- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم مر على رجل من الأنصار وهو يعظ أخاه في الحياء، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم:"دعه فإن الحياء من الإيمان" ((متفق عليه)) .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayo (uyat) haqida (oʻzining) birodariga tanbeh berayotgan bir ansoriy kishining oldidan oʻtib qolib: «Uni qoʻy, chunki hayo iymondandir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаё (уят) ҳақида (ўзининг) биродарига танбеҳ бераётган бир ансорий кишининг олдидан ўтиб қолиб: «Уни қўй, чунки ҳаё иймондандир», — дедилар.
- وعن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما أن عمر رضي الله عنه حين تأيمت بنته حفصة قال: لقيت عثمان بن عفان رضي الله عنه ، فعرضت عليه حفصة فقلت: إن شئت أنكحتك حفصة بنت عمر؟ قال: سأنظر في أمري. فلبثت ليالي، ثم لقيني فقال : قد بدا لي أن لا أتزوج يومي هذا. فلقيت أبا بكر الصديق رضي الله عنه، فلم يرجع إلى شيئاً! فكنت عليه أوجد مني على عثمان، فلبثت ليالي، ثم خطبها النبي صلى الله عليه وسلم، فأنكحتها إياه. فلقيني أبو بكر فقال: لعلك وجدت حين عرضت على حفصة فلم أرجع إليك شيئاً؟ فقلت: نعم. قال: فإنه لم يمنعني أن أرجع إليك فيما عرضت على إلا أني كنت علمت أن النبي صلى الله عليه وسلم ذكرها، فلم أكن لأفشي سر رسول الله صلى الله عليه وسلم، ولوتركها النبى صلى الله عليه وسلم لقبلتها . ((رواه البخارى)).
Umar ibn Xattob — qizi Hafsa Xunays ibn Huzofa as-Sahmiydan beva qolganda (u Rasululloh ﷺning sahobalaridan, Badrda qatnashgan, Madinada vafot etgan edi) — Umar aytdi: Men Usmon ibn Affonga yoʻliqib, unga Hafsani taklif qilib: «Agar xohlasang, Umarning qizi Hafsani senga nikohlab beraman», dedim. U: «Ishimni oʻylab koʻraman», dedi. Bir necha kecha turdim, soʻng u: «Menga shu kunlarda uylanmaslik maʼqul boʻldi (koʻrindi)», dedi. Umar aytdi: Soʻng men Abu Bakrga yoʻliqib: «Agar xohlasang, Umarning qizi Hafsani senga nikohlab beraman», dedim. Abu Bakr jim qoldi, menga hech narsa qaytarmadi. Men undan Usmondan koʻra koʻproq xafa boʻldim. Bir necha kecha turdim, soʻng uni Rasululloh ﷺ sovchilik qildilar, men uni u zotga nikohlab berdim. Soʻng Abu Bakr menga yoʻliqib: «Hafsani senga taklif qilganimda, men senga hech narsa qaytarmaganim uchun mendan xafa boʻlgandirsan?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Sen taklif qilgan narsada senga (javob) qaytarishimga shundan boshqa narsa toʻsqinlik qilmadiki, men Rasululloh ﷺ uni (Hafsani) zikr qilganlarini (sovchilik qilmoqchi ekanlarini) bilardim, men Rasululloh ﷺning sirini oshkor qila olmasdim. Agar u zot uni tark etganlarida, men uni qabul qilardim», dedi.Умар ибн Хаттоб — қизи Ҳафса Хунайс ибн Ҳузофа ас-Саҳмийдан бева қолганда (у Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан, Бадрда қатнашган, Мадинада вафот этган эди) — Умар айтди: Мен Усмон ибн Аффонга йўлиқиб, унга Ҳафсани таклиф қилиб: «Агар хоҳласанг, Умарнинг қизи Ҳафсани сенга никоҳлаб бераман», дедим. У: «Ишимни ўйлаб кўраман», деди. Бир неча кеча турдим, сўнг у: «Менга шу кунларда уйланмаслик маъқул бўлди (кўринди)», деди. Умар айтди: Сўнг мен Абу Бакрга йўлиқиб: «Агар хоҳласанг, Умарнинг қизи Ҳафсани сенга никоҳлаб бераман», дедим. Абу Бакр жим қолди, менга ҳеч нарса қайтармади. Мен ундан Усмондан кўра кўпроқ хафа бўлдим. Бир неча кеча турдим, сўнг уни Расулуллоҳ ﷺ совчилик қилдилар, мен уни у зотга никоҳлаб бердим. Сўнг Абу Бакр менга йўлиқиб: «Ҳафсани сенга таклиф қилганимда, мен сенга ҳеч нарса қайтармаганим учун мендан хафа бўлгандирсан?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Сен таклиф қилган нарсада сенга (жавоб) қайтаришимга шундан бошқа нарса тўсқинлик қилмадики, мен Расулуллоҳ ﷺ уни (Ҳафсани) зикр қилганларини (совчилик қилмоқчи эканларини) билардим, мен Расулуллоҳ ﷺнинг сирини ошкор қила олмасдим. Агар у зот уни тарк этганларида, мен уни қабул қилардим», деди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يخرج من طريق الشجرة، ويدخل من طريق المعرس، وإذا دخل مكة دخل من الثنية العليا ويخرج من الثنية السفلى. ((متفق عليه)) .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ash-Shajara yoʻlidan chiqar va al-Muarras yoʻlidan kirar edilar; Makkaga kirganlarida yuqori dovondan (Saniyyatul-ulyo) kirar va quyi dovondan (Saniyyatus-suflo) chiqar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аш-Шажара йўлидан чиқар ва ал-Муаррас йўлидан кирар эдилар; Маккага кирганларида юқори довондан (Санийятул-улё) кирар ва қуйи довондан (Санийятус-суфло) чиқар эдилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: بني الإسلام على خمس: شهادة أن لا إله إلى الله وأن محمدًا رسول الله، وإقام الصلاة، وإيتاء الزكاة، وحج البيت، وصوم رمضان" ((متفق عليه))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh (narsa) ustiga bino qilingan: Allohdan oʻzga iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning elchisi ekaniga guvohlik berish, namozni barpo qilish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш (нарса) устига бино қилинган: Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси эканига гувоҳлик бериш, намозни барпо қилиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "الخيل معقود في نواصيها الخير إلى يوم القيامة" ((متفق عليه))
Urva ibn Jaʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Yaxshilik — otlarning peshonalarida — to Qiyomat kunigacha — (doimiy sifat sifatida boqiy) qoladi», — dedi.Урва ибн Жаъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Яхшилик — отларнинг пешоналарида — то Қиёмат кунигача — (доимий сифат сифатида боқий) қолади», — деди.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إن العبد إذا نصح لسيده، وأحسن عبادة الله، فله أجره مرتين" ((متفق عليه))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, qul oʻz xojasiga (sodiq boʻlib) yaxshilik qilsa va Allohga chiroyli ibodat qilsa, unga ajri ikki marta (baravar) boʻladi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қул ўз хожасига (содиқ бўлиб) яхшилик қилса ва Аллоҳга чиройли ибодат қилса, унга ажри икки марта (баравар) бўлади», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنه الله عنهما قال: كان من دعاء رسول الله صلى الله عليه وسلم: "اللهم إني أعوذ بك من زوال نعمتك، وتحول عافيتك، وفجاءة نقمتك، وجميع سخطك" ((رواه مسلم)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning duolaridan biri shu edi: «Allohim! Albatta, men neʼmatingning zavolidan, ofiyatingning oʻzgarishidan, qahringning toʻsatdan kelishidan va Sening barcha gʻazabingdan Senga panoh tilayman».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг дуоларидан бири шу эди: «Аллоҳим! Албатта, мен неъматингнинг заволидан, офиятингнинг ўзгаришидан, қаҳрингнинг тўсатдан келишидан ва Сенинг барча ғазабингдан Сенга паноҳ тилайман».
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: ما سمعت عمر رضي الله عنه يقول لشيء قط: إني لأظنه كذا إلا كان كما يظن. ((رواه البخاري))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Umar (roziyallohu anhu)ning biror narsa haqida: «Men uni shunday deb gumon qilaman», deganini hech eshitmadim, magar u gumon qilganidek boʻlardi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Умар (розияллоҳу анҳу)нинг бирор нарса ҳақида: «Мен уни шундай деб гумон қиламан», деганини ҳеч эшитмадим, магар у гумон қилганидек бўларди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا تكثروا الكلام بغير ذكر الله، فإن كثرة الكلام بغير ذكر الله تعالى قسوة للقلب! وإن أبعد الناس من الله القلب القاسي". رواه الترمذي.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohni zikr qilishdan boshqa (gaplar bilan) soʻzni koʻpaytirmang. Chunki Allohni zikr qilishdan boshqa soʻzni koʻpaytirish qalbga qattiqlik (keltiradi). Va, albatta, Allohdan eng uzoq kishi qattiq qalbli kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ibrohim ibn Abdulloh ibn Hotibning hadisidan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳни зикр қилишдан бошқа (гаплар билан) сўзни кўпайтирманг. Чунки Аллоҳни зикр қилишдан бошқа сўзни кўпайтириш қалбга қаттиқлик (келтиради). Ва, албатта, Аллоҳдан энг узоқ киши қаттиқ қалбли кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳотибнинг ҳадисидан биламиз.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم : "أفرى الفرى أن يري الرجل عينيه ما لم تريا" ((رواه البخاري))
ومعناه يقول: رأيت فيما لم يره.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Yolgʻonlarning eng yomoni — kishining koʻzlariga koʻrmagan narsasini koʻrsatishidir (yaʼni koʻrmagan narsasini ‹koʻrdim› deyishidir)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ёлғонларнинг энг ёмони — кишининг кўзларига кўрмаган нарсасини кўрсатишидир (яъни кўрмаган нарсасини ‹кўрдим› дейишидир)», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن النبي صلى الله عليه وسلم نهى عن النَجَش، ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ muzobanadan qaytardi. Muzobana — yangi mevani (oʻlchamay) — oʻlchov bilan (oʻlchangan) biror narsaga — shu asosda sotish(dir)ki, agar oʻsha narsa mevadan koʻp chiqsa, ortiqcha(si) meva sotuvchisiga (qoladi), agar kam chiqsa, bu ham uning (zarari) boʻladi. Ibn Umardan, Zayd ibn Sobitdan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ daraxtdagi mevani — (pishganda) tahminan oʻlchab — sotishga ruxsat berdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ музобанадан қайтарди. Музобана — янги мевани (ўлчамай) — ўлчов билан (ўлчанган) бирор нарсага — шу асосда сотиш(дир)ки, агар ўша нарса мевадан кўп чиқса, ортиқча(си) мева сотувчисига (қолади), агар кам чиқса, бу ҳам унинг (зарари) бўлади. Ибн Умардан, Зайд ибн Собитдан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ дарахтдаги мевани — (пишганда) таҳминан ўлчаб — сотишга рухсат берди.
- وعنه قال: ذكر رجل لرسول الله صلى الله عليه وسلم أنه يُخدع في البيوع فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من بايعت؟ فقل : لا خلابة" ((متفق عليه)). "الخِلابة" بخاء معجمة مكسورة، وباء موحدة: وهي الخديعة.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Rasululloh ﷺ ga savdolarda aldanayotganini aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim bilan savdolashsang, ‹Aldash yoʻq› deb ayt», dedilar. Bas, u kishi savdolashganda: «Aldash yoʻq», der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: бир киши Расулуллоҳ ﷺ га савдоларда алданаётганини айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким билан савдолашсанг, ‹Алдаш йўқ› деб айт», дедилар. Бас, у киши савдолашганда: «Алдаш йўқ», дер эди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إذا كانوا ثلاثة فلا يتناجى اثنان دون الثالث" ((متفق عليه)).
((ورواه أبو دواد وزاد: قال أبو صالح: قلت لابن عمر: فأربعة؟ قال: لا يضرك. ورواه مالك في الموطأ: عن عبد الله بن دينار قال: كنت أنا وابن عمر عند دار خالد بن عقبة التي في السوق، فجاء رجل يريد أن يناجيه، وليس مع ابن عمر أحد غيري، فدعا ابن عمر رجلا آخر حتى كنا أربعة فقال لي وللرجل الثالث الذي دعا: استأخرا شيئًا، فإني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "لا يتناجى اثنان دون واحد".
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «(Odamlar) uch kishi boʻlganda, ikkisi uchinchisini qoldirib maxfiy gaplashmasin», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «(Одамлар) уч киши бўлганда, иккиси учинчисини қолдириб махфий гаплашмасин», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "عذبت امرأة في هِرة حبستها حتى ماتت، فدخلت فيها النار، لا هي أطعمتها وسقتها، إذ هي حبستها، ولا هي تركتها تأكل من خشاش الأرض" ((متفق عليه)). ((خشاش الأرض)) يفتح الخاء المعجمة وبالشين المعجمة المكررة، وهي: هوامها وحشراتها.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir ayol oʻzi qamab oʻldirgan mushuk sababli azoblandi va shu (sabab) doʻzaxga kirdi. U (mushukni) qamaganida na uni yedirdi va na sugʻordi, na uni yer hashoratlaridan yeb tursin deb qoʻyib yubordi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир аёл ўзи қамаб ўлдирган мушук сабабли азобланди ва шу (сабаб) дўзахга кирди. У (мушукни) қамаганида на уни едирди ва на суғорди, на уни ер ҳашоратларидан еб турсин деб қўйиб юборди», — дедилар.
- وعنه أنه مر بفتيان من قريش قد نصبوا طيرًا وهم يرمونه، وقد جعلوا لصاحب الطير كل خاطئة من نبلهم، فلما رأوا ابن عمر تفرقوا، فقال ابن عمر: من فعل هذا؟ لعن الله من فعل هذا، إن رسول الله صلى الله عليه وسلم لعن من اتخذ شيئًا فيه روح غرضًا. ((متفق عليه)).
"الغَرَض" : بفتح الغين المعجمة والراء، وهو الهدف، والشيء الذي يرمى إليه.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar Qurayshdan boʻlgan bir necha yigitning yonidan oʻtdi, ular bir qushni (nishon qilib) qoʻyib, unga (oʻq) otishayotgan edi. Ular har bir xato ketgan oʻqlarini qush egasiga beradigan qilib kelishib olishgan edi. Ibn Umarni koʻrishlari bilan tarqab ketishdi. Shunda Ibn Umar: «Buni kim qildi? Buni qilgan kishini Alloh laʼnatlasin! Albatta, Rasululloh ﷺ joni bor narsani nishon qilib olgan kishini laʼnatlaganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ибн Умар Қурайшдан бўлган бир неча йигитнинг ёнидан ўтди, улар бир қушни (нишон қилиб) қўйиб, унга (ўқ) отишаётган эди. Улар ҳар бир хато кетган ўқларини қуш эгасига берадиган қилиб келишиб олишган эди. Ибн Умарни кўришлари билан тарқаб кетишди. Шунда Ибн Умар: «Буни ким қилди? Буни қилган кишини Аллоҳ лаънатласин! Албатта, Расулуллоҳ ﷺ жони бор нарсани нишон қилиб олган кишини лаънатлаганлар», деди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من ضرب غلامًا له حدًا لم يأتهِ، أو لطمه، فإن كفارته أن يعتقه" ((رواه مسلم)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U oʻz xizmatkorini chaqirib, uning orqasida (kaltak) izini koʻrib qoldi-da, unga: «Senga ogʻriq yetkazdimmi?» dedi. (Xizmatkor): «Yoʻq», dedi. (Ibn Umar): «Endi sen ozodsan», dedi. Soʻng (Ibn Umar) yerdan bir narsa olib: «Bunda men uchun shu(ning ogʻirligi)cha ham ajr yoʻq. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim oʻz xizmatkorini u qilmagan jinoyat uchun ursa yoki yuziga shapaloq ursa, uning kafforati uni ozod qilishidir›, deganlarini eshitganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У ўз хизматкорини чақириб, унинг орқасида (калтак) изини кўриб қолди-да, унга: «Сенга оғриқ етказдимми?» деди. (Хизматкор): «Йўқ», деди. (Ибн Умар): «Энди сен озодсан», деди. Сўнг (Ибн Умар) ердан бир нарса олиб: «Бунда мен учун шу(нинг оғирлиги)ча ҳам ажр йўқ. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким ўз хизматкорини у қилмаган жиноят учун урса ёки юзига шапалоқ урса, унинг каффорати уни озод қилишидир›, деганларини эшитганман», деди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله قال: "لا يأكلن أحدكم بشماله، ولا يشربن بها. فإن الشيطان يأكل بشماله ويشرب بها" ((رواه مسلم)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz aslo chap qoʻli bilan yemasin va u bilan ichmasin, chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va u bilan ichadi», — dedilar. (Roviy) dedi: Nofiʼ bunda: «va u bilan (hech narsa) olmasin va u bilan (hech narsa) bermasin», deb (soʻz) qoʻshar edi. Abut-Tohirning rivoyatida esa: «Sizlardan biringiz aslo yemasin» (deyilgan).Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз асло чап қўли билан емасин ва у билан ичмасин, чунки шайтон чап қўли билан ейди ва у билан ичади», — дедилар. (Ровий) деди: Нофиъ бунда: «ва у билан (ҳеч нарса) олмасин ва у билан (ҳеч нарса) бермасин», деб (сўз) қўшар эди. Абут-Тоҳирнинг ривоятида эса: «Сизлардан бирингиз асло емасин» (дейилган).
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن القزع. ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ qazadan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ қазадан қайтардилар», деди.
- وعنه قال: رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم صبيًا قد حلق بعض شعر رأسه وترك بعضه فنهاهم عن ذلك وقال: "احلقوه كله، أو اتركوه كله". رواه أبو داود بإسناد صحيح على شرط البخاري ومسلم.
Ahmad ibn Hanbal bizga Abdurazzoqdan, u Maʼmardan, u Ayyubdan, u Nofiʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilib aytdi: Paygʻambar ﷺ sochining bir qismi qirilgan-u, bir qismi qoldirilgan bir bolani koʻrdilar. Shunda ularni bundan qaytardilar va: «Uni butunlay qiringlar yoki butunlay qoldiringlar», dedilar.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Абдураззоқдан, у Маъмардан, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилиб айтди: Пайғамбар ﷺ сочининг бир қисми қирилган-у, бир қисми қолдирилган бир болани кўрдилар. Шунда уларни бундан қайтардилар ва: «Уни бутунлай қиринглар ёки бутунлай қолдиринглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لعن الواصلة والمستوصلة والواشمة والمستوشمة ((متفق عليه)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ soch ulagan, soch ulatgan, tatu chizgan va tatu chizdirgan ayolni laʼnatladilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ соч улаган, соч улатган, тату чизган ва тату чиздирган аёлни лаънатладилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا تتركوا النار في بيوتكم حين تنامون" ((متفق عليه)).
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) otasidan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Uxlayotgan vaqtingizda uylaringizda olovni (yoqilgan holda) qoldirmanglar», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) отасидан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Ухлаётган вақтингизда уйларингизда оловни (ёқилган ҳолда) қолдирманглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: اشتكى سعد بن عبادة رضي الله عنه شكوى فأتاه رسول الله صلى الله عليه وسلم يعوده مع عبد الرحمن بن عوف، وسعد بن أبي وقاص، وعبد الله بن مسعود رضي الله عنهم، فلما دخل عليه، وجده في غشية فقال: "أقضي؟" قالوا: لا يا رسول الله فبكى رسول الله صلى الله عليه وسلم فلما رأى القوم بكاء النبي صلى الله عليه وسلم بكوا، قال: "ألا تسمعون؟ إن الله لا يُعذب بدمع العين، ولا بحزن القلب، ولكن يعذب بهذا" وأشار إلى لسانه "أو يرحم" ((متفق عليه)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda kasal boʻldi va Paygʻambar ﷺ Abdurrahmon ibn Avf, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Abdulloh ibn Masʼud bilan birga — uning ahvolini soʻrashga — uni ziyorat qildilar. U zot uning oldiga kelganda, uni oilasi oʻrab olgan holda topdilar va: «U vafot etdimi?» — dedilar. Ular: «Yoʻq, yo Rasululloh», — dedi. Paygʻambar ﷺ yigʻladilar va odamlar Rasululloh ﷺ ning yigʻlaganini koʻrgach, ularning hammasi yigʻladi. U zot: «(Quloq solib) eshityapsizlarmi? Alloh koʻz yoshi uchun ham, qalbning gʻami uchun ham azoblamaydi; balki U buning (sababidan) azoblaydi yoki oʻz rahmatini ato etadi», — dedilar va tillariga ishora qildilar hamda: «Mayyit — uning ortidan yaqinlarining yigʻisi sababli — azoblanadi», — dedilar. Umar (mayyit ortidan yigʻlaydiganlarning) yuzlariga tayoq bilan urar, tosh otar va tuproq separ edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода касал бўлди ва Пайғамбар ﷺ Абдурраҳмон ибн Авф, Саъд ибн Абу Ваққос ва Абдуллоҳ ибн Масъуд билан бирга — унинг аҳволини сўрашга — уни зиёрат қилдилар. У зот унинг олдига келганда, уни оиласи ўраб олган ҳолда топдилар ва: «У вафот этдими?» — дедилар. Улар: «Йўқ, ё Расулуллоҳ», — деди. Пайғамбар ﷺ йиғладилар ва одамлар Расулуллоҳ ﷺ нинг йиғлаганини кўргач, уларнинг ҳаммаси йиғлади. У зот: «(Қулоқ солиб) эшитяпсизларми? Аллоҳ кўз ёши учун ҳам, қалбнинг ғами учун ҳам азобламайди; балки У бунинг (сабабидан) азоблайди ёки ўз раҳматини ато этади», — дедилар ва тилларига ишора қилдилар ҳамда: «Маййит — унинг ортидан яқинларининг йиғиси сабабли — азобланади», — дедилар. Умар (маййит ортидан йиғлайдиганларнинг) юзларига таёқ билан урар, тош отар ва тупроқ сепар эди.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا عدوى ولا طِيَرة، وإن كان الشؤم في شيء ففي الدار والمرأة، والفرس" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yuqumli kasallikning (oʻz-oʻzidan) yuqishi ham, shumlanish ham yoʻqdir. Agar biror narsada shumlik boʻlsa, u uyda, ayolda va otdadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Юқумли касалликнинг (ўз-ўзидан) юқиши ҳам, шумланиш ҳам йўқдир. Агар бирор нарсада шумлик бўлса, у уйда, аёлда ва отдадир», дедилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إن الذين يصنعون هذه الصور يعذبون يوم القيامة، يقال لهم: أحيوا ما خلقتم" ((متفق عليه)).
(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) xabar berishicha,) Rasululloh ﷺ: «Mana shu suratlarni yasaydiganlar qiyomat kuni azoblanadilar; ularga: ‹Oʻzingiz yaratgan (narsa)ga jon kiriting!› deyiladi» dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хабар беришича,) Расулуллоҳ ﷺ: «Мана шу суратларни ясайдиганлар қиёмат куни азобланадилар; уларга: ‹Ўзингиз яратган (нарса)га жон киритинг!› дейилади» дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: وعد رسول الله صلى الله عليه وسلم جبريل أن يأتيه فراث عليه حتى اشتد على رسول الله صلى الله عليه وسلم، فخرج فلقيه جبريل فشكا إليه، فقال: إنا لا ندخل بيتًا فيه كلب ولا صورة. ((رواه البخاري)) (("راث": أبطأ، وهو بالثاء المثلثة)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Jibril Rasululloh ﷺga huzurlariga kelishga vaʼda bergan edi, biroq kechikdi va bu Rasululloh ﷺga ogʻir botdi. U zot tashqariga chiqib Jibril bilan uchrashib qoldilar-da, unga bu haqda shikoyat qildilar. Shunda Jibril: «Biz ichida it yoki surat boʻlgan uyga kirmaymiz», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Жибрил Расулуллоҳ ﷺга ҳузурларига келишга ваъда берган эди, бироқ кечикди ва бу Расулуллоҳ ﷺга оғир ботди. У зот ташқарига чиқиб Жибрил билан учрашиб қолдилар-да, унга бу ҳақда шикоят қилдилар. Шунда Жибрил: «Биз ичида ит ёки сурат бўлган уйга кирмаймиз», деди.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "من اقتنى كلبًا إلا كلب صيد أو ماشية فإنه ينقص فإنه ينقص من أجره كل يوم قيراطان" ((متفق عليه)).
وفي رواية: قيراط.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Kim ov iti yoki chorva (mol) itidan boshqa it saqlasa, har kuni uning ajridan ikki qirot kamayadi», deganlarini eshitdim. Boshqa rivoyatda: «bir qirot», deyilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким ов ити ёки чорва (мол) итидан бошқа ит сақласа, ҳар куни унинг ажридан икки қирот камаяди», деганларини эшитдим. Бошқа ривоятда: «бир қирот», дейилган.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الجلالة في الإبل أن يركب عليها. ((رواه أبو داود بإسناد صحيح ))
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ najosat yeb ozuqalanadigan tuyalarni minishdan va ularning sutidan ichishdan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ нажосат еб озуқаланадиган туяларни минишдан ва уларнинг сутидан ичишдан қайтардилар», деди.
- عن ابن عمر رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من أكل من هذه الشجرة -يعني الثوم- فلا يقربن مسجدنا" ((متفق عليه)). وفي رواية لمسلم: "مساجدنا".
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ: «Kim mana bu oʻsimlikdan yegan boʻlsa, masjidlarga aslo yaqinlashmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ: «Ким мана бу ўсимликдан еган бўлса, масжидларга асло яқинлашмасин», дедилар.
- عن ابن عمر، رضي الله عنهما، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، قال: "إن الله تعالى ينهاكم أن تحلفوا بآبائكم، فمن كان حالفًا، فليحلف بالله، أو ليصمت" ((متفق عليه)).
وفي رواية في الصحيح "فمن كان حالفًا فلا يحلف إلا بالله أو ليسكت".
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir karvonda Umar ibn Xattobga duch keldilar, Umar esa otasi nomi bilan qasam ichayotgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ ularga nido qilib: «Ogoh boʻlinglar! Albatta, Alloh azza va jalla sizlarni ota-bobolaringiz nomi bilan qasam ichishdan qaytaradi. Kim qasam ichmoqchi boʻlsa, Alloh nomi bilan qasam ichsin yoki jim tursin», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир карвонда Умар ибн Хаттобга дуч келдилар, Умар эса отаси номи билан қасам ичаётган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга нидо қилиб: «Огоҳ бўлинглар! Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларни ота-боболарингиз номи билан қасам ичишдан қайтаради. Ким қасам ичмоқчи бўлса, Аллоҳ номи билан қасам ичсин ёки жим турсин», — дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أنه سمع رجلا يقول: لا والكعبة، قال ابن عمر: لا تحلف بغير الله، فإني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "من حلف بغير الله، فقد كفر أو أشرك".(( رواه الترمذي وقال حديث حسن)) وفسر بعض العلماء قوله: "كفر أو أشرك" على التغليظ، كما روي أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "الرياء شرك".
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U bir kishining «Yoʻq, Kaʼba haqqi» deganini eshitdi-da, Ibn Umar: Allohdan oʻzga bilan qasam ichilmaydi, men Rasululloh ﷺning: «Kim Allohdan oʻzga bilan qasam ichsa, kufr keltiribdi yoki shirk keltiribdi», deganlarini eshitganman, dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Baʼzi ilm ahli bu hadisni shunday izohlaganlar: U zotning «kufr keltiribdi yoki shirk keltiribdi» degan soʻzlari (gunohni) ulugʻ qilib koʻrsatish (tagʻliz) yuzasidandir. Bundagi hujjat — Ibn Umarning hadisi boʻlib, unda Nabiy ﷺ Umarning «Otam haqqi, otam haqqi» deganini eshitib: «Ogoh boʻlinglar! Alloh sizlarni otalaringiz bilan qasam ichishdan qaytaradi», deganlar. Yana Abu Hurayraning Nabiy ﷺdan (rivoyat qilgan) hadisi boʻlib, unda u zot: «Kim qasamida ‹Lot va Uzzo haqqi› desa, ‹La ilaha illalloh› desin», deganlar. Abu Iso aytdi: Bu Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan «Albatta, riyo — shirkdir» degan (hadis)ga oʻxshashdir. Baʼzi ilm ahli {Kim Robbiga roʻbaroʻ boʻlishni umid qilsa, solih amal qilsin} degan oyatni (Kahf surasi)ni shunday izohlab: riyo qilmasin, deganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У бир кишининг «Йўқ, Каъба ҳаққи» деганини эшитди-да, Ибн Умар: Аллоҳдан ўзга билан қасам ичилмайди, мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким Аллоҳдан ўзга билан қасам ичса, куфр келтирибди ёки ширк келтирибди», деганларини эшитганман, деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Баъзи илм аҳли бу ҳадисни шундай изоҳлаганлар: У зотнинг «куфр келтирибди ёки ширк келтирибди» деган сўзлари (гуноҳни) улуғ қилиб кўрсатиш (тағлиз) юзасидандир. Бундаги ҳужжат — Ибн Умарнинг ҳадиси бўлиб, унда Набий ﷺ Умарнинг «Отам ҳаққи, отам ҳаққи» деганини эшитиб: «Огоҳ бўлинглар! Аллоҳ сизларни оталарингиз билан қасам ичишдан қайтаради», деганлар. Яна Абу Ҳурайранинг Набий ﷺдан (ривоят қилган) ҳадиси бўлиб, унда у зот: «Ким қасамида ‹Лот ва Уззо ҳаққи› деса, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› десин», деганлар. Абу Исо айтди: Бу Набий ﷺдан ривоят қилинган «Албатта, риё — ширкдир» деган (ҳадис)га ўхшашдир. Баъзи илм аҳли {Ким Роббига рўбарў бўлишни умид қилса, солиҳ амал қилсин} деган оятни (Каҳф сураси)ни шундай изоҳлаб: риё қилмасин, деганлар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من استعاذ بالله فأعيذوه، ومن سأل بالله، فأعطوه، ومن دعاكم فأجيبوه، ومن صنع إليكم معروفًا فكافئوه، فإن لم تجدوا ما تكافئونه به، فادعوا له حتى تروا أنكم قد كافأتموه". ((حديث صحيح رواه أبو داود والنسائي بأسانيد الصحيحين))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh bilan (Allohning nomi bilan) panoh tilasa, unga panoh bering; kim Allohning nomi bilan soʻrasa, unga bering; kim sizlarni (taklif qilib) chaqirsa, ijobat qiling; kim sizlarga yaxshilik qilsa, unga (xuddi shunday) qaytaring. Agar uni mukofotlaydigan narsa topa olmasangiz, oʻzingizni uni mukofotlagandek his qilguningizcha unga duo qiling», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ билан (Аллоҳнинг номи билан) паноҳ тиласа, унга паноҳ беринг; ким Аллоҳнинг номи билан сўраса, унга беринг; ким сизларни (таклиф қилиб) чақирса, ижобат қилинг; ким сизларга яхшилик қилса, унга (худди шундай) қайтаринг. Агар уни мукофотлайдиган нарса топа олмасангиз, ўзингизни уни мукофотлагандек ҳис қилгунингизча унга дуо қилинг», дедилар.
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "إذا قال رجل لأخيه: يا كافر، فقد باء بها أحدهما، فإن كان كما قال وإلا رجعت عليه" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi oʻz birodariga: ‹Ey kofir!›, desa, bu soʻz ikkisidan biriga qaytadi: agar aytganidek boʻlsa, oʻsha kishiga, boʻlmasa, aytgan kishining oʻziga qaytadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши ўз биродарига: ‹Эй кофир!›, деса, бу сўз иккисидан бирига қайтади: агар айтганидек бўлса, ўша кишига, бўлмаса, айтган кишининг ўзига қайтади», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم صلى العشاء في آخر حياته، فلما سلم، قال: "أرأيتكم ليلتكم هذه؟ فإن على رأس مائة سنة لا يبقي ممن هو على ظهر الأرض اليوم أحد" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ umrlarining oxirida bir kechasi bizga xufton namozini oʻqib berdilar. Salom berganlaridan keyin turib: «Mana shu kechangizni koʻryapsizlarmi? Shu kechadan boshlab yuz yilning boshiga kelganda, bugun yer yuzida boʻlganlardan birortasi qolmaydi», dedilar. Ibn Umar aytdi: Odamlar Rasululloh ﷺning oʻsha soʻzlari haqida — bu hadislarda yuz yil haqida soʻzlaganlarida — adashdilar. Aslida Rasululloh ﷺ: «Bugun yer yuzida boʻlganlardan birortasi qolmaydi», dedilar, bu bilan oʻsha asr (avlod) tugashini nazarda tutgan edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ умрларининг охирида бир кечаси бизга хуфтон намозини ўқиб бердилар. Салом берганларидан кейин туриб: «Мана шу кечангизни кўряпсизларми? Шу кечадан бошлаб юз йилнинг бошига келганда, бугун ер юзида бўлганлардан бирортаси қолмайди», дедилар. Ибн Умар айтди: Одамлар Расулуллоҳ ﷺнинг ўша сўзлари ҳақида — бу ҳадисларда юз йил ҳақида сўзлаганларида — адашдилар. Аслида Расулуллоҳ ﷺ: «Бугун ер юзида бўлганлардан бирортаси қолмайди», дедилар, бу билан ўша аср (авлод) тугашини назарда тутган эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الوصال. قالوا :إنك تواصل؟ قال: "إني لست مثلكم، إني أُطعم وأُسقى" ((متفق عليه)). ، وهذا لفظ البخاري.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ visoldan qaytardi. Odamlar (unga): «Lekin siz uni qilyapsiz-ku?» — dedi. U zot: «Men sizlarga oʻxshamayman — chunki men Alloh tomonidan taom va ichimlik bilan taʼminlanaman», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ висолдан қайтарди. Одамлар (унга): «Лекин сиз уни қиляпсиз-ку?» — деди. У зот: «Мен сизларга ўхшамайман — чунки мен Аллоҳ томонидан таом ва ичимлик билан таъминланаман», — дедилар.
- وعن ابن عمر قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :”لا تتلقوا السلع حتى يهبط بها إلى الأسواق" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Savdo mollarini bozorga tushirilmasidan oldin kutib olmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Савдо молларини бозорга туширилмасидан олдин кутиб олманглар», дедилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "لا يبع بعضكم على بيع بعض، ولا يخطب على خطبة أخيه إلا أن يأذن له" ((متفق عليه، وهذا لفظ مسلم))
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Baʼzingiz baʼzingizning savdosi ustiga savdo qilmasin. Mollarni (savdogarlardan) bozorga tushirilgunicha qarshi olib (ularni shahar tashqarisida sotib olmang).»Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Баъзингиз баъзингизнинг савдоси устига савдо қилмасин. Молларни (савдогарлардан) бозорга туширилгунича қарши олиб (уларни шаҳар ташқарисида сотиб олманг).»
- عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: "نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم أن يسافر بالقرآن إلى أرض العدو" ((متفق عليه)).
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ Qurʼon bilan dushman yurtiga safar qilishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ Қуръон билан душман юртига сафар қилишдан қайтардилар.
- وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ذكر الدجال بين ظهراني الناس فقال: " إن الله ليس بأعور، ألا إن المسيح الدجال أعور العين اليمنى، كأن عينه عنبة طافية" ((متفق عليه)).
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlar orasida Dajjolni zikr qilib: «Albatta, Alloh taolo krivoʻz (bir koʻzi koʻr) emasdir. Ogoh boʻlinglar, Masih Dajjol esa oʻng koʻzi koʻrdir, uning koʻzi xuddi boʻrtib chiqqan uzum donasiga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамлар орасида Дажжолни зикр қилиб: «Албатта, Аллоҳ таоло кривўз (бир кўзи кўр) эмасдир. Огоҳ бўлинглар, Масиҳ Дажжол эса ўнг кўзи кўрдир, унинг кўзи худди бўртиб чиққан узум донасига ўхшайди», дедилар.
وعن ابن عمر رضي الله عنهما قال : قال رسولُ اللهِ : « إذَا أنْزَلَ اللهُ تَعَالَى بِقَومٍ عَذَاباً ، أصَابَ العَذَابُ مَنْ كَانَ فِيهِمْ ، ثُمَّ بُعِثُوا عَلَى أَعْمَالِهِمْ » . متفق عليه .
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Agar Alloh bir qavmga azob nozil qilsa, azob ularning ichida boʻlgan (har) kishiga yetadi; soʻng ular oʻz amallariga koʻra (qaytadan) tiriltiriladi.»(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Агар Аллоҳ бир қавмга азоб нозил қилса, азоб уларнинг ичида бўлган (ҳар) кишига етади; сўнг улар ўз амалларига кўра (қайтадан) тирилтирилади.»
- وعن بن عمر رضي الله عنه قال: كنا نعد لرسول الله صلى الله عليه وسلم في المجلس الواحد مائة مرة: "رب اغفر لي، وتب على إنك أنت التواب الرحيم" ((رواه أبوداود والترمذي)). وقال : (( حديث حسن صحيح غريب )) .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: Biz Rasululloh ﷺning bir majlisda yuz marta: «Robbigʻfir liy va tub alayya, innaka antat-Tavvobur-Rohiym (Ey Robbim, meni kechirgin va tavbamni qabul etgin; albatta, Sen tavbalarni qabul etuvchi, rahmlisan)», deganlarini sanardik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг бир мажлисда юз марта: «Роббиғфир лий ва туб алайя, иннака антат-Таввобур-Роҳийм (Эй Роббим, мени кечиргин ва тавбамни қабул этгин; албатта, Сен тавбаларни қабул этувчи, раҳмлисан)», деганларини санардик.