Abu Ayyub al-Ansoriy

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، رِوَايَةً قَالَ ‏"‏ إِذَا أَتَيْتُمُ الْغَائِطَ فَلاَ تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلاَ بَوْلٍ وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُوا ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ قِبَلَ الْقِبْلَةِ فَكُنَّا نَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot ﷺ: «Hojatxonaga borganingizda, katta yoki kichik hojat chiqarishda qiblaga yuzlanmang, balki sharq yoki gʻarb tomonga buriling», — dedilar. (Abu Ayyub dedi:) Soʻng biz Shomga keldik va u yerda qiblaga qaratib qurilgan hojatxonalarni topdik; shunda biz ulardan (yon) burilar va Allohdan magʻfirat soʻrar edik.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот ﷺ: «Ҳожатхонага борганингизда, катта ёки кичик ҳожат чиқаришда қиблага юзланманг, балки шарқ ёки ғарб томонга бурилинг», — дедилар. (Абу Айюб деди:) Сўнг биз Шомга келдик ва у ерда қиблага қаратиб қурилган ҳожатхоналарни топдик; шунда биз улардан (ён) бурилар ва Аллоҳдан мағфират сўрар эдик.

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، وَسَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، صَاحِبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أَتْبَعَهُ بِسِتٍّ مِنْ شَوَّالٍ فَكَأَنَّمَا صَامَ الدَّهْرَ ‏"‏ ‏.‏

Paygʻambar ﷺning sahobasi Abu Ayyub (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilib aytadi: U zot: «Kim Ramazonda roʻza tutsa, soʻng uning ketidan Shavvoldan olti kun (roʻza) tutsa, xuddi butun yil roʻza tutgan kabi boʻladi», dedilar.Пайғамбар ﷺнинг саҳобаси Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилиб айтади: У зот: «Ким Рамазонда рўза тутса, сўнг унинг кетидан Шавволдан олти кун (рўза) тутса, худди бутун йил рўза тутган каби бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، وَابْنِ، لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَسْلَمَ أَبِي عِمْرَانَ، قَالَ ‏:‏ غَزَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ نُرِيدُ الْقُسْطَنْطِينِيَّةَ، وَعَلَى الْجَمَاعَةِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَالرُّومُ مُلْصِقُو ظُهُورِهِمْ بِحَائِطِ الْمَدِينَةِ، فَحَمَلَ رَجُلٌ عَلَى الْعَدُوِّ فَقَالَ النَّاسُ ‏:‏ مَهْ، مَهْ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، يُلْقِي بِيَدَيْهِ إِلَى التَّهْلُكَةِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ ‏:‏ إِنَّمَا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِينَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ لَمَّا نَصَرَ اللَّهُ نَبِيَّهُ وَأَظْهَرَ الإِسْلاَمَ، قُلْنَا ‏:‏ هَلُمَّ نُقِيمُ فِي أَمْوَالِنَا وَنُصْلِحُهَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلاَ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ‏}‏ فَالإِلْقَاءُ بِالأَيْدِي إِلَى التَّهْلُكَةِ أَنْ نُقِيمَ فِي أَمْوَالِنَا وَنُصْلِحَهَا وَنَدَعَ الْجِهَادَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِمْرَانَ ‏:‏ فَلَمْ يَزَلْ أَبُو أَيُّوبَ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى دُفِنَ بِالْقُسْطَنْطِينِيَّةِ ‏.‏

Aslam Abu Imron (rahimahulloh) shunday dedi: Biz Madinadan Qustantiniyya (Konstantinopol)ni (qasd qilib) gʻazotga chiqdik. Lashkarga Abdurrahmon ibn Xolid ibn al-Valid boshliq edi. Rumliklar esa orqalarini shahar devoriga tirab turishardi. Bir kishi dushmanga (yolgʻiz oʻzi) tashlandi. Shunda odamlar: «Toʻxta, toʻxta! Lo ilaha illalloh! U oʻz qoʻli bilan oʻzini halokatga tashlamoqda», dedilar. Abu Ayyub (roziyallohu anhu) esa: «Bu oyat biz ansorlar jamoasi haqida nozil boʻlgan. Alloh Oʻz Paygʻambariga ﷺ nusrat berib, Islomni gʻolib qilganda, biz: ‹Endi mol-mulkimiz boshida turib, ularni obod qilaylik›, dedik. Shunda Alloh taolo: {Alloh yoʻlida (mol) sarflangiz va oʻz qoʻlingiz bilan oʻzingizni halokatga tashlamangiz} (Baqara 195) oyatini nozil qildi. Demak, oʻz qoʻli bilan oʻzini halokatga tashlash — mol-mulkimiz boshida turib, ularni obod qilish bilan mashgʻul boʻlib, jihodni tark etishimizdir», dedi. Abu Imron dedi: «Abu Ayyub (roziyallohu anhu) Qustantiniyyada dafn etilgunicha Alloh yoʻlida jihod qilishdan toʻxtamadi».Аслам Абу Имрон (раҳимаҳуллоҳ) шундай деди: Биз Мадинадан Қустантинийя (Константинопол)ни (қасд қилиб) ғазотга чиқдик. Лашкарга Абдурраҳмон ибн Холид ибн ал-Валид бошлиқ эди. Румликлар эса орқаларини шаҳар деворига тираб туришарди. Бир киши душманга (ёлғиз ўзи) ташланди. Шунда одамлар: «Тўхта, тўхта! Ло илаҳа иллаллоҳ! У ўз қўли билан ўзини ҳалокатга ташламоқда», дедилар. Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) эса: «Бу оят биз ансорлар жамоаси ҳақида нозил бўлган. Аллоҳ Ўз Пайғамбарига ﷺ нусрат бериб, Исломни ғолиб қилганда, биз: ‹Энди мол-мулкимиз бошида туриб, уларни обод қилайлик›, дедик. Шунда Аллоҳ таоло: {Аллоҳ йўлида (мол) сарфлангиз ва ўз қўлингиз билан ўзингизни ҳалокатга ташламангиз} (Бақара 195) оятини нозил қилди. Демак, ўз қўли билан ўзини ҳалокатга ташлаш — мол-мулкимиз бошида туриб, уларни обод қилиш билан машғул бўлиб, жиҳодни тарк этишимиздир», деди. Абу Имрон деди: «Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) Қустантинийяда дафн этилгунича Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан тўхтамади».

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، - الْمَعْنَى وَأَنَا لِحَدِيثِهِ، أَتْقَنُ - عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، ‏:‏ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ، عَنِ ابْنِ أَخِي أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏:‏ ‏"‏ سَتُفْتَحُ عَلَيْكُمُ الأَمْصَارُ، وَسَتَكُونُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ تُقْطَعُ عَلَيْكُمْ فِيهَا بُعُوثٌ فَيَكْرَهُ الرَّجُلُ مِنْكُمُ الْبَعْثَ فِيهَا فَيَتَخَلَّصُ مِنْ قَوْمِهِ ثُمَّ يَتَصَفَّحُ الْقَبَائِلَ يَعْرِضُ نَفْسَهُ عَلَيْهِمْ يَقُولُ ‏:‏ مَنْ أَكْفِيهِ بَعْثَ كَذَا، مَنْ أَكْفِيهِ بَعْثَ كَذَا أَلاَ وَذَلِكَ الأَجِيرُ إِلَى آخِرِ قَطْرَةٍ مِنْ دَمِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitgan: «Sizlarga shaharlar fath qilinadi va katta qoʻshinlar boʻladi. Sizlarga ulardan (jangga) yuriladigan dastalar ajratiladi. Sizlardan biror kishi oʻsha (dastada) jangga chiqishni yoqtirmaydi, shunda u oʻz qavmidan qutulib, qabilalarni kezib chiqadi va oʻzini ularga taklif etib: ‹Falon yurish (vazifasi)da kimga oʻrnini bersam? Falon yurishda kimga oʻrnini bersam?› deydi. Ogoh boʻlinglar! Ana oʻsha (kishi) qonining oxirgi tomchisigacha (oʻzini sotgan) ijarachidir», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитган: «Сизларга шаҳарлар фатҳ қилинади ва катта қўшинлар бўлади. Сизларга улардан (жангга) юриладиган дасталар ажратилади. Сизлардан бирор киши ўша (дастада) жангга чиқишни ёқтирмайди, шунда у ўз қавмидан қутулиб, қабилаларни кезиб чиқади ва ўзини уларга таклиф этиб: ‹Фалон юриш (вазифаси)да кимга ўрнини берсам? Фалон юришда кимга ўрнини берсам?› дейди. Огоҳ бўлинглар! Ана ўша (киши) қонининг охирги томчисигача (ўзини сотган) ижарачидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو أَيُّوبَ غَازِيًا وَعُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ يَوْمَئِذٍ عَلَى مِصْرَ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ فَقَامَ إِلَيْهِ أَبُو أَيُّوبَ فَقَالَ لَهُ مَا هَذِهِ الصَّلاَةُ يَا عُقْبَةُ فَقَالَ شُغِلْنَا ‏.‏ قَالَ أَمَا سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَزَالُ أُمَّتِي بِخَيْرٍ - أَوْ قَالَ عَلَى الْفِطْرَةِ - مَا لَمْ يُؤَخِّرُوا الْمَغْرِبَ إِلَى أَنْ تَشْتَبِكَ النُّجُومُ ‏"‏ ‏.‏

Ubaydulloh ibn Umar bizga, Yazid ibn Zurayʼ bizga, Muhammad ibn Ishoq bizga, Yazid ibn Abu Habiyb menga Marsad ibn Abdullohdan rivoyat qilib aytdi: U aytdi: Abu Ayyub (roziyallohu anhu) bizga gʻazotchi boʻlib kelganida, oʻsha kunlarda Uqba ibn Omir Misr (hokimi) edi. U shom namozini kechiktirdi. Shunda Abu Ayyub uning oldiga turib bordi va unga: «Ey Uqba, bu qanaqa namoz?» dedi. U: «Band boʻlib qoldik», dedi. (Abu Ayyub): «Sen Rasululloh ﷺning: ‹Ummatim yulduzlar (toʻr kabi) qalin chiqquncha shom namozini kechiktirmas ekan, doimo yaxshilikda — yoki: fitratda — boʻlaveradi›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi.Убайдуллоҳ ибн Умар бизга, Язид ибн Зурайъ бизга, Муҳаммад ибн Ишоқ бизга, Язид ибн Абу Ҳабийб менга Марсад ибн Абдуллоҳдан ривоят қилиб айтди: У айтди: Абу Айюб (розияллоҳу анҳу) бизга ғазотчи бўлиб келганида, ўша кунларда Уқба ибн Омир Миср (ҳокими) эди. У шом намозини кечиктирди. Шунда Абу Айюб унинг олдига туриб борди ва унга: «Эй Уқба, бу қанақа намоз?» деди. У: «Банд бўлиб қолдик», деди. (Абу Айюб): «Сен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Умматим юлдузлар (тўр каби) қалин чиққунча шом намозини кечиктирмас экан, доимо яхшиликда — ёки: фитратда — бўлаверади›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي عَقِيلٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَكَلَ أَوْ شَرِبَ قَالَ ‏"‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَ وَسَقَى وَسَوَّغَهُ وَجَعَلَ لَهُ مَخْرَجًا ‏"‏ ‏.‏

Ahmad ibn Solih bizga Ibn Vahbdan hadis aytib berdi. Said ibn Abu Ayyub menga Abu Aqil al-Qurashiydan, u Abu Abdurahmon al-Hubuliydan, u Abu Ayyub al-Ansoriydan xabar berdi. U dedi: Rasululloh ﷺ yeganlarida yoki ichganlarida: «Alhamdu lillahillaziy atʼama va saqo va savvagʻahu va jaʼala lahu maxrojan», deb aytar edilar (yaʼni: Taomlantirgan, sugʻorgan, uni yutishni oson qilgan va unga chiqish yoʻlini bergan Allohga hamd boʻlsin).Аҳмад ибн Солиҳ бизга Ибн Ваҳбдан ҳадис айтиб берди. Саид ибн Абу Айюб менга Абу Ақил ал-Қурашийдан, у Абу Абдураҳмон ал-Ҳубулийдан, у Абу Айюб ал-Ансорийдан хабар берди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ еганларида ёки ичганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий атъама ва сақо ва саввағаҳу ва жаъала лаҳу махрожан», деб айтар эдилар (яъни: Таомлантирган, суғорган, уни ютишни осон қилган ва унга чиқиш йўлини берган Аллоҳга ҳамд бўлсин).

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bir musulmonga oʻz birodaridan uch kundan ortiq ajralib (qahrlanib) yurishi halol emas. Ular uchrashib qolganda, biri yuz oʻgiradi, ikkinchisi ham yuz oʻgiradi. Ularning yaxshirogʻi esa avval salom berishni boshlaganidir», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир мусулмонга ўз биродаридан уч кундан ортиқ ажралиб (қаҳрланиб) юриши ҳалол эмас. Улар учрашиб қолганда, бири юз ўгиради, иккинчиси ҳам юз ўгиради. Уларнинг яхшироғи эса аввал салом беришни бошлаганидир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ مِنْجَابٍ، عَنْ قَرْثَعٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَرْبَعٌ قَبْلَ الظُّهْرِ لَيْسَ فِيهِنَّ تَسْلِيمٌ تُفْتَحُ لَهُنَّ أَبْوَابُ السَّمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَلَغَنِي عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ لَوْ حَدَّثْتُ عَنْ عُبَيْدَةَ بِشَىْءٍ لَحَدَّثْتُ عَنْهُ بِهَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ عُبَيْدَةُ ضَعِيفٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ ابْنُ مِنْجَابٍ هُوَ سَهْمٌ ‏.‏

Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Peshindan oldin toʻrt rakaat (oʻqilsa), ularning orasida salom boʻlmaydi, ular uchun osmon eshiklari ochiladi» dedilar. Abu Dovud aytdi: Menga Yahyo ibn Said al-Qattondan yetib kelishicha, u: ‹Agar men Ubaydadan biror narsa rivoyat qiladigan boʻlsam, undan mana shu hadisni rivoyat qilardim› degan. Abu Dovud aytdi: Ubayda zaifdir. Abu Dovud aytdi: Ibn Minjobning ismi Sahmdir.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Пешиндан олдин тўрт ракаат (ўқилса), уларнинг орасида салом бўлмайди, улар учун осмон эшиклари очилади» дедилар. Абу Довуд айтди: Менга Яҳё ибн Саид ал-Қаттондан етиб келишича, у: ‹Агар мен Убайдадан бирор нарса ривоят қиладиган бўлсам, ундан мана шу ҳадисни ривоят қилардим› деган. Абу Довуд айтди: Убайда заифдир. Абу Довуд айтди: Ибн Минжобнинг исми Саҳмдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنِي قُرَيْشُ بْنُ حَيَّانَ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ وَائِلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوِتْرُ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِخَمْسٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِثَلاَثٍ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِوَاحِدَةٍ فَلْيَفْعَلْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vitr har bir musulmonga haqdir. Kim besh rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin; kim uch rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin; kim bir rakaat vitr oʻqishni xohlasa, shunday qilsin», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Витр ҳар бир мусулмонга ҳақдир. Ким беш ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин; ким уч ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин; ким бир ракаат витр ўқишни хоҳласа, шундай қилсин», дедилар.