وَعَن أبي هُرَيْرَة أَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ؟ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ غَيْرَ كَشْفِ السَّاقِ وَقَالَ: " يُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَجُوزُ مِنَ الرُّسُلِ بِأُمَّتِهِ وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ الرُّسُلُ وَكَلَامُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ: اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ. وَفِي جهنمَ كلاليب مثلُ شوك السعدان وَلَا يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ يُوبَقُ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُخَرْدَلُ ثُمَّ يَنْجُو حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ عِبَادِهِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ مِنَ النَّارِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَهُ مِمَّنْ كَانَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَمر الْمَلَائِكَة أَن يخرجُوا من يَعْبُدُ اللَّهَ فَيُخْرِجُونَهُمْ وَيَعْرِفُونَهُمْ بِآثَارِ السُّجُودِ وَحَرَّمَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَكُلُّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُهُ النَّارُ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ وَيَبْقَى رَجُلٌ بَيْنَ الجنَّةِ والنارِ وَهُوَ آخرُ أهلِ النارِ دُخولاً الْجَنَّةَ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ قِبَلَ النَّارِ فَيَقُولُ: يَا رب اصرف وَجْهي عَن النَّار فَإِنَّهُ قد قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا. فَيَقُولُ: هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَفْعَلْ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَ ذَلِكَ؟ فَيَقُول: وَلَا وعزَّتكَ فيُعطي اللَّهَ مَا شاءَ اللَّهُ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النارِ فإِذا أقبلَ بِهِ على الجنةِ وَرَأى بَهْجَتَهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ قَالَ: يَا رَبِّ قَدِّمْنِي عِنْدَ بَابِ الجنةِ فَيَقُول الله تبَارك وَتَعَالَى: الْيَسْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنْتَ سَأَلْتَ. فَيَقُولُ: يَا رَبِّ لَا أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ. فَيَقُولُ: فَمَا عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتُ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ. فَيَقُولُ: لَا وَعِزَّتِكَ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَ ذَلِكَ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا بَلَغَ بَابَهَا فَرَأَى زَهْرَتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ النَّضْرَةِ وَالسُّرُورِ فَسَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ فَيَقُولُ: يَا رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى: وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ. فَيَقُولُ: يَا رَبِّ لَا تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ أَذِنَ لَهُ فِي دُخُولِ الْجَنَّةِ. فَيَقُولُ: تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ أُمْنِيَّتُهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: تَمَنَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا أَقْبَلَ يُذَكِّرُهُ رَبُّهُ حَتَّى إِذَا انْتَهَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ: لَكَ ذَلِكَ ومثلُه معَه " وَفِي رِوَايَةِ أَبِي سَعِيدٍ: " قَالَ اللَّهُ: لَكَ ذلكَ وعشرةُ أمثالِه ". مُتَّفق عَلَيْهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlar: «Yo Rasululloh, biz Qiyomat kuni Robbimizni koʻramizmi?» — dedi. U zot: «Bulutsiz (ochiq) kechada toʻlingan oyni koʻrishda shubha qiladimisiz?» — dedilar. Ular: «Yoʻq, yo Rasululloh», — dedi. U zot: «Bulut boʻlmaganda quyoshni koʻrishda shubha qiladimisiz?» — dedilar. Ular «yoʻq» dedi. U zot: «Allohni (Robbingizni) ham xuddi shunday koʻrasizlar. Qiyomat kuni odamlar yigʻiladi va U (Alloh) odamlarga oʻzlari ibodat qilgan narsaga ergashishni buyuradi. Bas, baʼzilari quyoshga, baʼzilari oyga, baʼzilari boshqa maʼbudlarga ergashadi; faqat shu ummat (musulmonlar) — munofiqlari bilan — qoladi. Alloh ularga kelib: ‹Men sizning Robbingizman›, — deydi. Ular: ‹Biz shu joyda — Robbimiz bizga kelguncha — turamiz; Robbimiz kelsa, biz Uni taniymiz›, — deydi. Soʻng Alloh ularga yana kelib: ‹Men sizning Robbingizman›, — deydi. Ular: ‹Sen Robbimizsan›, — deydi. Alloh ularni chaqiradi va doʻzax ustiga Sirot (koʻprik) qoʻyiladi; men (Muhammad) ummatim bilan undan oʻtgan birinchi paygʻambar boʻlaman. Oʻsha kuni paygʻambarlardan boshqa hech kim gapira olmaydi; ular oʻsha paytda: ‹Allohim, (bizni) qutqar; Allohim, (bizni) qutqar›, — deydi. Doʻzaxda Saʼdon (oʻsimligi)ning tikanlaridek ilgaklar bor. Saʼdon tikanlarini koʻrganmisiz?» — dedilar. Odamlar «ha» dedi. U zot: «Bu ilgaklar Saʼdon tikanlaridek; lekin ularning (qancha) kattaligini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi. Ular odamlarni amallariga qarab ilib oladi; baʼzilari (amallari sababli) qulab, doʻzaxda abadiy qoladi; baʼzilari jazo (olib, boʻlak-boʻlak qilinib) doʻzaxdan chiqadi — to Alloh doʻzax ahlidan xohlaganiga rahm qilishni iroda qilguncha. Shunda U farishtalarga — faqat Oʻzigagina ibodat qilgan (kishilar)ni doʻzaxdan chiqarishni buyuradi. Farishtalar ularni sajda izlaridan tanib chiqaradi — chunki Alloh (doʻzax) oʻtiga oʻsha (sajda) izlarini yeb yuborishni harom qilgan. Bas, ular oʻtdan chiqadi; oʻt butun inson badanini yeb yuborgan, faqat sajda izlari (qolgan) boʻladi. Oʻsha paytda ular oʻtdan goʻyo (qup-quruq) suyak (skelet) holda chiqadi. Ularga Hayot suvi quyiladi va natijada ular oqayotgan suv boʻyidagi urugʻ (oʻsimlik)dek oʻsadi. Soʻng Alloh oʻz xalqlari orasida hukm qilishni tugatgach, doʻzax bilan jannat orasida bir kishi qoladi; u doʻzax ahlidan jannatga (eng oxirgi) kiradigan kishi boʻladi. U doʻzaxga yuzlangan holda (turib): ‹Ey Robbim, yuzimni oʻtdan burgaz — chunki uning shamoli meni qaqshatdi va bugʻi meni kuydirdi›, — deydi. Alloh undan: ‹Agar shu (tilaging) berilsa, boshqa narsa soʻraysanmi?› — deydi. U: ‹Yoʻq, izzatingga qasamki (soʻramayman)›, — deydi va Robbiga xohlagan ahd va paymonlarni beradi. Alloh uning yuzini oʻtdan buradi. U jannatga yuzlanib, uning goʻzalligini koʻrganda, Alloh xohlagancha jim turadi. Soʻng: ‹Ey Robbim, meni jannat eshigiga (yaqin) qil›, — deydi. Alloh: ‹Sen — dastlab soʻragan narsadan boshqa hech narsa soʻramayman deb — ahd va paymon bermadingmi?› — deydi. U: ‹Ey Robbim, meni xalqlaring ichida eng badbaxt qilma›, — deydi. Alloh: ‹Agar shu (tilaging) berilsa, boshqa narsa soʻraysanmi?› — deydi. U: ‹Yoʻq, izzatingga qasamki, boshqa narsa soʻramayman›, — deydi va Robbiga xohlagan ahd va paymonlarni beradi. Alloh uni jannat eshigiga (yaqin) qoʻyadi. U yerga yetib, uning hayoti, goʻzalligi va lazzatini koʻrganda, Alloh xohlagancha jim turadi. Soʻng: ‹Ey Robbim, meni jannatga kirgiz›, — deydi. Alloh: ‹Ey odam bolasi, Alloh senga rahm qilsin! Sen qancha aldamchi (ekan)san! Sen — berilgan narsadan boshqa hech narsa soʻramayman deb — ahd va paymon bermadingmi?› — deydi. U: ‹Ey Robbim, meni xalqlaring ichida eng badbaxt qilma›, — deydi. Shunda Alloh kuladi va uni jannatga kirishga ruxsat beradi va undan xohlagancha soʻrashni aytadi. U barcha istaklari roʻyobga chiqguncha soʻraveradi. Soʻng Alloh: ‹Falon-falon narsalarni ham soʻra›, — deydi. Alloh unga (istaklarini) eslatadi; barcha istak va orzulari roʻyobga chiqgach, Alloh: ‹Bu(larning hammasi) senga berildi va shunchasi yana (qoʻshimcha)›, — deydi». Abu Said al-Xudriy Abu Hurayraga: «Rasululloh ﷺ: ‹Alloh: Bu senga va shuning oʻn barobari (berildi), — dedi›, — dedilar», — dedi. Abu Hurayra: «Men Rasululloh ﷺ dan ‹Bu(larning hammasi) senga berildi va shunchasi yana›dan boshqasini eslamayman», — dedi. Abu Said: «Men u zotning ‹Bu senga va shuning oʻn barobari›ni (aytganini) eshitdim», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, биз Қиёмат куни Роббимизни кўрамизми?» — деди. У зот: «Булуциз (очиқ) кечада тўлинган ойни кўришда шубҳа қиладимисиз?» — дедилар. Улар: «Йўқ, ё Расулуллоҳ», — деди. У зот: «Булут бўлмаганда қуёшни кўришда шубҳа қиладимисиз?» — дедилар. Улар «йўқ» деди. У зот: «Аллоҳни (Роббингизни) ҳам худди шундай кўрасизлар. Қиёмат куни одамлар йиғилади ва У (Аллоҳ) одамларга ўзлари ибодат қилган нарсага эргашишни буюради. Бас, баъзилари қуёшга, баъзилари ойга, баъзилари бошқа маъбудларга эргашади; фақат шу уммат (мусулмонлар) — мунофиқлари билан — қолади. Аллоҳ уларга келиб: ‹Мен сизнинг Роббингизман›, — дейди. Улар: ‹Биз шу жойда — Роббимиз бизга келгунча — турамиз; Роббимиз келса, биз Уни таниймиз›, — дейди. Сўнг Аллоҳ уларга яна келиб: ‹Мен сизнинг Роббингизман›, — дейди. Улар: ‹Сен Роббимизсан›, — дейди. Аллоҳ уларни чақиради ва дўзах устига Сирот (кўприк) қўйилади; мен (Муҳаммад) умматим билан ундан ўтган биринчи пайғамбар бўламан. Ўша куни пайғамбарлардан бошқа ҳеч ким гапира олмайди; улар ўша пайтда: ‹Аллоҳим, (бизни) қутқар; Аллоҳим, (бизни) қутқар›, — дейди. Дўзахда Саъдон (ўсимлиги)нинг тиканларидек илгаклар бор. Саъдон тиканларини кўрганмисиз?» — дедилар. Одамлар «ҳа» деди. У зот: «Бу илгаклар Саъдон тиканларидек; лекин уларнинг (қанча) катталигини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди. Улар одамларни амалларига қараб илиб олади; баъзилари (амаллари сабабли) қулаб, дўзахда абадий қолади; баъзилари жазо (олиб, бўлак-бўлак қилиниб) дўзахдан чиқади — то Аллоҳ дўзах аҳлидан хоҳлаганига раҳм қилишни ирода қилгунча. Шунда У фаришталарга — фақат Ўзигагина ибодат қилган (кишилар)ни дўзахдан чиқаришни буюради. Фаришталар уларни сажда изларидан таниб чиқаради — чунки Аллоҳ (дўзах) ўтига ўша (сажда) изларини еб юборишни ҳаром қилган. Бас, улар ўтдан чиқади; ўт бутун инсон баданини еб юборган, фақат сажда излари (қолган) бўлади. Ўша пайтда улар ўтдан гўё (қуп-қуруқ) суяк (скелет) ҳолда чиқади. Уларга Ҳаёт суви қуйилади ва натижада улар оқаётган сув бўйидаги уруғ (ўсимлик)дек ўсади. Сўнг Аллоҳ ўз халқлари орасида ҳукм қилишни тугатгач, дўзах билан жаннат орасида бир киши қолади; у дўзах аҳлидан жаннатга (энг охирги) кирадиган киши бўлади. У дўзахга юзланган ҳолда (туриб): ‹Эй Роббим, юзимни ўтдан бургаз — чунки унинг шамоли мени қақшатди ва буғи мени куйдирди›, — дейди. Аллоҳ ундан: ‹Агар шу (тилагинг) берилса, бошқа нарса сўрайсанми?› — дейди. У: ‹Йўқ, иззатингга қасамки (сўрамайман)›, — дейди ва Роббига хоҳлаган аҳд ва паймонларни беради. Аллоҳ унинг юзини ўтдан буради. У жаннатга юзланиб, унинг гўзаллигини кўрганда, Аллоҳ хоҳлаганча жим туради. Сўнг: ‹Эй Роббим, мени жаннат эшигига (яқин) қил›, — дейди. Аллоҳ: ‹Сен — дастлаб сўраган нарсадан бошқа ҳеч нарса сўрамайман деб — аҳд ва паймон бермадингми?› — дейди. У: ‹Эй Роббим, мени халқларинг ичида энг бадбахт қилма›, — дейди. Аллоҳ: ‹Агар шу (тилагинг) берилса, бошқа нарса сўрайсанми?› — дейди. У: ‹Йўқ, иззатингга қасамки, бошқа нарса сўрамайман›, — дейди ва Роббига хоҳлаган аҳд ва паймонларни беради. Аллоҳ уни жаннат эшигига (яқин) қўяди. У ерга етиб, унинг ҳаёти, гўзаллиги ва лаззатини кўрганда, Аллоҳ хоҳлаганча жим туради. Сўнг: ‹Эй Роббим, мени жаннатга киргиз›, — дейди. Аллоҳ: ‹Эй одам боласи, Аллоҳ сенга раҳм қилсин! Сен қанча алдамчи (экан)сан! Сен — берилган нарсадан бошқа ҳеч нарса сўрамайман деб — аҳд ва паймон бермадингми?› — дейди. У: ‹Эй Роббим, мени халқларинг ичида энг бадбахт қилма›, — дейди. Шунда Аллоҳ кулади ва уни жаннатга киришга рухсат беради ва ундан хоҳлаганча сўрашни айтади. У барча истаклари рўёбга чиқгунча сўраверади. Сўнг Аллоҳ: ‹Фалон-фалон нарсаларни ҳам сўра›, — дейди. Аллоҳ унга (истакларини) эслатади; барча истак ва орзулари рўёбга чиқгач, Аллоҳ: ‹Бу(ларнинг ҳаммаси) сенга берилди ва шунчаси яна (қўшимча)›, — дейди». Абу Саид ал-Худрий Абу Ҳурайрага: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Аллоҳ: Бу сенга ва шунинг ўн баробари (берилди), — деди›, — дедилар», — деди. Абу Ҳурайра: «Мен Расулуллоҳ ﷺ дан ‹Бу(ларнинг ҳаммаси) сенга берилди ва шунчаси яна›дан бошқасини эсламайман», — деди. Абу Саид: «Мен у зотнинг ‹Бу сенга ва шунинг ўн баробари›ни (айтганини) эшитдим», — деди.