Rivoyatlari 5 325 ta, 12 toʻplamda.Ривоятлари 5 325 та, 12 тўпламда. Hadislarda 695 marta tilga olingan.Ҳадисларда 695 марта тилга олинган.
- وعنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "كل أمر ذي بال لا يبدأ فيه: بالحمد لله فهو أقطع" حديث حسن، ((رواه أبو داود وغيره)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga hamd aytish bilan boshlanmagan har qanday ahamiyatli ish (barakati) kesilgan boʻlur», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ҳамд айтиш билан бошланмаган ҳар қандай аҳамиятли иш (баракати) кесилган бўлур», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "رغم أنف رجل ذكرت عنده فلم يصلِ علي" رواه الترمذي وقال حديث حسن.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Huzurida men zikr qilinib, menga salavot aytmagan kishining burni yerga ishqalansin. Ramazon kirib, soʻng magʻfirat qilinmasdan oʻtib ketgan kishining burni yerga ishqalansin. Huzurida ota-onasi yoki ulardan biri qariligiga yetgan-u, lekin ular uni jannatga kiritmagan kishining burni yerga ishqalansin», dedilar. Abdurrahmon aytdi: «Oʻylaymanki, u zot: ‹yoki ulardan biri›, dedilar.» (Roviy) aytdi: Bu bobda Jobir va Anasdan ham (hadis) bor. Bu hadis shu yoʻldan kelishi jihatidan hasan gʻaribdir. Baʼzi ahli ilmdan rivoyat qilinishicha: «Kishi majlisda Nabiy ﷺga bir marta salavot aytsa, oʻsha majlisda boʻlgan vaqti uchun kifoya qiladi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳузурида мен зикр қилиниб, менга салавот айтмаган кишининг бурни ерга ишқалансин. Рамазон кириб, сўнг мағфират қилинмасдан ўтиб кетган кишининг бурни ерга ишқалансин. Ҳузурида ота-онаси ёки улардан бири қарилигига етган-у, лекин улар уни жаннатга киритмаган кишининг бурни ерга ишқалансин», дедилар. Абдурраҳмон айтди: «Ўйлайманки, у зот: ‹ёки улардан бири›, дедилар.» (Ровий) айтди: Бу бобда Жобир ва Анасдан ҳам (ҳадис) бор. Бу ҳадис шу йўлдан келиши жиҳатидан ҳасан ғарибдир. Баъзи аҳли илмдан ривоят қилинишича: «Киши мажлисда Набий ﷺга бир марта салавот айтса, ўша мажлисда бўлган вақти учун кифоя қилади», деди.
- وعنه رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا تجعلوا قبري عيدًا وصلوا علي، فإن صلاتكم تبلغني حيث كنتم" رواه أبو داود بإسناد صحيح.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Uylaringizni qabristonga aylantirmangiz va qabrimni bayramgoh (yigʻiladigan joy) qilmangiz. Menga salovot aytingiz, chunki sizlarning salovotingiz qayerda boʻlsangiz ham menga yetib keladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Уйларингизни қабристонга айлантирмангиз ва қабримни байрамгоҳ (йиғиладиган жой) қилмангиз. Менга саловот айтингиз, чунки сизларнинг саловотингиз қаерда бўлсангиз ҳам менга етиб келади».
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "ما من أحد يسلم علي إلا رد الله علي روحي حتى أرد عليه السلام" ((رواه أبو داود بإسناد صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Menga salom beradigan hech bir kishi yoʻqki, Alloh menga ruhimni qaytarmasin, toki men unga salomini qaytarmagunimcha».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Менга салом берадиган ҳеч бир киши йўқки, Аллоҳ менга руҳимни қайтармасин, токи мен унга саломини қайтармагунимча».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "كلمتان خفيفتان على اللسان، ثقيلتان في الميزان، حبيبتان إلى الرحمن: سبحان الله وبحمده، سبحان الله العظيم" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Ikkita kalima borki, tilda yengil, mezonda ogʻir, Rahmonga (Allohga) sevimlidir: ‹Subhanallohi va bihamdihi, subhanallohil-Aziym› (Alloh pok va Unga hamd boʻlsin; Ulugʻ Alloh pokdir)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Иккита калима борки, тилда енгил, мезонда оғир, Раҳмонга (Аллоҳга) севимлидир: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи, субҳаналлоҳил-Азийм› (Аллоҳ пок ва Унга ҳамд бўлсин; Улуғ Аллоҳ покдир)», дедилар.
- وعنه رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لأن أقول: سبحان الله، والحمد لله، ولا إله إلا الله، والله أكبر، أحب إلي مما طلعت عليه الشمس” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening ‹Subhanalloh, valhamdu lillah, va lo ilaha illalloh, vallohu akbar (Allohni poklab yod etaman, hamd Allohgadir, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Alloh eng buyukdir)› deyishim menga quyosh chiqib turgan har bir narsadan (butun olamdan) sevimliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг ‹Субҳаналлоҳ, валҳамду лиллаҳ, ва ло илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар (Аллоҳни поклаб ёд этаман, ҳамд Аллоҳгадир, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Аллоҳ энг буюкдир)› дейишим менга қуёш чиқиб турган ҳар бир нарсадан (бутун оламдан) севимлироқдир», — дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "من قال لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، وهو على كل شيء قدير، في يوم مائة مرة كانت له عدل عشر رقاب وكتبت له مائة حسنة، ومحيت عنه مائة سيئة، وكانت له حرزًا من الشيطان يومه ذلك حتى يمسي، ولم يأتِ أحد بأفضل مما جاء به إلا رجل عمل أكثر منه" وقال: "من قال سبحان الله وبحمده، في يوم مائة مرة حطت عنه خطاياه وإن كانت مثل زبد البحر" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo shariyka lah, lahul mulku va lahul hamd, va huva ala kulli shayʼin qodir (Yolgʻiz Allohdan boshqa ibodatga sazovor zot yoʻq, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va barcha hamdlar Unikidir; U har narsaga qodir)›, — desa, oʻnta qul ozod qilgan (kishi)dek savob oladi; uning hisobiga yuzta yaxshi amal yoziladi, yuzta yomon amal (uning hisobidan) oʻchiriladi va u kuni — ertalabdan to kechgacha — shaytondan himoyalanadi; hech kim — undan koʻra koʻproq (amal) qilgandan boshqa — undan afzal boʻlmaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким бир кунда юз марта: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва барча ҳамдлар Уникидир; У ҳар нарсага қодир)›, — деса, ўнта қул озод қилган (киши)дек савоб олади; унинг ҳисобига юзта яхши амал ёзилади, юзта ёмон амал (унинг ҳисобидан) ўчирилади ва у куни — эрталабдан то кечгача — шайтондан ҳимояланади; ҳеч ким — ундан кўра кўпроқ (амал) қилгандан бошқа — ундан афзал бўлмайди», — деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن فقراء المهاجرين أتوا رسول الله صلى الله عليه وسلم فقالوا: "ذهب أهل الدثور بالدرجات العلى، والنعيم المقيم: يصلون كما نصلي، ويصومون كما نصوم، ولهم فضل من أموال: يحجون، ويعتمرون، ويجاهدون، ويتصدقون. فقال: "ألا أعلمكم شيئًا تدركون به من سبقكم، وتسبقون به من بعدكم، ولا يكون أحد أفضل منكم إلا من صنع مثل ما صنعتم؟ قالوا: بلى يا رسول الله، قال: "تسبحون، وتحمدون، وتكبرون، خلف كل صلاة ثلاثًا وثلاثين قال أبو صالح الراوي عن أبي هريرة، لما سئل عن كيفية ذكرهن، قال: يقول: سبحان الله، والحمد لله، والله أكبر، حتى يكون منهن كلهن ثلاثًا وثلاثين. ((متفق عليه)). وزاد مسلم في روايته: فرجع فقراء المهاجرين إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم، فقالوا: سمع إخواننا أهل الأموال بما فعلنا، وفعلوا مثله؟ فقال رسول الله: "ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء". ((الدثور))جمع دثر- بفتح الدال و اسكان الثاء المثلثة- و هو: المال الكثير.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muhojirlarning kambagʻallari Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Boylik egalari yuksak darajalarni va abadiy neʼmatni olib ketdilar», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Bu qanday boʻldi?» dedilar. Ular: «Ular biz oʻqiganday namoz oʻqiydilar, biz tutganday roʻza tutadilar, ammo ular sadaqa beradilar, biz sadaqa bera olmaymiz; ular qul ozod qiladilar, biz qul ozod qila olmaymiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlarga shunday bir narsani oʻrgataymi, u bilan oʻzingizdan oʻtib ketganlarga yetib olasizlar va oʻzingizdan keyingilardan oʻzib ketasizlar, sizlar qilgan ishni qilganlardan boshqa hech kim sizlardan afzal boʻlmaydi?» dedilar. Ular: «Albatta, yo Rasululloh!» dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Har bir namoz ortidan oʻttiz uch marta tasbeh (Subhanalloh), takbir (Allohu akbar) va tahmid (Alhamdulilloh) aytasizlar», dedilar. Abu Solih dedi: Soʻng muhojirlarning kambagʻallari yana Rasululloh ﷺ huzuriga qaytib kelib: «Boylik egasi boʻlgan birodarlarimiz biz qilgan ishni eshitib, ular ham xuddi shunday qilibdilar», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu Allohning fazlidir, uni Oʻzi xohlagan kishiga beradi», dedilar. Sumay dedi: Men oilamdan baʼzilariga bu hadisni aytib berdim. Shunda u: «Sen adashibsan, balki u (Nabiy ﷺ): ‹Allohga oʻttiz uch marta tasbeh aytasan, Allohga oʻttiz uch marta tahmid aytasan, Allohga oʻttiz uch marta takbir aytasan› deganlar», dedi. Men Abu Solihning oldiga qaytib, unga buni aytdim. U qoʻlimdan ushlab: «Allohu akbar va subhanalloh va alhamdulilloh, va Allohu akbar va subhanalloh va alhamdulilloh — hammasidan oʻttiz uchtaga yetkazguningcha (shunday aytasan)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муҳожирларнинг камбағаллари Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Бойлик эгалари юксак даражаларни ва абадий неъматни олиб кетдилар», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Бу қандай бўлди?» дедилар. Улар: «Улар биз ўқигандай намоз ўқийдилар, биз тутгандай рўза тутадилар, аммо улар садақа берадилар, биз садақа бера олмаймиз; улар қул озод қиладилар, биз қул озод қила олмаймиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга шундай бир нарсани ўргатайми, у билан ўзингиздан ўтиб кетганларга етиб оласизлар ва ўзингиздан кейингилардан ўзиб кетасизлар, сизлар қилган ишни қилганлардан бошқа ҳеч ким сизлардан афзал бўлмайди?» дедилар. Улар: «Албатта, ё Расулуллоҳ!» дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ҳар бир намоз ортидан ўттиз уч марта тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллоҳ) айтасизлар», дедилар. Абу Солиҳ деди: Сўнг муҳожирларнинг камбағаллари яна Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига қайтиб келиб: «Бойлик эгаси бўлган биродарларимиз биз қилган ишни эшитиб, улар ҳам худди шундай қилибдилар», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу Аллоҳнинг фазлидир, уни Ўзи хоҳлаган кишига беради», дедилар. Сумай деди: Мен оиламдан баъзиларига бу ҳадисни айтиб бердим. Шунда у: «Сен адашибсан, балки у (Набий ﷺ): ‹Аллоҳга ўттиз уч марта тасбеҳ айтасан, Аллоҳга ўттиз уч марта таҳмид айтасан, Аллоҳга ўттиз уч марта такбир айтасан› деганлар», деди. Мен Абу Солиҳнинг олдига қайтиб, унга буни айтдим. У қўлимдан ушлаб: «Аллоҳу акбар ва субҳаналлоҳ ва алҳамдулиллоҳ, ва Аллоҳу акбар ва субҳаналлоҳ ва алҳамдулиллоҳ — ҳаммасидан ўттиз учтага етказгунингча (шундай айтасан)», деди.
- وعنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "من سبح الله في دبر كل صلاة ثلاثًا وثلاثين، وحمد الله ثلاثًا وثلاثين، وكبر الله ثلاثًا وثلاثين، وقال تمام المائة: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيء قدير، غفرت خطاياه وإن كانت مثل زبد البحر” ((رواه مسلم))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim har bir namoz ortidan Allohga oʻttiz uch marta tasbeh aytsa, Allohga oʻttiz uch marta tahmid aytsa, Allohga oʻttiz uch marta takbir aytsa — bu toʻqson toʻqqizta boʻladi — va yuztani toʻldirib: ‹La ilaha illallohu vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alaa kulli shayʼin qodir› (Yolgʻiz Allohdan boshqa iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Uniki va hamd Unga xosdir, U har bir narsaga qodir) desa — gunohlari dengiz koʻpigicha boʻlsa-da, kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳар бир намоз ортидан Аллоҳга ўттиз уч марта тасбеҳ айтса, Аллоҳга ўттиз уч марта таҳмид айтса, Аллоҳга ўттиз уч марта такбир айтса — бу тўқсон тўққизта бўлади — ва юзтани тўлдириб: ‹Ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува алаа кулли шайъин қодир› (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уники ва ҳамд Унга хосдир, У ҳар бир нарсага қодир) деса — гуноҳлари денгиз кўпигича бўлса-да, кечирилади», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إذا تشهد أحدكم فليستعذ بالله من أربع، يقول: اللهم إني أعوذ بك من عذاب جهنم، ومن عذاب القبر ومن فتنة المحيا والممات، ومن شر فتنة المسيح الدجال" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ: ‹Birortangiz tashahhud oʻqisa, Allohdan toʻrt narsadan panoh tilab shunday desin: Allohim! Men Sendan doʻzax azobidan, qabr azobidan, hayot va oʻlim fitnasidan hamda Masih Dajjol fitnasining yomonligidan panoh tilayman›, dedilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бирортангиз ташаҳҳуд ўқиса, Аллоҳдан тўрт нарсадан паноҳ тилаб шундай десин: Аллоҳим! Мен Сендан дўзах азобидан, қабр азобидан, ҳаёт ва ўлим фитнасидан ҳамда Масиҳ Дажжол фитнасининг ёмонлигидан паноҳ тилайман›, дедилар», деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد، فأكثروا الدعاء" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda Robbiga eng yaqin boʻladigan holati — uning sajda qilayotgan paytidir, shu boisdan (sajdada) duoni koʻp qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда Роббига энг яқин бўладиган ҳолати — унинг сажда қилаётган пайтидир, шу боисдан (саждада) дуони кўп қилинглар», дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يقول في سجوده: “اللهم اغفر لي ذنبي كله دقه وجله، وأوله وآخره، وعلانيته وسره" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz sajdalarida: «Allohim, gunohlarimning hammasini — kichigi-yu kattasini, avvali-yu oxirini, oshkorasi-yu yashirinini magʻfirat qil», derdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз саждаларида: «Аллоҳим, гуноҳларимнинг ҳаммасини — кичиги-ю каттасини, аввали-ю охирини, ошкораси-ю яширинини мағфират қил», дердилар.
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قال: "يقول الله تعالى: أنا عند ظن عبدي بي، وأنا معه إذا ذكرني، فإن ذكرني في نفسه، ذكرته في نفسي وإن ذكرني في ملإٍ ذكرته في ملإٍ خير منهم" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Alloh taolo: ‹Men — bandamning Men haqimdagi gumoni huzuridaman (u Meni qanday gumon qilsa, shundaydirman); va u Meni zikr qilganida, Men u bilan birgaman. Bas, agar u Meni oʻz ichida (koʻnglida) zikr qilsa, Men ham uni Oʻz ichimda zikr qilaman; agar u Meni bir jamoa ichida zikr qilsa, Men uni ulardan koʻra yaxshiroq bir jamoa ichida zikr qilaman. Agar u Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; agar u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; agar u Menga yurib kelsa, Men unga shoshib (yugurib) kelaman›, deydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Мен — бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузуридаман (у Мени қандай гумон қилса, шундайдирман); ва у Мени зикр қилганида, Мен у билан биргаман. Бас, агар у Мени ўз ичида (кўнглида) зикр қилса, Мен ҳам уни Ўз ичимда зикр қиламан; агар у Мени бир жамоа ичида зикр қилса, Мен уни улардан кўра яхшироқ бир жамоа ичида зикр қиламан. Агар у Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; агар у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; агар у Менга юриб келса, Мен унга шошиб (югуриб) келаман›, дейди», дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "سبق المفردون" قالوا: وما المفردون يا رسول الله؟ قال: "الذاكرون الله كثيرًا والذكرات" ((رواه مسلم)). وروي : (( المفردون )) بتشديد الراء وتخفيفها والمشهور الذي قاله الجمهور : التشديد.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mufarridlar oʻzib ketdilar», dedilar. (Sahobalar): «Ey Allohning Rasuli, mufarridlar kimlar?» deyishdi. U zot: «Allohni zikr qilishga berilib ketganlardir; zikr ulardan ogʻir yuklarini soqit qiladi, shunday qilib ular qiyomat kuni yengil holda keladilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муфарридлар ўзиб кетдилар», дедилар. (Саҳобалар): «Эй Аллоҳнинг Расули, муфарридлар кимлар?» дейишди. У зот: «Аллоҳни зикр қилишга берилиб кетганлардир; зикр улардан оғир юкларини соқит қилади, шундай қилиб улар қиёмат куни енгил ҳолда келадилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "إن لله تعالى ملائكة يطوفون في الطرق يلتمسون أهل الذكر، فإذا وجدوا قومًا يذكرون الله عز وجل، تنادوا: هلموا إلى حاجتكم، فيحفونهم بأجنحتهم إلى السماء الدنيا، فيسألهم ربهم - وهو أعلم: ما يقول عبادي؟ قال: يقولون: يسبحونك، ويكبرونك، ويحمدونك، ويمجدونك، فيقول: هل رأوني؟ فيقولون: لا لا والله ما رأوك، فيقول: كيف لو رأوني؟! قال: يقولون: لو رأوك كانوا أشد لك عبادة، وأشد لك تمجيدًا، وأكثر لك تسبيحًا فيقول: فماذا يسألون؟ قال: يقولون: يسألونك الجنة. قال: يقول: وهل رأوها؟ قال: يقولون: لا والله يا رب ما رأوها. قال: يقول: فكيف لو رأوها؟! قال: يقولون: لو أنهم رأوها كانوا أشد عليها حرصًا، وأشد لها طلبًا، وأعظم فيها رغبة. قال: فمم يتعوذون؟ قال يقولون: يتعوذون من النار، قال: فيقول: وهل رأوها؟ قال: يقولون: ولا والله ما رأوها. فيقول: كيف لو رأوها؟! قال: يقولون: لو رأوها كانوا أشد فرارًا، وأشد لها مخافة. قال: يقول: فأشهدكم أني قد غفرت لهم، قال: يقول ملك من الملائكة: فيهم فلان ليس منهم، إنما جاء لحاجة، قال: هم الجلساء لا يشقى بهم جليسهم" ((متفق عليه)). وفي رواية لمسلم عن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إن لله ملائكة سيارة فضلا يتتبعون مجالس الذكر، فإذا وجدوا مجلسًا فيه ذكر، قعدوا معهم، وحف بعضهم بعضًا بأجنحتهم حتى يملئوا ما بينهم وما بين السماء الدنيا، فإذا تفرقوا عرجوا وصعدوا إلى السماء، فيسألهم الله عز وجل - وهو أعلم: من أين جئتم؟ فيقولون: جئنا من عند عباد لك في الأرض: يسبحونك، ويكبرونك، ويهللونك، ويحمدونك، ويسألونك. قال: وماذا يسألوني؟ قالوا: يسألونك جنتك. قال: وهل رأوا جنتي؟ قالوا: لا، أي رب. قال: فكيف لو رأوا جنتي؟! قالوا: ويستجيرونك. قال: ومم يستجيروني؟ قالوا: من نارك يا رب. قال: وهل رأوا ناري؟ قالوا: لا، قال: فكيف لو رأوا ناري؟ قالوا: ويستغفرونك، فيقول: قد غفرت لهم، وأعطيتهم ما سألوا، وأجرتهم ما استجاروا. قال: فيقولون: رب فيهم فلان عبد خطاء إنما مر، فجلس معهم، فيقول: وله غفرت، هم القوم لا يشقى بهم جليسهم".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Albatta, Allohu taborak va taoloning (boshqa) ishlardan ortib qolgan, kezib yuruvchi farishtalari bor, ular zikr majlislarini izlab yurishadi. Qachon ichida zikr boʻlgan majlisni topsalar, ular bilan birga oʻtirishadi va bir-birlarini qanotlari bilan oʻrab olishadi, hatto oʻzlari bilan dunyo osmoni orasini toʻldirishadi. Qachon (zikr ahli) tarqalsa, (farishtalar) yuqoriga koʻtarilib, osmonga chiqishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Alloh azza va jalla ulardan — vaholanki U ularni yaxshi bilguvchidir — soʻraydi: ‹Qayoqdan keldingiz?› Ular: ‹Yer yuzidagi bandalaringning oldidan keldik, ular Seni poklab yod etishadi (subhanalloh deyishadi), Seni ulugʻlashadi (takbir aytishadi), Seni yagona deb biladilar (tahlil aytishadi), Senga hamd aytishadi va Sendan soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Mendan nimani soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Sendan jannatingni soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular jannatimni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Bordi-yu, jannatimni koʻrishsa qanday boʻlardi?!› — deydi. Ular: ‹(Yana) Sendan panoh soʻrashadi›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular Mendan nimadan panoh soʻrashadi?› — deydi. Ular: ‹Doʻzaxingdan, ey Robbim›, — deyishadi. (Alloh): ‹Ular doʻzaximni koʻrishganmi?› — deydi. Ular: ‹Yoʻq›, — deyishadi. (Alloh): ‹Bordi-yu, doʻzaximni koʻrishsa qanday boʻlardi?!› — deydi. Ular: ‹(Yana) Sendan magʻfirat soʻrashadi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Men ularni kechirdim, soʻraganlarini ularga berdim va panoh soʻraganlaridan ularga panoh berdim›, — deydi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda ular: ‹Robbim, ular orasida falonchi degan koʻp xato qiluvchi banda ham bor, u faqat oʻtib ketayotib ular bilan oʻtirib qolgan edi›, — deyishadi». (Nabiy ﷺ) dedilar: «Shunda (Alloh): ‹Uni ham kechirdim, ular shunday qavmdirki, ular bilan oʻtirgan kishi badbaxt boʻlmaydi›, — deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Албатта, Аллоҳу таборак ва таолонинг (бошқа) ишлардан ортиб қолган, кезиб юрувчи фаришталари бор, улар зикр мажлисларини излаб юришади. Қачон ичида зикр бўлган мажлисни топсалар, улар билан бирга ўтиришади ва бир-бирларини қанотлари билан ўраб олишади, ҳатто ўзлари билан дунё осмони орасини тўлдиришади. Қачон (зикр аҳли) тарқалса, (фаришталар) юқорига кўтарилиб, осмонга чиқишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла улардан — ваҳоланки У уларни яхши билгувчидир — сўрайди: ‹Қаёқдан келдингиз?› Улар: ‹Ер юзидаги бандаларингнинг олдидан келдик, улар Сени поклаб ёд этишади (субҳаналлоҳ дейишади), Сени улуғлашади (такбир айтишади), Сени ягона деб биладилар (таҳлил айтишади), Сенга ҳамд айтишади ва Сендан сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Мендан нимани сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Сендан жаннатингни сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар жаннатимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Борди-ю, жаннатимни кўришса қандай бўларди?!› — дейди. Улар: ‹(Яна) Сендан паноҳ сўрашади›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар Мендан нимадан паноҳ сўрашади?› — дейди. Улар: ‹Дўзахингдан, эй Роббим›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Улар дўзахимни кўришганми?› — дейди. Улар: ‹Йўқ›, — дейишади. (Аллоҳ): ‹Борди-ю, дўзахимни кўришса қандай бўларди?!› — дейди. Улар: ‹(Яна) Сендан мағфират сўрашади›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Мен уларни кечирдим, сўраганларини уларга бердим ва паноҳ сўраганларидан уларга паноҳ бердим›, — дейди». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда улар: ‹Роббим, улар орасида фалончи деган кўп хато қилувчи банда ҳам бор, у фақат ўтиб кетаётиб улар билан ўтириб қолган эди›, — дейишади». (Набий ﷺ) дедилар: «Шунда (Аллоҳ): ‹Уни ҳам кечирдим, улар шундай қавмдирки, улар билан ўтирган киши бадбахт бўлмайди›, — дейди».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من قال حين يصبح وحين يمسي: سبحان الله وبحمده مائة مرة، لم يأتِ أحد يوم القيامة بأفضل مما جاء به، إلا أحد قال مثل ما قال أو زاد" (( رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim tongga chiqqanida va kechqurun yuz marta: ‹Subhanallohi va bihamdihi (Allohni poklab yod etaman va Unga hamd aytaman)›, — desa, qiyomat kuni hech kim u keltirgan narsadan afzalroq narsa keltira olmaydi, magar u aytgandek aytgan yoki undan ziyoda qilgan kishigina (afzalroq keltiradi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким тонгга чиққанида ва кечқурун юз марта: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи (Аллоҳни поклаб ёд этаман ва Унга ҳамд айтаман)›, — деса, қиёмат куни ҳеч ким у келтирган нарсадан афзалроқ нарса келтира олмайди, магар у айтгандек айтган ёки ундан зиёда қилган кишигина (афзалроқ келтиради)», — дедилар.
- وعنه قال: جاء رجل إلى النبي صلى الله عليه وسلم، فقال: يا رسول الله ما لقيت من عقرب لدغتني البارحة! قال: "أما لو قلت حين أمسيت: أعوذ بكلمات الله التامات من شر ما خلق لم تضرك" ((رواه مسلم)).
Xavla bint Hakim as-Sulamiya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan eshitdim, u zot: «Biringiz biror manzilga tushsa: ‹Yaratgan narsalarining yomonligidan Allohning mukammal kalimalari bilan panoh tilayman› desin, chunki undan koʻchib ketguncha unga hech narsa zarar yetkazmaydi», deb aytar edilar. Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: bir kishi Nabiy ﷺ ga kelib: «Yo Rasululloh! Kechasi meni chaqqan chayondan koʻrgan azobimni (bilsangiz)!» dedi. U zot: «Ogoh boʻl, agar kechqurun: ‹Yaratgan narsalarining yomonligidan Allohning mukammal kalimalari bilan panoh tilayman› deb aytganingda, u senga zarar yetkaza olmas edi», dedilar.Хавла бинт Ҳаким ас-Суламия (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим, у зот: «Бирингиз бирор манзилга тушса: ‹Яратган нарсаларининг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари билан паноҳ тилайман› десин, чунки ундан кўчиб кетгунча унга ҳеч нарса зарар етказмайди», деб айтар эдилар. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: бир киши Набий ﷺ га келиб: «Ё Расулуллоҳ! Кечаси мени чаққан чаёндан кўрган азобимни (билсангиз)!» деди. У зот: «Огоҳ бўл, агар кечқурун: ‹Яратган нарсаларининг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари билан паноҳ тилайман› деб айтганингда, у сенга зарар етказа олмас эди», дедилар.
- وعنه عنه النبي، صلى الله عليه وسلم، أنه كان يقول إذا أصبح: "اللهم بك أصبحنا، وبك أمسينا، وبك نحيا، وبك نموت، وإليك النشور". وإذا أمسى قال: "اللهم بك أمسينا، وبك نحيا، وبك نموت، وإليك المصير". رواه أبو داود والترمذي وقال حديث حسن.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ tongga yetganlarida: «Allohumma, Sen bilan tongga yetdik, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz, Sen bilan oʻlamiz va qaytib tirilish Sen tomonadir», deb aytar edilar. Kechga yetganlarida esa: «Allohumma, Sen bilan kechga yetdik, Sen bilan yashaymiz, Sen bilan oʻlamiz va qaytib tirilish Sen tomonadir», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ тонгга етганларида: «Аллоҳумма, Сен билан тонгга етдик, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз, Сен билан ўламиз ва қайтиб тирилиш Сен томонадир», деб айтар эдилар. Кечга етганларида эса: «Аллоҳумма, Сен билан кечга етдик, Сен билан яшаймиз, Сен билан ўламиз ва қайтиб тирилиш Сен томонадир», деб айтар эдилар.
- وعنه أن أبا بكر الصديق رضي الله عنه قال: يا رسول الله مرني بكلمات أقولهن إذا أصبحت وإذا أمسيت، قال: قل: "اللهم فاطر السماوات والأرض عالم الغيب والشهادة، رب كل شيء ومليكه أشهد أن لا إله إلا أنت، أعوذ بك من شر نفسي وشر الشيطان وشركه" قال: "قلها إذا أصبحت، وإذا أمسيت، وإذا أخذت مضجعك". رواه أبو داود والترمذي وقال حديث حسن صحيح.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu): «Ey Allohning Rasuli, menga tongda va kechqurun aytadigan kalimalarni buyuring», dedi. (Paygʻambar ﷺ): «Aytgin: ‹Allohumma, ey osmonlaru yerni yaratguvchi, gʻayb va oshkorni biluvchi, har bir narsaning Robbi va Egasi, Sendan boshqa iloh yoʻq, deb guvohlik beraman; oʻz nafsim yomonligidan, shayton va uning shirkidan Senga panoh tilayman›», dedilar. Soʻngra: «Buni tongda, kechqurun va yotogʻingga yotganingda aytgin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу): «Эй Аллоҳнинг Расули, менга тонгда ва кечқурун айтадиган калималарни буюринг», деди. (Пайғамбар ﷺ): «Айтгин: ‹Аллоҳумма, эй осмонлару ерни яратгувчи, ғайб ва ошкорни билувчи, ҳар бир нарсанинг Робби ва Эгаси, Сендан бошқа илоҳ йўқ, деб гувоҳлик бераман; ўз нафсим ёмонлигидан, шайтон ва унинг ширкидан Сенга паноҳ тилайман›», дедилар. Сўнгра: «Буни тонгда, кечқурун ва ётоғингга ётганингда айтгин», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إذا أوى أحدكم إلى فراشه، فلينفض فراشه بداخلة إزاره فإنه لا يدري ما خلفه عليه، ثم يقول: باسمك ربي وضعت جنبي، وبك أرفعه؛ إن أمسكت نفسي فارحمها، وإن أرسلتها، فاحفظها بما تحفظ به عبادك الصالحين" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz toʻshagiga kelganida, izorining ichki chekkasi bilan toʻshagini qoqib tozalasin, chunki u (toʻshakni) tark etganidan keyin unga nima tushganini bilmaydi. Soʻng oʻng yoni bilan yotsin, keyin: ‹Robbim, isming bilan yonimni (yerga) qoʻydim va Sening (yordaming) bilan uni koʻtaraman. Agar jonimni ushlab qolsang (oʻldirsang), unga rahm qilgil; agar uni qoʻyib yuborsang (yashatsang), uni solih bandalaringni saqlaganing bilan saqlagil›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тўшагига келганида, изорининг ички чеккаси билан тўшагини қоқиб тозаласин, чунки у (тўшакни) тарк этганидан кейин унга нима тушганини билмайди. Сўнг ўнг ёни билан ётсин, кейин: ‹Роббим, исминг билан ёнимни (ерга) қўйдим ва Сенинг (ёрдаминг) билан уни кўтараман. Агар жонимни ушлаб қолсанг (ўлдирсанг), унга раҳм қилгил; агар уни қўйиб юборсанг (яшатсанг), уни солиҳ бандаларингни сақлаганинг билан сақлагил›, десин», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم، قال: "تعوذوا بالله من جهد البلاء، ودرك الشقاء، وسوء القضاء، وشماته الأعداء" ((متفق عليه)). وفي رواية: قال سفيان: أشك أني زدت واحدة منها.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Baloning mashaqqatidan, baxtsizlikka (shaqovatga) yetishdan, qazoning (taqdirning) yomonidan va dushmanlarning (kulib) shodlanishidan Allohga panoh tilanglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Балонинг машаққатидан, бахцизликка (шақоватга) етишдан, қазонинг (тақдирнинг) ёмонидан ва душманларнинг (кулиб) шодланишидан Аллоҳга паноҳ тиланглар», дедилар.
- وعنه قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم، يقول: "اللهم أصلح لي ديني الذي هو عصمة أمري، وأصلح لي دنياي التي فيها معاشي، وأصلح لي آخرتي التي فيها معادي، واجعل الحياة زيادة لي في كل خير، واجعل الموت راحة لي من كل شر" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohim, ishlarimning saqlovchisi boʻlgan dinimni isloh qil; tirikchiligim boʻlgan dunyoyimni isloh qil; qaytar joyim boʻlgan oxiratimni isloh qil; (bu) hayotni men uchun har bir yaxshilikda ziyoda (manba) qil va (bu) oʻlimni men uchun har bir yomonlikdan rohat (qutulish) qil.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, ишларимнинг сақловчиси бўлган динимни ислоҳ қил; тирикчилигим бўлган дунёйимни ислоҳ қил; қайтар жойим бўлган охиратимни ислоҳ қил; (бу) ҳаётни мен учун ҳар бир яхшиликда зиёда (манба) қил ва (бу) ўлимни мен учун ҳар бир ёмонликдан роҳат (қутулиш) қил.»
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه، قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم ، يقول: "اللهم إني أعوذ بك من الجوع، فإنه بئس الضجيع، وأعوذ بك من الخيانة، فإنها بئست البطانة" ((رواه أبو داود بإسناد صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan ochlikdan panoh soʻrayman, zero u eng yomon hamrohdir; va Sendan xiyonatdan panoh soʻrayman, zero u eng yomon ich tabiatdir», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан очликдан паноҳ сўрайман, зеро у энг ёмон ҳамроҳдир; ва Сендан хиёнатдан паноҳ сўрайман, зеро у энг ёмон ич табиатдир», деб айтар эдилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد، فأكثروا الدعاء" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda Robbiga eng yaqin boʻladigan holati — uning sajda qilayotgan paytidir, shu boisdan (sajdada) duoni koʻp qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда Роббига энг яқин бўладиган ҳолати — унинг сажда қилаётган пайтидир, шу боисдан (саждада) дуони кўп қилинглар», дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "يستجاب لأحدكم ما لم يعجل: يقول: قد دعوت ربي، فلم يستجب لي" ((متفق عليه)). وفي رواية لمسلم لا يزال يستجاب للعبد ما لم يدعُ بإثم أو قطيعة رحم ما لم يستعجل. قيل يا رسول الله ما الاستعجال؟ قال يقول قد دعوت وقد دعوت فلم أرَ من يستجب لي فيستحسر عند ذلك ويدع الدعاء.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Banda gunoh yoki qarindoshlik aloqasini uzishni soʻramas ekan va shoshilmas ekan, (uning duosi) doimo ijobat etilaveradi», — dedilar. «Yo Rasululloh, shoshilish nima?» — deyildi. U zot: «(Banda): ‹Duo qildim, duo qildim, lekin menga ijobat etilayotganini koʻrmadim› — deydi-da, shu paytda umidsizlanib, duoni tark etadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Банда гуноҳ ёки қариндошлик алоқасини узишни сўрамас экан ва шошилмас экан, (унинг дуоси) доимо ижобат этилаверади», — дедилар. «Ё Расулуллоҳ, шошилиш нима?» — дейилди. У зот: «(Банда): ‹Дуо қилдим, дуо қилдим, лекин менга ижобат этилаётганини кўрмадим› — дейди-да, шу пайтда умидсизланиб, дуони тарк этади», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لقد كان فيما قبلكم من الأمم ناس محدثون، فإن يك في أمتي أحد، فإنه عمر" ((رواه البخاري، ورواه مسلم من رواية عائشة، وفي روايتهما قال ابن وهب: "محدثون" أي: ملهمون)).
Rasululloh ﷺ: «Sizlardan oldingi ummatlarda muhaddaslar (ilhom beriladigan kishilar) boʻlgan. Agar mening ummatimda biror (shunday) kishi boʻlsa, albatta u Umardir», dedilar. Zakariyo ibn Abu Zoida Saʼddan, u Abu Salamadan, u Abu Hurayradan (rivoyat qilib) ziyoda qildi: Paygʻambar ﷺ: «Sizlardan oldin oʻtgan Bani Isroildan paygʻambar boʻlmagan holda (ilhom orqali) gaplashtiriladigan kishilar boʻlgan. Agar mening ummatimda ulardan biror kishi boʻlsa, u Umardir», dedilar. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «(Bu yerda) ‹na paygʻambar, na muhaddas (degani emas)›», dedi.Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан олдинги умматларда муҳаддаслар (илҳом бериладиган кишилар) бўлган. Агар менинг умматимда бирор (шундай) киши бўлса, албатта у Умардир», дедилар. Закариё ибн Абу Зоида Саъддан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилиб) зиёда қилди: Пайғамбар ﷺ: «Сизлардан олдин ўтган Бани Исроилдан пайғамбар бўлмаган ҳолда (илҳом орқали) гаплаштириладиган кишилар бўлган. Агар менинг умматимда улардан бирор киши бўлса, у Умардир», дедилар. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «(Бу ерда) ‹на пайғамбар, на муҳаддас (дегани эмас)›», деди.
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه ، قال: بعث رسول الله صلى الله عليه وسلم عشرة رهط عينًا سرية، وأمَّر عليهم عاصم بن ثابت الأنصاري، رضي الله عنه، فانطلقوا حتى إذا كانوا بالهدأة، بين عسفان ومكة، ذكروا لحي من هذيل يقال لهم: بنو لحيان، فنفروا لهم بقريب من مائة رجل رام، فاقتصوا آثارهم، فلما أحس بهم عاصم وأصحابه، لجئوا إلى موضع فأحاط بهم القوم، فقالوا: انزلوا، فأعطوا بأيديكم ولكم العهد والميثاق أن لا نقتل منكم أحدًا، فقال عاصم بن ثابت: أيها القوم أما أنا، فلا أنزل على ذمة كافر: اللهم أخبر عنا نبيك صلى الله عليه وسلم، فرموهم بالنبل فقتلوا عاصمًا، ونزل إليهم ثلاثة نفر على العهد والميثاق، منهم خُبيب، وزيد بن الدِّثِنَّة ورجل آخر. فلما استمكنوا منهم أطلقوا أوتار قسيهم، فربطوهم بها، قال الرجل الثالث: هذا أول الغدر والله لا أصحبكم إن لي بهؤلاء أسوة، يريد القتلى، فجروه وعالجوه، فأبى أن يصحبهم، فقتلوه، وانطلقوا بخُبيب، وزيد بن الدِّثِنَّة، حتى باعوهما بمكة بعد وقعة بدر، فابتاع بنو الحارث بن عامر بن نوفل بن عبد مناف خُبيبًا، وكان خُبيب هو قتل الحارث يوم بدر، فلبث خُبيب عندهم أسيرًا حتى أجمعوا على قتله، فاستعار من بعض بنات الحارث موسى يستحد بها فأعارته، فدرج بُنيٌّ لها وهي غافلة حتى أتاه، فوجدته مجلسه على فخذه الموسى بيده، ففزعت فزعة عرفها خُبيب، فقال أتخشين أن أقتله ماكنت لأفعل ذلك قالت: والله ما رأيت أسيرا خيرا من خُبيب فوالله لقد وجدته يومًا يأكل قطفًا من عنب في يده وإنه لموثق بالحديد وما بمكة من ثمرة، وكانت تقول: إنه لرزق رزقه الله خُبيبًا، فلما خرجوا به من الحرم ليقتلوه في الحل، قال لهم خبيب: دعوني أصلي ركعتين، فتركوه، فركع ركعتين، فقال: والله لولا أن تحسبوا أن ما بي جزع لزدت. اللهم أحصهم عددًا، واقتلهم بددًا، ولا تُبقِ منهم أحدًا، وقال: فلست أبالي حين أُقتل مســــلمًا**على أي جنب كان لله مصرعــي وذلك في ذات الإله وإن يشأ**يبارك على أوصـــال شلو ممزع وكان خُبيب هو سَنَّ لكل مسلم قُتل صبرًا الصلاة، وأخبر -يعني النبي صلى الله عليه وسلم - أصحابه يوم أصيبوا خبرهم، وبعث ناسٌ من قريش إلى عاصم بن ثابت حين حدثوا أنه قُتل أن يؤتوا بشيء منه يُعرف، وكان قتل رجلا من عظمائهم، فبعث الله لعاصم مثل الظلة من الدبر فحمته من رسلهم، فلم يقدروا أن يقطعوا منه شيئًا. ((رواه البخاري)) قوله: الهدأة: موضع، والظلة: السحاب، الدبر: النحل. وقوله: "اقتلهم بَِددًا" بكسر الباء وفتحها، فمن كسر، قال: هو جمع بدة بكسر الباء، وهو النصيب، ومعناه: اقتلهم حصصًا منقسمة لكل واحد منهم نصيب، ومن فتح ، قال معناه: متفرقين في القتل واحدًا بعد واحد من التبديد. وفي الباب أحاديثُ كثيرة صحيحة سبقت في مواضعها من هذا الكتاب، منها حديث الغلام الذي كان يأتي الراهب والساحر، ومنها حديث جُريج، وحديث أصحاب الغار الذين أطبقت عليهم الصخرة، وحديث الرجل الذي سمع صوتًا في السحاب يقول: اسقِ حديقة فلان، وغير ذلك. والدلائل في الباب كثيرة مشهورة، وبالله التوفيق.
Rasululloh ﷺ oʻnta josus (kuzatuvchi) yubordilar va ularga ansoriy Osim ibn Sobitni — Osim ibn Umar ibn Xattobning bobosini — amir (boshliq) qildilar. To ular Usfon bilan Makka orasidagi Hada (degan joy)ga yetganlarida, ular Huzayldan boʻlgan, Bani Lihyon deb ataladigan bir qabilaga (xabar qilib) zikr qilindi. Ular ularga (qarshi) yuzga yaqin oʻq otuvchi kishi bilan (otlanib) chiqishdi va ularning izlaridan ketdilar, to ular (musulmonlar) tushgan bir manzilda ularning yegani — xurmoni topib: «Yasrib (Madina) xurmosi!» deyishdi va izlaridan ergashdilar. Osim va sheriklari ularni sezganlarida, bir (baland) joyga panoh oldilar. Qavm ularni oʻrab oldi va ularga: «Tushinglar va qoʻllaringizni (taslim qilib) bering, sizlarga ahd va paymon (beramiz)ki, sizlardan hech kimni oʻldirmaymiz», deyishdi. Osim ibn Sobit: «Ey qavm, men esa kofirning zimmasiga (omoniga ishonib) tushmayman. Allohim, biz haqimizda paygʻambaringga ﷺ xabar ber», dedi. Ular ularni oʻq bilan otib, Osimni oʻldirishdi. Ahd va paymon ustiga ulardan uch kishi tushdi — ular orasida Xubayb, Zayd ibn Dasina va yana bir kishi (bor edi). Qachonki (qavm) ulardan (toʻla) qoʻlga olgach, kamonlarining ipini yechib, ular bilan ularni bogʻlashdi. Uchinchi kishi: «Bu xiyonatning boshlanishi; Allohga qasamki, men sizlarga hamroh boʻlmayman. Mana bularda (oʻ ldirilganlarda) men uchun (oʻrnak) namuna bor», dedi — u oʻliklarni nazarda tutardi. Ular uni sudrab, (koʻndirishga) urinishdi, ammo u ularga hamroh boʻlishdan bosh tortdi (va oʻldirildi). Xubayb va Zayd ibn Dasina (Makkaga) olib ketilib, Badr voqeasidan keyin ikkovini sotishdi. Xubaybni Bani Horis ibn Omir ibn Navfal sotib oldi — Xubayb Badr kuni Horis ibn Omirni oʻldirgan edi. Xubayb ularning huzurida asir boʻlib turdi, to ular uni oʻldirishga jamlanishdi (qaror qilishdi). U Horisning qizlaridan biridan soch (qov) tozalaydigan ustara soʻrab oldi, u (ayol) unga berdi. (Ayolning) bir kichkina oʻgʻli — u (ayol) gʻofil boʻlganida — emaklab uning oldiga bordi. (Ayol) uni Xubaybning tizzasiga oʻtirgan, ustara qoʻlida (boʻlgan) holda topdi. (Ayol) aytdi: Men shunday qoʻrqib ketdimki, Xubayb buni (qoʻrquvni) bilib (sezib): «Uni oʻldirishimdan qoʻrqyapsanmi? Men bunday qilmasdim», dedi. (Ayol) aytdi: Allohga qasamki, men Xubaybdan yaxshiroq biror asirni hech koʻrmaganman. Allohga qasamki, men uni bir kuni qoʻlidagi bir bosh uzumni yeyayotgan holda topdim — holbuki u temir (kishan) bilan bogʻlangan va Makkada (oʻsha paytda) hech qanday meva yoʻq edi. U (ayol): «Bu Alloh Xubaybga rizq qilib bergan rizqdir», derdi. Ular uni oʻldirish uchun Haramdan tashqariga (hil yeriga) chiqarganlarida, Xubayb ularga: «Meni qoʻyinglar, ikki rakat namoz oʻqib olay», dedi. Ular uni qoʻyib berishdi, u ikki rakat (namoz) oʻqidi, soʻng: «Allohga qasamki, sizlar ‹mendagi (kechikish) qoʻrquvdan› deb oʻylab qolmasangiz edi, albatta (yana) koʻproq oʻqirdim», dedi. Soʻng: «Allohim, ularning (sonini) birma-bir sanab (oʻrab) ol, ularni parcha-parcha (tarqoq) qilib oʻldir va ulardan birortasini (tirik) qoldirma», dedi. Soʻng (sheʼr) ayta boshladi: «Musulmon holimda oʻldirilar ekanman, qaysi yonim ustida boʻlsa ham — Alloh (yoʻli)dagi oʻlimimga (parvo qilmayman). Bu Alloh zoti (yoʻli)dadir; agar U xohlasa, boʻlak-boʻlak qilingan tananing aʼzolariga (ham) baraka beradi». Soʻng unga Abu Sirvaa Uqba ibn Horis turib (kelib), uni oʻldirdi. Xubayb sabr (asir) holida oʻldiriladigan har bir musulmon uchun (oʻlim oldidan ikki rakat) namozni sunnat qilib (joriy etib) qoʻygan edi. (Paygʻambar ﷺ) sahobalariga ular (Rajiʼ ahli) musibatga uchragan kuni ularning xabarini (oʻsha onda) xabar bergan edilar. Qurayshdan baʼzi odamlar Osim ibn Sobitga — u oʻldirilgani aytilganda — undan tanib olinadigan biror (aʼzo) keltirilishi uchun (odam) yuborishdi, chunki u ularning ulugʻlaridan bir ulugʻ kishini oʻldirgan edi. Shunda Alloh Osim (jasadi) uchun ariga (asalariga) oʻxshash bir soyabon (toʻda) yubordi, u uni ularning elchilaridan himoya qildi, ular undan biror narsa kesib ololmadilar. Kaʼb ibn Molik (esa, Tabuk haqidagi hadisida) Murora ibn Robiʼ al-Amriy va Hilol ibn Umayya al-Voqifiyni — Badrda qatnashgan ikki solih kishini — zikr qildi.Расулуллоҳ ﷺ ўнта жосус (кузатувчи) юбордилар ва уларга ансорий Осим ибн Собитни — Осим ибн Умар ибн Хаттобнинг бобосини — амир (бошлиқ) қилдилар. То улар Усфон билан Макка орасидаги Ҳада (деган жой)га етганларида, улар Ҳузайлдан бўлган, Бани Лиҳён деб аталадиган бир қабилага (хабар қилиб) зикр қилинди. Улар уларга (қарши) юзга яқин ўқ отувчи киши билан (отланиб) чиқишди ва уларнинг изларидан кетдилар, то улар (мусулмонлар) тушган бир манзилда уларнинг егани — хурмони топиб: «Ясриб (Мадина) хурмоси!» дейишди ва изларидан эргашдилар. Осим ва шериклари уларни сезганларида, бир (баланд) жойга паноҳ олдилар. Қавм уларни ўраб олди ва уларга: «Тушинглар ва қўлларингизни (таслим қилиб) беринг, сизларга аҳд ва паймон (берамиз)ки, сизлардан ҳеч кимни ўлдирмаймиз», дейишди. Осим ибн Собит: «Эй қавм, мен эса кофирнинг зиммасига (омонига ишониб) тушмайман. Аллоҳим, биз ҳақимизда пайғамбарингга ﷺ хабар бер», деди. Улар уларни ўқ билан отиб, Осимни ўлдиришди. Аҳд ва паймон устига улардан уч киши тушди — улар орасида Хубайб, Зайд ибн Дасина ва яна бир киши (бор эди). Қачонки (қавм) улардан (тўла) қўлга олгач, камонларининг ипини ечиб, улар билан уларни боғлашди. Учинчи киши: «Бу хиёнатнинг бошланиши; Аллоҳга қасамки, мен сизларга ҳамроҳ бўлмайман. Мана буларда (ў лдирилганларда) мен учун (ўрнак) намуна бор», деди — у ўликларни назарда тутарди. Улар уни судраб, (кўндиришга) уринишди, аммо у уларга ҳамроҳ бўлишдан бош тортди (ва ўлдирилди). Хубайб ва Зайд ибн Дасина (Маккага) олиб кетилиб, Бадр воқеасидан кейин икковини сотишди. Хубайбни Бани Ҳорис ибн Омир ибн Навфал сотиб олди — Хубайб Бадр куни Ҳорис ибн Омирни ўлдирган эди. Хубайб уларнинг ҳузурида асир бўлиб турди, то улар уни ўлдиришга жамланишди (қарор қилишди). У Ҳориснинг қизларидан биридан соч (қов) тозалайдиган устара сўраб олди, у (аёл) унга берди. (Аёлнинг) бир кичкина ўғли — у (аёл) ғофил бўлганида — эмаклаб унинг олдига борди. (Аёл) уни Хубайбнинг тиззасига ўтирган, устара қўлида (бўлган) ҳолда топди. (Аёл) айтди: Мен шундай қўрқиб кетдимки, Хубайб буни (қўрқувни) билиб (сезиб): «Уни ўлдиришимдан қўрқяпсанми? Мен бундай қилмасдим», деди. (Аёл) айтди: Аллоҳга қасамки, мен Хубайбдан яхшироқ бирор асирни ҳеч кўрмаганман. Аллоҳга қасамки, мен уни бир куни қўлидаги бир бош узумни еяётган ҳолда топдим — ҳолбуки у темир (кишан) билан боғланган ва Маккада (ўша пайтда) ҳеч қандай мева йўқ эди. У (аёл): «Бу Аллоҳ Хубайбга ризқ қилиб берган ризқдир», дерди. Улар уни ўлдириш учун Ҳарамдан ташқарига (ҳил ерига) чиқарганларида, Хубайб уларга: «Мени қўйинглар, икки ракат намоз ўқиб олай», деди. Улар уни қўйиб беришди, у икки ракат (намоз) ўқиди, сўнг: «Аллоҳга қасамки, сизлар ‹мендаги (кечикиш) қўрқувдан› деб ўйлаб қолмасангиз эди, албатта (яна) кўпроқ ўқирдим», деди. Сўнг: «Аллоҳим, уларнинг (сонини) бирма-бир санаб (ўраб) ол, уларни парча-парча (тарқоқ) қилиб ўлдир ва улардан бирортасини (тирик) қолдирма», деди. Сўнг (шеър) айта бошлади: «Мусулмон ҳолимда ўлдирилар эканман, қайси ёним устида бўлса ҳам — Аллоҳ (йўли)даги ўлимимга (парво қилмайман). Бу Аллоҳ зоти (йўли)дадир; агар У хоҳласа, бўлак-бўлак қилинган тананинг аъзоларига (ҳам) барака беради». Сўнг унга Абу Сирваа Уқба ибн Ҳорис туриб (келиб), уни ўлдирди. Хубайб сабр (асир) ҳолида ўлдириладиган ҳар бир мусулмон учун (ўлим олдидан икки ракат) намозни суннат қилиб (жорий этиб) қўйган эди. (Пайғамбар ﷺ) саҳобаларига улар (Ражиъ аҳли) мусибатга учраган куни уларнинг хабарини (ўша онда) хабар берган эдилар. Қурайшдан баъзи одамлар Осим ибн Собитга — у ўлдирилгани айтилганда — ундан таниб олинадиган бирор (аъзо) келтирилиши учун (одам) юборишди, чунки у уларнинг улуғларидан бир улуғ кишини ўлдирган эди. Шунда Аллоҳ Осим (жасади) учун арига (асаларига) ўхшаш бир соябон (тўда) юборди, у уни уларнинг элчиларидан ҳимоя қилди, улар ундан бирор нарса кесиб ололмадилар. Каъб ибн Молик (эса, Табук ҳақидаги ҳадисида) Мурора ибн Робиъ ал-Амрий ва Ҳилол ибн Умайя ал-Воқифийни — Бадрда қатнашган икки солиҳ кишини — зикр қилди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليقل خيرًا، أو ليصمت" ((متفق عليه)). وهذا صريح أنه ينبغي أن لا يتكلم إلا إذا كان الكلام خيرًا، وهو الذي ظهرت مصلحته، ومتى شك في ظهور المصلحة، فلا يتكلم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga va Oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin; kim Allohga va Oxirat kuniga iymon keltirsa, qoʻshnisini hurmat qilsin; va kim Allohga va Oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini hurmat qilsin (izzat-ikrom qilsin)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга ва Охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айтсин ёки жим турсин; ким Аллоҳга ва Охират кунига иймон келтирса, қўшнисини ҳурмат қилсин; ва ким Аллоҳга ва Охират кунига иймон келтирса, меҳмонини ҳурмат қилсин (иззат-икром қилсин)», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أنه سمع النبي صلى الله عليه وسلم يقول: “إن العبد ليتكلم بالكلمة ما يتبين فيها يزل بها إلى النار أبعد مما بين المشرق والمغرب" ((متفق عليه)). ومعني: يتبين يتفكر أنها خير أم لا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Albatta banda (oqibatini) oʻylamasdan bir soʻzni aytib, shu (soʻz) sababli doʻzaxga — mashriq (bilan magʻrib) orasidan ham uzoqroq (masofaga) qulab tushadi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Албатта банда (оқибатини) ўйламасдан бир сўзни айтиб, шу (сўз) сабабли дўзахга — машриқ (билан мағриб) орасидан ҳам узоқроқ (масофага) қулаб тушади.»
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إن العبد ليتكلم بالكلمة من رضوان الله تعالى ما يُلقي لها بالا يرفعه الله بها درجات، وإن العبد ليتكلم بالكلمة من سخط الله تعالى لا يُلقي لها بالا يَهوي بها في جهنم". ((رواه البخاري)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Albatta banda Allohning roziligiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga (uncha) eʼtibor bermay — aytadi-yu, Alloh shu (soʻz) sababli uni (necha) darajalarga koʻtaradi; va albatta banda Allohning gʻazabiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga eʼtibor bermay — aytadi-yu, shu (soʻz) sababli jahannamga qulab tushadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Албатта банда Аллоҳнинг розилигига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга (унча) эътибор бермай — айтади-ю, Аллоҳ шу (сўз) сабабли уни (неча) даражаларга кўтаради; ва албатта банда Аллоҳнинг ғазабига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга эътибор бермай — айтади-ю, шу (сўз) сабабли жаҳаннамга қулаб тушади», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "ومن وقاه الله شر ما بين لحييه، وشر ما بين رجليه دخل الجنة". ((رواه الترمذي، وقال: حديث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimni Alloh ikki jagʻi orasidagi (til)ning yomonligidan va ikki oyogʻi orasidagi (narsa)ning yomonligidan saqlasa, u jannatga kiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Abu Hurayradan rivoyat qilgan Abu Hozimning ismi Salmon boʻlib, Azza al-Ashjaiyaning ozod qilingan quli, kufalikdir. Sahl ibn Saʼddan rivoyat qilgan Abu Hozim esa Abu Hozim az-Zohid boʻlib, madinalikdir, ismi Salama ibn Dinordir. Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимни Аллоҳ икки жағи орасидаги (тил)нинг ёмонлигидан ва икки оёғи орасидаги (нарса)нинг ёмонлигидан сақласа, у жаннатга киради», дедилар. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайрадан ривоят қилган Абу Ҳозимнинг исми Салмон бўлиб, Азза ал-Ашжаиянинг озод қилинган қули, куфаликдир. Саҳл ибн Саъддан ривоят қилган Абу Ҳозим эса Абу Ҳозим аз-Зоҳид бўлиб, мадиналикдир, исми Салама ибн Динордир. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “أتدرون ما الغيبة؟” قالوا: الله ورسوله أعلم قال: "ذكرك أخاك بما يكره" قيل: أفرأيت إن كان في أخي ما أقول؟ قال: "إن كان فيه ما تقول، فقد اغتبته، وإن لم يكن فيه ما تقول فقد بهته”. ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gʻiybat nima ekanini bilasizlarmi?» — dedilar. Ular (sahobalar): «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», — dedilar. U zot: «Birodaringni u yoqtirmaydigan narsa bilan tilga olishingdir», — dedilar. «Aytsangiz-chi, agar men aytayotgan (kamchilik) birodarimda bor boʻlsa-chi?» — deyildi. U zot: «Agar unda sen aytayotgan (narsa) bor boʻlsa, sen uni gʻiybat qilibsan; agar unda boʻlmasa, unga buhton qilibsan», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ғийбат нима эканини биласизларми?» — дедилар. Улар (саҳобалар): «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», — дедилар. У зот: «Биродарингни у ёқтирмайдиган нарса билан тилга олишингдир», — дедилар. «Айтсангиз-чи, агар мен айтаётган (камчилик) биродаримда бор бўлса-чи?» — дейилди. У зот: «Агар унда сен айтаётган (нарса) бор бўлса, сен уни ғийбат қилибсан; агар унда бўлмаса, унга буҳтон қилибсан», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "كل المسلم على المسلم حرام: دمه وعرضه وماله". ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmonning musulmonga hamma narsasi — qoni, moli va nomusi haromdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмоннинг мусулмонга ҳамма нарсаси — қони, моли ва номуси ҳаромдир», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : “تجدون الناس معادن: خيارهم في الجاهلية خيارهم في الإسلام إذا فقهوا، وتجدون خيار الناس في هذا الشأن أشدهم له كراهية، وتجدون شر الناس ذا الوجهين، الذي يأتي هؤلاء بوجه، وهؤلاء بوجه" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlar koʻrasizki, odamlar har xil tabiatdadir. Johiliyat davrida eng yaxshi boʻlganlar — Islomda (ham) eng yaxshidir — agar ular diniy ilmni anglasalar. Va sizlar koʻrasizki, bu borada (yaʼni hukmronlik istagida) odamlarning eng yaxshisi — undan eng koʻp nafratlanadiganidir. Va sizlar koʻrasizki, odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachi (kishi)dir — u bularning oldiga bir yuz bilan, boshqalarning oldiga boshqa yuz bilan keladi (yaʼni munofiq)», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сизлар кўрасизки, одамлар ҳар хил табиатдадир. Жоҳилият даврида энг яхши бўлганлар — Исломда (ҳам) энг яхшидир — агар улар диний илмни англасалар. Ва сизлар кўрасизки, бу борада (яъни ҳукмронлик истагида) одамларнинг энг яхшиси — ундан энг кўп нафратланадиганидир. Ва сизлар кўрасизки, одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачи (киши)дир — у буларнинг олдига бир юз билан, бошқаларнинг олдига бошқа юз билан келади (яъни мунофиқ)», — деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "كفى بالمرء كذبًا أن يحدث بكل ما سمع". ((رواه مسلم))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishining har eshitgan narsasini (soʻzlab) gapirishi unga yolgʻon sifatida kifoya qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кишининг ҳар эшитган нарсасини (сўзлаб) гапириши унга ёлғон сифатида кифоя қилади», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "لا ينبغي لصدِّيق أن يكون لعانًا" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Siddiq (komil rost soʻzlovchi) kishiga koʻp laʼnat oʻquvchi boʻlish loyiq emas», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиддиқ (комил рост сўзловчи) кишига кўп лаънат ўқувчи бўлиш лойиқ эмас», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "المتسابان ما قالا فعلى البادي منهما حتى يعتدي المظلوم" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-birini soʻkishgan ikki kishi aytgan soʻzlarining (gunohi) ulardan boshlaganiga boʻladi, toki mazlum haddan oshmasa», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирини сўкишган икки киши айтган сўзларининг (гуноҳи) улардан бошлаганига бўлади, токи мазлум ҳаддан ошмаса», дедилар.
- وعنه قال: أتي النبي صلى الله عليه وسلم برجل قد شرب قال: "اضربوه" قال أبو هريرة: فمنا الضارب بيده، والضارب بنعله، والضارب بثوبه. فلما انصرف، قال بعض القوم: أخزاك الله، قال: "لا تقولوا هذا، لا تُعينوا عليه الشيطان" ((رواه البخاري)).
(Abu Salama rivoyat qildiki,) Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Paygʻambar ﷺning huzurlariga (xamr) ichgan bir kishi keltirildi. U zot: «Uni uringlar!» dedilar. Abu Hurayra aytdi: Bas, bizdan (baʼzimiz) qoʻli bilan, (baʼzimiz) kovushi bilan, (baʼzimiz) kiyimi bilan uradiganlar boʻldik. (Jazo) tugagach, qavmdan baʼzilari: «Alloh seni rasvo qilsin!» dedi. Shunda U zot: «Bunday demanglar, unga qarshi shaytonga yordam bermanglar», dedilar.(Абу Салама ривоят қилдики,) Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига (хамр) ичган бир киши келтирилди. У зот: «Уни уринглар!» дедилар. Абу Ҳурайра айтди: Бас, биздан (баъзимиз) қўли билан, (баъзимиз) ковуши билан, (баъзимиз) кийими билан урадиганлар бўлдик. (Жазо) тугагач, қавмдан баъзилари: «Аллоҳ сени расво қилсин!» деди. Шунда У зот: «Бундай деманглар, унга қарши шайтонга ёрдам берманглар», дедилар.
- وعنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "من قذف مملوكه بالزنا يقام عليه الحد يوم القيامة، إلا أن يكون كما قال" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abul-Qosim ﷺ: «Kim oʻz qulini zino bilan ayblasa (boʻhton qilsa), uning aytgani haqiqat boʻlmasa, qiyomat kuni unga had (jazosi) tatbiq qilinadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абул-Қосим ﷺ: «Ким ўз қулини зино билан айбласа (бўҳтон қилса), унинг айтгани ҳақиқат бўлмаса, қиёмат куни унга ҳад (жазоси) татбиқ қилинади», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "تُفتح أبواب الجنة يوم الاثنين ويوم الخميس، فيغفر لكل عبد لا يشرك بالله شيئًا، إلا رجلا كانت بينه وبين أخيه شحناء فيقال: أنظروا هذين حتى يصطلحا! أنظروا هذين حتى يصطلحا!" ((رواه مسلم)). وفي رواية له "تعرض الأعمال في كل يوم خميس واثنين" وذكر نحوه.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Jannat eshiklari dushanba va payshanba kunlari ochiladi. Shunda Allohga hech narsani sherik qilmaydigan har bir bandaning (gunohi) kechiriladi, faqat oʻzi bilan birodari oʻrtasida adovat boʻlgan kishidan boshqasi. Bas, ‹Bu ikkovini kelishib olgunlaricha kechiktiringlar! Bu ikkovini kelishib olgunlaricha kechiktiringlar! Bu ikkovini kelishib olgunlaricha kechiktiringlar!› deyiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Жаннат эшиклари душанба ва пайшанба кунлари очилади. Шунда Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмайдиган ҳар бир банданинг (гуноҳи) кечирилади, фақат ўзи билан биродари ўртасида адоват бўлган кишидан бошқаси. Бас, ‹Бу икковини келишиб олгунларича кечиктиринглар! Бу икковини келишиб олгунларича кечиктиринглар! Бу икковини келишиб олгунларича кечиктиринглар!› дейилади».