حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ. فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَأَفْعَلُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ. فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.
Mahmud ibn Rabiʼ al-Ansoriy (Itbon ibn Molikdan) rivoyat qiladi: U Rasululloh ﷺ ni va u zot — ularning uyidagi quduqdan olib — uning yuziga purkagan bir hovuch suvni eslar edi. Mahmud aytdi: Men Itbon ibn Molik — u Badr jangida Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlgan edi — ning shunday deganini eshitdim: «Men Bani Salimda oʻz qavmimga namozga imomlik qilar edim va men bilan oʻsha odamlar orasida bir vodiy bor edi. Yomgʻir yoqqan har safar, men uni kechib, ularning masjidiga borishim qiyin boʻlar edi. Bas, men Rasululloh ﷺ ning oldiga bordim va: ‹Mening koʻzim xira (boʻlib qoldi) va men bilan qavmim orasidagi vodiy yomgʻir paytida (suvga toʻlib) oqadi; uni kechib oʻtishim menga qiyin boʻladi; men siz mening uyimga kelib, biror joyda namoz oʻqib berishingizni — men oʻsha joyni namozgoh qilib olishim uchun — istar edim›, — dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Shunday qilaman›, — dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ va Abu Bakr ertasi (kuni) — quyosh koʻtarilgandan keyin — mening uyimga keldilar. Rasululloh ﷺ mendan (kirishga) ruxsat soʻradilar va men u zotni kiritdim. U zot oʻtirmas turib: ‹Uyingning qaysi joyida namoz oʻqishimizni istaysan?› — dedilar. Men u zot namoz oʻqishini istagan joyni koʻrsatdim. Bas, Rasululloh ﷺ namozga turib, takbir bilan namozni boshladilar va biz u zot orqasida saf tortdik; u zot ikki rakat oʻqib, ularni salom bilan tugatdilar, biz ham u zot bilan salom berdik. Men u zotni — oʻzlari uchun tayyorlagan ‹xazira› (degan taom)ga — olib qoldim». — («Xazira» — arpa uni va goʻsht shoʻrvasidan tayyorlanadigan alohida taom.) Itbon dedi: «Qoʻshnilar Rasululloh ﷺ mening uyimda (ekanliklarini) eshitgach, (uyga) oqib keldi, hatto uyda koʻp erkak (toʻplandi). Ulardan biri: ‹Molikka nima boʻldi — men uni koʻrmayapman?› — dedi. Ulardan biri: ‹U munofiq; u Allohni va Uning Paygʻambarini sevmaydi›, — dedi. Shunda Allohning Paygʻambari ﷺ: ‹Bunday dema. Uning faqat Alloh uchun: La ilaha illalloh, — deganini koʻrmayapsanmi?› — dedilar. U kishi: ‹Alloh va Uning Paygʻambari yaxshiroq biladi; lekin Allohga qasamki, biz uni faqat munofiqlarga yordam berib, ular bilan gaplashgan holda koʻrdik›, — dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Shubhasiz, kim — Alloh rozilligini istab — La ilaha illalloh, — desa, Alloh uni doʻzaxdan saqlaydi›, — dedilar». Mahmud qoʻshdi: «Men yuqoridagi rivoyatni baʼzi odamlarga aytib berdim — ulardan biri Abu Ayyub edi — u Rasululloh ﷺ ning sahobasi boʻlib, oʻzi vafot etgan oʻsha jangda (qatnashgan); oʻsha (jangda) Yazid ibn Muoviya Rum hududida ularning amiri edi. Abu Ayyub bu rivoyatni inkor qildi va: ‹Rasululloh ﷺ sen aytgan narsani aytganlariga shubha qilaman›, — dedi. Bu menga ogʻir botdi va men Allohga — agar oʻsha (muqaddas) jangda tirik qolsam, (Madinaga borib) Itbon ibn Molikdan — agar u hali oʻz qavmining masjidida (tirik) boʻlsa — soʻrashga — ahd qildim. Bas, (jangdan) qaytganimda, men haj yoki umra uchun ehrom bogʻladim, soʻng yoʻlga tushib, Madinaga yetib keldim. Men Bani Salimga bordim va Itbon ibn Molik — u oʻsha paytda qarib qolgan, koʻzi ojiz bir chol edi — oʻz qavmiga namozga imomlik qilayotgan edi. U namozni tugatgach, men unga salom berdim, oʻzimni unga tanitdim, soʻng undan oʻsha rivoyat haqida soʻradim. U oʻsha rivoyatni — birinchi marta rivoyat qilganidek — yana shu tarzda aytib berdi».Маҳмуд ибн Рабиъ ал-Ансорий (Итбон ибн Моликдан) ривоят қилади: У Расулуллоҳ ﷺ ни ва у зот — уларнинг уйидаги қудуқдан олиб — унинг юзига пуркаган бир ҳовуч сувни эслар эди. Маҳмуд айтди: Мен Итбон ибн Молик — у Бадр жангида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлган эди — нинг шундай деганини эшитдим: «Мен Бани Салимда ўз қавмимга намозга имомлик қилар эдим ва мен билан ўша одамлар орасида бир водий бор эди. Ёмғир ёққан ҳар сафар, мен уни кечиб, уларнинг масжидига боришим қийин бўлар эди. Бас, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига бордим ва: ‹Менинг кўзим хира (бўлиб қолди) ва мен билан қавмим орасидаги водий ёмғир пайтида (сувга тўлиб) оқади; уни кечиб ўтишим менга қийин бўлади; мен сиз менинг уйимга келиб, бирор жойда намоз ўқиб беришингизни — мен ўша жойни намозгоҳ қилиб олишим учун — истар эдим›, — дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шундай қиламан›, — дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва Абу Бакр эртаси (куни) — қуёш кўтарилгандан кейин — менинг уйимга келдилар. Расулуллоҳ ﷺ мендан (киришга) рухсат сўрадилар ва мен у зотни киритдим. У зот ўтирмас туриб: ‹Уйингнинг қайси жойида намоз ўқишимизни истайсан?› — дедилар. Мен у зот намоз ўқишини истаган жойни кўрсатдим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ намозга туриб, такбир билан намозни бошладилар ва биз у зот орқасида саф тортдик; у зот икки ракат ўқиб, уларни салом билан тугатдилар, биз ҳам у зот билан салом бердик. Мен у зотни — ўзлари учун тайёрлаган ‹хазира› (деган таом)га — олиб қолдим». — («Хазира» — арпа уни ва гўшт шўрвасидан тайёрланадиган алоҳида таом.) Итбон деди: «Қўшнилар Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда (эканликларини) эшитгач, (уйга) оқиб келди, ҳатто уйда кўп эркак (тўпланди). Улардан бири: ‹Моликка нима бўлди — мен уни кўрмаяпман?› — деди. Улардан бири: ‹У мунофиқ; у Аллоҳни ва Унинг Пайғамбарини севмайди›, — деди. Шунда Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: ‹Бундай дема. Унинг фақат Аллоҳ учун: Ла илаҳа иллаллоҳ, — деганини кўрмаяпсанми?› — дедилар. У киши: ‹Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари яхшироқ билади; лекин Аллоҳга қасамки, биз уни фақат мунофиқларга ёрдам бериб, улар билан гаплашган ҳолда кўрдик›, — деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шубҳасиз, ким — Аллоҳ розиллигини истаб — Ла илаҳа иллаллоҳ, — деса, Аллоҳ уни дўзахдан сақлайди›, — дедилар». Маҳмуд қўшди: «Мен юқоридаги ривоятни баъзи одамларга айтиб бердим — улардан бири Абу Айюб эди — у Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаси бўлиб, ўзи вафот этган ўша жангда (қатнашган); ўша (жангда) Язид ибн Муовия Рум ҳудудида уларнинг амири эди. Абу Айюб бу ривоятни инкор қилди ва: ‹Расулуллоҳ ﷺ сен айтган нарсани айтганларига шубҳа қиламан›, — деди. Бу менга оғир ботди ва мен Аллоҳга — агар ўша (муқаддас) жангда тирик қолсам, (Мадинага бориб) Итбон ибн Моликдан — агар у ҳали ўз қавмининг масжидида (тирик) бўлса — сўрашга — аҳд қилдим. Бас, (жангдан) қайтганимда, мен ҳаж ёки умра учун эҳром боғладим, сўнг йўлга тушиб, Мадинага етиб келдим. Мен Бани Салимга бордим ва Итбон ибн Молик — у ўша пайтда қариб қолган, кўзи ожиз бир чол эди — ўз қавмига намозга имомлик қилаётган эди. У намозни тугатгач, мен унга салом бердим, ўзимни унга танитдим, сўнг ундан ўша ривоят ҳақида сўрадим. У ўша ривоятни — биринчи марта ривоят қилганидек — яна шу тарзда айтиб берди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْعَبَّاسِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، اخْتَلَفَا بِالأَبْوَاءِ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ. وَقَالَ الْمِسْوَرُ لاَ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ. فَأَرْسَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَبَّاسِ إِلَى أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ، فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ بَيْنَ الْقَرْنَيْنِ، وَهُوَ يُسْتَرُ بِثَوْبٍ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَنْ هَذَا فَقُلْتُ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُنَيْنٍ، أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَبَّاسِ، أَسْأَلُكَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْسِلُ رَأْسَهُ، وَهُوَ مُحْرِمٌ، فَوَضَعَ أَبُو أَيُّوبَ يَدَهُ عَلَى الثَّوْبِ، فَطَأْطَأَهُ حَتَّى بَدَا لِي رَأْسُهُ ثُمَّ قَالَ لإِنْسَانٍ يَصُبُّ عَلَيْهِ اصْبُبْ. فَصَبَّ عَلَى رَأْسِهِ، ثُمَّ حَرَّكَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ وَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُهُ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ.
Abdulloh ibn Hunayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Abbos va Misvar ibn Maxrama Abvoʼda ixtilof qildi: Ibn Abbos — muhrim boshini yuva oladi, dedi; Misvar esa — u shunday qilmasligi (kerak), dedi. Abdulloh ibn Abbos meni Abu Ayyub al-Ansoriy oldiga joʻnatdi va men uni — quduqning ikki yogʻochi ustun orasida yuvinayotgan va bir parcha mato bilan toʻsilgan holda — topdim. Men unga salom berdim va u: «Kimsan?» — deb soʻradi. Men: «Men — Abdulloh ibn Hunaynman va meni Ibn Abbos — Allohning Rasuli ﷺ ehromda ekanlarida boshini qanday yuvar edilar, deb soʻrash uchun — sizga joʻnatdi», — dedim. Abu Ayyub al-Ansoriy matoni ushlab, uni pastga tushirdi — to boshi menga koʻringuncha; soʻng u birovga boshiga suv quyishni aytdi. U boshiga suv quydi va u (Abu Ayyub) qoʻllarini — orqadan oldinga va oldindan orqaga yurgizib — boshini ishqaladi hamda: «Men Paygʻambar ﷺ ning shunday qilganlarini koʻrdim», — dedi.Абдуллоҳ ибн Ҳунайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Аббос ва Мисвар ибн Махрама Абвўда ихтилоф қилди: Ибн Аббос — муҳрим бошини юва олади, деди; Мисвар эса — у шундай қилмаслиги (керак), деди. Абдуллоҳ ибн Аббос мени Абу Айюб ал-Ансорий олдига жўнатди ва мен уни — қудуқнинг икки ёғочи устун орасида ювинаётган ва бир парча мато билан тўсилган ҳолда — топдим. Мен унга салом бердим ва у: «Кимсан?» — деб сўради. Мен: «Мен — Абдуллоҳ ибн Ҳунайнман ва мени Ибн Аббос — Аллоҳнинг Расули ﷺ эҳромда эканларида бошини қандай ювар эдилар, деб сўраш учун — сизга жўнатди», — дедим. Абу Айюб ал-Ансорий матони ушлаб, уни пастга туширди — то боши менга кўрингунча; сўнг у бировга бошига сув қуйишни айтди. У бошига сув қуйди ва у (Абу Айюб) қўлларини — орқадан олдинга ва олдиндан орқага юргизиб — бошини ишқалади ҳамда: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай қилганларини кўрдим», — деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، ح. وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ جُوَيْرِيَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهْىَ صَائِمَةٌ فَقَالَ " أَصُمْتِ أَمْسِ ". قَالَتْ لاَ. قَالَ " تُرِيدِينَ أَنْ تَصُومِي غَدًا ". قَالَتْ لاَ. قَالَ " فَأَفْطِرِي ".
وَقَالَ حَمَّادُ بْنُ الْجَعْدِ سَمِعَ قَتَادَةَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ جُوَيْرِيَةَ حَدَّثَتْهُ فَأَمَرَهَا فَأَفْطَرَتْ.
Abu Ayyub (Juvayriya bint Horisdan) rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ uning (Juvayriya)ning oldiga juma kuni keldilar va u roʻzador edi. U zot undan: «Sen kecha roʻza tutdingmi?» — deb soʻradilar. U: «Yoʻq», — dedi. U zot: «Sen ertaga roʻza tutishni niyat qilyapsanmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», — dedi. U zot: «Unday boʻlsa, roʻzangni och», — dedilar. (Boshqa rivoyat orqali Abu Ayyub: «U zot unga (buyurdi) va u roʻzasini ochdi», — dedi.)Абу Айюб (Жувайрия бинт Ҳорисдан) ривоят қилади: Пайғамбар ﷺ унинг (Жувайрия)нинг олдига жума куни келдилар ва у рўзадор эди. У зот ундан: «Сен кеча рўза тутдингми?» — деб сўрадилар. У: «Йўқ», — деди. У зот: «Сен эртага рўза тутишни ният қиляпсанми?» — дедилар. У: «Йўқ», — деди. У зот: «Ундай бўлса, рўзангни оч», — дедилар. (Бошқа ривоят орқали Абу Айюб: «У зот унга (буюрди) ва у рўзасини очди», — деди.)
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنِ الْحُسَيْنِ، قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فَلَمْ يُمْنِ. قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلاَةِ، وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ. قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَطَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ ـ رضى الله عنهم ـ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ. قَالَ يَحْيَى وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا أَيُّوبَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Usmon ibn Affondan xotini bilan jima qilib, (lekin) maniy chiqmagan kishi haqida soʻradim. Usmon: «U avratlarini yuvib, namoz tahoratidek tahorat olsin», — dedi. Usmon: «Men buni Rasululloh ﷺ dan eshitdim», — dedi. Men buni Ali ibn Abu Tolib, Zubayr ibn Avvom, Talha ibn Ubaydulloh va Ubay ibn Kaʼbdan (ham) soʻradim; ular ham xuddi shunday javob berdilar. (Abu Ayyub: ‹Men buni Rasululloh ﷺ dan eshitdim›, — dedi.) (Keyinchalik bu hukm bekor qilindi, yaʼni gusl qilish kerak boʻldi.)Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Усмон ибн Аффондан хотини билан жима қилиб, (лекин) маний чиқмаган киши ҳақида сўрадим. Усмон: «У авратларини ювиб, намоз таҳоратидек таҳорат олсин», — деди. Усмон: «Мен буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим», — деди. Мен буни Али ибн Абу Толиб, Зубайр ибн Аввом, Талҳа ибн Убайдуллоҳ ва Убай ибн Каъбдан (ҳам) сўрадим; улар ҳам худди шундай жавоб бердилар. (Абу Айюб: ‹Мен буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим›, — деди.) (Кейинчалик бу ҳукм бекор қилинди, яъни гусл қилиш керак бўлди.)
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ،. وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ، يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ الضُّبَعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، نَزَلَ فِي عُلْوِ الْمَدِينَةِ فِي حَىٍّ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ ـ قَالَ ـ فَأَقَامَ فِيهِمْ أَرْبَعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى مَلإِ بَنِي النَّجَّارِ ـ قَالَ ـ فَجَاءُوا مُتَقَلِّدِي سُيُوفِهِمْ، قَالَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَاحِلَتِهِ، وَأَبُو بَكْرٍ رِدْفَهُ، وَمَلأُ بَنِي النَّجَّارِ حَوْلَهُ حَتَّى أَلْقَى بِفِنَاءِ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ فَكَانَ يُصَلِّي حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ، وَيُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ، قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ أَمَرَ بِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ، فَأَرْسَلَ إِلَى مَلإِ بَنِي النَّجَّارِ، فَجَاءُوا فَقَالَ " يَا بَنِي النَّجَّارِ، ثَامِنُونِي حَائِطَكُمْ هَذَا ". فَقَالُوا لاَ، وَاللَّهِ لاَ نَطْلُبُ ثَمَنَهُ إِلاَّ إِلَى اللَّهِ. قَالَ فَكَانَ فِيهِ مَا أَقُولُ لَكُمْ كَانَتْ فِيهِ قُبُورُ الْمُشْرِكِينَ، وَكَانَتْ فِيهِ خِرَبٌ، وَكَانَ فِيهِ نَخْلٌ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقُبُورِ الْمُشْرِكِينَ فَنُبِشَتْ، وَبِالْخِرَبِ فَسُوِّيَتْ، وَبِالنَّخْلِ فَقُطِعَ، قَالَ فَصَفُّوا النَّخْلَ قِبْلَةَ الْمَسْجِدِ ـ قَالَ ـ وَجَعَلُوا عِضَادَتَيْهِ حِجَارَةً. قَالَ قَالَ جَعَلُوا يَنْقُلُونَ ذَاكَ الصَّخْرَ وَهُمْ يَرْتَجِزُونَ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُمْ يَقُولُونَ اللَّهُمَّ إِنَّهُ لاَ خَيْرَ إِلاَّ خَيْرُ الآخِرَهْ فَانْصُرِ الأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ.
Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, Madinaning yuqori (qism)ida Bani Amr ibn Avf deb ataladigan bir mahallada (mehmon) tushdilar. (Anas) aytdi: U zot ular ichida oʻn toʻrt kecha turdilar. Soʻng Bani Najjor jamoasiga (odam) yubordilar. (Anas) aytdi: Ular qilichlarini taqqan holda keldilar. (Anas) aytdi: Goʻyo men Rasululloh ﷺni ulovlari ustida, Abu Bakr esa ortlarida (mingashgan), Bani Najjor jamoasi atroflarida (boʻlgan) holda koʻrayotgandekman — to u zot Abu Ayyubning hovlisiga (yetib) tushdilar. (Anas) aytdi: U zot namoz (vaqti) qayerda yetsa, oʻsha yerda namoz oʻqir va qoʻy qoʻtonlarida (ham) namoz oʻqir edilar. (Anas) aytdi: Soʻng u zot masjid qurishni buyurdilar. Bani Najjor jamoasiga (odam) yubordilar, ular kelishdi. U zot: «Ey Bani Najjor, mana bu bogʻingiz (devorli yer)ning narxini menga ayting (soting)», dedilar. Ular: «Yoʻq, Allohga qasamki, biz uning narxini faqat Allohdan (savob sifatida) talab qilamiz», deyishdi. (Anas) aytdi: Unda — men sizlarga aytadigan narsa — bor edi: unda mushriklarning qabrlari bor edi, unda vayronalar bor edi va unda xurmolar bor edi. Rasululloh ﷺ mushriklarning qabrlari (haqida) buyurdilar — ular kavlab ochildi (koʻchirildi); vayronalar (haqida buyurdilar) — ular tekislandi; xurmolar (haqida buyurdilar) — ular kesildi. (Anas) aytdi: Ular xurmo(larni) masjidning qiblasi (tomonida) saf qildilar va uning ikki (eshik) kesakisini toshdan qildilar. (Anas) aytdi: Ular oʻsha toshlarni tashir va rajaz (sheʼr) aytar edilar, Rasululloh ﷺ ular bilan birga edilar. Ular: «Allohim, oxirat yaxshiligidan boshqa (haqiqiy) yaxshilik yoʻq, bas, ansorlar va muhojirlarga yordam ber», derdilar.Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, Мадинанинг юқори (қисм)ида Бани Амр ибн Авф деб аталадиган бир маҳаллада (меҳмон) тушдилар. (Анас) айтди: У зот улар ичида ўн тўрт кеча турдилар. Сўнг Бани Нажжор жамоасига (одам) юбордилар. (Анас) айтди: Улар қиличларини таққан ҳолда келдилар. (Анас) айтди: Гўё мен Расулуллоҳ ﷺни уловлари устида, Абу Бакр эса ортларида (мингашган), Бани Нажжор жамоаси атрофларида (бўлган) ҳолда кўраётгандекман — то у зот Абу Айюбнинг ҳовлисига (етиб) тушдилар. (Анас) айтди: У зот намоз (вақти) қаерда еца, ўша ерда намоз ўқир ва қўй қўтонларида (ҳам) намоз ўқир эдилар. (Анас) айтди: Сўнг у зот масжид қуришни буюрдилар. Бани Нажжор жамоасига (одам) юбордилар, улар келишди. У зот: «Эй Бани Нажжор, мана бу боғингиз (деворли ер)нинг нархини менга айтинг (сотинг)», дедилар. Улар: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, биз унинг нархини фақат Аллоҳдан (савоб сифатида) талаб қиламиз», дейишди. (Анас) айтди: Унда — мен сизларга айтадиган нарса — бор эди: унда мушрикларнинг қабрлари бор эди, унда вайроналар бор эди ва унда хурмолар бор эди. Расулуллоҳ ﷺ мушрикларнинг қабрлари (ҳақида) буюрдилар — улар кавлаб очилди (кўчирилди); вайроналар (ҳақида буюрдилар) — улар текисланди; хурмолар (ҳақида буюрдилар) — улар кесилди. (Анас) айтди: Улар хурмо(ларни) масжиднинг қибласи (томонида) саф қилдилар ва унинг икки (эшик) кесакисини тошдан қилдилар. (Анас) айтди: Улар ўша тошларни ташир ва ражаз (шеър) айтар эдилар, Расулуллоҳ ﷺ улар билан бирга эдилар. Улар: «Аллоҳим, охират яхшилигидан бошқа (ҳақиқий) яхшилик йўқ, бас, ансорлар ва муҳожирларга ёрдам бер», дердилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْخَطْمِيِّ، أَنَّ أَبَا أَيُّوبَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا.
(Abdulloh ibn Yazid al-Xatmiy rivoyat qildi)ki, Abu Ayyub unga — u Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ hajida shom (magʻrib) va xufton (isho)ni birga (jamlab) oʻqiganini — xabar berdi.(Абдуллоҳ ибн Язид ал-Хатмий ривоят қилди)ки, Абу Айюб унга — у Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажида шом (мағриб) ва хуфтон (ишо)ни бирга (жамлаб) ўқиганини — хабар берди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَنَزَلَ أَعْلَى الْمَدِينَةِ، فِي حَىٍّ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ. فَأَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِيهِمْ أَرْبَعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى بَنِي النَّجَّارِ فَجَاءُوا مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ، كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَاحِلَتِهِ، وَأَبُو بَكْرٍ رِدْفُهُ، وَمَلأُ بَنِي النَّجَّارِ حَوْلَهُ، حَتَّى أَلْقَى بِفِنَاءِ أَبِي أَيُّوبَ، وَكَانَ يُحِبُّ أَنْ يُصَلِّيَ حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ، وَيُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ، وَأَنَّهُ أَمَرَ بِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ، فَأَرْسَلَ إِلَى مَلإٍ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ فَقَالَ " يَا بَنِي النَّجَّارِ ثَامِنُونِي بِحَائِطِكُمْ هَذَا ". قَالُوا لاَ وَاللَّهِ، لاَ نَطْلُبُ ثَمَنَهُ إِلاَّ إِلَى اللَّهِ. فَقَالَ أَنَسٌ فَكَانَ فِيهِ مَا أَقُولُ لَكُمْ، قُبُورُ الْمُشْرِكِينَ، وَفِيهِ خَرِبٌ، وَفِيهِ نَخْلٌ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِقُبُورِ الْمُشْرِكِينَ فَنُبِشَتْ، ثُمَّ بِالْخَرِبِ فَسُوِّيَتْ، وَبِالنَّخْلِ فَقُطِعَ، فَصَفُّوا النَّخْلَ قِبْلَةَ الْمَسْجِدِ، وَجَعَلُوا عِضَادَتَيْهِ الْحِجَارَةَ، وَجَعَلُوا يَنْقُلُونَ الصَّخْرَ، وَهُمْ يَرْتَجِزُونَ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَهُمْ وَهُوَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ لاَ خَيْرَ إِلاَّ خَيْرُ الآخِرَهْ فَاغْفِرْ لِلأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Madinaga kelganlarida, Avoli-Madinada Bani Amr ibn Avf degan qabilaning yonida tushdilar. U zot u yerda oʻn toʻrt kecha qoldilar. Soʻng Bani Najjorga (kishi) yubordilar; ular qilichlari bilan (qurollangan holda) keldi. Goʻyo men hozir ham Paygʻambar ﷺ ulovlarida oʻtirgan, Abu Bakr orqalarida mingan va Bani Najjor u zotning atrofida (yurgan) holda koʻrayapman — to u zot Abu Ayyubning uyi hovlisida tushguncha. Paygʻambar ﷺ namoz vaqti kirgan har joyda — hatto qoʻy qoʻtonlarida ham — namoz oʻqishni yoqtirar edilar. Keyinchalik u zot masjid qurishni buyurdilar va Bani Najjordan baʼzi kishilarni chaqirib: «Ey Bani Najjor, shu (devorli) yeringizning bahosini menga aytinglar», — dedilar. Ular: «Yoʻq! Allohga qasamki, biz uning bahosini faqat Allohdan(gina) soʻraymiz», — dedi. Anas qoʻshimcha qildi: U yerda mushriklarning qabrlari bor edi, baʼzi (joyi) notekis edi va unda xurmo daraxtlari bor edi. Paygʻambar ﷺ mushriklarning qabrlari kovlab (boshqa joyga) koʻchirilishini, notekis yer tekislanishini va xurmo daraxtlari kesilishini buyurdilar. (Hammasi bajarildi.) Ular kesilgan xurmo (yogʻoch)larini masjidning qiblasi tomonga (devor qilib) tizdi va ikki tosh yon devor (ham) qurdi. Sahobalar toshlarni baʼzi sheʼrlar oʻqib olib keldi. Paygʻambar ﷺ ular bilan birga edilar va: «Oxiratdan boshqa (haqiqiy) yaxshilik yoʻq. Allohim, ansoriylar va muhojirlarni magʻfirat qil», — deyaverdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Мадинага келганларида, Аволи-Мадинада Бани Амр ибн Авф деган қабиланинг ёнида тушдилар. У зот у ерда ўн тўрт кеча қолдилар. Сўнг Бани Нажжорга (киши) юбордилар; улар қиличлари билан (қуролланган ҳолда) келди. Гўё мен ҳозир ҳам Пайғамбар ﷺ уловларида ўтирган, Абу Бакр орқаларида минган ва Бани Нажжор у зотнинг атрофида (юрган) ҳолда кўраяпман — то у зот Абу Айюбнинг уйи ҳовлисида тушгунча. Пайғамбар ﷺ намоз вақти кирган ҳар жойда — ҳатто қўй қўтонларида ҳам — намоз ўқишни ёқтирар эдилар. Кейинчалик у зот масжид қуришни буюрдилар ва Бани Нажжордан баъзи кишиларни чақириб: «Эй Бани Нажжор, шу (деворли) ерингизнинг баҳосини менга айтинглар», — дедилар. Улар: «Йўқ! Аллоҳга қасамки, биз унинг баҳосини фақат Аллоҳдан(гина) сўраймиз», — деди. Анас қўшимча қилди: У ерда мушрикларнинг қабрлари бор эди, баъзи (жойи) нотекис эди ва унда хурмо дарахтлари бор эди. Пайғамбар ﷺ мушрикларнинг қабрлари ковлаб (бошқа жойга) кўчирилишини, нотекис ер текисланишини ва хурмо дарахтлари кесилишини буюрдилар. (Ҳаммаси бажарилди.) Улар кесилган хурмо (ёғоч)ларини масжиднинг қибласи томонга (девор қилиб) тизди ва икки тош ён девор (ҳам) қурди. Саҳобалар тошларни баъзи шеърлар ўқиб олиб келди. Пайғамбар ﷺ улар билан бирга эдилар ва: «Охиратдан бошқа (ҳақиқий) яхшилик йўқ. Аллоҳим, ансорийлар ва муҳожирларни мағфират қил», — деявердилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ مَنْ قَالَ عَشْرًا كَانَ كَمَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ. قَالَ عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ رَبِيعِ بْنِ خُثَيْمٍ مِثْلَهُ. فَقُلْتُ لِلرَّبِيعِ مِمَّنْ سَمِعْتَهُ فَقَالَ مِنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ. فَأَتَيْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ فَقُلْتُ مِمَّنْ سَمِعْتَهُ فَقَالَ مِنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى. فَأَتَيْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى فَقُلْتُ مِمَّنْ سَمِعْتَهُ فَقَالَ مِنْ أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ يُحَدِّثُهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَوْلَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ مُوسَى حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الرَّبِيعِ قَوْلَهُ. وَقَالَ آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ سَمِعْتُ هِلاَلَ بْنَ يَسَافٍ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ خُثَيْمٍ وَعَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَوْلَهُ. وَقَالَ الأَعْمَشُ وَحُصَيْنٌ عَنْ هِلاَلٍ عَنِ الرَّبِيعِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَوْلَهُ. وَرَوَاهُ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَ كَمَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلِ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَالصَّحِيحُ قَوْلُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَمْرٍو.
(Amr ibn Maymun aytdi:) Kim (uni) oʻn marta aytsa, Ismoil avlodidan bir qul ozod qilgan kishidek boʻladi. (Umar ibn Abu Zoida aytdi: Bizga Abdulloh ibn Abus-Safar, u Shaʼbiydan, u Robiʼ ibn Xusaymdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi. Men Robiʼga: ‹Buni kimdan eshitding?› dedim. U: ‹Amr ibn Maymundan›, dedi. Men Amr ibn Maymunning oldiga kelib: ‹Buni kimdan eshitding?› dedim. U: ‹Ibn Abu Layloydan›, dedi. Men Ibn Abu Layloning oldiga kelib: ‹Buni kimdan eshitding?› dedim. U: ‹Abu Ayyub al-Ansoriydan — u buni Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilib (aytardi)›, dedi. Ibrohim ibn Yusuf otasidan, u Abu Ishoqdan: ‹Menga Amr ibn Maymun, u Abdurrahmon ibn Abu Layloydan, u Abu Ayyubdan, u Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildi)› dedi. Muso: Bizga Vuhayb, u Dovuddan, u Omirdan, u Abdurrahmon ibn Abu Layloydan, u Abu Ayyubdan, u Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildi) dedi. Ismoil esa Shaʼbiydan, u Robiʼdan, uning oʻz soʻzi (mavquf) sifatida rivoyat qildi. Odam: Bizga Shuʼba, unga Abdulmalik ibn Maysara rivoyat qildi: ‹Men Hilol ibn Yasofdan, u Robiʼ ibn Xusaym va Amr ibn Maymundan, ular Ibn Masʼuddan uning soʻzi sifatida (eshitdim)› dedi. Aʼmash va Husayn esa Hiloldan, u Robiʼdan, u Abdullohdan, uning soʻzi sifatida rivoyat qildilar. Uni Abu Muhammad al-Hazramiy Abu Ayyubdan, u Paygʻambar ﷺdan: ‹Ismoil avlodidan bir qul ozod qilgan kishidek boʻladi› deb rivoyat qildi. Abu Abdulloh (al-Buxoriy): ‹Toʻgʻrisi — Abdulmalik ibn Amrning soʻzidir›, dedi.)(Амр ибн Маймун айтди:) Ким (уни) ўн марта айца, Исмоил авлодидан бир қул озод қилган кишидек бўлади. (Умар ибн Абу Зоида айтди: Бизга Абдуллоҳ ибн Абус-Сафар, у Шаъбийдан, у Робиъ ибн Хусаймдан шунга ўхшашини ривоят қилди. Мен Робиъга: ‹Буни кимдан эшитдинг?› дедим. У: ‹Амр ибн Маймундан›, деди. Мен Амр ибн Маймуннинг олдига келиб: ‹Буни кимдан эшитдинг?› дедим. У: ‹Ибн Абу Лайлойдан›, деди. Мен Ибн Абу Лайлонинг олдига келиб: ‹Буни кимдан эшитдинг?› дедим. У: ‹Абу Айюб ал-Ансорийдан — у буни Пайғамбар ﷺдан ривоят қилиб (айтарди)›, деди. Иброҳим ибн Юсуф отасидан, у Абу Ишоқдан: ‹Менга Амр ибн Маймун, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайлойдан, у Абу Айюбдан, у Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилди)› деди. Мусо: Бизга Вуҳайб, у Довуддан, у Омирдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайлойдан, у Абу Айюбдан, у Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилди) деди. Исмоил эса Шаъбийдан, у Робиъдан, унинг ўз сўзи (мавқуф) сифатида ривоят қилди. Одам: Бизга Шуъба, унга Абдулмалик ибн Майсара ривоят қилди: ‹Мен Ҳилол ибн Ясофдан, у Робиъ ибн Хусайм ва Амр ибн Маймундан, улар Ибн Масъуддан унинг сўзи сифатида (эшитдим)› деди. Аъмаш ва Ҳусайн эса Ҳилолдан, у Робиъдан, у Абдуллоҳдан, унинг сўзи сифатида ривоят қилдилар. Уни Абу Муҳаммад ал-Ҳазрамий Абу Айюбдан, у Пайғамбар ﷺдан: ‹Исмоил авлодидан бир қул озод қилган кишидек бўлади› деб ривоят қилди. Абу Абдуллоҳ (ал-Бухорий): ‹Тўғриси — Абдулмалик ибн Амрнинг сўзидир›, деди.)