أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ وَرِجَالٌ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ وَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ " كَبِّرْ كَبِّرْ " . يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ " . فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ " أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ " . قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ . فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ بِمِائَةِ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ . قَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ .
Sahl ibn Abu Hasma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Sahl va Muhayyisa boshlariga tushgan qiyinchilik sababli Xaybarga chiqib ketishgan edi. Muhayyisaning oldiga kelib, Abdulloh ibn Sahl oʻldirilib, bir chuqurga yoki quduqqa tashlanganini unga xabar qilishdi. U yahudiylarning oldiga borib: «Vallohi, uni sizlar oʻldirdingiz», dedi. Ular: «Vallohi, biz uni oʻldirganimiz yoʻq», deyishdi. Soʻng u qavmining oldiga kelib, ularga buni aytib berdi. Keyin u va oʻzidan katta boʻlgan akasi Huvayyisa hamda Abdurrahmon ibn Sahl kelishdi. Xaybarda boʻlgan Muhayyisa gapirmoqchi boʻldi, shunda Rasululloh ﷺ Muhayyisaga: «Kattani, kattani (ulugʻla)!», dedilar, yoshi kattasini nazarda tutdilar. Bas, Huvayyisa gapirdi, soʻng Muhayyisa gapirdi. Rasululloh ﷺ: «Yo hamrohingizning xunini toʻlashsin, yoki urushga tayyor turishsin», dedilar. Rasululloh ﷺ bu haqda ularga (yahudiylarga) xat yozdilar. Ular: «Vallohi, biz uni oʻldirganimiz yoʻq», deb yozishdi. Shunda Rasululloh ﷺ Huvayyisa, Muhayyisa va Abdurrahmonga: «Qasam ichib, hamrohingizning xunini olasizlarmi?», dedilar. Ular: «Yoʻq», deyishdi. U zot: «Unda yahudiylar sizlar uchun qasam ichsinmi?», dedilar. Ular: «Ular musulmon emaslar», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ uning xunini oʻz tomonlaridan toʻladilar va ularga yuzta tuya yubordilar, hatto tuyalar ularning hovlisiga kiritildi. Sahl aytdi: Oʻsha tuyalardan qizil bir tuya meni tepib yubordi.Саҳл ибн Абу Ҳасма (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Саҳл ва Муҳаййиса бошларига тушган қийинчилик сабабли Хайбарга чиқиб кетишган эди. Муҳаййисанинг олдига келиб, Абдуллоҳ ибн Саҳл ўлдирилиб, бир чуқурга ёки қудуққа ташланганини унга хабар қилишди. У яҳудийларнинг олдига бориб: «Валлоҳи, уни сизлар ўлдирдингиз», деди. Улар: «Валлоҳи, биз уни ўлдирганимиз йўқ», дейишди. Сўнг у қавмининг олдига келиб, уларга буни айтиб берди. Кейин у ва ўзидан катта бўлган акаси Ҳуваййиса ҳамда Абдурраҳмон ибн Саҳл келишди. Хайбарда бўлган Муҳаййиса гапирмоқчи бўлди, шунда Расулуллоҳ ﷺ Муҳаййисага: «Каттани, каттани (улуғла)!», дедилар, ёши каттасини назарда тутдилар. Бас, Ҳуваййиса гапирди, сўнг Муҳаййиса гапирди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ё ҳамроҳингизнинг хунини тўлашсин, ёки урушга тайёр туришсин», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда уларга (яҳудийларга) хат ёздилар. Улар: «Валлоҳи, биз уни ўлдирганимиз йўқ», деб ёзишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Ҳуваййиса, Муҳаййиса ва Абдурраҳмонга: «Қасам ичиб, ҳамроҳингизнинг хунини оласизларми?», дедилар. Улар: «Йўқ», дейишди. У зот: «Унда яҳудийлар сизлар учун қасам ичсинми?», дедилар. Улар: «Улар мусулмон эмаслар», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг хунини ўз томонларидан тўладилар ва уларга юзта туя юбордилар, ҳатто туялар уларнинг ҳовлисига киритилди. Саҳл айтди: Ўша туялардан қизил бир туя мени тепиб юборди.