حَدَّثَنِي مَالِكٌ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، سُئِلَ عَنِ الرَّقَبَةِ الْوَاجِبَةِ، هَلْ تُشْتَرَى بِشَرْطٍ فَقَالَ لاَ . قَالَ مَالِكٌ وَذَلِكَ أَحْسَنُ مَا سَمِعْتُ فِي الرِّقَابِ الْوَاجِبَةِ أَنَّهُ لاَ يَشْتَرِيهَا الَّذِي يُعْتِقُهَا فِيمَا وَجَبَ عَلَيْهِ بِشَرْطٍ عَلَى أَنْ يُعْتِقَهَا لأَنَّهُ إِذَا فَعَلَ ذَلِكَ فَلَيْسَتْ بِرَقَبَةٍ تَامَّةٍ لأَنَّهُ يَضَعُ مِنْ ثَمَنِهَا لِلَّذِي يَشْتَرِطُ مِنْ عِتْقِهَا . قَالَ مَالِكٌ وَلاَ بَأْسَ أَنْ يَشْتَرِيَ الرَّقَبَةَ فِي التَّطَوُّعِ وَيَشْتَرِطَ أَنْ يُعْتِقَهَا . قَالَ مَالِكٌ إِنَّ أَحْسَنَ مَا سُمِعَ فِي الرِّقَابِ الْوَاجِبَةِ أَنَّهُ لاَ يَجُوزُ أَنْ يُعْتَقَ فِيهَا نَصْرَانِيٌّ وَلاَ يَهُودِيٌّ وَلاَ يُعْتَقُ فِيهَا مُكَاتَبٌ وَلاَ مُدَبَّرٌ وَلاَ أُمُّ وَلَدٍ وَلاَ مُعْتَقٌ إِلَى سِنِينَ وَلاَ أَعْمَى وَلاَ بَأْسَ أَنْ يُعْتَقَ النَّصْرَانِيُّ وَالْيَهُودِيُّ وَالْمَجُوسِيُّ تَطَوُّعًا لأَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ فِي كِتَابِهِ {فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً} فَالْمَنُّ الْعَتَاقَةُ . قَالَ مَالِكٌ فَأَمَّا الرِّقَابُ الْوَاجِبَةُ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ فِي الْكِتَابِ فَإِنَّهُ لاَ يُعْتَقُ فِيهَا إِلاَّ رَقَبَةٌ مُؤْمِنَةٌ . قَالَ مَالِكٌ وَكَذَلِكَ فِي إِطْعَامِ الْمَسَاكِينِ فِي الْكَفَّارَاتِ لاَ يَنْبَغِي أَنْ يُطْعَمَ فِيهَا إِلاَّ الْمُسْلِمُونَ وَلاَ يُطْعَمُ فِيهَا أَحَدٌ عَلَى غَيْرِ دِينِ الإِسْلاَمِ .
Molikka yetib kelishicha, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan vojib boʻlgan raqaba shart bilan sotib olinadimi, deb soʻralganda, u: «Yoʻq», dedi. Molik aytdi: «Vojib boʻlgan qullarni ozod qilish borasida men eshitgan eng toʻgʻri gap shuki, zimmasidagi vojibni ado etish uchun qulni ozod qilmoqchi boʻlgan kishi uni ‹ozod qilaman› degan shart bilan sotib olmaydi. Chunki u shunday qilsa, u toʻliq raqaba boʻlmaydi, negaki u qulni ozod qilish shartini qoʻygani sababli uning bahosidan kamaytirgan boʻladi». Molik aytdi: «Nafl (ixtiyoriy) yoʻlida qulni ozod qilish shartini qoʻyib sotib olishda esa hech qanday zarar yoʻq». Molik aytdi: «Vojib boʻlgan qullar borasida eshitilgan eng toʻgʻri gap shuki, ular yoʻlida nasroniy ham, yahudiy ham ozod qilinmaydi; mukotab (kelishuv bilan ozod boʻluvchi qul) ham, mudabbar (xoʻjayin oʻlimidan keyin ozod boʻluvchi qul) ham, umm valad (xoʻjayinidan bola koʻrgan choʻri) ham, muayyan yillardan soʻng ozod boʻlishi belgilangan qul ham, koʻr kishi ham ozod qilinmaydi. Nafl yoʻlida esa nasroniy, yahudiy va majusiyni ozod qilishda zarar yoʻq, chunki Alloh taboraka va taolo Oʻz Kitobida: {Yo (ularga) keyin marhamat koʻrsatib, yo tovon olib (ozod qiling)} (Muhammad 4), degan; marhamat esa — ozod qilishdir». Molik aytdi: «Alloh Kitobda zikr etgan vojib qullarga kelsak, ular yoʻlida faqat moʻmin qul ozod qilinadi». Molik aytdi: «Kafforatlarda miskinlarni taomlantirish ham xuddi shunday: ularda faqat musulmonlar taomlantiriladi, Islom dinidan boshqa dindagi hech kim taomlantirilmaydi».Моликка етиб келишича, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан вожиб бўлган рақаба шарт билан сотиб олинадими, деб сўралганда, у: «Йўқ», деди. Молик айтди: «Вожиб бўлган қулларни озод қилиш борасида мен эшитган энг тўғри гап шуки, зиммасидаги вожибни адо этиш учун қулни озод қилмоқчи бўлган киши уни ‹озод қиламан› деган шарт билан сотиб олмайди. Чунки у шундай қилса, у тўлиқ рақаба бўлмайди, негаки у қулни озод қилиш шартини қўйгани сабабли унинг баҳосидан камайтирган бўлади». Молик айтди: «Нафл (ихтиёрий) йўлида қулни озод қилиш шартини қўйиб сотиб олишда эса ҳеч қандай зарар йўқ». Молик айтди: «Вожиб бўлган қуллар борасида эшитилган энг тўғри гап шуки, улар йўлида насроний ҳам, яҳудий ҳам озод қилинмайди; мукотаб (келишув билан озод бўлувчи қул) ҳам, мудаббар (хўжайин ўлимидан кейин озод бўлувчи қул) ҳам, умм валад (хўжайинидан бола кўрган чўри) ҳам, муайян йиллардан сўнг озод бўлиши белгиланган қул ҳам, кўр киши ҳам озод қилинмайди. Нафл йўлида эса насроний, яҳудий ва мажусийни озод қилишда зарар йўқ, чунки Аллоҳ таборака ва таоло Ўз Китобида: {Ё (уларга) кейин марҳамат кўрсатиб, ё товон олиб (озод қилинг)} (Муҳаммад 4), деган; марҳамат эса — озод қилишдир». Молик айтди: «Аллоҳ Китобда зикр этган вожиб қулларга келсак, улар йўлида фақат мўмин қул озод қилинади». Молик айтди: «Каффоратларда мискинларни таомлантириш ҳам худди шундай: уларда фақат мусулмонлар таомлантирилади, Ислом динидан бошқа диндаги ҳеч ким таомлантирилмайди».