حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِ . قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ . قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمُ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمُ النَّاصِيَةَ . وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ . وَبِهِ يَقُولُ الأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ . وَقَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ لاَ يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلاَّ أَنْ يَمْسَحَ بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلأَثَرِ .
Ibn Mugʻiyra ibn Shuʼbadan, u otasi (Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu))dan rivoyat qiladiki, u aytdi: Nabiy ﷺ tahorat oldilar va ikki mahsi hamda salla ustiga mash tortdilar. Bakr (ibn Abdulloh) aytdi: Men buni Ibn Mugʻiyradan eshitganman. (Roviy) aytdi: Muhammad ibn Bashshor bu hadisni boshqa bir oʻrinda u zot peshonalari va sallalari ustiga mash tortganlarini zikr qildi. Bu hadis Mugʻiyra ibn Shuʼbadan birnecha yoʻl bilan rivoyat qilingan, baʼzilari peshona va salla ustiga mash tortishni zikr qilgan, baʼzilari esa peshonani zikr qilmagan. Men Ahmad ibn Hasandan eshitdim, u: Men Ahmad ibn Hanbaldan eshitdim, u: Men oʻz koʻzim bilan Yahyo ibn Said Qattonga oʻxshashini koʻrmadim, der edi, der edi. (Roviy) aytdi: Bu bobda Amr ibn Umayya, Salmon, Savbon va Abu Umoma (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Mugʻiyra ibn Shuʼbaning hadisi hasan sahihdir. Bu Nabiy ﷺ ashoblaridan koʻplab ilm ahlining soʻzidir, ular orasida Abu Bakr, Umar va Anas (roziyallohu anhum) bor. Avzoʼiy, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar — ular: Salla ustiga mash tortiladi, dedilar. Nabiy ﷺ ashoblari va tobeʼinlardan koʻplab ilm ahli esa: Salla bilan birga boshiga ham mash tortmaguncha, salla ustiga (yolgʻiz) mash tortilmaydi, dedilar. Bu Sufyon Savriy, Molik ibn Anas, Ibnul Muborak va Shofiʼiyning soʻzidir. Abu Iso aytdi: Men Jorud ibn Muozdan eshitdim, u: Men Vakiʼ ibn Jarrohdan eshitdim, u: Agar (kishi) salla ustiga mash tortsa, asar (hadis) sababli unga kifoya qiladi, der edi.Ибн Муғийра ибн Шуъбадан, у отаси (Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қиладики, у айтди: Набий ﷺ таҳорат олдилар ва икки маҳси ҳамда салла устига маш тортдилар. Бакр (ибн Абдуллоҳ) айтди: Мен буни Ибн Муғийрадан эшитганман. (Ровий) айтди: Муҳаммад ибн Башшор бу ҳадисни бошқа бир ўринда у зот пешоналари ва саллалари устига маш тортганларини зикр қилди. Бу ҳадис Муғийра ибн Шуъбадан бирнеча йўл билан ривоят қилинган, баъзилари пешона ва салла устига маш тортишни зикр қилган, баъзилари эса пешонани зикр қилмаган. Мен Аҳмад ибн Ҳасандан эшитдим, у: Мен Аҳмад ибн Ҳанбалдан эшитдим, у: Мен ўз кўзим билан Яҳё ибн Саид Қаттонга ўхшашини кўрмадим, дер эди, дер эди. (Ровий) айтди: Бу бобда Амр ибн Умайя, Салмон, Савбон ва Абу Умома (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Муғийра ибн Шуъбанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Бу Набий ﷺ ашобларидан кўплаб илм аҳлининг сўзидир, улар орасида Абу Бакр, Умар ва Анас (розияллоҳу анҳум) бор. Авзўий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар — улар: Салла устига маш тортилади, дедилар. Набий ﷺ ашоблари ва тобеъинлардан кўплаб илм аҳли эса: Салла билан бирга бошига ҳам маш тортмагунча, салла устига (ёлғиз) маш тортилмайди, дедилар. Бу Суфён Саврий, Молик ибн Анас, Ибнул Муборак ва Шофиъийнинг сўзидир. Абу Исо айтди: Мен Жоруд ибн Муоздан эшитдим, у: Мен Вакиъ ибн Жарроҳдан эшитдим, у: Агар (киши) салла устига маш тортса, асар (ҳадис) сабабли унга кифоя қилади, дер эди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Nabiy ﷺni, Abu Bakr va Umarni janoza oldida yurib ketayotganlarini koʻrdim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Набий ﷺни, Абу Бакр ва Умарни жаноза олдида юриб кетаётганларини кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَبَكْرٍ الْكُوفِيِّ، وَزِيَادٍ، وَسُفْيَانَ، كُلُّهُمْ يَذْكُرُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Nabiy ﷺni, Abu Bakr va Umarni janoza oldida yurib ketayotganlarini koʻrdim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У: «Мен Набий ﷺни, Абу Бакр ва Умарни жаноза олдида юриб кетаётганларини кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ هَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ وَزِيَادُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . وَرَوَى مَعْمَرٌ وَيُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَمَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنَ الْحُفَّاظِ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . وَأَهْلُ الْحَدِيثِ كُلُّهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الْحَدِيثَ الْمُرْسَلَ فِي ذَلِكَ أَصَحُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ مُوسَى يَقُولُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا مُرْسَلٌ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَرَى ابْنَ جُرَيْجٍ أَخَذَهُ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ زِيَادٍ وَهُوَ ابْنُ سَعْدٍ وَمَنْصُورٍ وَبَكْرٍ وَسُفْيَانَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ . وَإِنَّمَا هُوَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ رَوَى عَنْهُ هَمَّامٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَشْىِ أَمَامَ الْجَنَازَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمَشْىَ أَمَامَهَا أَفْضَلُ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ . قَالَ وَحَدِيثُ أَنَسٍ فِي هَذَا الْبَابِ غَيْرُ مَحْفُوظٍ .
az-Zuhriy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺ, Abu Bakr va Umar janoza oldida yurar edilar», dedi. az-Zuhriy: «Solim menga otasi janoza oldida yurar edi, deb xabar berdi», dedi. Abu Iso aytdi: Ibn Umar hadisini Ibn Jurayj, Ziyod ibn Saʼd va boshqa bir necha kishi az-Zuhriydan, u Solimdan, u otasidan, Ibn Uyaynaning hadisiga oʻxshash qilib rivoyat qilganlar. Maʼmar, Yunus ibn Yazid, Molik va huffozlardan boshqa bir necha kishi esa az-Zuhriydan, Nabiy ﷺ janoza oldida yurar edilar, deb rivoyat qilganlar. az-Zuhriy: «Solim menga otasi janoza oldida yurar edi, deb xabar berdi», dedi. Hadis ahlining barchasi bu boradagi mursal hadis asahroq (eng sahih) deb bilishadi. Abu Iso aytdi: Men Yahyo ibn Musodan eshitdim, u: Abdurrazzoq aytdi: Ibn Muborak aytdi: az-Zuhriyning bu boradagi mursal hadisi Ibn Uyaynaning hadisidan asahroqdir, dedi. Ibn Muborak: Men Ibn Jurayjni buni Ibn Uyaynadan olgan, deb oʻylayman, dedi. Abu Iso aytdi: Hammom ibn Yahyo bu hadisni Ziyoddan — u Ibn Saʼddir — hamda Mansur, Bakr va Sufyondan, ular az-Zuhriydan, u Solimdan, u otasidan rivoyat qilgan. Aslida u Sufyon ibn Uyaynadir, Hammom undan rivoyat qilgan. Ilm ahli janoza oldida yurish haqida ixtilof qilganlar. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan baʼzi ilm ahli janoza oldida yurish afzalroq deb koʻrganlar. Bu Shofiiy va Ahmadning soʻzidir. (Abu Iso): Anasning bu bobdagi hadisi mahfuz emas, dedi.аз-Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺ, Абу Бакр ва Умар жаноза олдида юрар эдилар», деди. аз-Зуҳрий: «Солим менга отаси жаноза олдида юрар эди, деб хабар берди», деди. Абу Исо айтди: Ибн Умар ҳадисини Ибн Журайж, Зиёд ибн Саъд ва бошқа бир неча киши аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, Ибн Уяйнанинг ҳадисига ўхшаш қилиб ривоят қилганлар. Маъмар, Юнус ибн Язид, Молик ва ҳуффозлардан бошқа бир неча киши эса аз-Зуҳрийдан, Набий ﷺ жаноза олдида юрар эдилар, деб ривоят қилганлар. аз-Зуҳрий: «Солим менга отаси жаноза олдида юрар эди, деб хабар берди», деди. Ҳадис аҳлининг барчаси бу борадаги мурсал ҳадис асаҳроқ (энг саҳиҳ) деб билишади. Абу Исо айтди: Мен Яҳё ибн Мусодан эшитдим, у: Абдурраззоқ айтди: Ибн Муборак айтди: аз-Зуҳрийнинг бу борадаги мурсал ҳадиси Ибн Уяйнанинг ҳадисидан асаҳроқдир, деди. Ибн Муборак: Мен Ибн Журайжни буни Ибн Уяйнадан олган, деб ўйлайман, деди. Абу Исо айтди: Ҳаммом ибн Яҳё бу ҳадисни Зиёддан — у Ибн Саъддир — ҳамда Мансур, Бакр ва Суфёндан, улар аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан ривоят қилган. Аслида у Суфён ибн Уяйнадир, Ҳаммом ундан ривоят қилган. Илм аҳли жаноза олдида юриш ҳақида ихтилоф қилганлар. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан баъзи илм аҳли жаноза олдида юриш афзалроқ деб кўрганлар. Бу Шофиий ва Аҳмаднинг сўзидир. (Абу Исо): Анаснинг бу бобдаги ҳадиси маҳфуз эмас, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا يَمْشُونَ أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَنَّ أَبَاهُ كَانَ يَمْشِي أَمَامَ الْجَنَازَةِ . قَالَ مُحَمَّدٌ وَهَذَا أَصَحُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon janoza oldida yurar edilar. Abu Iso aytdi: Men Muhammaddan bu hadis haqida soʻradim, u: Bu xato hadis, unda Muhammad ibn Bakr xatoga yoʻl qoʻygan. Aslida bu hadis Yunusdan, u az-Zuhriydan, Nabiy ﷺ, Abu Bakr va Umar janoza oldida yurar edilar, deb rivoyat qilinadi. az-Zuhriy: «Solim menga otasi janoza oldida yurar edi, deb xabar berdi», dedi. Muhammad: Mana shu asahroqdir, dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон жаноза олдида юрар эдилар. Абу Исо айтди: Мен Муҳаммаддан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у: Бу хато ҳадис, унда Муҳаммад ибн Бакр хатога йўл қўйган. Аслида бу ҳадис Юнусдан, у аз-Зуҳрийдан, Набий ﷺ, Абу Бакр ва Умар жаноза олдида юрар эдилар, деб ривоят қилинади. аз-Зуҳрий: «Солим менга отаси жаноза олдида юрар эди, деб хабар берди», деди. Муҳаммад: Мана шу асаҳроқдир, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اخْتَلَفُوا فِي دَفْنِهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا مَا نَسِيتُهُ قَالَ " مَا قَبَضَ اللَّهُ نَبِيًّا إِلاَّ فِي الْمَوْضِعِ الَّذِي يُحِبُّ أَنْ يُدْفَنَ فِيهِ " . ادْفِنُوهُ فِي مَوْضِعِ فِرَاشِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُلَيْكِيُّ يُضَعَّفُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ فَرَوَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَيْضًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ vafot etganlarida, ularni qayerga dafn qilish haqida ixtilof qildilar. Shunda Abu Bakr: ‹Men Rasululloh ﷺdan bir narsani eshitganman, uni unutmaganman. U zot: «Alloh biror paygʻambarni faqat oʻzi dafn etilishni xohlagan joyida vafot ettiradi», degandilar›, dedi. Bas, uni toʻshagi joyiga dafn qildilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Mulaykiy yodlashi jihatidan zaif sanaladi. Bu hadis boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan: uni Ibn Abbos Abu Bakr Siddiqdan, u Nabiy ﷺdan ham rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида, уларни қаерга дафн қилиш ҳақида ихтилоф қилдилар. Шунда Абу Бакр: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺдан бир нарсани эшитганман, уни унутмаганман. У зот: «Аллоҳ бирор пайғамбарни фақат ўзи дафн этилишни хоҳлаган жойида вафот эттиради», дегандилар›, деди. Бас, уни тўшаги жойига дафн қилдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Мулайкий ёдлаши жиҳатидан заиф саналади. Бу ҳадис бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган: уни Ибн Аббос Абу Бакр Сиддиқдан, у Набий ﷺдан ҳам ривоят қилган.
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ شُمَيْطِ بْنِ عَجْلاَنَ، حَدَّثَنَا الأَخْضَرُ بْنُ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْحَنَفِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَاعَ حِلْسًا وَقَدَحًا وَقَالَ " مَنْ يَشْتَرِي هَذَا الْحِلْسَ وَالْقَدَحَ " . فَقَالَ رَجُلٌ أَخَذْتُهُمَا بِدِرْهَمٍ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ " فَأَعْطَاهُ رَجُلٌ دِرْهَمَيْنِ فَبَاعَهُمَا مِنْهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ . وَعَبْدُ اللَّهِ الْحَنَفِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَنَسٍ هُوَ أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِبَيْعِ مَنْ يَزِيدُ فِي الْغَنَائِمِ وَالْمَوَارِيثِ . وَقَدْ رَوَى الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ عَنِ الأَخْضَرِ بْنِ عَجْلاَنَ هَذَا الْحَدِيثَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir egar choyshabi va bir piyolani sotdilar va: «Bu choyshab bilan piyolani kim sotib oladi?», dedilar. Bir kishi: «Men ularni bir dirhamga olaman», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Kim bir dirhamdan ziyoda (narx) beradi? Kim bir dirhamdan ziyoda beradi?», dedilar. Bir kishi unga ikki dirham berdi va u (zot) ularni unga sotdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Biz uni faqat Axzar ibn Ajlon hadisidan bilamiz. Anasdan rivoyat qilgan Abdulloh al-Hanafiy — u Abu Bakr al-Hanafiydir. Baʼzi ilm ahli shu (hadis)ga amal qilib, oʻljalar va meroslarda ortiqcha narx beruvchiga sotishni ayb deb koʻrmaganlar. Muʼtamir ibn Sulaymon va hadis ahlidan bir nechtasi bu hadisni Axzar ibn Ajlondan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир эгар чойшаби ва бир пиёлани сотдилар ва: «Бу чойшаб билан пиёлани ким сотиб олади?», дедилар. Бир киши: «Мен уларни бир дирҳамга оламан», деди. Шунда Набий ﷺ: «Ким бир дирҳамдан зиёда (нарх) беради? Ким бир дирҳамдан зиёда беради?», дедилар. Бир киши унга икки дирҳам берди ва у (зот) уларни унга сотдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Биз уни фақат Ахзар ибн Ажлон ҳадисидан биламиз. Анасдан ривоят қилган Абдуллоҳ ал-Ҳанафий — у Абу Бакр ал-Ҳанафийдир. Баъзи илм аҳли шу (ҳадис)га амал қилиб, ўлжалар ва меросларда ортиқча нарх берувчига сотишни айб деб кўрмаганлар. Муътамир ибн Сулаймон ва ҳадис аҳлидан бир нечтаси бу ҳадисни Ахзар ибн Ажлондан ривоят қилган.