حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاءِ بْنِ كُرَيْبٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ ، قَالَ : اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا مِنَ الأَزْدِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ ، يُقَالُ لَهُ : ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ ، فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ ، قَالَ : هَذَا مَا لَكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَهَلا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا " ، ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ، ثُمَّ قَالَ : " أَمَّا بَعْدُ , فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلانِيهِ اللَّهُ ، فَيَأْتِي فَيَقُولُ : هَذَا مَا لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ لِي أَفَلا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا ، وَاللَّهِ لا يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ ، إِلا لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ، فَلأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ " ، ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ، ثُمَّ يَقُولُ : " اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ بَصَرَ عَيْنِي ، وَسَمْعَ أُذُنَيَّ "
Abu Humayd as-Soidiy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Azd (qabilasi)dan, Ibn al-Lutbiyya deb ataluvchi bir kishini Banu Sulaymning sadaqalari ustiga tayinladilar. U kelgach, (Rasululloh) undan hisob soʻradilar. U: «Bu sizlarning molingiz, bu esa hadya», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar rost soʻzlovchi boʻlsang, otang va onangning uyida oʻtirsang-u, hadyang oʻzingga kelsa boʻlmasmidi?» dedilar. Soʻng bizga xutba aytib, Allohga hamd aytib, Uni maqtadilar, soʻng: «Ammo baʼd! Albatta, men sizlardan birortangizni Alloh menga vali qilgan ishlardan biriga tayinlayman; u kelib: ‹Bu sizlarning molingiz, bu esa menga hadya qilingan hadya› deydi. Agar rost soʻzlovchi boʻlsa, otasi va onasining uyida oʻtirsa-yu, hadyasi oʻziga kelsa boʻlmasmidi? Alloh ila qasamki, sizlardan birortangiz undan haqsiz ravishda biror narsa olmaydiki, albatta uni qiyomat kunida koʻtargan holida Allohga roʻbaroʻ boʻladi. Men sizlardan birortangizni — ovoz chiqaruvchi tuya yoki boʻkiruvchi sigir yoki maʼrovchi qoʻyni koʻtargan holida Allohga roʻbaroʻ boʻlganini albatta tanib qolaman», dedilar. Soʻng qoʻllarini koʻtardilar, hatto qoʻltiqlarining oqligi koʻrindi. Soʻng: «Allohim, men yetkazdimmi?» derdilar — buni koʻzim koʻrdi va qulogʻim eshitdi.Абу Ҳумайд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Азд (қабиласи)дан, Ибн ал-Лутбийя деб аталувчи бир кишини Бану Сулаймнинг садақалари устига тайинладилар. У келгач, (Расулуллоҳ) ундан ҳисоб сўрадилар. У: «Бу сизларнинг молингиз, бу эса ҳадя», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар рост сўзловчи бўлсанг, отанг ва онангнинг уйида ўтирсанг-у, ҳадянг ўзингга келса бўлмасмиди?» дедилар. Сўнг бизга хутба айтиб, Аллоҳга ҳамд айтиб, Уни мақтадилар, сўнг: «Аммо баъд! Албатта, мен сизлардан бирортангизни Аллоҳ менга вали қилган ишлардан бирига тайинлайман; у келиб: ‹Бу сизларнинг молингиз, бу эса менга ҳадя қилинган ҳадя› дейди. Агар рост сўзловчи бўлса, отаси ва онасининг уйида ўтирса-ю, ҳадяси ўзига келса бўлмасмиди? Аллоҳ ила қасамки, сизлардан бирортангиз ундан ҳақсиз равишда бирор нарса олмайдики, албатта уни қиёмат кунида кўтарган ҳолида Аллоҳга рўбарў бўлади. Мен сизлардан бирортангизни — овоз чиқарувчи туя ёки бўкирувчи сигир ёки маъровчи қўйни кўтарган ҳолида Аллоҳга рўбарў бўлганини албатта таниб қоламан», дедилар. Сўнг қўлларини кўтардилар, ҳатто қўлтиқларининг оқлиги кўринди. Сўнг: «Аллоҳим, мен етказдимми?» дердилар — буни кўзим кўрди ва қулоғим эшитди.