وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ وَإِنَّهُمَا لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikkita oyatdir. Alloh ular bilan bandalarini qoʻrqitadi. Ular birorta odamning oʻlimi tufayli tutilmaydi. Bas, qachon ulardan birortasini (tutilgan holda) koʻrsangiz, namoz oʻqing va sizdan (bu balo) koʻtarilguncha Allohga duo qiling», — dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан иккита оятдир. Аллоҳ улар билан бандаларини қўрқитади. Улар бирорта одамнинг ўлими туфайли тутилмайди. Бас, қачон улардан бирортасини (тутилган ҳолда) кўрсангиз, намоз ўқинг ва сиздан (бу бало) кўтарилгунча Аллоҳга дуо қилинг», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيْسَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَقُومُوا فَصَلُّوا " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, quyosh va oy birorta odamning oʻlimi tufayli tutilmaydi, balki ular Allohning oyatlaridan ikkita oyatdir. Bas, qachon uni (tutilgan holda) koʻrsangiz, turib namoz oʻqing», — dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қуёш ва ой бирорта одамнинг ўлими туфайли тутилмайди, балки улар Аллоҳнинг оятларидан иккита оятдир. Бас, қачон уни (тутилган ҳолда) кўрсангиз, туриб намоз ўқинг», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا أَنْفَقَ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةً وَهُوَ يَحْتَسِبُهَا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً " .
Abu Masʼud al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ﷺ: «Albatta musulmon kishi ahliga (Allohdan) ajr umid qilgan holda nafaqa qilsa, bu unga sadaqa boʻladi», — dedilar.Абу Масъуд ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот ﷺ: «Албатта мусулмон киши аҳлига (Аллоҳдан) ажр умид қилган ҳолда нафақа қилса, бу унга садақа бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ . قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ - قَالَ - فَتَصَدَّقَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ - قَالَ - وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِشَىْءٍ أَكْثَرَ مِنْهُ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا وَمَا فَعَلَ هَذَا الآخَرُ إِلاَّ رِيَاءً فَنَزَلَتْ { الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} وَلَمْ يَلْفِظْ بِشْرٌ بِالْمُطَّوِّعِينَ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u dedi: Biz sadaqaga buyurildik. (Roviy) dedi: Biz (haq evaziga) yuk tashir edik. Shunda Abu Aqil yarim soʼ (xurmo) sadaqa qildi. Bir inson esa undan koʻproq narsa keltirdi. Munofiqlar: «Albatta Alloh buning sadaqasidan behojatdir, anavi (ikkinchisi) esa faqat riyo uchungina shu (ishni) qildi», dedilar. Shunda: {Sadaqalar (berish)da koʻngilli ravishda (koʻp beruvchi) moʻminlarni va kuch-yetgan (ozgina narsa)dan boshqasini topa olmaydiganlarni mazax qiluvchilar...} (Tavba 79) (oyati) nozil boʻldi. Bishr «al-muttavviʼin» (koʻngillilar) (soʻzini) talaffuz qilmadi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у деди: Биз садақага буюрилдик. (Ровий) деди: Биз (ҳақ эвазига) юк ташир эдик. Шунда Абу Ақил ярим сў (хурмо) садақа қилди. Бир инсон эса ундан кўпроқ нарса келтирди. Мунофиқлар: «Албатта Аллоҳ бунинг садақасидан беҳожатдир, анави (иккинчиси) эса фақат риё учунгина шу (ишни) қилди», дедилар. Шунда: {Садақалар (бериш)да кўнгилли равишда (кўп берувчи) мўминларни ва куч-етган (озгина нарса)дан бошқасини топа олмайдиганларни мазах қилувчилар...} (Тавба 79) (ояти) нозил бўлди. Бишр «ал-муттаввиъин» (кўнгиллилар) (сўзини) талаффуз қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حُوسِبَ رَجُلٌ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ مِنَ الْخَيْرِ شَىْءٌ إِلاَّ أَنَّهُ كَانَ يُخَالِطُ النَّاسَ وَكَانَ مُوسِرًا فَكَانَ يَأْمُرُ غِلْمَانَهُ أَنْ يَتَجَاوَزُوا عَنِ الْمُعْسِرِ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَحْنُ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْهُ تَجَاوَزُوا عَنْهُ " .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan oldin (yashab) oʻtganlardan bir kishi hisob-kitob qilindi, unda yaxshilikdan hech narsa topilmadi, faqat u odamlar bilan muomala qilar va toʻlovga qodir (boy) kishi edi, xizmatkorlariga qiynalgandan oʻtib yuborishni buyurar edi. (U zot) dedilar: ‹Alloh azza va jalla: ‹Biz bunga undan koʻra haqliroqmiz. Undan oʻtib yuboringlar›, — dedi›», — dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан олдин (яшаб) ўтганлардан бир киши ҳисоб-китоб қилинди, унда яхшиликдан ҳеч нарса топилмади, фақат у одамлар билан муомала қилар ва тўловга қодир (бой) киши эди, хизматкорларига қийналгандан ўтиб юборишни буюрар эди. (У зот) дедилар: ‹Аллоҳ азза ва жалла: ‹Биз бунга ундан кўра ҳақлироқмиз. Ундан ўтиб юборинглар›, — деди›», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ، بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ مِنْ رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا مَسْعُودٍ .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: shu hadisning oʻxshashi rivoyat qilingan.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: шу ҳадиснинг ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، - يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ الْبَدْرِيُّ كُنْتُ أَضْرِبُ غُلاَمًا لِي بِالسَّوْطِ فَسَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ خَلْفِي " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ " . فَلَمْ أَفْهَمِ الصَّوْتَ مِنَ الْغَضَبِ - قَالَ - فَلَمَّا دَنَا مِنِّي إِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هُوَ يَقُولُ " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ " . قَالَ فَأَلْقَيْتُ السَّوْطَ مِنْ يَدِي فَقَالَ " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ أَنَّ اللَّهَ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَى هَذَا الْغُلاَمِ " . قَالَ فَقُلْتُ لاَ أَضْرِبُ مَمْلُوكًا بَعْدَهُ أَبَدًا .
Abu Masʼud al-Badriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men oʻz xizmatkorimni qamchi bilan urayotgan edim, shunda orqamdan: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud!» degan ovozni eshitdim. Lekin gʻazabdan ovozni anglamadim. (Abu Masʼud) dedi: U menga yaqinlashganda, qarasam, u Rasululloh ﷺ ekanlar. U zot: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud! Bilib qoʻy, Abu Masʼud!» deyayotgan edilar. (Abu Masʼud) dedi: Men qamchini qoʻlimdan tashlab yubordim. Shunda (u zot): «Bilib qoʻy, Abu Masʼud, Alloh senga shu xizmatkordan ustun qudrat egasidir», dedilar. (Abu Masʼud) dedi: Men: «Bundan keyin hech qachon bir qulni urmayman», dedim.Абу Масъуд ал-Бадрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ўз хизматкоримни қамчи билан ураётган эдим, шунда орқамдан: «Билиб қўй, Абу Масъуд!» деган овозни эшитдим. Лекин ғазабдан овозни англамадим. (Абу Масъуд) деди: У менга яқинлашганда, қарасам, у Расулуллоҳ ﷺ эканлар. У зот: «Билиб қўй, Абу Масъуд! Билиб қўй, Абу Масъуд!» деяётган эдилар. (Абу Масъуд) деди: Мен қамчини қўлимдан ташлаб юбордим. Шунда (у зот): «Билиб қўй, Абу Масъуд, Аллоҳ сенга шу хизматкордан устун қудрат эгасидир», дедилар. (Абу Масъуд) деди: Мен: «Бундан кейин ҳеч қачон бир қулни урмайман», дедим.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كُنْتُ أَضْرِبُ غُلاَمًا لِي فَسَمِعْتُ مِنْ خَلْفِي صَوْتًا " اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ " . فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ حُرٌّ لِوَجْهِ اللَّهِ . فَقَالَ " أَمَا لَوْ لَمْ تَفْعَلْ لَلَفَحَتْكَ النَّارُ أَوْ لَمَسَّتْكَ النَّارُ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men oʻz xizmatkorimni urayotgan edim, shunda orqamdan: «Bilib qoʻy, Abu Masʼud, Alloh senga undan ustun qudrat egasidir», degan ovozni eshitdim. Men oʻgirilib qarasam, u Rasululloh ﷺ ekanlar. Men: «Yo Rasululloh! U Alloh yuzi uchun ozoddir», dedim. Shunda (u zot): «Agar shunday qilmaganingda, oʻt seni kuydirgan boʻlardi yoki oʻt senga tegishi muqarrar edi», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ўз хизматкоримни ураётган эдим, шунда орқамдан: «Билиб қўй, Абу Масъуд, Аллоҳ сенга ундан устун қудрат эгасидир», деган овозни эшитдим. Мен ўгирилиб қарасам, у Расулуллоҳ ﷺ эканлар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! У Аллоҳ юзи учун озоддир», дедим. Шунда (у зот): «Агар шундай қилмаганингда, ўт сени куйдирган бўларди ёки ўт сенга тегиши муқаррар эди», дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ، أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّهُ كَانَ يَضْرِبُ غُلاَمَهُ فَجَعَلَ يَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ - قَالَ - فَجَعَلَ يَضْرِبُهُ فَقَالَ أَعُوذُ بِرَسُولِ اللَّهِ . فَتَرَكَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَاللَّهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ " . قَالَ فَأَعْتَقَهُ .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Abu Masʼud) oʻz xizmatkorini urayotgan edi, (xizmatkor) esa: «Allohdan panoh tilayman», deya boshladi. (Roviy) dedi: Lekin (Abu Masʼud) uni ura berdi. Shunda (xizmatkor): «Rasululloh ﷺ dan panoh tilayman», dedi. Shundagina uni tark qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Allohga qasamki, Alloh senga undan ustun qudrat egasidir», dedilar. (Roviy) dedi: Shunda (Abu Masʼud) uni ozod qildi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Абу Масъуд) ўз хизматкорини ураётган эди, (хизматкор) эса: «Аллоҳдан паноҳ тилайман», дея бошлади. (Ровий) деди: Лекин (Абу Масъуд) уни ура берди. Шунда (хизматкор): «Расулуллоҳ ﷺ дан паноҳ тилайман», деди. Шундагина уни тарк қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ сенга ундан устун қудрат эгасидир», дедилар. (Ровий) деди: Шунда (Абу Масъуд) уни озод қилди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو،
الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ بِنَاقَةٍ مَخْطُومَةٍ فَقَالَ هَذِهِ فِي سَبِيلِ
اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ سَبْعُمِائَةِ نَاقِةٍ كُلُّهَا
مَخْطُومَةٌ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi jilovlangan tuyani keltirib: «Bu Allohning yoʻlida (sadaqa)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Buning evaziga senga qiyomat kuni yetti yuzta tuya boʻladi, ularning hammasi jilovlangan boʻladi», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши жиловланган туяни келтириб: «Бу Аллоҳнинг йўлида (садақа)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бунинг эвазига сенга қиёмат куни етти юзта туя бўлади, уларнинг ҳаммаси жиловланган бўлади», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كُرَيْبٍ
- قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ،
قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أُبْدِعَ بِي فَاحْمِلْنِي فَقَالَ " مَا
عِنْدِي " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَدُلُّهُ عَلَى مَنْ يَحْمِلُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Mening ulovim halok boʻldi, meni (ulovga) mindiring», dedi. (Nabiy ﷺ): «Menda (ulov) yoʻq», dedilar. Shunda bir kishi: «Yo Rasululloh! Men uni ulov beradigan (kimsa)ga yoʻllab qoʻyaman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Kim biror yaxshilikka yoʻllasa, unga uni qilgan kishining ajriga oʻxshash (ajr) boʻladi», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Менинг уловим ҳалок бўлди, мени (уловга) миндиринг», деди. (Набий ﷺ): «Менда (улов) йўқ», дедилар. Шунда бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Мен уни улов берадиган (кимса)га йўллаб қўяман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор яхшиликка йўлласа, унга уни қилган кишининг ажрига ўхшаш (ажр) бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ مَنَاكِبَنَا فِي الصَّلاَةِ وَيَقُولُ " اسْتَوُوا وَلاَ تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ لِيَلِنِي مِنْكُمْ أُولُو الأَحْلاَمِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ " . قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ فَأَنْتُمُ الْيَوْمَ أَشَدُّ اخْتِلاَفًا .
Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda yelkalarimizni silab: «Tekis turingiz, turlicha boʻlmangiz, aks holda dillaringiz ham turlicha boʻlib qoladi. Mendan keyin sizlarning aql va zakovat egalaringiz tursin, soʻng ulardan keyingilari, soʻng ulardan keyingilari (tursin)», — der edilar. Abu Masʼud: «Bugun esa sizlar koʻproq turlichasiz», — dedi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда елкаларимизни силаб: «Текис турингиз, турлича бўлмангиз, акс ҳолда дилларингиз ҳам турлича бўлиб қолади. Мендан кейин сизларнинг ақл ва заковат эгаларингиз турсин, сўнг улардан кейингилари, сўнг улардан кейингилари (турсин)», — дер эдилар. Абу Масъуд: «Бугун эса сизлар кўпроқ турличасиз», — деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي خَالِدٍ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ سِلْمًا وَلاَ يَؤُمَّنَّ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ يَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ عَلَى تَكْرِمَتِهِ إِلاَّ بِإِذْنِهِ " . قَالَ الأَشَجُّ فِي رِوَايَتِهِ مَكَانَ سِلْمًا سِنًّا .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qavmga Allohning Kitobini eng yaxshi oʻquvchisi imomlik qiladi; agar oʻqishda teng boʻlsalar, sunnatni eng bilguchisi; agar sunnatda teng boʻlsalar, hijratda eng oldin boʻlgani; agar hijratda teng boʻlsalar, Islomni eng oldin qabul qilgani. Kishi oʻzga kishiga uning hokimiyati joyida imomlik qilmasin va uning uyida, uning hurmat oʻrnida, uning iznisiz oʻtirmasin», dedilar. al-Ashajj oʻz rivoyatida «Islomni» soʻzi oʻrniga «yoshi (ulugʻrogʻi)» deb keltirdi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмга Аллоҳнинг Китобини энг яхши ўқувчиси имомлик қилади; агар ўқишда тенг бўлсалар, суннатни энг билгучиси; агар суннатда тенг бўлсалар, ҳижратда энг олдин бўлгани; агар ҳижратда тенг бўлсалар, Исломни энг олдин қабул қилгани. Киши ўзга кишига унинг ҳокимияти жойида имомлик қилмасин ва унинг уйида, унинг ҳурмат ўрнида, унинг изнисиз ўтирмасин», дедилар. ал-Ашажж ўз ривоятида «Исломни» сўзи ўрнига «ёши (улуғроғи)» деб келтирди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَ بْنَ ضَمْعَجٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ، يَقُولُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَقْدَمُهُمْ قِرَاءَةً فَإِنْ كَانَتْ قِرَاءَتُهُمْ سَوَاءً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلاَ تَؤُمَّنَّ الرَّجُلَ فِي أَهْلِهِ وَلاَ فِي سُلْطَانِهِ وَلاَ تَجْلِسْ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلاَّ أَنْ يَأْذَنَ لَكَ أَوْ بِإِذْنِهِ " .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga: «Qavmga Allohning Kitobini eng yaxshi oʻquvchisi va oʻqishni eng oldin (oʻrgangani) imomlik qiladi; agar oʻqishlari teng boʻlsa, ularga hijratda eng oldin boʻlgani imomlik qilsin; agar hijratda teng boʻlsalar, ularga yoshi eng ulugʻi imomlik qilsin. Kishiga oʻz ahli ichida ham, uning hokimiyati joyida ham imomlik qilma va uning uyida, uning hurmat oʻrnida, u senga izn bermaguncha yoki uning iznisiz oʻtirma», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Қавмга Аллоҳнинг Китобини энг яхши ўқувчиси ва ўқишни энг олдин (ўргангани) имомлик қилади; агар ўқишлари тенг бўлса, уларга ҳижратда энг олдин бўлгани имомлик қилсин; агар ҳижратда тенг бўлсалар, уларга ёши энг улуғи имомлик қилсин. Кишига ўз аҳли ичида ҳам, унинг ҳокимияти жойида ҳам имомлик қилма ва унинг уйида, унинг ҳурмат ўрнида, у сенга изн бермагунча ёки унинг изнисиз ўтирма», дедилар.
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَرَأَ هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ " . قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَلَقِيتُ أَبَا مَسْعُودٍ وَهُوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Baqara surasining oxiridagi mana shu ikki oyatni bir kechada oʻqisa, oʻsha ikkovi unga kifoya qiladi». Abdurrahmon dedi: men Abu Masʼudni Baytni tavof qilayotgan holida uchratib, undan (shu hadisni) soʻradim; u menga buni Nabiy ﷺ dan hadis qilib aytib berdi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Бақара сурасининг охиридаги мана шу икки оятни бир кечада ўқиса, ўша иккови унга кифоя қилади». Абдурраҳмон деди: мен Абу Масъудни Байтни тавоф қилаётган ҳолида учратиб, ундан (шу ҳадисни) сўрадим; у менга буни Набий ﷺ дан ҳадис қилиб айтиб берди.