حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : ذَكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كَمْ مَضَى مِنَ الشَّهْرِ ؟ " قُلْنَا : مَضَى اثْنَانِ وَعِشْرُونَ ، وَبَقِيَ ثَمَانٍ . قَالَ : " لا ، بَلْ بَقِيَ سَبْعٌ " . قَالُوا : لا ، بَلْ بَقِيَ ثَمَانٍ ، قَالَ : " لا ، بَلْ بَقِيَ سَبْعٌ " . قَالُوا : لا ، بَلْ بَقِيَ ثَمَانٍ ، قَالَ : " لا ، بَلْ بَقِيَ سَبْعٌ ، الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ " . ثُمَّ قَالَ بِيَدِهِ ، حَتَّى عَدَّ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ ، ثُمَّ قَالَ : " الْتَمِسُوهَا اللَّيْلَةَ " . خَبَرُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ مِنْ هَذَا الْبَابِ : " الْتَمِسُوهَا اللَّيْلَةَ " ، وَذَلِكَ لَيْلَةَ ثَلاثٍ وَعِشْرِينَ . خَبَرُ أَبِي سَعِيدٍ : رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَبِيحَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ ، وَإِنَّ جَبِينَهُ وَأَرْنَبَةَ أَنْفِهِ لَفِي الْمَاءِ وَالطِّينِ مِنْ هَذَا الْجِنْسِ ؛ لأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ أَعْلَمَهُمْ أَنَّهُ رَأَى أَنَّهُ يَسْجُدُ صَبِيحَةَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فِي مَاءٍ وَطِينٍ ، فَكَانَتْ لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ الْوِتْرَ مِمَّا مَضَى مِنَ الشَّهْرِ ، فَيُشْبِهُ أَنْ يَكُونَ رَمَضَانُ فِي تِلْكِ السَّنَةِ كَانَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ، فَكَانَتْ تِلْكَ اللَّيْلَةُ التَّاسِعَةُ مِمَّا بَقِيَ مِنَ الشَّهْرِ ، الْحَادِيَةَ وَالْعِشْرِينَ مِمَّا مَضَى مِنْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning huzurlarida Qadr kechasini zikr qildik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Oydan qancha oʻtdi?» dedilar. Biz: «Yigirma ikkisi oʻtdi, sakkiztasi qoldi», dedik. U zot: «Yoʻq, balki yettitasi qoldi», dedilar. Ular: «Yoʻq, balki sakkiztasi qoldi», dedi. U zot: «Yoʻq, balki yettitasi qoldi», dedilar. Ular: «Yoʻq, balki sakkiztasi qoldi», dedi. U zot: «Yoʻq, balki yettitasi qoldi; oy yigirma toʻqqizdir», dedilar. Soʻng qoʻllari bilan ishora qilib, yigirma toʻqqizni sanadilar va: «Uni shu kecha axtaringlar», dedilar. Abdulloh ibn Unaysning shu bobdagi xabari: «Uni shu kecha axtaringlar», deganlaridir; bu yigirma uchinchi kecha edi. Abu Saidning: «Men Nabiy ﷺni yigirma birinchi kun tongida peshonalari va burunlarining uchi suv va loyda ekan holda koʻrdim», degan xabari ham shu jinsdandir; chunki Nabiy ﷺ ularga oʻzlarining Qadr kechasi tongida suv va loyda sajda qilayotganlarini koʻrganlarini bildirgan edilar. Yigirma birinchi kecha oydan oʻtganiga koʻra toq edi; bas, oʻsha yili Ramazon yigirma toʻqqiz (kun) boʻlgan koʻrinadi va oʻsha kecha oydan qolganiga koʻra toʻqqizinchi, oʻtganiga koʻra yigirma birinchi boʻlgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида Қадр кечасини зикр қилдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ойдан қанча ўтди?» дедилар. Биз: «Йигирма иккиси ўтди, саккизтаси қолди», дедик. У зот: «Йўқ, балки еттитаси қолди», дедилар. Улар: «Йўқ, балки саккизтаси қолди», деди. У зот: «Йўқ, балки еттитаси қолди», дедилар. Улар: «Йўқ, балки саккизтаси қолди», деди. У зот: «Йўқ, балки еттитаси қолди; ой йигирма тўққиздир», дедилар. Сўнг қўллари билан ишора қилиб, йигирма тўққизни санадилар ва: «Уни шу кеча ахтаринглар», дедилар. Абдуллоҳ ибн Унайснинг шу бобдаги хабари: «Уни шу кеча ахтаринглар», деганларидир; бу йигирма учинчи кеча эди. Абу Саиднинг: «Мен Набий ﷺни йигирма биринчи кун тонгида пешоналари ва бурунларининг учи сув ва лойда экан ҳолда кўрдим», деган хабари ҳам шу жинсдандир; чунки Набий ﷺ уларга ўзларининг Қадр кечаси тонгида сув ва лойда сажда қилаётганларини кўрганларини билдирган эдилар. Йигирма биринчи кеча ойдан ўтганига кўра тоқ эди; бас, ўша йили Рамазон йигирма тўққиз (кун) бўлган кўринади ва ўша кеча ойдан қолганига кўра тўққизинчи, ўтганига кўра йигирма биринчи бўлган.