ يَوْمَئِذٍ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ، فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيَتَجَوَّزْ، فَإِنَّ فِيهِمُ الضَّعِيفَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, Allohga qasamki, men bomdod namoziga faqat shuning uchun kelmaymanki, falonchi bizga imomlik qilganda namozni (juda) choʻzadi», — dedi. (Roviy dedi:) Men Rasululloh ﷺ ni nasihat berishda oʻsha paytdagidek achchiqlangan holda hech koʻrmagan edim. Soʻng u zot: «Baʼzilaringiz odamlarni yaxshi amal (namoz)dan bezdiryapsiz. Bas, kim odamlarga imomlik qilsa, namozni qisqartirsin — chunki ular orasida zaif, qari va hojatmand (kishilar) bor», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, мен бомдод намозига фақат шунинг учун келмайманки, фалончи бизга имомлик қилганда намозни (жуда) чўзади», — деди. (Ровий деди:) Мен Расулуллоҳ ﷺ ни насиҳат беришда ўша пайтдагидек аччиқланган ҳолда ҳеч кўрмаган эдим. Сўнг у зот: «Баъзиларингиз одамларни яхши амал (намоз)дан бездиряпсиз. Бас, ким одамларга имомлик қилса, намозни қисқартирсин — чунки улар орасида заиф, қари ва ҳожатманд (кишилар) бор», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لأَتَأَخَّرُ عَنِ الصَّلاَةِ فِي الْفَجْرِ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا فُلاَنٌ فِيهَا. فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا رَأَيْتُهُ غَضِبَ فِي مَوْضِعٍ كَانَ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْهُ يَوْمَئِذٍ ثُمَّ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ، فَمَنْ أَمَّ النَّاسَ فَلْيَتَجَوَّزْ، فَإِنَّ خَلْفَهُ الضَّعِيفَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, men bomdod namoziga kelmayman — chunki falonchi (imom) uni (juda) choʻzadi», — dedi. Rasululloh ﷺ achchiqlandi; men u zotni oʻsha kundagidek achchiqlangan holda hech koʻrmagan edim. Paygʻambar ﷺ: «Ey odamlar, baʼzilaringiz boshqalarni namozdan bezdiryapti; bas, kim imom boʻlsa, namozni qisqartirsin — chunki uning orqasida zaif, qari va hojatmand (kishilar) bor», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен бомдод намозига келмайман — чунки фалончи (имом) уни (жуда) чўзади», — деди. Расулуллоҳ ﷺ аччиқланди; мен у зотни ўша кундагидек аччиқланган ҳолда ҳеч кўрмаган эдим. Пайғамбар ﷺ: «Эй одамлар, баъзиларингиз бошқаларни намоздан бездиряпти; бас, ким имом бўлса, намозни қисқартирсин — чунки унинг орқасида заиф, қари ва ҳожатманд (кишилар) бор», — дедилар.
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ، يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَقُومُوا فَصَلُّوا ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Quyosh va oy odamlardan birortasining oʻlishi sababli tutilmaydi; balki ular Allohning belgilaridan ikki belgidir. Ularni koʻrganingizda, turib namoz oʻqinglar», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қуёш ва ой одамлардан бирортасининг ўлиши сабабли тутилмайди; балки улар Аллоҳнинг белгиларидан икки белгидир. Уларни кўрганингизда, туриб намоз ўқинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quyosh va oy biror kishining oʻlishi yoki tirilishi sababli tutilmaydi; balki ular Allohning belgilaridan ikki belgidir; bas, ularni koʻrganingizda, namoz oʻqinglar», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш ва ой бирор кишининг ўлиши ёки тирилиши сабабли тутилмайди; балки улар Аллоҳнинг белгиларидан икки белгидир; бас, уларни кўрганингизда, намоз ўқинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kishi oilasiga Alloh (rizosi) uchun, savob umidida (mol) sarflasa, bu unga sadaqa boʻladi», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Киши оиласига Аллоҳ (ризоси) учун, савоб умидида (мол) сарфласа, бу унга садақа бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَصْرِيُّ ـ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الصَّدَقَةِ كُنَّا نُحَامِلُ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِشَىْءٍ كَثِيرٍ فَقَالُوا مُرَائِي. وَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِصَاعٍ فَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَاعِ هَذَا. فَنَزَلَتِ [quran sura="9" aya_start="79" aya_end="79"]{الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} الآيَةَ.
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sadaqa oyatlari nozil boʻlganda, biz hammollik (yuk tashish) qilar edik. Bir kishi kelib, koʻp (miqdorda) sadaqa tarqatdi. (Odamlar): «U koʻz-koʻz qilyapti (riyokorlik qilyapti)», — dedi. Boshqa bir kishi kelib, bir soʼ (kichik oʻlchov don) berdi; (odamlar): «Alloh bu oz sadaqaga muhtoj emas», — dedi. Soʻng (mana bu) vahiy nozil boʻldi: ‹Moʻminlardan koʻngilli (ortiqcha) sadaqa beruvchilarni hamda oʻz (kuchi) yetganidan boshqani topmaydiganlarni ayblaydigan (kishilar)...› (Tavba, 79).Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Садақа оятлари нозил бўлганда, биз ҳаммоллик (юк ташиш) қилар эдик. Бир киши келиб, кўп (миқдорда) садақа тарқатди. (Одамлар): «У кўз-кўз қиляпти (риёкорлик қиляпти)», — деди. Бошқа бир киши келиб, бир сў (кичик ўлчов дон) берди; (одамлар): «Аллоҳ бу оз садақага муҳтож эмас», — деди. Сўнг (мана бу) ваҳий нозил бўлди: ‹Мўминлардан кўнгилли (ортиқча) садақа берувчиларни ҳамда ўз (кучи) етганидан бошқани топмайдиганларни айблайдиган (кишилар)...› (Тавба, 79).
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَمَرَنَا بِالصَّدَقَةِ انْطَلَقَ أَحَدُنَا إِلَى السُّوقِ فَتَحَامَلَ فَيُصِيبُ الْمُدَّ، وَإِنَّ لِبَعْضِهِمُ الْيَوْمَ لَمِائَةَ أَلْفٍ.
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni sadaqa berishga buyurgan har safar, biz bozorga borib, hammollik qilar va bir mudd (bir xil don oʻlchovi) topar, soʻng uni sadaqa qilar edik. (Oʻsha kunlar kambagʻallik kunlari edi va) bugun baʼzilarimizda yuz ming (boylik) bor.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни садақа беришга буюрган ҳар сафар, биз бозорга бориб, ҳаммоллик қилар ва бир мудд (бир хил дон ўлчови) топар, сўнг уни садақа қилар эдик. (Ўша кунлар камбағаллик кунлари эди ва) бугун баъзиларимизда юз минг (бойлик) бор.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لاَ أَكَادُ أُدْرِكُ الصَّلاَةَ مِمَّا يُطَوِّلُ بِنَا فُلاَنٌ، فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي مَوْعِظَةٍ أَشَدَّ غَضَبًا مِنْ يَوْمِئِذٍ فَقَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ مُنَفِّرُونَ، فَمَنْ صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُخَفِّفْ، فَإِنَّ فِيهِمُ الْمَرِيضَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ ".
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ ga: «Yo Rasululloh, falonchi (imom) bizga namozni choʻzib yuborgani uchun, men (jamoat) namoziga (deyarli) kelolmay qolyapman», — dedi. Roviy: «Men Paygʻambar ﷺ ni vaʼzda oʻsha kungidek gʻazablangan holda hech koʻrmaganman», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ey odamlar! Baʼzingiz (boshqalarni) yaxshilikdan (namozdan) sovutasiz. Bas, kim odamlarga imomlik qilsa, (namozni) qisqa qilsin; chunki ular orasida kasal, kuchsiz va (yumushi bor) muhtoj kishilar bor», — dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ, фалончи (имом) бизга намозни чўзиб юборгани учун, мен (жамоат) намозига (деярли) келолмай қоляпман», — деди. Ровий: «Мен Пайғамбар ﷺ ни ваъзда ўша кунгидек ғазабланган ҳолда ҳеч кўрмаганман», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Эй одамлар! Баъзингиз (бошқаларни) яхшиликдан (намоздан) совутасиз. Бас, ким одамларга имомлик қилса, (намозни) қисқа қилсин; чунки улар орасида касал, кучсиз ва (юмуши бор) муҳтож кишилар бор», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُكْنَى أَبَا شُعَيْبٍ فَقَالَ لِغُلاَمٍ لَهُ قَصَّابٍ اجْعَلْ لِي طَعَامًا يَكْفِي خَمْسَةً، فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَدْعُوَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَامِسَ خَمْسَةٍ، فَإِنِّي قَدْ عَرَفْتُ فِي وَجْهِهِ الْجُوعَ. فَدَعَاهُمْ، فَجَاءَ مَعَهُمْ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ هَذَا قَدْ تَبِعَنَا، فَإِنْ شِئْتَ أَنْ تَأْذَنَ لَهُ فَأْذَنْ لَهُ، وَإِنْ شِئْتَ أَنْ يَرْجِعَ رَجَعَ ". فَقَالَ لاَ، بَلْ قَدْ أَذِنْتُ لَهُ.
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Shuayb degan bir ansoriy kishi kelib, oʻz qassob quliga: «Besh kishiga yetadigan taom tayyorla — chunki men Paygʻambar ﷺ ni yana toʻrt kishi bilan birga (taomga) chaqirmoqchiman, zeroki men u zotning yuzida ochlik alomatlarini koʻrdim», — dedi. Abu Shuayb ularni (taomga) chaqirdi va ular bilan birga boshqa bir kishi (ham) keldi. Paygʻambar ﷺ (Abu Shuaybga): «Bu kishi bizga ergashdi; agar unga ruxsat bersang, u bizga qoʻshiladi; agar uni qaytarishni xohlasang, u qaytib ketadi», — dedilar. Abu Shuayb: «Yoʻq, men unga ruxsat berdim (u ham taomga marhamat)», — dedi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Шуайб деган бир ансорий киши келиб, ўз қассоб қулига: «Беш кишига етадиган таом тайёрла — чунки мен Пайғамбар ﷺ ни яна тўрт киши билан бирга (таомга) чақирмоқчиман, зероки мен у зотнинг юзида очлик аломатларини кўрдим», — деди. Абу Шуайб уларни (таомга) чақирди ва улар билан бирга бошқа бир киши (ҳам) келди. Пайғамбар ﷺ (Абу Шуайбга): «Бу киши бизга эргашди; агар унга рухсат берсанг, у бизга қўшилади; агар уни қайтаришни хоҳласанг, у қайтиб кетади», — дедилар. Абу Шуайб: «Йўқ, мен унга рухсат бердим (у ҳам таомга марҳамат)», — деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ.
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ it (sotishning) puli, zino (fohishalik) bilan topilgan pul va folbinning (kohinning) daromadini olishdan qaytardi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ит (сотишнинг) пули, зино (фоҳишалик) билан топилган пул ва фолбиннинг (коҳиннинг) даромадини олишдан қайтарди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ.
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ it (sotishning) puli, fohishaning daromadi va folbinning (kohinning) haqini harom (deb) hisobladi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ит (сотишнинг) пули, фоҳишанинг даромади ва фолбиннинг (коҳиннинг) ҳақини ҳаром (деб) ҳисоблади.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شُعَيْبٍ كَانَ لَهُ غُلاَمٌ لَحَّامٌ فَقَالَ لَهُ أَبُو شُعَيْبٍ اصْنَعْ لِي طَعَامَ خَمْسَةٍ لَعَلِّي أَدْعُو النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَامِسَ خَمْسَةٍ. وَأَبْصَرَ فِي وَجْهِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْجُوعَ ـ فَدَعَاهُ، فَتَبِعَهُمْ رَجُلٌ لَمْ يُدْعَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ هَذَا قَدِ اتَّبَعَنَا أَتَأْذَنُ لَهُ ". قَالَ نَعَمْ.
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Shuʼayb degan bir ansoriy kishi bor edi va uning qassob bir quli bor edi. Abu Shuʼayb unga: «Besh kishiga yetadigan taom tayyorla — toki men Paygʻambar ﷺ ni va boshqa toʻrt kishini taklif qilsam», — dedi. Abu Shuʼayb Paygʻambar ﷺ ning yuzida ochlik alomatlarini koʻrgan edi va shuning uchun uni taklif qildi. Taklif qilinmagan boshqa bir kishi (ham) Paygʻambar ﷺ ga ergashdi. Paygʻambar ﷺ Abu Shuʼaybga: «Bu kishi bizga ergashdi. Sen unga (ham) taomdan ulush (yeyishga) ruxsat berasanmi?» — dedilar. Abu Shuʼayb: «Ha», — dedi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Шуъайб деган бир ансорий киши бор эди ва унинг қассоб бир қули бор эди. Абу Шуъайб унга: «Беш кишига етадиган таом тайёрла — токи мен Пайғамбар ﷺ ни ва бошқа тўрт кишини таклиф қилсам», — деди. Абу Шуъайб Пайғамбар ﷺ нинг юзида очлик аломатларини кўрган эди ва шунинг учун уни таклиф қилди. Таклиф қилинмаган бошқа бир киши (ҳам) Пайғамбар ﷺ га эргашди. Пайғамбар ﷺ Абу Шуъайбга: «Бу киши бизга эргашди. Сен унга (ҳам) таомдан улуш (ейишга) рухсат берасанми?» — дедилар. Абу Шуъайб: «Ҳа», — деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا ".
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Quyosh va oy biror kishining oʻlimi yoki hayoti sababli tutilmaydi; balki ular — Allohning oyatlaridan (alomatlaridan) ikkitasidir. Bas, agar sizlar ularni koʻrsangiz, (kusuf) namozini oʻqinglar», — dedi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қуёш ва ой бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти сабабли тутилмайди; балки улар — Аллоҳнинг оятларидан (аломатларидан) иккитасидир. Бас, агар сизлар уларни кўрсангиз, (кусуф) намозини ўқинглар», — деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، سَمِعَ أَبَا مَسْعُودٍ الْبَدْرِيَّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَفَقَةُ الرَّجُلِ عَلَى أَهْلِهِ صَدَقَةٌ ".
Paygʻambar ﷺ: «Kishining oʻz ahliga (qilgan) nafaqasi sadaqadir», dedilar.Пайғамбар ﷺ: «Кишининг ўз аҳлига (қилган) нафақаси садақадир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الآيَتَانِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ مَنْ قَرَأَهُمَا فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ ". قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَلَقِيتُ أَبَا مَسْعُودٍ وَهْوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ، فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِيهِ.
Rasululloh ﷺ: «Baqara surasining oxiridagi ikki oyat — kim ularni bir kechada oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar. Abdurrahmon: «Men Abu Masʼudga — u Baytni tavof qilayotganida — yoʻliqib, undan soʻradim, u menga buni rivoyat qildi», dedi.Расулуллоҳ ﷺ: «Бақара сурасининг охиридаги икки оят — ким уларни бир кечада ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар. Абдурраҳмон: «Мен Абу Масъудга — у Байтни тавоф қилаётганида — йўлиқиб, ундан сўрадим, у менга буни ривоят қилди», деди.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الإِيمَانُ هَا هُنَا ". وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْيَمَنِ " وَالْجَفَاءُ وَغِلَظُ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ، عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الإِبِلِ مِنْ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ رَبِيعَةَ وَمُضَرَ ".
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Iymon — mana shu yerda», deb qoʻ llari bilan Yaman tomonga ishora qildilar, «jafo (qoʻ pollik) va qalblar qattiqligi esa — tuya dumlarining tagida (chorvador) baqiroq (faddod)larda, Shaytonning ikki shoxi chiqadigan tomonda — Rabiʼa va Muzarda (boʻ ladi)», dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Иймон — мана шу ерда», деб қў ллари билан Яман томонга ишора қилдилар, «жафо (қў поллик) ва қалблар қаттиқлиги эса — туя думларининг тагида (чорвадор) бақироқ (фаддод)ларда, Шайтоннинг икки шохи чиқадиган томонда — Рабиъа ва Музарда (бў лади)», дедилар.
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ لَمَّا أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ كُنَّا نَتَحَامَلُ فَجَاءَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ، وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِأَكْثَرَ مِنْهُ، فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا، وَمَا فَعَلَ هَذَا الآخَرُ إِلاَّ رِئَاءً. فَنَزَلَتْ [quran sura="9" aya_start="79" aya_end="79"]{الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} الآيَةَ.
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz sadaqaga buyurilganimizda, (yelkamizda yuk tashib) mashaqqat chekar edik. Abu Aqil yarim soʼ (sadaqa) bilan keldi; (boshqa) bir inson undan koʻ proq bilan keldi. Munofiqlar: «Albatta Alloh buning (Abu Aqilning) sadaqasidan behojatdir; mana bu (boshqasi) esa faqat riyo (koʻ z-koʻ z) uchun qildi», dedi. Shunda ‹Sadaqalarda koʻ ngilli sadaqa qiluvchi moʻminlarni ayblaydiganlar va oʻz kuchidan (boshqani) topmaydiganlarni (masxara qiluvchilar)...› (Tavba surasi, 79) (oyati) oxiriga qadar nozil boʻ ldi.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз садақага буюрилганимизда, (елкамизда юк ташиб) машаққат чекар эдик. Абу Ақил ярим сў (садақа) билан келди; (бошқа) бир инсон ундан кў проқ билан келди. Мунофиқлар: «Албатта Аллоҳ бунинг (Абу Ақилнинг) садақасидан беҳожатдир; мана бу (бошқаси) эса фақат риё (кў з-кў з) учун қилди», деди. Шунда ‹Садақаларда кў нгилли садақа қилувчи мўминларни айблайдиганлар ва ўз кучидан (бошқани) топмайдиганларни (масхара қилувчилар)...› (Тавба сураси, 79) (ояти) охирига қадар нозил бў лди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَنْ قَرَأَ بِالآيَتَيْنِ. .. .
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Kim (kechasi) ikki oyat (Baqara surasining oxiridagi) bilan (oʻqib olsa, ular unga yetadi)...», dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Ким (кечаси) икки оят (Бақара сурасининг охиридаги) билан (ўқиб олса, улар унга етади)...», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَرَأَ بِالآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ".
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Kim bir kechada Baqara surasining oxiridan (oʻ sha) ikki oyatni oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Ким бир кечада Бақара сурасининг охиридан (ў ша) икки оятни ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الآيَتَانِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ مَنْ قَرَأَ بِهِمَا فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ ".
(Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Baqara surasining oxiridagi ikki oyat — kim ularni bir kechada oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar.(Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Бақара сурасининг охиридаги икки оят — ким уларни бир кечада ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар.
قَالَ عَلِيٌّ قَالَ سُفْيَانُ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، أَخْبَرَهُ عَلْقَمَةُ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، وَلَقِيتُهُ، وَهْوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَذَكَرَ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " أَنَّ مَنْ قَرَأَ بِالآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ ".
(Alqama, Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan xabar berdi — (Abdurrahmon ibn Yazid:) men uni Baytni tavof qilayotgan paytida uchratdim — u Paygʻambar ﷺning soʻzini zikr qildi)ki, u zot: «Kim bir kechada Baqara surasining oxiridan (oʻ sha) ikki oyatni oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar.(Алқама, Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан хабар берди — (Абдурраҳмон ибн Язид:) мен уни Байтни тавоф қилаётган пайтида учратдим — у Пайғамбар ﷺнинг сўзини зикр қилди)ки, у зот: «Ким бир кечада Бақара сурасининг охиридан (ў ша) икки оятни ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ وَأَشَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ " الإِيمَانُ هَا هُنَا ـ مَرَّتَيْنِ ـ أَلاَ وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ رَبِيعَةَ وَمُضَرَ ".
(Abu Masʼud (al-Ansoriy) (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ qoʻ llari bilan Yaman tomonga ishora qilib: «Iymon — mana bu yoqda(dir)» dedilar — ikki marta — «Ogoh boʻ linglar: qattiqdillik va qalblarning qoʻ polligi — shaytonning ikki shoxi chiqadigan (joyda), faddodinlar (baqirchi tuyaboqar)lar — Rabiʼa va Muzar(da)dir» dedilar.(Абу Масъуд (ал-Ансорий) (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ қў ллари билан Яман томонга ишора қилиб: «Иймон — мана бу ёқда(дир)» дедилар — икки марта — «Огоҳ бў линглар: қаттиқдиллик ва қалбларнинг қў поллиги — шайтоннинг икки шохи чиқадиган (жойда), фаддодинлар (бақирчи туябоқар)лар — Рабиъа ва Музар(да)дир» дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ، وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ، وَمَهْرِ الْبَغِيِّ.
(Abu Masʼud (al-Ansoriy) (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ it narxidan, kohin (folbin)ning haqqidan va fohisha (zinokor)ning mahridan qaytardilar.(Абу Масъуд (ал-Ансорий) (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ ит нархидан, коҳин (фолбин)нинг ҳаққидан ва фоҳиша (зинокор)нинг маҳридан қайтардилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ الأَنْصَارِيَّ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، فَقُلْتُ عَنِ النَّبِيِّ فَقَالَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَنْفَقَ الْمُسْلِمُ نَفَقَةً عَلَى أَهْلِهِ وَهْوَ يَحْتَسِبُهَا، كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً ".
(Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Musulmon kishi oʻ z ahliga — savobini Allohdan kutgan holda — bir nafaqa sarflasa, u unga sadaqa boʻ ladi» dedilar.(Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Мусулмон киши ў з аҳлига — савобини Аллоҳдан кутган ҳолда — бир нафақа сарфласа, у унга садақа бў лади» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كَانَ مِنَ الأَنْصَارِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو شُعَيْبٍ، وَكَانَ لَهُ غُلاَمٌ لَحَّامٌ فَقَالَ اصْنَعْ لِي طَعَامًا أَدْعُو رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَامِسَ خَمْسَةٍ، فَدَعَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَامِسَ خَمْسَةٍ، فَتَبِعَهُمْ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكَ دَعَوْتَنَا خَامِسَ خَمْسَةٍ وَهَذَا رَجُلٌ قَدْ تَبِعَنَا، فَإِنْ شِئْتَ أَذِنْتَ لَهُ، وَإِنْ شِئْتَ تَرَكْتَهُ ". قَالَ بَلْ أَذِنْتُ لَهُ.
قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيْلَ يَقُولُ إِذَا كَانَ الْقَوْمُ عَلَى الْمَائِدَةِ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يُنَاوِلُوا مِنْ مَائِدَةٍ إِلَى مَائِدَةٍ أُخْرَى وَلَكِنْ يُنَاوِلُ بَعْضُهُمْ بَعْضًا فِي تِلْكَ الْمَائِدَةِ أَوْ يَدَعُ
(Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Ansorlardan Abu Shuayb deb ataladigan bir kishi bor edi; uning qassob (goʻshtfurush) bir xizmatkori bor edi. U (xizmatkoriga): «Men uchun taom tayyorla — men Rasululloh ﷺni beshning beshinchisi (qilib, besh kishi) chaqiraman» dedi va Rasululloh ﷺni beshning beshinchisi (qilib) chaqirdi. Ularga bir kishi ergashdi. Paygʻambar ﷺ: «Sen bizni beshning beshinchisi (qilib) chaqirding; mana bu kishi bizga ergashdi; agar xohlasang, unga izn ber; agar xohlasang, uni qoldir (qaytar)» dedilar. U: «Yoʻq, balki men unga izn berdim» dedi. (Muhammad ibn Yusuf: «Men Muhammad ibn Ismoilni: ‹Qavm dasturxon (moida)da boʻ lganida, ularga bir moidadan boshqa moidaga (narsa) uzatish (joiz) emas; lekin oʻ sha moidada biri-biriga uzatadi yoki (oʻ z oldidagini) qoldiradi› deganini eshitdim» dedi.)(Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Ансорлардан Абу Шуайб деб аталадиган бир киши бор эди; унинг қассоб (гўштфуруш) бир хизматкори бор эди. У (хизматкорига): «Мен учун таом тайёрла — мен Расулуллоҳ ﷺни бешнинг бешинчиси (қилиб, беш киши) чақираман» деди ва Расулуллоҳ ﷺни бешнинг бешинчиси (қилиб) чақирди. Уларга бир киши эргашди. Пайғамбар ﷺ: «Сен бизни бешнинг бешинчиси (қилиб) чақирдинг; мана бу киши бизга эргашди; агар хоҳласанг, унга изн бер; агар хоҳласанг, уни қолдир (қайтар)» дедилар. У: «Йўқ, балки мен унга изн бердим» деди. (Муҳаммад ибн Юсуф: «Мен Муҳаммад ибн Исмоилни: ‹Қавм дастурхон (моида)да бў лганида, уларга бир моидадан бошқа моидага (нарса) узатиш (жоиз) эмас; лекин ў ша моидада бири-бирига узатади ёки (ў з олдидагини) қолдиради› деганини эшитдим» деди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُكْنَى أَبَا شُعَيْبٍ، وَكَانَ لَهُ غُلاَمٌ لَحَّامٌ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي أَصْحَابِهِ، فَعَرَفَ الْجُوعَ فِي وَجْهِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ إِلَى غُلاَمِهِ اللَّحَّامِ فَقَالَ اصْنَعْ لِي طَعَامًا يَكْفِي خَمْسَةً، لَعَلِّي أَدْعُو النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَامِسَ خَمْسَةٍ. فَصَنَعَ لَهُ طُعَيِّمًا، ثُمَّ أَتَاهُ فَدَعَاهُ، فَتَبِعَهُمْ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا أَبَا شُعَيْبٍ إِنَّ رَجُلاً تَبِعَنَا فَإِنْ شِئْتَ أَذِنْتَ لَهُ، وَإِنْ شِئْتَ تَرَكْتَهُ ". قَالَ لاَ بَلْ أَذِنْتُ لَهُ.
(Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Ansorlardan Abu Shuayb deb kunya (laqab) qoʻ yilgan bir kishi bor edi; uning qassob (goʻshtfurush) bir xizmatkori bor edi. U Paygʻambar ﷺ(ning oldiga) keldi — u zot ashobi orasida edilar; u Paygʻambar ﷺning yuzlarida ochlikni (tanib) bildi. U oʻ z qassob xizmatkorining oldiga borib: «Menga beshga yetadigan taom tayyorla — men Paygʻambar ﷺni beshning beshinchisi (qilib, besh kishi) chaqirsam kerak» dedi. (Xizmatkor) unga oz (kamtarona) taom tayyorladi; soʻng u (Abu Shuayb) u zotning oldiga kelib, uni chaqirdi. Ularga bir kishi ergashdi. Paygʻambar ﷺ: «Ey Abu Shuayb, bir kishi bizga ergashdi; agar xohlasang, unga izn ber; agar xohlasang, uni qoldir (qaytar)» dedilar. U: «Yoʻq, balki men unga izn berdim» dedi.(Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Ансорлардан Абу Шуайб деб куня (лақаб) қў йилган бир киши бор эди; унинг қассоб (гўштфуруш) бир хизматкори бор эди. У Пайғамбар ﷺ(нинг олдига) келди — у зот ашоби орасида эдилар; у Пайғамбар ﷺнинг юзларида очликни (таниб) билди. У ў з қассоб хизматкорининг олдига бориб: «Менга бешга етадиган таом тайёрла — мен Пайғамбар ﷺни бешнинг бешинчиси (қилиб, беш киши) чақирсам керак» деди. (Хизматкор) унга оз (камтарона) таом тайёрлади; сўнг у (Абу Шуайб) у зотнинг олдига келиб, уни чақирди. Уларга бир киши эргашди. Пайғамбар ﷺ: «Эй Абу Шуайб, бир киши бизга эргашди; агар хоҳласанг, унга изн бер; агар хоҳласанг, уни қолдир (қайтар)» дедилар. У: «Йўқ, балки мен унга изн бердим» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ، وَمَهْرِ الْبَغِيِّ، وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ.
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ it bahosi, fohishaning haqi (zino haqi) va kohinning hulvoni (folbinlik toʻ lovi)dan qaytardilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ ит баҳоси, фоҳишанинг ҳақи (зино ҳақи) ва коҳиннинг ҳулвони (фолбинлик тў лови)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي لأَتَأَخَّرُ عَنْ صَلاَةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلاَنٍ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا قَالَ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطُّ أَشَدَّ غَضَبًا فِي مَوْعِظَةٍ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ، فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيَتَجَوَّزْ، فَإِنَّ فِيهِمُ الْمَرِيضَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ ".
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Paygʻambar ﷺning oldilariga kelib: «Men bomdod namozidan — falon (kishi) bizga (namozni) uzun qilgani sababli — kech qolaman (qatnashmay qoʻyaman)» dedi. (Abu Masʼud) aytdi: Men Rasululloh ﷺni hech qachon oʻsha kungidek (qattiq) gʻazab bilan vaʼz qilayotganini koʻrmaganman. (U zot:) «Ey odamlar, albatta sizlarning orangizda (odamlarni namozdan) qochiruvchilar bor; bas, qaysingiz odamlarga namoz oʻqib bersa, (namozni) yengil qilsin; chunki ular ichida bemor, keksa va hojati bor (kishi) boʻladi» dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Пайғамбар ﷺнинг олдиларига келиб: «Мен бомдод намозидан — фалон (киши) бизга (намозни) узун қилгани сабабли — кеч қоламан (қатнашмай қўяман)» деди. (Абу Масъуд) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни ҳеч қачон ўша кунгидек (қаттиқ) ғазаб билан ваъз қилаётганини кўрмаганман. (У зот:) «Эй одамлар, албатта сизларнинг орангизда (одамларни намоздан) қочирувчилар бор; бас, қайсингиз одамларга намоз ўқиб берса, (намозни) енгил қилсин; чунки улар ичида бемор, кекса ва ҳожати бор (киши) бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِي فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ ".
(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Albatta, odamlar avvalgi paygʻambarlik (paygʻambarlar) soʻzidan idrok etgan (saqlanib qolgan) narsalardan (biri): ‹Agar hayo (uyat) qilmasang, xohlaganingni qil› (degani)dir» dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Албатта, одамлар аввалги пайғамбарлик (пайғамбарлар) сўзидан идрок этган (сақланиб қолган) нарсалардан (бири): ‹Агар ҳаё (уят) қилмасанг, хоҳлаганингни қил› (дегани)дир» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي وَاللَّهِ لأَتَأَخَّرُ عَنْ صَلاَةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلاَنٍ، مِمَّا يُطِيلُ بِنَا فِيهَا. قَالَ فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَطُّ أَشَدَّ غَضَبًا فِي مَوْعِظَةٍ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ، ثُمَّ قَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ، فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيُوجِزْ، فَإِنَّ فِيهِمُ الْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَذَا الْحَاجَةِ ".
(Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, vallohi, men bomdod namozidan — falon kishi sababli, u bizga (namozni) uzun qilgani uchun — kechikaman (qoʻyaman)», dedi. (Roviy aytdi:) Men Paygʻambar ﷺni hech qachon biror vaʼzda oʻsha kungidan koʻra qattiqroq gʻazablangan holda koʻrmadim. Soʻng U zot: «Ey odamlar, albatta, sizlarning ichingizda (odamlarni dindan) nafratlantiruvchilar bor; bas, qaysingiz odamlarga (imom boʻlib) namoz oʻqisa, qisqa qilsin; chunki ular orasida keksa, zaif va hojati bor (kishilar) bor», dedilar.(Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, валлоҳи, мен бомдод намозидан — фалон киши сабабли, у бизга (намозни) узун қилгани учун — кечикаман (қўяман)», деди. (Ровий айтди:) Мен Пайғамбар ﷺни ҳеч қачон бирор ваъзда ўша кунгидан кўра қаттиқроқ ғазабланган ҳолда кўрмадим. Сўнг У зот: «Эй одамлар, албатта, сизларнинг ичингизда (одамларни диндан) нафратлантирувчилар бор; бас, қайсингиз одамларга (имом бўлиб) намоз ўқиса, қисқа қилсин; чунки улар орасида кекса, заиф ва ҳожати бор (кишилар) бор», дедилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ وَإِنَّهُمَا لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikkita oyatdir. Alloh ular bilan bandalarini qoʻrqitadi. Ular birorta odamning oʻlimi tufayli tutilmaydi. Bas, qachon ulardan birortasini (tutilgan holda) koʻrsangiz, namoz oʻqing va sizdan (bu balo) koʻtarilguncha Allohga duo qiling», — dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан иккита оятдир. Аллоҳ улар билан бандаларини қўрқитади. Улар бирорта одамнинг ўлими туфайли тутилмайди. Бас, қачон улардан бирортасини (тутилган ҳолда) кўрсангиз, намоз ўқинг ва сиздан (бу бало) кўтарилгунча Аллоҳга дуо қилинг», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيْسَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَقُومُوا فَصَلُّوا " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, quyosh va oy birorta odamning oʻlimi tufayli tutilmaydi, balki ular Allohning oyatlaridan ikkita oyatdir. Bas, qachon uni (tutilgan holda) koʻrsangiz, turib namoz oʻqing», — dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қуёш ва ой бирорта одамнинг ўлими туфайли тутилмайди, балки улар Аллоҳнинг оятларидан иккита оятдир. Бас, қачон уни (тутилган ҳолда) кўрсангиз, туриб намоз ўқинг», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا أَنْفَقَ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةً وَهُوَ يَحْتَسِبُهَا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً " .
Abu Masʼud al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ﷺ: «Albatta musulmon kishi ahliga (Allohdan) ajr umid qilgan holda nafaqa qilsa, bu unga sadaqa boʻladi», — dedilar.Абу Масъуд ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот ﷺ: «Албатта мусулмон киши аҳлига (Аллоҳдан) ажр умид қилган ҳолда нафақа қилса, бу унга садақа бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ . قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ - قَالَ - فَتَصَدَّقَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ - قَالَ - وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِشَىْءٍ أَكْثَرَ مِنْهُ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا وَمَا فَعَلَ هَذَا الآخَرُ إِلاَّ رِيَاءً فَنَزَلَتْ { الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} وَلَمْ يَلْفِظْ بِشْرٌ بِالْمُطَّوِّعِينَ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u dedi: Biz sadaqaga buyurildik. (Roviy) dedi: Biz (haq evaziga) yuk tashir edik. Shunda Abu Aqil yarim soʼ (xurmo) sadaqa qildi. Bir inson esa undan koʻproq narsa keltirdi. Munofiqlar: «Albatta Alloh buning sadaqasidan behojatdir, anavi (ikkinchisi) esa faqat riyo uchungina shu (ishni) qildi», dedilar. Shunda: {Sadaqalar (berish)da koʻngilli ravishda (koʻp beruvchi) moʻminlarni va kuch-yetgan (ozgina narsa)dan boshqasini topa olmaydiganlarni mazax qiluvchilar...} (Tavba 79) (oyati) nozil boʻldi. Bishr «al-muttavviʼin» (koʻngillilar) (soʻzini) talaffuz qilmadi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у деди: Биз садақага буюрилдик. (Ровий) деди: Биз (ҳақ эвазига) юк ташир эдик. Шунда Абу Ақил ярим сў (хурмо) садақа қилди. Бир инсон эса ундан кўпроқ нарса келтирди. Мунофиқлар: «Албатта Аллоҳ бунинг садақасидан беҳожатдир, анави (иккинчиси) эса фақат риё учунгина шу (ишни) қилди», дедилар. Шунда: {Садақалар (бериш)да кўнгилли равишда (кўп берувчи) мўминларни ва куч-етган (озгина нарса)дан бошқасини топа олмайдиганларни мазах қилувчилар...} (Тавба 79) (ояти) нозил бўлди. Бишр «ал-муттаввиъин» (кўнгиллилар) (сўзини) талаффуз қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حُوسِبَ رَجُلٌ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ مِنَ الْخَيْرِ شَىْءٌ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَكَانَ مُوسِرًا فَكَانَ يَأْمُرُ غِلْمَانَهُ أَنْ يَتَجَاوَزُوا عَنِ الْمُعْسِرِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَحْنُ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ تَجَاوَزُوا عَنْهُ " .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan oldin (yashab) oʻtganlardan bir kishi hisob-kitob qilindi, unda yaxshilikdan hech narsa topilmadi, faqat u odamlar bilan muomala qilar va toʻlovga qodir (boy) kishi edi, xizmatkorlariga qiynalgandan oʻtib yuborishni buyurar edi. (U zot) dedilar: ‹Alloh azza va jalla: ‹Biz bunga undan koʻra haqliroqmiz. Undan oʻtib yuboringlar›, — dedi›», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан олдин (яшаб) ўтганлардан бир киши ҳисоб-китоб қилинди, унда яхшиликдан ҳеч нарса топилмади, фақат у одамлар билан муомала қилар ва тўловга қодир (бой) киши эди, хизматкорларига қийналгандан ўтиб юборишни буюрар эди. (У зот) дедилар: ‹Аллоҳ азза ва жалла: ‹Биз бунга ундан кўра ҳақлироқмиз. Ундан ўтиб юборинглар›, — деди›», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ، بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ مِنْ رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا مَسْعُودٍ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu hadisning oʻxshashi rivoyat qilingan.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу ҳадиснинг ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، - يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ الْبَدْرِيُّ كُنْتُ أَضْرِبُ غُلاَمًا لِي بِالسَّوْطِ فَسَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ خَلْفِي " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ " . فَلَمْ أَفْهَمِ الصَّوْتَ مِنَ الْغَضَبِ - قَالَ - فَلَمَّا دَنَا مِنِّي إِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هُوَ يَقُولُ " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ " . قَالَ فَأَلْقَيْتُ السَّوْطَ مِنْ يَدِي فَقَالَ " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ أَنَّ اللَّهَ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَى هَذَا الْغُلاَمِ " . قَالَ فَقُلْتُ لاَ أَضْرِبُ مَمْلُوكًا بَعْدَهُ أَبَدًا .
Abu Masʼud al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men oʻz xizmatkorimni qamchi bilan urayotgan edim, shunda orqamdan: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud!» degan ovozni eshitdim. Lekin gʻazabdan ovozni anglamadim. (Abu Masʼud) dedi: U menga yaqinlashganda, qarasam, u Rasululloh ﷺ ekanlar. U zot: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud! Bilib qoʻy, Abu Masʼud!» deyayotgan edilar. (Abu Masʼud) dedi: Men qamchini qoʻlimdan tashlab yubordim. Shunda (u zot): «Bilib qoʻy, Abu Masʼud, Alloh senga shu xizmatkordan ustun qudrat egasidir», dedilar. (Abu Masʼud) dedi: Men: «Bundan keyin hech qachon bir qulni urmayman», dedim.Абу Масъуд ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ўз хизматкоримни қамчи билан ураётган эдим, шунда орқамдан: «Билиб қўй, Абу Масъуд!» деган овозни эшитдим. Лекин ғазабдан овозни англамадим. (Абу Масъуд) деди: У менга яқинлашганда, қарасам, у Расулуллоҳ ﷺ эканлар. У зот: «Билиб қўй, Абу Масъуд! Билиб қўй, Абу Масъуд!» деяётган эдилар. (Абу Масъуд) деди: Мен қамчини қўлимдан ташлаб юбордим. Шунда (у зот): «Билиб қўй, Абу Масъуд, Аллоҳ сенга шу хизматкордан устун қудрат эгасидир», дедилар. (Абу Масъуд) деди: Мен: «Бундан кейин ҳеч қачон бир қулни урмайман», дедим.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كُنْتُ أَضْرِبُ غُلاَمًا لِي فَسَمِعْتُ مِنْ خَلْفِي صَوْتًا " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ " . فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ حُرٌّ لِوَجْهِ اللَّهِ . فَقَالَ " أَمَا لَوْ لَمْ تَفْعَلْ لَلَفَحَتْكَ النَّارُ أَوْ لَمَسَّتْكَ النَّارُ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men oʻz xizmatkorimni urayotgan edim, shunda orqamdan: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud, Alloh senga undan ustun qudrat egasidir», degan ovozni eshitdim. Men oʻgirilib qarasam, u Rasululloh ﷺ ekanlar. Men: «Yo Rasululloh! U Alloh yuzi uchun ozoddir», dedim. Shunda (u zot): «Agar shunday qilmaganingda, oʻt seni kuydirgan boʻlardi yoki oʻt senga tegishi muqarrar edi», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ўз хизматкоримни ураётган эдим, шунда орқамдан: «Билиб қўй, Абу Масъуд, Аллоҳ сенга ундан устун қудрат эгасидир», деган овозни эшитдим. Мен ўгирилиб қарасам, у Расулуллоҳ ﷺ эканлар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! У Аллоҳ юзи учун озоддир», дедим. Шунда (у зот): «Агар шундай қилмаганингда, ўт сени куйдирган бўларди ёки ўт сенга тегиши муқаррар эди», дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ، أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّهُ كَانَ يَضْرِبُ غُلاَمَهُ فَجَعَلَ يَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ - قَالَ - فَجَعَلَ يَضْرِبُهُ فَقَالَ أَعُوذُ بِرَسُولِ اللَّهِ . فَتَرَكَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَاللَّهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ " . قَالَ فَأَعْتَقَهُ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Abu Masʼud) oʻz xizmatkorini urayotgan edi, (xizmatkor) esa: «Allohdan panoh tilayman», deya boshladi. (Roviy) dedi: Lekin (Abu Masʼud) uni ura berdi. Shunda (xizmatkor): «Rasululloh ﷺ dan panoh tilayman», dedi. Shundagina uni tark qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Allohga qasamki, Alloh senga undan ustun qudrat egasidir», dedilar. (Roviy) dedi: Shunda (Abu Masʼud) uni ozod qildi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Абу Масъуд) ўз хизматкорини ураётган эди, (хизматкор) эса: «Аллоҳдан паноҳ тилайман», дея бошлади. (Ровий) деди: Лекин (Абу Масъуд) уни ура берди. Шунда (хизматкор): «Расулуллоҳ ﷺ дан паноҳ тилайман», деди. Шундагина уни тарк қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ сенга ундан устун қудрат эгасидир», дедилар. (Ровий) деди: Шунда (Абу Масъуд) уни озод қилди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو،
الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ بِنَاقَةٍ مَخْطُومَةٍ فَقَالَ هَذِهِ فِي سَبِيلِ
اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ سَبْعُمِائَةِ نَاقِةٍ كُلُّهَا
مَخْطُومَةٌ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi jilovlangan tuyani keltirib: «Bu Allohning yoʻlida (sadaqa)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Buning evaziga senga qiyomat kuni yetti yuzta tuya boʻladi, ularning hammasi jilovlangan boʻladi», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши жиловланган туяни келтириб: «Бу Аллоҳнинг йўлида (садақа)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бунинг эвазига сенга қиёмат куни етти юзта туя бўлади, уларнинг ҳаммаси жиловланган бўлади», дедилар.