نَا أَبُو مُحَمَّدٍ فَهْدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمِصْرِيُّ ، نَا أَبُو تَوْبَةَ يَعْنِي الرَّبِيعَ بْنَ نَافِعٍ ، ثنا مُعَاوِيَةُ وَهُوَ ابْنُ سَلامٍ ، عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلامٍ ، أَنَّ أَبَا سَلامٍ حَدَّثَهُ ، حَدَّثَنِي الْحَارِثُ الأَشْعَرِيُّ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ ، قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ يَعْمَلُ بِهِنَّ ، وَيَأْمُرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهِنَّ ، قَالَ : فَكَانَ يُبْطِئُ بِهِنَّ ، فَقَالَ لَهُ عِيسَى : إِنَّكَ أُمِرْتَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ تَعْمَلُ بِهِنَّ ، وَتَأْمُرُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهِنَّ ، فَإِمَّا أَنْ تَأْمُرَهُمْ بِهِنَّ ، وَإِمَّا أَنْ أَقُومَ فَآمُرَهُمْ بِهِنَّ ، قَالَ يَحْيَى : إِنَّكَ إِنْ تَسْبِقْنِي بِهِنَّ أَخَافْ أَنْ أُعَذَّبَ أَوْ يُخْسَفَ بِي ، فَجَمَعَ بَنِي إِسْرَائِيلَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ حَتَّى امْتَلأَ الْمَسْجِدُ ، حَتَّى جَلَسَ النَّاسُ عَلَى الشُّرُفَاتِ ، فَوَعَظَ النَّاسَ ، ثُمَّ قَالَ : إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَنِي بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَعْمَلُ بِهِنَّ ، وَآمُرُكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِهِنَّ ، أُولاهُنَّ ، أَنْ لا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا ؛ فَإِنَّ مَنْ أَشْرَكَ بِاللَّهِ مَثَلُهُ كَمَثَلِ رَجُلٍ اشْتَرَى عَبْدًا مِنْ خَالِصِ مَالِهِ بِذَهَبٍ أَوْ وَرِقٍ ، ثُمَّ قَالَ لَهُ : هَذِهِ دَارِي وَعَمَلِي ، فَاعْمَلْ لِي وَأَدِّ إِلَيَّ عَمَلَكَ ، فَجَعَلَ يَعْمَلُ وَيُؤَدِّي عَمَلَهُ إِلَى غَيْرِ سَيِّدِهِ ، فَأَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ لَهُ عَبْدٌ كَذَلِكَ ، يُؤَدِّي عَمَلَهُ لِغَيْرِ سَيِّدِهِ ، وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ خَلَقَكُمْ وَرَزَقَكُمْ فَلا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا ، وَقَالَ : إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَكُمْ بِالصَّلاةِ ، فَإِذَا نَصَبْتُمْ وُجُوهَكُمْ فَلا تَلْتَفِتُوا ؛ فَإِنَّ اللَّهَ يَنْصِبُ وَجْهَهُ لِوَجْهِ عَبْدِهِ حِينَ يُصَلِّي لَهُ ، فَلا يَصْرِفُ عَنْهُ وَجْهَهُ حَتَّى يَكُونَ الْعَبْدُ هُوَ يَنْصَرِفُ " وَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ
Al-Horis al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ularga soʻzlab berib dedilar: «Albatta, Alloh azza va jalla Yahyo ibn Zakariyoga besh kalimani buyurdi: uning oʻzi ularga amal qilsin va Bani Isroilni ham ularga amal qilishga buyursin. U (yetkazishda) sekinlik qildi. Shunda Iso unga: ‹Sen besh kalimaga buyurilgansan: ularga oʻzing amal qilasan va Bani Isroilni ham ularga amal qilishga buyurasan. Yo sen ularni buyurasan, yo men turib ularni buyuraman›, dedi. Yahyo: ‹Agar sen bularda mendan oʻzib ketsang, azoblanishimdan yoki yerga yutilishimdan qoʻrqaman›, dedi. Soʻng u Bani Isroilni Baytul Maqdisda — masjid toʻlib, odamlar peshtoqlarga oʻtirguncha — jamladi va odamlarga vaʼz qildi, soʻng dedi: ‹Albatta, Alloh azza va jalla menga besh kalimani buyurdi: men ularga amal qilay va sizlarni ham ularga amal qilishga buyuray. Ularning birinchisi — Allohga hech narsani sherik qilmasligingiz. Chunki Allohga shirk keltirgan kishining misoli xuddi oʻz sof molidan oltin yoki kumushga bir qul sotib olgan, soʻng unga: ‹Bu mening uyim va mening ishim; menga ishla va ishingni menga topshir›, degan kishining misoliga oʻxshaydi. U (qul) esa ishlar va ishini xoʻjayinidan boshqasiga topshirar edi. Sizlardan qaysi biringiz shunday quli boʻlishini — ishini xoʻjayinidan boshqasiga topshirishini — yoqtiradi? Albatta, sizlarni Alloh yaratdi va sizlarga rizq berdi; bas, Allohga hech narsani sherik qilmanglar›. Va dedi: ‹Albatta, Alloh azza va jalla sizlarni namozga buyurdi. Yuzlaringizni (qiblaga) qaratganingizda oʻgirilib qaramanglar; chunki banda Unga namoz oʻqiyotganida Alloh oʻz yuzini bandasining yuziga qaratadi va banda oʻzi yuz oʻgirmaguncha undan yuzini burmaydi›» — va (roviy) hadisni toʻlaligicha zikr qildi.Ал-Ҳорис ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уларга сўзлаб бериб дедилар: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Яҳё ибн Закариёга беш калимани буюрди: унинг ўзи уларга амал қилсин ва Бани Исроилни ҳам уларга амал қилишга буюрсин. У (етказишда) секинлик қилди. Шунда Исо унга: ‹Сен беш калимага буюрилгансан: уларга ўзинг амал қиласан ва Бани Исроилни ҳам уларга амал қилишга буюрасан. Ё сен уларни буюрасан, ё мен туриб уларни буюраман›, деди. Яҳё: ‹Агар сен буларда мендан ўзиб кетсанг, азобланишимдан ёки ерга ютилишимдан қўрқаман›, деди. Сўнг у Бани Исроилни Байтул Мақдисда — масжид тўлиб, одамлар пештоқларга ўтиргунча — жамлади ва одамларга ваъз қилди, сўнг деди: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла менга беш калимани буюрди: мен уларга амал қилай ва сизларни ҳам уларга амал қилишга буюрай. Уларнинг биринчиси — Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслигингиз. Чунки Аллоҳга ширк келтирган кишининг мисоли худди ўз соф молидан олтин ёки кумушга бир қул сотиб олган, сўнг унга: ‹Бу менинг уйим ва менинг ишим; менга ишла ва ишингни менга топшир›, деган кишининг мисолига ўхшайди. У (қул) эса ишлар ва ишини хўжайинидан бошқасига топширар эди. Сизлардан қайси бирингиз шундай қули бўлишини — ишини хўжайинидан бошқасига топширишини — ёқтиради? Албатта, сизларни Аллоҳ яратди ва сизларга ризқ берди; бас, Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилманглар›. Ва деди: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларни намозга буюрди. Юзларингизни (қиблага) қаратганингизда ўгирилиб қараманглар; чунки банда Унга намоз ўқиётганида Аллоҳ ўз юзини бандасининг юзига қаратади ва банда ўзи юз ўгирмагунча ундан юзини бурмайди›» — ва (ровий) ҳадисни тўлалигича зикр қилди.