HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Mishkot ul-masobih · HadisМишкот ул-масобиҳ · Ҳадис2877Bob 6:Боб 6: Bob — 1-faslБоб — 1-фаслباب - الفصل الأول

وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ: إِنِّي كَاتَبْتُ عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ وُقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ عَائِشَةُ: إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عُدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ وَيَكُونُ وَلَاؤُكِ لِي فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خُذِيهَا وَأَعْتِقِيهَا» ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ: «أَمَّا أبعد فَمَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ فَقَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ»

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira (Oishaning oldiga) kelib: «Men oʻz xojalarim bilan — har yili (toʻlanadigan) boʻlib toʻlov bilan toʻqqiz uqiya (oltin) (toʻlashga) — ozodlik bitimi (mukotaba) tuzdim. Shuning uchun men sendan yordam soʻrayman», — dedi. Oisha: «Agar xojalaring rozi boʻlsa, men ularga (summa)ni bir yoʻla toʻlab, seni ozod qilaman — sening valong men uchun boʻlishi sharti bilan», — dedi. Barira oʻz xojalarining oldiga bordi, lekin ular bu taklifni rad etdi. U (qaytib kelib): «Men taklifni ularga taqdim qildim, lekin ular — valosi oʻzlariga boʻlmasa — rad etdi», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ buni eshitdi va mendan bu haqda soʻradi; men unga bu haqda aytdim. Shunda u zot: «Uni sotib ol va ozod qil hamda — valo sen uchun boʻlishi — sharti(ni qoʻy), chunki valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)», — dedilar. Oisha qoʻshdi: «Soʻng Allohning Rasuli ﷺ odamlar orasida (oʻrnidan) turib, Allohga hamd aytdi va (Uni) ulugʻladi hamda: ‹Soʻngra: Allohning qonunlarida boʻlmagan shartlarni qoʻyadigan baʼzi odamlarga nima boʻldi? Bas, Allohning qonunlarida boʻlmagan har qanday shart — u yuz (ta) shart boʻlsa ham — botil(dir). Allohning hukmi — haq(dir) va Allohning sharti — (eng) kuchli va mustahkam(dir). Nega sizlardan baʼzi kishilar: «Ey falonchi! Qulni ozod qil, lekin valo men uchun boʻladi», — deydi? Albatta, valo (ozod) qilgan kishi uchun(dir)›, — dedilar», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира (Оишанинг олдига) келиб: «Мен ўз хожаларим билан — ҳар йили (тўланадиган) бўлиб тўлов билан тўққиз уқия (олтин) (тўлашга) — озодлик битими (мукотаба) туздим. Шунинг учун мен сендан ёрдам сўрайман», — деди. Оиша: «Агар хожаларинг рози бўлса, мен уларга (сумма)ни бир йўла тўлаб, сени озод қиламан — сенинг валонг мен учун бўлиши шарти билан», — деди. Барира ўз хожаларининг олдига борди, лекин улар бу таклифни рад этди. У (қайтиб келиб): «Мен таклифни уларга тақдим қилдим, лекин улар — валоси ўзларига бўлмаса — рад этди», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ буни эшитди ва мендан бу ҳақда сўради; мен унга бу ҳақда айтдим. Шунда у зот: «Уни сотиб ол ва озод қил ҳамда — вало сен учун бўлиши — шарти(ни қўй), чунки вало (озод) қилган киши учун(дир)», — дедилар. Оиша қўшди: «Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ одамлар орасида (ўрнидан) туриб, Аллоҳга ҳамд айтди ва (Уни) улуғлади ҳамда: ‹Сўнгра: Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган шартларни қўядиган баъзи одамларга нима бўлди? Бас, Аллоҳнинг қонунларида бўлмаган ҳар қандай шарт — у юз (та) шарт бўлса ҳам — ботил(дир). Аллоҳнинг ҳукми — ҳақ(дир) ва Аллоҳнинг шарти — (энг) кучли ва мустаҳкам(дир). Нега сизлардан баъзи кишилар: «Эй фалончи! Қулни озод қил, лекин вало мен учун бўлади», — дейди? Албатта, вало (озод) қилган киши учун(дир)›, — дедилар», — деди.

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ (الألباني)