Molik Yahyo ibn Saʼiddan, u Bushayr ibn Yasordan rivoyat qildiki, u unga xabar berdi: Ansoriy Abdulloh ibn Sahl va Muhayyisa ibn Masʼud Xaybarga chiqib ketishdi va oʻz ehtiyojlari uchun ajralishdi. Soʻng Abdulloh ibn Sahl oʻldirildi. Muhayyisa keldi va u, akasi Huvayyisa hamda Abdurrahmon ibn Sahl Paygʻambar ﷺning oldiga borishdi. Abdurrahmon akasiga yaqinligi sababli gapirmoqchi boʻldi, shunda Rasululloh ﷺ: «Kattani, kattani (oldin qoʻy)!», dedilar. Bas, Huvayyisa va Muhayyisa gapirib, Abdulloh ibn Sahlning ishini aytishdi. Rasululloh ﷺ ularga: «Ellik marta qasam ichib, hamrohingizning yoki qotilingizning qoniga haqli boʻlasizlarmi?», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, biz koʻrmadik va hozir boʻlmadik», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ ularga: «Unda yahudiylar ellik qasam bilan sizlardan (daʼvoni) soqit qiladilar», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, biz kofir bir qavmning qasamlarini qanday qabul qilamiz?» deyishdi. Yahyo ibn Saʼid aytdi: Bushayr ibn Yasar taʼkidladiki, Rasululloh ﷺ uning xunini oʻz tomonlaridan toʻladilar. Molik aytdi: Qasoma haqida bizning oldimizdagi ittifoq qilingan hukm, men rozi boʻlganlardan eshitganim va imomlar qadimda ham, yaqinda ham ittifoq qilgan narsa shuki, qasomada qasamlarni daʼvogarlar boshlaydilar va ular qasam ichadilar; qasoma esa faqat ikki ishning biri bilan vojib boʻladi: yo oʻldirilgan kishi: «Qonim falonchining zimmasida», deyishi bilan, yo qon egalari — garchi qon daʼvo qilinayotgan kishi ustiga qatʼiy boʻlmasa ham — dalildan bir lavs keltirishlari bilan. Ana shu qonni daʼvo qilayotganlar uchun oʻzlari daʼvo qilgan kishi ustiga qasomani vojib qiladi. Bizning oldimizda qasoma faqat shu ikki yoʻlning biri bilan vojib boʻladi. Molik aytdi: Bizning oldimizda unda ixtilof yoʻq boʻlgan va odamlarning ameli hamisha ustida boʻlgan sunnat shuki, qasomani birinchi boʻlib boshlaydiganlar qon egalari va uni amdda ham, xatoda ham daʼvo qilayotganlardir. Molik aytdi: Rasululloh ﷺ Xaybarda oʻldirilgan hamrohlarining qatlida horisiylarni (qasamga) birinchi boshlatganlar. Molik aytdi: Agar daʼvogarlar qasam ichsalar, hamrohlarining qoniga haqli boʻladilar va oʻzlari kimga qasam ichgan boʻlsalar, oʻshani oʻldiradilar. Qasomada faqat bitta kishi oʻldiriladi, unda ikki kishi oʻldirilmaydi. Qon egalaridan ellik kishi ellik qasam ichadi. Agar ularning soni oz boʻlsa yoki baʼzilari qasamdan bosh tortsa, qasamlar ularga qaytariladi — magar oʻldirilgan kishining valiylaridan, yaʼni afv qilishi joiz boʻlgan qon egalaridan biri bosh tortmasa. Agar oʻshalardan biri bosh tortsa, ulardan biri bosh tortgani sababli qonga yoʻl qolmaydi. Yahyo aytdi: Molik aytdi: Qasamlar ulardan qolganlarga faqat afv qilishi joiz boʻlmagan kishilardan biri bosh tortganda qaytariladi. Agar qonni afv qilishi joiz boʻlgan qon egalaridan biri — garchi bitta boʻlsa ham — bosh tortsa, ulardan biri qasamlardan bosh tortgani sababli qasamlar qon egalaridan qolganlarga qaytarilmaydi; balki bu holda qasamlar daʼvo qilinayotganlarga qaytariladi, ulardan ellik kishi ellik qasam ichadi. Agar ular ellik kishiga yetmasa, qasamlar ulardan qasam ichganlarga qaytariladi. Agar daʼvo qilingan kishidan boshqa hech kim topilmasa, oʻzi ellik qasam ichadi va (daʼvodan) qutuladi. Yahyo aytdi: Molik aytdi: Qondagi qasoma bilan haqlardagi qasamlar oʻrtasi shuning uchun ajratildiki, kishi kishiga qarz bergan paytda oʻz haqini mustahkamlab oladi; kishi esa kishini oʻldirmoqchi boʻlganida, uni odamlar jamoasi ichida oʻldirmaydi, balki xilvatni izlaydi. U aytdi: Agar qasoma faqat dalil qaror topgan narsada boʻlganida va unda haqlarda amal qilingandek amal qilinganida, qonlar zoye boʻlar edi va odamlar undagi hukmni bilganlarida unga jurʼat qilar edilar. Lekin qasoma oʻldirilgan kishining valiylariga berildi va unda ular birinchi boshlaydilar — odamlar qondan tiyilishlari uchun va qotil oʻldirilgan kishining soʻzi bilan shunday narsada tutilishidan hazir boʻlishi uchun. Yahyo aytdi: Molik qonda tuhmat qilinadigan dushmani bor qavm haqida — oʻldirilgan kishining valiylari qasamlarni ularga qaytarsa va ular sanoqli bir necha kishi boʻlsa — aytdi: Ulardan har bir inson oʻzi uchun ellik qasam ichadi; qasamlar ularning soniga qarab boʻlinmaydi va har bir inson oʻzi uchun ellik qasam ichmaguncha (daʼvodan) qutulmaydi. Molik aytdi: Bu haqda men eshitganlarimning eng yaxshisi shudir. U aytdi: Qasoma oʻldirilgan kishining asabasiga qaytadi; ular qon egalari boʻlib, uning ustiga qasam ichadilar va ularning qasomasi bilan (qotil) oʻldiriladi.Молик Яҳё ибн Саъиддан, у Бушайр ибн Ясордан ривоят қилдики, у унга хабар берди: Ансорий Абдуллоҳ ибн Саҳл ва Муҳаййиса ибн Масъуд Хайбарга чиқиб кетишди ва ўз эҳтиёжлари учун ажралишди. Сўнг Абдуллоҳ ибн Саҳл ўлдирилди. Муҳаййиса келди ва у, акаси Ҳуваййиса ҳамда Абдурраҳмон ибн Саҳл Пайғамбар ﷺнинг олдига боришди. Абдурраҳмон акасига яқинлиги сабабли гапирмоқчи бўлди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Каттани, каттани (олдин қўй)!», дедилар. Бас, Ҳуваййиса ва Муҳаййиса гапириб, Абдуллоҳ ибн Саҳлнинг ишини айтишди. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Эллик марта қасам ичиб, ҳамроҳингизнинг ёки қотилингизнинг қонига ҳақли бўласизларми?», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, биз кўрмадик ва ҳозир бўлмадик», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Унда яҳудийлар эллик қасам билан сизлардан (даъвони) соқит қиладилар», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, биз кофир бир қавмнинг қасамларини қандай қабул қиламиз?» дейишди. Яҳё ибн Саъид айтди: Бушайр ибн Ясар таъкидладики, Расулуллоҳ ﷺ унинг хунини ўз томонларидан тўладилар. Молик айтди: Қасома ҳақида бизнинг олдимиздаги иттифоқ қилинган ҳукм, мен рози бўлганлардан эшитганим ва имомлар қадимда ҳам, яқинда ҳам иттифоқ қилган нарса шуки, қасомада қасамларни даъвогарлар бошлайдилар ва улар қасам ичадилар; қасома эса фақат икки ишнинг бири билан вожиб бўлади: ё ўлдирилган киши: «Қоним фалончининг зиммасида», дейиши билан, ё қон эгалари — гарчи қон даъво қилинаётган киши устига қатъий бўлмаса ҳам — далилдан бир лавс келтиришлари билан. Ана шу қонни даъво қилаётганлар учун ўзлари даъво қилган киши устига қасомани вожиб қилади. Бизнинг олдимизда қасома фақат шу икки йўлнинг бири билан вожиб бўлади. Молик айтди: Бизнинг олдимизда унда ихтилоф йўқ бўлган ва одамларнинг амели ҳамиша устида бўлган суннат шуки, қасомани биринчи бўлиб бошлайдиганлар қон эгалари ва уни амдда ҳам, хатода ҳам даъво қилаётганлардир. Молик айтди: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарда ўлдирилган ҳамроҳларининг қатлида ҳорисийларни (қасамга) биринчи бошлатганлар. Молик айтди: Агар даъвогарлар қасам ичсалар, ҳамроҳларининг қонига ҳақли бўладилар ва ўзлари кимга қасам ичган бўлсалар, ўшани ўлдирадилар. Қасомада фақат битта киши ўлдирилади, унда икки киши ўлдирилмайди. Қон эгаларидан эллик киши эллик қасам ичади. Агар уларнинг сони оз бўлса ёки баъзилари қасамдан бош тортса, қасамлар уларга қайтарилади — магар ўлдирилган кишининг валийларидан, яъни афв қилиши жоиз бўлган қон эгаларидан бири бош тортмаса. Агар ўшалардан бири бош тортса, улардан бири бош тортгани сабабли қонга йўл қолмайди. Яҳё айтди: Молик айтди: Қасамлар улардан қолганларга фақат афв қилиши жоиз бўлмаган кишилардан бири бош тортганда қайтарилади. Агар қонни афв қилиши жоиз бўлган қон эгаларидан бири — гарчи битта бўлса ҳам — бош тортса, улардан бири қасамлардан бош тортгани сабабли қасамлар қон эгаларидан қолганларга қайтарилмайди; балки бу ҳолда қасамлар даъво қилинаётганларга қайтарилади, улардан эллик киши эллик қасам ичади. Агар улар эллик кишига етмаса, қасамлар улардан қасам ичганларга қайтарилади. Агар даъво қилинган кишидан бошқа ҳеч ким топилмаса, ўзи эллик қасам ичади ва (даъводан) қутулади. Яҳё айтди: Молик айтди: Қондаги қасома билан ҳақлардаги қасамлар ўртаси шунинг учун ажратилдики, киши кишига қарз берган пайтда ўз ҳақини мустаҳкамлаб олади; киши эса кишини ўлдирмоқчи бўлганида, уни одамлар жамоаси ичида ўлдирмайди, балки хилватни излайди. У айтди: Агар қасома фақат далил қарор топган нарсада бўлганида ва унда ҳақларда амал қилингандек амал қилинганида, қонлар зое бўлар эди ва одамлар ундаги ҳукмни билганларида унга журъат қилар эдилар. Лекин қасома ўлдирилган кишининг валийларига берилди ва унда улар биринчи бошлайдилар — одамлар қондан тийилишлари учун ва қотил ўлдирилган кишининг сўзи билан шундай нарсада тутилишидан ҳазир бўлиши учун. Яҳё айтди: Молик қонда туҳмат қилинадиган душмани бор қавм ҳақида — ўлдирилган кишининг валийлари қасамларни уларга қайтарса ва улар саноқли бир неча киши бўлса — айтди: Улардан ҳар бир инсон ўзи учун эллик қасам ичади; қасамлар уларнинг сонига қараб бўлинмайди ва ҳар бир инсон ўзи учун эллик қасам ичмагунча (даъводан) қутулмайди. Молик айтди: Бу ҳақда мен эшитганларимнинг энг яхшиси шудир. У айтди: Қасома ўлдирилган кишининг асабасига қайтади; улар қон эгалари бўлиб, унинг устига қасам ичадилар ва уларнинг қасомаси билан (қотил) ўлдирилади.