حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو شُعَيْبٍ إِلَى غُلاَمٍ لَهُ لَحَّامٍ فَقَالَ اصْنَعْ لِي طَعَامًا يَكْفِي خَمْسَةً فَإِنِّي رَأَيْتُ فِي وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْجُوعَ . قَالَ فَصَنَعَ طَعَامًا ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَاهُ وَجُلَسَاءَهُ الَّذِينَ مَعَهُ فَلَمَّا قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم اتَّبَعَهُمْ رَجُلٌ لَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ حِينَ دُعُوا فَلَمَّا انْتَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْبَابِ قَالَ لِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ " إِنَّهُ اتَّبَعَنَا رَجُلٌ لَمْ يَكُنْ مَعَنَا حِينَ دَعَوْتَنَا فَإِنْ أَذِنْتَ لَهُ دَخَلَ " . قَالَ فَقَدْ أَذِنَّا لَهُ فَلْيَدْخُلْ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Shuʼayb deb atalgan bir kishi oʻzining qassob xizmatkori oldiga kelib: «Menga beshtaga yetadigan taom tayyorlab ber, chunki men Rasululloh ﷺning yuzlarida ochlik (asarini) koʻrdim», dedi. (Rovi) aytdi: U taom tayyorladi, soʻng Nabiy ﷺ huzurlariga (kishi) yuborib, u zotni va birga oʻtirgan hamrohlarini daʼvat qildi. Nabiy ﷺ (oʻrinlaridan) turganlarida, ularga daʼvat qilinganda ular bilan birga boʻlmagan bir kishi ergashdi. Rasululloh ﷺ eshik oldiga yetganlarida uy egasiga: «Bizga, sen bizni daʼvat qilganingda biz bilan birga boʻlmagan bir kishi ergashdi, agar unga izn bersang, kiradi», dedilar. U: «Biz unga izn berdik, kiraversin», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hasan sahih hadisdir.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Шуъайб деб аталган бир киши ўзининг қассоб хизматкори олдига келиб: «Менга бештага етадиган таом тайёрлаб бер, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг юзларида очлик (асарини) кўрдим», деди. (Рови) айтди: У таом тайёрлади, сўнг Набий ﷺ ҳузурларига (киши) юбориб, у зотни ва бирга ўтирган ҳамроҳларини даъват қилди. Набий ﷺ (ўринларидан) турганларида, уларга даъват қилинганда улар билан бирга бўлмаган бир киши эргашди. Расулуллоҳ ﷺ эшик олдига етганларида уй эгасига: «Бизга, сен бизни даъват қилганингда биз билан бирга бўлмаган бир киши эргашди, агар унга изн берсанг, киради», дедилар. У: «Биз унга изн бердик, кираверсин», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdilar: Rasululloh ﷺ itning bahosidan, fohisha ayolning mahridan va kohinning haqqidan (toʻlovidan) qaytardilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Rofiʼ ibn Xadij, Abu Juhayfa, Abu Hurayra va Ibn Abbosdan ham (hadis) rivoyat qilingan. Abu Iso aytdi: Abu Masʼudning hadisi hasan sahih hadisdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ итнинг баҳосидан, фоҳиша аёлнинг маҳридан ва коҳиннинг ҳаққидан (тўловидан) қайтардилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Рофиъ ибн Хадиж, Абу Жуҳайфа, Абу Ҳурайра ва Ибн Аббосдан ҳам (ҳадис) ривоят қилинган. Абу Исо айтди: Абу Масъуднинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ح وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itning bahosi, zinokor ayolning mahri va kohinning haqidan (folbinlik haqi) qaytardilar. Bu hasan sahih hadisdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итнинг баҳоси, зинокор аёлнинг маҳри ва коҳиннинг ҳақидан (фолбинлик ҳақи) қайтардилар. Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حُوسِبَ رَجُلٌ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ مِنَ الْخَيْرِ شَيْءٌ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ رَجُلاً مُوسِرًا وَكَانَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَكَانَ يَأْمُرُ غِلْمَانَهُ أَنْ يَتَجَاوَزُوا عَنِ الْمُعْسِرِ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَحْنُ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ تَجَاوَزُوا عَنْهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَأَبُو الْيَسَرِ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan oldin oʻtganlardan bir kishi hisob-kitob qilindi, unda hech qanday yaxshilik topilmadi. Faqat u boy kishi boʻlib, odamlar bilan muomala qilar va xizmatkorlariga qiynalgan (qarzdor)dan kechib yuborishni buyurar edi. Shunda Alloh azza va jalla: ‹Biz bunga undan koʻra haqliroqmiz, undan kechib yuboringlar›, dedi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abul-Yasar — Kaʼb ibn Amrdir.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан олдин ўтганлардан бир киши ҳисоб-китоб қилинди, унда ҳеч қандай яхшилик топилмади. Фақат у бой киши бўлиб, одамлар билан муомала қилар ва хизматкорларига қийналган (қарздор)дан кечиб юборишни буюрар эди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: ‹Биз бунга ундан кўра ҳақлироқмиз, ундан кечиб юборинглар›, деди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абул-Ясар — Каъб ибн Амрдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ، عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . قَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ " أَقْدَمُهُمْ سِنًّا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ . قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ . وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالإِمَامَةِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لِغَيْرِهِ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ . وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ .
Hannod bizga Abu Muoviyadan, u Aʼmashdan rivoyat qildi. (Tirmidhi) aytdi: Mahmud ibn Gʻaylon ham bizga Abu Muoviya va Abdulloh ibn Numayrdan, ular Aʼmashdan, u Ismoil ibn Rajo az-Zubaydiydan, u Avs ibn Zamʼajdan rivoyat qildi. U: «Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: ‹Qavmga ular ichida Allohning Kitobini eng yaxshi oʻquvchisi imom boʻladi. Agar qiroatda teng boʻlsalar, ularning Sunnatni eng yaxshi biladigani; agar Sunnatda teng boʻlsalar, hijratda eng oldingisi; agar hijratda teng boʻlsalar, yoshi eng kattasi (imom boʻladi). Kishi oʻzgalar (vakili)ning hokimiyat oʻrnida imom boʻlmasin va uning uyida hurmat oʻrniga (eng yaxshi joyiga) uning iznisiz oʻtirmasin›», dedi. Mahmud ibn Gʻaylon aytdi: Ibn Numayr oʻz hadisida «hijratda eng oldingisi» (oʻrniga) «yoshi eng kattasi» dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Said, Anas ibn Molik, Molik ibn al-Huvayris va Amr ibn Salamadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Masʼudning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahli amali ham shunga muvofiqdir; ular: «Imomlikka eng haqli kishi — Allohning Kitobini eng yaxshi oʻquvchi va Sunnatni eng yaxshi biluvchidir», dedilar. Yana ular: «Uy egasi imomlikka haqliroqdir», dedilar. Baʼzilari: «Agar uy egasi boshqasiga izn bersa, uning (imom boʻlib) namoz oʻqishida zarar yoʻq», dedi. Baʼzilari esa buni makruh sanab: «Sunnat shuki, uy egasi namoz oʻqishidir», dedilar. Ahmad ibn Hanbal aytdi: Paygʻambar ﷺning ‹Kishi oʻzgalar hokimiyat oʻrnida imom boʻlmasin va uning uyida hurmat oʻrniga uning iznisiz oʻtirmasin› degan soʻzlari (bordir); agar izn bersa, men izn hammasiga (taalluqli) deb umid qilaman, va izn berilsa, boshqasi (imom boʻlib) namoz oʻqishida zarar koʻrmadi.Ҳаннод бизга Абу Муовиядан, у Аъмашдан ривоят қилди. (Тирмидҳи) айтди: Маҳмуд ибн Ғайлон ҳам бизга Абу Муовия ва Абдуллоҳ ибн Нумайрдан, улар Аъмашдан, у Исмоил ибн Ражо аз-Зубайдийдан, у Авс ибн Замъаждан ривоят қилди. У: «Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: ‹Қавмга улар ичида Аллоҳнинг Китобини энг яхши ўқувчиси имом бўлади. Агар қироатда тенг бўлсалар, уларнинг Суннатни энг яхши биладигани; агар Суннатда тенг бўлсалар, ҳижратда энг олдингиси; агар ҳижратда тенг бўлсалар, ёши энг каттаси (имом бўлади). Киши ўзгалар (вакили)нинг ҳокимият ўрнида имом бўлмасин ва унинг уйида ҳурмат ўрнига (энг яхши жойига) унинг изнисиз ўтирмасин›», деди. Маҳмуд ибн Ғайлон айтди: Ибн Нумайр ўз ҳадисида «ҳижратда энг олдингиси» (ўрнига) «ёши энг каттаси» деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Саид, Анас ибн Молик, Молик ибн ал-Ҳувайрис ва Амр ибн Саламадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Масъуднинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли амали ҳам шунга мувофиқдир; улар: «Имомликка энг ҳақли киши — Аллоҳнинг Китобини энг яхши ўқувчи ва Суннатни энг яхши билувчидир», дедилар. Яна улар: «Уй эгаси имомликка ҳақлироқдир», дедилар. Баъзилари: «Агар уй эгаси бошқасига изн берса, унинг (имом бўлиб) намоз ўқишида зарар йўқ», деди. Баъзилари эса буни макруҳ санаб: «Суннат шуки, уй эгаси намоз ўқишидир», дедилар. Аҳмад ибн Ҳанбал айтди: Пайғамбар ﷺнинг ‹Киши ўзгалар ҳокимият ўрнида имом бўлмасин ва унинг уйида ҳурмат ўрнига унинг изнисиз ўтирмасин› деган сўзлари (бордир); агар изн берса, мен изн ҳаммасига (тааллуқли) деб умид қиламан, ва изн берилса, бошқаси (имом бўлиб) намоз ўқишида зарар кўрмади.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ الْبَدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لا تُجْزِئُ صَلاَةٌ لاَ يُقِيمُ فِيهَا الرَّجُلُ يَعْنِي صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَرِفَاعَةَ الزُّرَقِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلُ صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ . وَقَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ مَنْ لَمْ يُقِمْ صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فَصَلاَتُهُ فَاسِدَةٌ لِحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُجْزِئُ صَلاَةٌ لاَ يُقِيمُ الرَّجُلُ فِيهَا صُلْبَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ " . وَأَبُو مَعْمَرٍ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَخْبَرَةَ . وَأَبُو مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيُّ الْبَدْرِيُّ اسْمُهُ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو .
Ahmad ibn Maneʼ bizga hadis aytib berdi, (u): Abu Muoviya bizga hadis aytib berdi, (u) Aʼmashdan, (u) Umora ibn Umayrdan, (u) Abu Maʼmardan, (u) Abu Masʼud al-Ansoriy al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi, u aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kishi rukuʼ va sajdada belini rost tutmagan namoz kifoya qilmaydi (durust boʻlmaydi)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali ibn Shaybon, Anas, Abu Hurayra va Rifoʼa az-Zuraqiydan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Masʼud al-Ansoriyning hadisi hasan sahih hadisdir. Nabiy ﷺ ashoblaridan va ulardan keyingilardan boʻlgan ilm ahli oldida shunga koʻra amal qilinadi; ular kishi rukuʼ va sajdada belini rost tutishi (lozim) deb biladilar. Shofeʼiy, Ahmad va Ishoq: «Kim rukuʼ va sajdada belini rost tutmasa, namozi fosid (botil) boʻladi», dedilar — Nabiy ﷺning ‹Kishi rukuʼ va sajdada belini rost tutmagan namoz kifoya qilmaydi› degan hadislari sababli. Abu Maʼmarning ismi Abdulloh ibn Saxbaradir. Abu Masʼud al-Ansoriy al-Badriyning ismi esa Uqba ibn Amrdir.Аҳмад ибн Манеъ бизга ҳадис айтиб берди, (у): Абу Муовия бизга ҳадис айтиб берди, (у) Аъмашдан, (у) Умора ибн Умайрдан, (у) Абу Маъмардан, (у) Абу Масъуд ал-Ансорий ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши рукуъ ва саждада белини рост тутмаган намоз кифоя қилмайди (дуруст бўлмайди)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али ибн Шайбон, Анас, Абу Ҳурайра ва Рифўа аз-Зурақийдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Масъуд ал-Ансорийнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий ﷺ ашобларидан ва улардан кейингилардан бўлган илм аҳли олдида шунга кўра амал қилинади; улар киши рукуъ ва саждада белини рост тутиши (лозим) деб биладилар. Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқ: «Ким рукуъ ва саждада белини рост тутмаса, намози фосид (ботил) бўлади», дедилар — Набий ﷺнинг ‹Киши рукуъ ва саждада белини рост тутмаган намоз кифоя қилмайди› деган ҳадислари сабабли. Абу Маъмарнинг исми Абдуллоҳ ибн Сахбарадир. Абу Масъуд ал-Ансорий ал-Бадрийнинг исми эса Уқба ибн Амрдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كُنْتُ أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي فَسَمِعْتُ قَائِلاً مِنْ خَلْفِي يَقُولُ " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ " . فَالْتَفَتُّ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ " . قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ فَمَا ضَرَبْتُ مَمْلُوكًا لِي بَعْدَ ذَلِكَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَإِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ هُوَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ شَرِيكٍ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men oʻz qulimni urayotgan edim, ortimdan bir kishining: ‹Bilgin, ey Abu Masʼud! Bilgin, ey Abu Masʼud!› deyayotganini eshitdim. Oʻgirilib qarasam, Rasululloh ﷺ ekanlar. U zot: ‹Alloh sening unga kuching yetganidan koʻra senga koʻproq kuch yetkazuvchidir›, dedilar», dedi. Abu Masʼud: «Shundan keyin men oʻz qulimni hech urmadim», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ibrohim at-Taymiy — Ibrohim ibn Yazid ibn Sharikdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен ўз қулимни ураётган эдим, ортимдан бир кишининг: ‹Билгин, эй Абу Масъуд! Билгин, эй Абу Масъуд!› деяётганини эшитдим. Ўгирилиб қарасам, Расулуллоҳ ﷺ эканлар. У зот: ‹Аллоҳ сенинг унга кучинг етганидан кўра сенга кўпроқ куч етказувчидир›, дедилар», деди. Абу Масъуд: «Шундан кейин мен ўз қулимни ҳеч урмадим», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Иброҳим ат-Таймий — Иброҳим ибн Язид ибн Шарикдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَفَقَةُ الرَّجُلِ عَلَى أَهْلِهِ صَدَقَةٌ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishining oʻz ahliga sarflagan nafaqasi sadaqadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кишининг ўз аҳлига сарфлаган нафақаси садақадир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قال حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَمَنِ الْكَلْبِ وَمَهْرِ الْبَغِيِّ وَحُلْوَانِ الْكَاهِنِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ itning bahosidan, fohishaning (zinodan oladigan) haqidan va kohinning (folbinning) haqidan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ итнинг баҳосидан, фоҳишанинг (зинодан оладиган) ҳақидан ва коҳиннинг (фолбиннинг) ҳақидан қайтардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ أُبْدِعَ بِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ائْتِ فُلاَنًا " . فَأَتَاهُ فَحَمَلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ أَوْ قَالَ عَامِلِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمْرٍو الشَّيْبَانِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ إِيَاسٍ وَأَبُو مَسْعُودٍ الْبَدْرِيُّ اسْمُهُ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو .
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَقَالَ " مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ " . وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ .
Abu Masʼud al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga ulov soʻrab kelib: «Mening (ulovim) halok boʻldi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Falonchining oldiga bor», dedilar. U (kishining) oldiga bordi, u esa unga ulov berdi. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Kim yaxshilikka yoʻllasa, unga ham uni qilguvchining ajri kabi ajr bordir», dedilar — yoki: «uni amalga oshiruvchining (ajri kabi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Amr ash-Shayboniyning ismi Saʼd ibn Iyos, Abu Masʼud al-Badriyning ismi esa Uqba ibn Amrdir.Абу Масъуд ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига улов сўраб келиб: «Менинг (уловим) ҳалок бўлди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Фалончининг олдига бор», дедилар. У (кишининг) олдига борди, у эса унга улов берди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Ким яхшиликка йўлласа, унга ҳам уни қилгувчининг ажри каби ажр бордир», дедилар — ёки: «уни амалга оширувчининг (ажри каби)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Амр аш-Шайбонийнинг исми Саъд ибн Иёс, Абу Масъуд ал-Бадрийнинг исми эса Уқба ибн Амрдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻz hokimiyati (joyi)da (boshqa biriga) imom qilinmaydi, hamda uning uyida — uning iznisiz — uning toʻrida oʻtirilmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўз ҳокимияти (жойи)да (бошқа бирига) имом қилинмайди, ҳамда унинг уйида — унинг изнисиз — унинг тўрида ўтирилмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَرَأَ الآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim Baqara surasining oxiridagi ikki oyatni kechasi oʻqisa, ular unga kifoya qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Бақара сурасининг охиридаги икки оятни кечаси ўқиса, улар унга кифоя қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الَّذِي، كَانَ أُرِيَ النِّدَاءَ بِالصَّلاَةِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ فِي مَجْلِسِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ أَمَرَنَا اللَّهُ أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تَمَنَّيْنَا أَنَّهُ لَمْ يَسْأَلْهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَالسَّلاَمُ كَمَا قَدْ عُلِّمْتُمْ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ خَارِجَةَ وَيُقَالُ ابْنُ جَارِيَةَ وَبُرَيْدَةَ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Biz Saʼd ibn Ubodaning majlisida oʻtirganimizda Rasululloh ﷺ bizning oldimizga keldilar. Shunda Bashir ibn Saʼd unga: «Alloh bizga senga salavot aytishni buyurdi, senga qanday salavot aytamiz?» dedi. (Abu Masʼud) aytdi: Rasululloh ﷺ jim qoldilar, hatto biz uning bu savolni bermaganini orzu qildik. Soʻng Rasululloh ﷺ: «‹Allohumma, Ibrohim oilasiga salavot aytganingdek Muhammadga va Muhammad oilasiga salavot ayt, hamda Ibrohim oilasini barakali qilganingdek olamlar ichida Muhammadni va Muhammad oilasini barakali qil, albatta Sen maqtovga loyiq, ulugʻsan› denglar, salom esa sizlarga oʻrgatilgani kabidir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali, Abu Humayd, Kaʼb ibn Ujra, Talha ibn Ubaydulloh, Abu Said, Zayd ibn Xorija — ibn Joriya ham deyiladi — va Buraydadan ham (rivoyat) bor. (U) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Биз Саъд ибн Убоданинг мажлисида ўтирганимизда Расулуллоҳ ﷺ бизнинг олдимизга келдилар. Шунда Башир ибн Саъд унга: «Аллоҳ бизга сенга салавот айтишни буюрди, сенга қандай салавот айтамиз?» деди. (Абу Масъуд) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жим қолдилар, ҳатто биз унинг бу саволни бермаганини орзу қилдик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «‹Аллоҳумма, Иброҳим оиласига салавот айтганингдек Муҳаммадга ва Муҳаммад оиласига салавот айт, ҳамда Иброҳим оиласини баракали қилганингдек оламлар ичида Муҳаммадни ва Муҳаммад оиласини баракали қил, албатта Сен мақтовга лойиқ, улуғсан› денглар, салом эса сизларга ўргатилгани кабидир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али, Абу Ҳумайд, Каъб ибн Ужра, Талҳа ибн Убайдуллоҳ, Абу Саид, Зайд ибн Хорижа — ибн Жория ҳам дейилади — ва Бурайдадан ҳам (ривоят) бор. (У) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.