al-Misvar ibn Maxrama

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، اخْتَلَفَا بِالأَبْوَاءِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ وَقَالَ الْمِسْوَرُ لاَ يَغْسِلُ الْمُحْرِمُ رَأْسَهُ فَأَرْسَلَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ إِلَى أَبِي أَيُّوبَ الأَنْصَارِيِّ فَوَجَدَهُ يَغْتَسِلُ بَيْنَ الْقَرْنَيْنِ وَهُوَ يُسْتَرُ بِثَوْبٍ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُنَيْنٍ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ أَسْأَلُكَ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْسِلُ رَأْسَهُ وَهُوَ مُحْرِمٌ قَالَ فَوَضَعَ أَبُو أَيُّوبَ يَدَهُ عَلَى الثَّوْبِ فَطَأْطَأَهُ حَتَّى بَدَا لِي رَأْسُهُ ثُمَّ قَالَ لإِنْسَانٍ يَصُبُّ عَلَيْهِ اصْبُبْ ‏.‏ قَالَ فَصَبَّ عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ حَرَّكَ أَبُو أَيُّوبَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُهُ يَفْعَلُ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) bilan Misvar ibn Maxrama Abvoʼda (bir masalada) ixtilof qildilar. Ibn Abbos: «Ehromdagi kishi boshini yuvsa boʻladi», dedi. Misvar esa: «Ehromdagi kishi boshini yuvmaydi», dedi. Shunda Abdulloh ibn Abbos uni (yaʼni Abdulloh ibn Hunaynni) Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)ning oldiga yubordi. U Abu Ayyubni ikki ustun orasida choʻmilayotgan holatda topdi, u zot kiyim bilan toʻsilib turardi. (Abdulloh ibn Hunayn) aytdi: Men unga salom berdim. U: «Bu kim?» dedi. Men: «Men Abdulloh ibn Hunaynman, meni sizning oldingizga Abdulloh ibn Abbos yubordi, sizdan Rasululloh ﷺ ehrom holatida ekanlarida boshlarini qanday yuvar edilar, deb soʻrayman», dedim. (U) aytdi: Shunda Abu Ayyub qoʻlini kiyimga qoʻyib, uni pastga tushirdi, hatto menga uning boshi koʻrindi. Soʻng u oʻziga suv quyib turgan kishiga: «Quy!» dedi. (U) aytdi: U kishi uning boshiga (suv) quydi, soʻng Abu Ayyub boshini ikki qoʻli bilan harakatlantirib, ularni oldinga va orqaga yurgizdi. Soʻng: «U zot ﷺning shunday qilayotganlarini koʻrgan edim», dedi.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) билан Мисвар ибн Махрама Абвўда (бир масалада) ихтилоф қилдилар. Ибн Аббос: «Эҳромдаги киши бошини ювса бўлади», деди. Мисвар эса: «Эҳромдаги киши бошини ювмайди», деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Аббос уни (яъни Абдуллоҳ ибн Ҳунайнни) Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)нинг олдига юборди. У Абу Айюбни икки устун орасида чўмилаётган ҳолатда топди, у зот кийим билан тўсилиб турарди. (Абдуллоҳ ибн Ҳунайн) айтди: Мен унга салом бердим. У: «Бу ким?» деди. Мен: «Мен Абдуллоҳ ибн Ҳунайнман, мени сизнинг олдингизга Абдуллоҳ ибн Аббос юборди, сиздан Расулуллоҳ ﷺ эҳром ҳолатида эканларида бошларини қандай ювар эдилар, деб сўрайман», дедим. (У) айтди: Шунда Абу Айюб қўлини кийимга қўйиб, уни пастга туширди, ҳатто менга унинг боши кўринди. Сўнг у ўзига сув қуйиб турган кишига: «Қуй!» деди. (У) айтди: У киши унинг бошига (сув) қуйди, сўнг Абу Айюб бошини икки қўли билан ҳаракатлантириб, уларни олдинга ва орқага юргизди. Сўнг: «У зот ﷺнинг шундай қилаётганларини кўрган эдим», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ الدُّؤَلِيُّ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ حَدَّثَهُ أَنَّهُمْ، حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ مِنْ عِنْدِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ مَقْتَلَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ - رضى الله عنهما - لَقِيَهُ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَقَالَ لَهُ هَلْ لَكَ إِلَىَّ مِنْ حَاجَةٍ تَأْمُرُنِي بِهَا قَالَ فَقُلْتُ لَهُ لاَ ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُعْطِيَّ سَيْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَغْلِبَكَ الْقَوْمُ عَلَيْهِ وَايْمُ اللَّهِ لَئِنْ أَعْطَيْتَنِيهِ لاَ يُخْلَصُ إِلَيْهِ أَبَدًا حَتَّى يَبْلُغَ إِلَى نَفْسِي إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ عَلَى فَاطِمَةَ - رضى الله عنها - فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ فِي ذَلِكَ عَلَى مِنْبَرِهِ هَذَا وَأَنَا يَوْمَئِذٍ مُحْتَلِمٌ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ فَاطِمَةَ مِنِّي وَأَنَا أَتَخَوَّفُ أَنْ تُفْتَنَ فِي دِينِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ ذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ فَأَحْسَنَ قَالَ ‏"‏ حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي وَوَعَدَنِي فَوَفَّى لِي وَإِنِّي لَسْتُ أُحَرِّمُ حَلاَلاً وَلاَ أُحِلُّ حَرَامًا وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ مَكَانًا وَاحِدًا أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Ali ibn al-Husayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, ular Husayn ibn Ali (roziyallohu anhumo) shahid qilingach, Yazid ibn Muoviya huzuridan Madinaga qaytib kelganlarida, Misvar ibn Maxrama ularni uchratib qoldi va unga: «Mendan biror hojating bormi, buyur?» dedi. (Ali ibn al-Husayn) aytadi: Men unga: «Yoʻq» dedim. U: «Rasululloh ﷺning qilichlarini menga berasanmi? Men bu (qiyin payt)da qavm seni ungalib (yenʼgib), uni tortib olishidan qoʻrqaman. Vallohi, agar uni menga bersang, men hayot ekanman, hech kim unga yetolmaydi» dedi. (Soʻng u shunday dedi:) «Albatta Ali ibn Abi Tolib (roziyallohu anhu) Fotima (roziyallohu anho) ustiga Abu Jahlning qiziga sovchi qoʻygan edi. Men oʻsha kuni baligh (balogʻatga yetgan) boʻlib, Rasululloh ﷺ shu mavzuda mana shu minbarlarida odamlarga xutba qilayotganlarini eshitdim. U zot: ‹Albatta Fotima mendandir, men uning dini fitnaga uchrashidan qoʻrqaman› dedilar.» (Ali ibn al-Husayn) aytadi: Soʻng u zot Abdu Shams oʻgʻillaridan boʻlgan bir kuyovlarini zikr qilib, u bilan boʻlgan qudachiliklari haqida unga yaxshilik bilan maqtov aytdilar va: «U menga gapirdi, rost gapirdi; menga vada berdi, vadasiga vafo qildi. Men halolni harom qilmayman, haromni ham halol qilmayman, lekin vallohi Rasulullohning qizi bilan Allohning dushmanining qizi hech qachon bir joyda jamlanmaydi» dedilar.Али ибн ал-Ҳусайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, улар Ҳусайн ибн Али (розияллоҳу анҳумо) шаҳид қилингач, Язид ибн Муовия ҳузуридан Мадинага қайтиб келганларида, Мисвар ибн Махрама уларни учратиб қолди ва унга: «Мендан бирор ҳожатинг борми, буюр?» деди. (Али ибн ал-Ҳусайн) айтади: Мен унга: «Йўқ» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг қиличларини менга берасанми? Мен бу (қийин пайт)да қавм сени унгалиб (енъгиб), уни тортиб олишидан қўрқаман. Валлоҳи, агар уни менга берсанг, мен ҳаёт эканман, ҳеч ким унга етолмайди» деди. (Сўнг у шундай деди:) «Албатта Али ибн Аби Толиб (розияллоҳу анҳу) Фотима (розияллоҳу анҳо) устига Абу Жаҳлнинг қизига совчи қўйган эди. Мен ўша куни балигҳ (балоғатга етган) бўлиб, Расулуллоҳ ﷺ шу мавзуда мана шу минбарларида одамларга хутба қилаётганларини эшитдим. У зот: ‹Албатта Фотима мендандир, мен унинг дини фитнага учрашидан қўрқаман› дедилар.» (Али ибн ал-Ҳусайн) айтади: Сўнг у зот Абду Шамс ўғилларидан бўлган бир куёвларини зикр қилиб, у билан бўлган қудачиликлари ҳақида унга яхшилик билан мақтов айтдилар ва: «У менга гапирди, рост гапирди; менга вада берди, вадасига вафо қилди. Мен ҳалолни ҳаром қилмайман, ҳаромни ҳам ҳалол қилмайман, лекин валлоҳи Расулуллоҳнинг қизи билан Аллоҳнинг душманининг қизи ҳеч қачон бир жойда жамланмайди» дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، أَنَّهُمُ اصْطَلَحُوا عَلَى وَضْعِ الْحَرْبِ عَشْرَ سِنِينَ يَأْمَنُ فِيهِنَّ النَّاسُ وَعَلَى أَنَّ بَيْنَنَا عَيْبَةً مَكْفُوفَةً وَأَنَّهُ لاَ إِسْلاَلَ وَلاَ إِغْلاَلَ ‏.‏

Muhammad ibn al-Aloʼ bizga ibn Idris orqali rivoyat qildi, u: Men ibn Ishoqdan eshitdim, dedi, u az-Zuhriydan, u Urva ibn az-Zubayrdan, u al-Misvar ibn Maxrama va Marvon ibn al-Hakamdan rivoyat qildiki, ular (Hudaybiyada) oʻn yil davomida urushni toʻxtatishga kelishdilar, shu (muddat) ichida odamlar tinch boʻlishi, oramizda yashiringan (yomonlik yashirilmagan) sof munosabat boʻlishi va oʻgʻrilik ham, xiyonat ham boʻlmasligi sharti bilan (sulh tuzdilar).Муҳаммад ибн ал-Алў бизга ибн Идрис орқали ривоят қилди, у: Мен ибн Ишоқдан эшитдим, деди, у аз-Зуҳрийдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан, у ал-Мисвар ибн Махрама ва Марвон ибн ал-Ҳакамдан ривоят қилдики, улар (Ҳудайбияда) ўн йил давомида урушни тўхтатишга келишдилар, шу (муддат) ичида одамлар тинч бўлиши, орамизда яширинган (ёмонлик яширилмаган) соф муносабат бўлиши ва ўғрилик ҳам, хиёнат ҳам бўлмаслиги шарти билан (сулҳ туздилар).