HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih al-Buxoriy · HadisСаҳиҳ ал-Бухорий · Ҳадис6754Bob 20:Боб 20: Soiba (valosi belgilanmay ozod qilingan qul)ning merosxoʻri bobiСоиба (валоси белгиланмай озод қилинган қул)нинг меросхўри бобиباب مِيرَاثِ السَّائِبَةِ

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ، لِتُعْتِقَهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ لأُعْتِقَهَا، وَإِنَّ أَهْلَهَا يَشْتَرِطُونَ وَلاَءَهَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ أَعْطَى الثَّمَنَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَاشْتَرَتْهَا فَأَعْتَقَتْهَا‏.‏ قَالَ وَخُيِّرَتْ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَقَالَتْ لَوْ أُعْطِيتُ كَذَا وَكَذَا مَا كُنْتُ مَعَهُ‏.‏ قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا‏.‏ قَوْلُ الأَسْوَدِ مُنْقَطِعٌ، وَقَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا‏.‏ أَصَحُّ‏.‏

(Asvad rivoyat qildiki,) Oisha (roziyallohu anho) Barirani ozod qilish uchun sotib oldi; (Barira)ning egalari esa valosini (oʻzlariga qoldirishni) shart qildilar. (Oisha): «Yo Rasululloh, men Barirani ozod qilish uchun sotib oldim, egalari esa valosini shart qilmoqdalar», dedi. U zot: «Uni ozod qil, chunki valoʼ ozod qilgan kishinikidir» — yoki: «(narxni) bergan kishinikidir» — dedilar. Bas, (Oisha) uni sotib olib, ozod qildi. Soʻng (Bariraga erining oldida qolish yoki qolmaslik) ixtiyori berilib, u oʻzini tanladi (erdan voz kechdi) va: «Menga shuncha-shuncha (mol) berilsa ham, men u bilan turmasdim», dedi. (Asvad aytdi: Uning eri hur edi. Asvadning soʻzi munqatedir; Ibn Abbosning ‹Men uni qul holida koʻrdim› degan soʻzi esa sahihroqdir.)(Асвад ривоят қилдики,) Оиша (розияллоҳу анҳо) Барирани озод қилиш учун сотиб олди; (Барира)нинг эгалари эса валосини (ўзларига қолдиришни) шарт қилдилар. (Оиша): «Ё Расулуллоҳ, мен Барирани озод қилиш учун сотиб олдим, эгалари эса валосини шарт қилмоқдалар», деди. У зот: «Уни озод қил, чунки валў озод қилган кишиникидир» — ёки: «(нархни) берган кишиникидир» — дедилар. Бас, (Оиша) уни сотиб олиб, озод қилди. Сўнг (Барирага эрининг олдида қолиш ёки қолмаслик) ихтиёри берилиб, у ўзини танлади (эрдан воз кечди) ва: «Менга шунча-шунча (мол) берилса ҳам, мен у билан турмасдим», деди. (Асвад айтди: Унинг эри ҳур эди. Асваднинг сўзи мунқатедир; Ибн Аббоснинг ‹Мен уни қул ҳолида кўрдим› деган сўзи эса саҳиҳроқдир.)

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ