al-Misvar ibn Maxrama

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْتُهُ حِينَ تَشَهَّدَ يَقُولُ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ xutba qilishga turdilar va men u zotni ‹tashahhud›dan keyin: «Ammo baʼdu», — degan holda eshitdim.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ хутба қилишга турдилар ва мен у зотни ‹ташаҳҳуд›дан кейин: «Аммо баъду», — деган ҳолда эшитдим.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً، وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ مِنْهَا شَيْئًا، فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَقَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ، وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا، فَقَالَ ‏"‏ خَبَأْنَا هَذَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ، فَقَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ baʼzi choponlarni taqsimladi, lekin Maxramaga ulardan hech narsa bermadi. Maxrama (menga): «Ey oʻgʻlim! Meni Allohning Rasuli ﷺ ga (olib) hamrohlik qil», — dedi. Men u bilan borganimda, u: «Uni (Paygʻambar ﷺ ni) menga chaqir», — dedi. Men u zotni otam uchun chaqirdim. U zot oʻsha choponlardan birini kiygan holda (tashqariga) chiqdi va: «Biz buni (mana shu choponni) sen uchun saqlab qoʻygan edik, (ey Maxrama)», — dedilar. Maxrama choponga qarab: «Maxrama rozi boʻldi», — dedi (yoki Paygʻambar ﷺ: «Maxrama rozi boʻldimi?» — dedi).Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ баъзи чопонларни тақсимлади, лекин Махрамага улардан ҳеч нарса бермади. Махрама (менга): «Эй ўғлим! Мени Аллоҳнинг Расули ﷺ га (олиб) ҳамроҳлик қил», — деди. Мен у билан борганимда, у: «Уни (Пайғамбар ﷺ ни) менга чақир», — деди. Мен у зотни отам учун чақирдим. У зот ўша чопонлардан бирини кийган ҳолда (ташқарига) чиқди ва: «Биз буни (мана шу чопонни) сен учун сақлаб қўйган эдик, (эй Махрама)», — дедилар. Махрама чопонга қараб: «Махрама рози бўлди», — деди (ёки Пайғамбар ﷺ: «Махрама рози бўлдими?» — деди).

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةٌ فَقَالَ لِي أَبِي مَخْرَمَةُ انْطَلِقْ بِنَا إِلَيْهِ عَسَى أَنْ يُعْطِيَنَا مِنْهَا شَيْئًا‏.‏ فَقَامَ أَبِي عَلَى الْبَابِ فَتَكَلَّمَ، فَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَوْتَهُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ قَبَاءٌ وَهُوَ يُرِيهِ مَحَاسِنَهُ وَهُوَ يَقُولَ ‏"‏ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ، خَبَأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ga baʼzi (ustki) kiyimlar keldi va otam (Maxrama) menga: «Paygʻambar ﷺ ning oldiga boraylik — u zot bizga oʻsha kiyimlardan biror narsa berar», — dedi. Bas, otam eshik oldida turib (oʻz hojatini) aytdi. Paygʻambar ﷺ uning ovozini tanidi va — bir kiyimni koʻtarib, Maxramaga oʻsha kiyimning yaxshi xususiyatlarini aytgan holda — (tashqariga) chiqdi hamda: «Men buni sen uchun saqlab qoʻygan edim, men buni sen uchun yuborgan edim», — dedilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ га баъзи (устки) кийимлар келди ва отам (Махрама) менга: «Пайғамбар ﷺ нинг олдига борайлик — у зот бизга ўша кийимлардан бирор нарса берар», — деди. Бас, отам эшик олдида туриб (ўз ҳожатини) айтди. Пайғамбар ﷺ унинг овозини таниди ва — бир кийимни кўтариб, Махрамага ўша кийимнинг яхши хусусиятларини айтган ҳолда — (ташқарига) чиқди ҳамда: «Мен буни сен учун сақлаб қўйган эдим, мен буни сен учун юборган эдим», — дедилар.

حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ لَمَّا طُعِنَ عُمَرُ جَعَلَ يَأْلَمُ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ وَكَأَنَّهُ يُجَزِّعُهُ ـ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَلَئِنْ كَانَ ذَاكَ لَقَدْ صَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ أَبَا بَكْرٍ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ صَحَبَتَهُمْ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُمْ، وَلَئِنْ فَارَقْتَهُمْ لَتُفَارِقَنَّهُمْ وَهُمْ عَنْكَ رَاضُونَ‏.‏ قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ أَبِي بَكْرٍ وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا تَرَى مِنْ جَزَعِي، فَهْوَ مِنْ أَجْلِكَ وَأَجْلِ أَصْحَابِكَ، وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ لِي طِلاَعَ الأَرْضِ ذَهَبًا لاَفْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَبْلَ أَنْ أَرَاهُ‏.‏ قَالَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، دَخَلْتُ عَلَى عُمَرَ بِهَذَا‏.‏

Umar (xanjar bilan) urilganida (yarador boʻlganida), ogʻriqdan azoblana boshladi. Ibn Abbos — goʻyo uning gʻamini tarqatmoqchidek — unga: «Ey moʻminlar amiri, agar shunday (vafot) boʻladigan boʻlsa ham, sen Rasululloh ﷺga hamrohlik qilding va u zotga yaxshi hamroh boʻlding, soʻng u zot sendan rozi boʻlgan holda ajrading. Soʻng Abu Bakrga hamrohlik qilding va unga yaxshi hamroh boʻlding, soʻng u sendan rozi boʻlgan holda ajrading. Soʻng ularning sahobalariga hamrohlik qilding va ularga yaxshi hamroh boʻlding. Agar ulardan ajrasang ham, albatta ular sendan rozi boʻlgan holda ajrasarsan», dedi. (Umar) aytdi: «Rasululloh ﷺning hamrohligi va u zotning rizoligidan eslatganing — bu Alloh taolo menga ato qilgan bir neʼmatdir. Abu Bakrning hamrohligi va uning rizoligidan eslatganing — bu ham Allohning menga ato qilgan bir neʼmatidir. Mendagi koʻrayotgan jazaʼ-fizaʼga (sabrsizligimga) kelsak, u sen va sening sheriklaring (zimmamdagi masʼuliyat) tufaylidir. Allohga qasamki, agar mening tasarrufimda yer toʻla oltin boʻlsa edi, men uni (qiyomatda) koʻrishimdan oldin Allohning azobidan (qutulish uchun) fido qilardim», dedi. Hammod ibn Zayd aytdi: Bizga Ayyub, Ibn Abu Mulaykadan, u Ibn Abbosdan (rivoyat qilib): «Men Umarning oldiga shu (gap) bilan kirdim», dedi.Умар (ханжар билан) урилганида (ярадор бўлганида), оғриқдан азоблана бошлади. Ибн Аббос — гўё унинг ғамини тарқатмоқчидек — унга: «Эй мўминлар амири, агар шундай (вафот) бўладиган бўлса ҳам, сен Расулуллоҳ ﷺга ҳамроҳлик қилдинг ва у зотга яхши ҳамроҳ бўлдинг, сўнг у зот сендан рози бўлган ҳолда ажрадинг. Сўнг Абу Бакрга ҳамроҳлик қилдинг ва унга яхши ҳамроҳ бўлдинг, сўнг у сендан рози бўлган ҳолда ажрадинг. Сўнг уларнинг саҳобаларига ҳамроҳлик қилдинг ва уларга яхши ҳамроҳ бўлдинг. Агар улардан ажрасанг ҳам, албатта улар сендан рози бўлган ҳолда ажрасарсан», деди. (Умар) айтди: «Расулуллоҳ ﷺнинг ҳамроҳлиги ва у зотнинг ризолигидан эслатганинг — бу Аллоҳ таоло менга ато қилган бир неъматдир. Абу Бакрнинг ҳамроҳлиги ва унинг ризолигидан эслатганинг — бу ҳам Аллоҳнинг менга ато қилган бир неъматидир. Мендаги кўраётган жазаъ-физаъга (сабрсизлигимга) келсак, у сен ва сенинг шерикларинг (зиммамдаги масъулият) туфайлидир. Аллоҳга қасамки, агар менинг тасарруфимда ер тўла олтин бўлса эди, мен уни (қиёматда) кўришимдан олдин Аллоҳнинг азобидан (қутулиш учун) фидо қилардим», деди. Ҳаммод ибн Зайд айтди: Бизга Айюб, Ибн Абу Мулайкадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилиб): «Мен Умарнинг олдига шу (гап) билан кирдим», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي ‏"‏‏.‏

Rasululloh ﷺ: «Fotima mening bir parchamdir. Kim uni gʻazablantirsa, meni gʻazablantiribdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ: «Фотима менинг бир парчамдир. Ким уни ғазаблантирса, мени ғазаблантирибди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، قَالَ إِنَّ عَلِيًّا خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَسَمِعَتْ بِذَلِكَ، فَاطِمَةُ، فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّكَ لاَ تَغْضَبُ لِبَنَاتِكَ، هَذَا عَلِيٌّ نَاكِحٌ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْتُهُ حِينَ تَشَهَّدَ يَقُولُ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ أَنْكَحْتُ أَبَا الْعَاصِ بْنَ الرَّبِيعِ، فَحَدَّثَنِي وَصَدَقَنِي، وَإِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّي، وَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَسُوءَهَا، وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ عِنْدَ رَجُلٍ وَاحِدٍ ‏"‏‏.‏ فَتَرَكَ عَلِيٌّ الْخِطْبَةَ‏.‏ وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ مِسْوَرٍ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ فَأَحْسَنَ قَالَ ‏"‏ حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي، وَوَعَدَنِي فَوَفَى لِي ‏"‏‏.‏

Ali Abu Jahlning qizini xostgorlik qildi (unga uylanmoqchi boʻldi). Fotima buni eshitib, Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Sening qavming sen qizlaring uchun gʻazablanmaysan deb gumon qilmoqda. Mana Ali Abu Jahlning qiziga uylanmoqchi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ turdilar. Men u zotning tashahhud aytib, soʻng: «Ammo baʼd, men Abul-Os ibn Robini (qizimga) uylantirgan edim, u menga (gapirib) gapirdi va menga rost soʻzladi. Albatta Fotima mening bir parchamdir, men uni xafa qiladigan narsani yomon koʻraman. Allohga qasamki, Rasululloh ﷺning qizi bilan Allohning dushmanining qizi bir kishi nikohida jam boʻlmaydi», deganlarini eshitdim. Shunda Ali xostgorlikdan voz kechdi. Muhammad ibn Amr ibn Halhala Ibn Shihobdan, u Alidan, u Misvardan (rivoyat qilib) ziyoda qildi: Men Paygʻambar ﷺni eshitdim, u zot Bani Abdu Shamsdan boʻlgan bir kuyovini zikr qilib, uning (oʻzlari bilan) qudachiligini yaxshi (deb) maqtab: «U menga (gapirib) gapirdi va menga rost soʻzladi, menga vaʼda berdi va vaʼdasiga vafo qildi», dedilar.Али Абу Жаҳлнинг қизини хостгорлик қилди (унга уйланмоқчи бўлди). Фотима буни эшитиб, Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Сенинг қавминг сен қизларинг учун ғазабланмайсан деб гумон қилмоқда. Мана Али Абу Жаҳлнинг қизига уйланмоқчи», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ турдилар. Мен у зотнинг ташаҳҳуд айтиб, сўнг: «Аммо баъд, мен Абул-Ос ибн Робини (қизимга) уйлантирган эдим, у менга (гапириб) гапирди ва менга рост сўзлади. Албатта Фотима менинг бир парчамдир, мен уни хафа қиладиган нарсани ёмон кўраман. Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺнинг қизи билан Аллоҳнинг душманининг қизи бир киши никоҳида жам бўлмайди», деганларини эшитдим. Шунда Али хостгорликдан воз кечди. Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳалҳала Ибн Шиҳобдан, у Алидан, у Мисвардан (ривоят қилиб) зиёда қилди: Мен Пайғамбар ﷺни эшитдим, у зот Бани Абду Шамсдан бўлган бир куёвини зикр қилиб, унинг (ўзлари билан) қудачилигини яхши (деб) мақтаб: «У менга (гапириб) гапирди ва менга рост сўзлади, менга ваъда берди ва ваъдасига вафо қилди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي ‏"‏‏.‏

Rasululloh ﷺ: «Fotima mening bir parchamdir. Kim uni gʻazablantirsa, meni gʻazablantiribdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ: «Фотима менинг бир парчамдир. Ким уни ғазаблантирса, мени ғазаблантирибди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ، وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمِ الْعَلاَءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ، فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَسَمِعَتِ الأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ، فَوَافَوْا صَلاَةَ الْفَجْرِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا انْصَرَفَ تَعَرَّضُوا لَهُ، فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَآهُمْ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَظُنُّكُمْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدِمَ بِشَىْءٍ ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ، فَوَاللَّهِ مَا الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ، وَلَكِنِّي أَخْشَى أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا، وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ ‏"‏‏.‏

Amr ibn Avf — u Bani Omir ibn Luayyning halifi (ittifoqchisi) edi va Paygʻambar ﷺ bilan Badrda qatnashgan edi — (xabar berdiki): Rasululloh ﷺ Abu Ubayda ibnul-Jarrohni Bahraynga uning jizyasini olib kelish uchun yubordilar. Rasululloh ﷺ Bahrayn ahli bilan sulh tuzgan va ularga Aloʼ ibn Hazramiyni amir qilgan edilar. Abu Ubayda Bahrayndan mol bilan keldi. Ansorlar Abu Ubaydaning kelganini eshitib, Paygʻambar ﷺ bilan bomdod namoziga (hozir boʻlib) keldilar. U zot (namozdan) burilganlarida, ular u zotga roʻbaroʻ boʻldilar (yoʻliqdilar). Rasululloh ﷺ ularni koʻrganlarida tabassum qilib, soʻng: «Oʻylaymanki, sizlar Abu Ubayda biror narsa (mol) bilan kelganini eshitgansiz», dedilar. Ular: «Ha, ey Allohning Rasuli», deyishdi. U zot: «Bas, suyunchi va sizni xursand qiladigan narsani umid qilinglar. Allohga qasamki, men sizlarga faqirlikdan qoʻrqmayman, lekin men dunyo sizlardan oldingilarga yoyilganidek (keng) yoyilib, sizlar uni (uchun) ular talashganidek talashishingizdan va u sizni ularni halok qilganidek halok qilishidan qoʻrqaman», dedilar.Амр ибн Авф — у Бани Омир ибн Луаййнинг ҳалифи (иттифоқчиси) эди ва Пайғамбар ﷺ билан Бадрда қатнашган эди — (хабар бердики): Расулуллоҳ ﷺ Абу Убайда ибнул-Жарроҳни Баҳрайнга унинг жизясини олиб келиш учун юбордилар. Расулуллоҳ ﷺ Баҳрайн аҳли билан сулҳ тузган ва уларга Алў ибн Ҳазрамийни амир қилган эдилар. Абу Убайда Баҳрайндан мол билан келди. Ансорлар Абу Убайданинг келганини эшитиб, Пайғамбар ﷺ билан бомдод намозига (ҳозир бўлиб) келдилар. У зот (намоздан) бурилганларида, улар у зотга рўбарў бўлдилар (йўлиқдилар). Расулуллоҳ ﷺ уларни кўрганларида табассум қилиб, сўнг: «Ўйлайманки, сизлар Абу Убайда бирор нарса (мол) билан келганини эшитгансиз», дедилар. Улар: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дейишди. У зот: «Бас, суюнчи ва сизни хурсанд қиладиган нарсани умид қилинглар. Аллоҳга қасамки, мен сизларга фақирликдан қўрқмайман, лекин мен дунё сизлардан олдингиларга ёйилганидек (кенг) ёйилиб, сизлар уни (учун) улар талашганидек талашишингиздан ва у сизни уларни ҳалок қилганидек ҳалок қилишидан қўрқаман», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَهْوَ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ إِنَّ بَنِي هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ اسْتَأْذَنُوا فِي أَنْ يُنْكِحُوا ابْنَتَهُمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَلاَ آذَنُ، ثُمَّ لاَ آذَنُ، ثُمَّ لاَ آذَنُ، إِلاَّ أَنْ يُرِيدَ ابْنُ أَبِي طَالِبٍ أَنْ يُطَلِّقَ ابْنَتِي وَيَنْكِحَ ابْنَتَهُمْ، فَإِنَّمَا هِيَ بَضْعَةٌ مِنِّي، يُرِيبُنِي مَا أَرَابَهَا وَيُؤْذِينِي مَا آذَاهَا ‏"‏‏.‏ هَكَذَا قَالَ‏.‏

(al-Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo) aytdi:) Men Rasululloh ﷺni — u zot minbar ustida (boʻ lgan) holda — (shunday) deb aytayotganlarini eshitdim: «Albatta Hishom ibnul-Mugʻ ira(ning) oʻgʻ illari — oʻ z qizlarini Ali ibn Abu Tolibga nikohlab berishga — izn soʻradi; bas, men izn bermayman, soʻng izn bermayman, soʻng izn bermayman — magar Ibn Abu Tolib mening qizimni taloq qilib, ularning qiziga uylanishni xohlasa (boshqa gap). Chunki u (Fotima) — mendan bir parcha(dir): uni shubhaga solgan (ranjitgan) narsa meni shubhaga soladi (ranjitadi), va unga ozor bergan narsa menga ozor beradi», dedilar. U mana shunday dedi.(ал-Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни — у зот минбар устида (бў лган) ҳолда — (шундай) деб айтаётганларини эшитдим: «Албатта Ҳишом ибнул-Муғ ира(нинг) ўғ иллари — ў з қизларини Али ибн Абу Толибга никоҳлаб беришга — изн сўради; бас, мен изн бермайман, сўнг изн бермайман, сўнг изн бермайман — магар Ибн Абу Толиб менинг қизимни талоқ қилиб, уларнинг қизига уйланишни хоҳласа (бошқа гап). Чунки у (Фотима) — мендан бир парча(дир): уни шубҳага солган (ранжитган) нарса мени шубҳага солади (ранжитади), ва унга озор берган нарса менга озор беради», дедилар. У мана шундай деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً، وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَقَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ، فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ‏.‏

(Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ (bir necha) qabolarni taqsimladilar, ammo Maxramaga hech narsa bermadilar. Maxrama: «Ey oʻgʻilcham, qani Rasululloh ﷺning oldilariga boraylik» dedi. Men u bilan bordim. U: «(Ichkariga) kir va men uchun u zotni chaqir» dedi. Men u zotni (chaqirib) oldim. (U zot) egnilarida oʻsha (qabolardan) bir qabo bilan (chiqib) keldilar va: «Buni sen uchun saqlab qoʻygan edim» dedilar. (Maxrama) unga qaradi va: «Maxrama rozi boʻldi» dedi.(Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ (бир неча) қаболарни тақсимладилар, аммо Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Махрама: «Эй ўғилчам, қани Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига борайлик» деди. Мен у билан бордим. У: «(Ичкарига) кир ва мен учун у зотни чақир» деди. Мен у зотни (чақириб) олдим. (У зот) эгниларида ўша (қаболардан) бир қабо билан (чиқиб) келдилар ва: «Буни сен учун сақлаб қўйган эдим» дедилар. (Махрама) унга қаради ва: «Махрама рози бўлди» деди.

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ أَبَاهُ، مَخْرَمَةَ قَالَ لَهُ يَا بُنَىَّ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدِمَتْ عَلَيْهِ أَقْبِيَةٌ فَهْوَ يَقْسِمُهَا، فَاذْهَبْ بِنَا إِلَيْهِ، فَذَهَبْنَا فَوَجَدْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي مَنْزِلِهِ، فَقَالَ لِي يَا بُنَىَّ ادْعُ لِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْظَمْتُ ذَلِكَ‏.‏ فَقُلْتُ أَدْعُو لَكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا بُنَىَّ إِنَّهُ لَيْسَ بِجَبَّارٍ‏.‏ فَدَعَوْتُهُ فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْ دِيبَاجٍ مُزَرَّرٌ بِالذَّهَبِ، فَقَالَ ‏"‏ يَا مَخْرَمَةُ هَذَا خَبَأْنَاهُ لَكَ ‏"‏‏.‏ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ‏.‏

(Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, otasi Maxrama unga: «Ey oʻgʻilcham, menga Paygʻambar ﷺga (bir necha) qabolar kelgani va u zot ularni taqsimlayotganlari xabari yetdi; qani, bizni u zotning oldiga olib bor» dedi. Biz bordik va Paygʻambar ﷺni manzillarida topdik. (Maxrama) menga: «Ey oʻgʻilcham, men uchun Paygʻambar ﷺni chaqir» dedi. Men buni (juda) ulkan (ish) deb bildim va: «Sen uchun Rasululloh ﷺni chaqiraymi?» dedim. U: «Ey oʻgʻilcham, u zot jabbor (zoʻravon) emaslar» dedi. Shunda men u zotni chaqirdim, u zot egnilarida oltin (tugma)lar bilan tugmalangan deboj qabo bilan chiqdilar va: «Ey Maxrama, buni biz sen uchun yashirib qoʻygan edik» dedilar va uni unga berdilar.(Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, отаси Махрама унга: «Эй ўғилчам, менга Пайғамбар ﷺга (бир неча) қаболар келгани ва у зот уларни тақсимлаётганлари хабари етди; қани, бизни у зотнинг олдига олиб бор» деди. Биз бордик ва Пайғамбар ﷺни манзилларида топдик. (Махрама) менга: «Эй ўғилчам, мен учун Пайғамбар ﷺни чақир» деди. Мен буни (жуда) улкан (иш) деб билдим ва: «Сен учун Расулуллоҳ ﷺни чақирайми?» дедим. У: «Эй ўғилчам, у зот жаббор (зўравон) эмаслар» деди. Шунда мен у зотни чақирдим, у зот эгниларида олтин (тугма)лар билан тугмаланган дебож қабо билан чиқдилар ва: «Эй Махрама, буни биз сен учун яшириб қўйган эдик» дедилар ва уни унга бердилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ‏.‏ أَنَّ الرَّهْطَ الَّذِينَ وَلاَّهُمْ عُمَرُ اجْتَمَعُوا فَتَشَاوَرُوا، قَالَ لَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لَسْتُ بِالَّذِي أُنَافِسُكُمْ عَلَى هَذَا الأَمْرِ، وَلَكِنَّكُمْ إِنْ شِئْتُمُ اخْتَرْتُ لَكُمْ مِنْكُمْ‏.‏ فَجَعَلُوا ذَلِكَ إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَلَمَّا وَلَّوْا عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَمْرَهُمْ فَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَتَّى مَا أَرَى أَحَدًا مِنَ النَّاسِ يَتْبَعُ أُولَئِكَ الرَّهْطَ وَلاَ يَطَأُ عَقِبَهُ، وَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُشَاوِرُونَهُ تِلْكَ اللَّيَالِيَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَصْبَحْنَا مِنْهَا، فَبَايَعْنَا عُثْمَانَ قَالَ الْمِسْوَرُ طَرَقَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بَعْدَ هَجْعٍ مِنَ اللَّيْلِ فَضَرَبَ الْبَابَ حَتَّى اسْتَيْقَظْتُ فَقَالَ أَرَاكَ نَائِمًا، فَوَاللَّهِ مَا اكْتَحَلْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ بِكَبِيرِ نَوْمٍ، انْطَلِقْ فَادْعُ الزُّبَيْرَ وَسَعْدًا، فَدَعَوْتُهُمَا لَهُ فَشَاوَرَهُمَا ثُمَّ دَعَانِي فَقَالَ ادْعُ لِي عَلِيًّا‏.‏ فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ، ثُمَّ قَامَ عَلِيٌّ مِنْ عِنْدِهِ، وَهْوَ عَلَى طَمَعٍ، وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَخْشَى مِنْ عَلِيٍّ شَيْئًا، ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي عُثْمَانَ، فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى فَرَّقَ بَيْنَهُمَا الْمُؤَذِّنُ بِالصُّبْحِ، فَلَمَّا صَلَّى لِلنَّاسِ الصُّبْحَ وَاجْتَمَعَ أُولَئِكَ الرَّهْطُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ، فَأَرْسَلَ إِلَى مَنْ كَانَ حَاضِرًا مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ، وَأَرْسَلَ إِلَى أُمَرَاءِ الأَجْنَادِ وَكَانُوا وَافَوْا تِلْكَ الْحَجَّةَ مَعَ عُمَرَ، فَلَمَّا اجْتَمَعُوا تَشَهَّدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَلِيُّ، إِنِّي قَدْ نَظَرْتُ فِي أَمْرِ النَّاسِ فَلَمْ أَرَهُمْ يَعْدِلُونَ بِعُثْمَانَ، فَلاَ تَجْعَلَنَّ عَلَى نَفْسِكَ سَبِيلاً‏.‏ فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْخَلِيفَتَيْنِ مِنْ بَعْدِهِ‏.‏ فَبَايَعَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ وَأُمَرَاءُ الأَجْنَادِ وَالْمُسْلِمُونَ‏.‏

(al-Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu) xabar berdiki,) Umar (oʻzidan keyin xalifalikni maslahatlashishni) topshirgan (olti kishilik) jamoa (raht) yigʻilib, oʻzaro maslahatlashdilar. Abdurahmon (ibn Avf) ularga: «Men bu (xalifalik) ishi ustida sizlar bilan raqobat (talashadigan) kishi emasman; lekin agar sizlar xohlasangiz, men sizlar uchun sizlarning (orangiz)dan (birovni) tanlab beraman», dedi. Bas, ular buni (tanlash ishini) Abdurahmonga topshirdilar. Ular oʻz ishlarini Abdurahmonga topshirganlarida, odamlar Abdurahmon tomonga moyil boʻldilar — hatto men odamlardan biror kishini oʻsha (qolgan) jamoaga ergashayotgan yoki uning iziga (qadamiga) bosayotganini koʻrmadim; odamlar Abdurahmon tomonga moyil boʻlib, oʻsha kechalar (davomida) u bilan maslahatlashdilar. Toki biz tongini (Usmonga) bayʼat qilib qarshilagan oʻsha kecha kelganida, — al-Misvar aytdi: — Abdurahmon kechaning bir qismi (oʻtib, odamlar uxlagan)idan keyin oldimga keldi-da, men uygʻonguncha eshikni qoqdi. Soʻng u: «Seni uxlab yotibsan deb koʻraman; vallohi, men bu kecha koʻp uyqu bilan (koʻzimga) toʻtiyo surmadim (uxlamadim). Bor, Zubayr va Saʼdni chaqir!» dedi. Bas, men u ikkovini unga chaqirdim; u ikkovi bilan maslahatlashdi, soʻng meni chaqirib: «Menga Alini chaqir», dedi. Men uni (Alini) chaqirdim; u (Abdurahmon) — toki kechaning yarmi (oʻtguncha) — u bilan yashirin gaplashdi. Soʻng Ali uning oldidan — (xalifalikka) tamada (umidvor) boʻlgan holda — turdi; Abdurahmon esa Alidan (uning rad etishidan) biror narsadan xavfsirar edi. Soʻng u: «Menga Usmonni chaqir», dedi. Men uni chaqirdim; u (Abdurahmon) — toki muazzin bomdod (azoni) bilan ikkovini ajratguncha — u bilan yashirin gaplashdi. U odamlarga bomdodni oʻqib, oʻsha jamoa minbar oldida yigʻilganlarida, u (Abdurahmon) muhojirlar va ansorlardan hozir boʻlganlarni (chaqirishga odam) yubordi; va (turli) qoʻshinlarning amirlariga (ham) yubordi — ular oʻsha haj (mavsumi)da Umar bilan (birga) hozir boʻlgan edilar. Ular yigʻilganlarida, Abdurahmon tashahhud (shahodat kalimasi)ni aytdi, soʻng: «Ammo baʼd; ey Ali, men odamlarning ishiga (fikriga) nazar soldim, ularni Usmondan (boshqasini) afzal (teng) koʻrayotganlarini koʻrmadim; bas, sen oʻz nafsingga (oʻzingga qarshi) bir yoʻl (bahona) qilib qoʻyma», dedi. Shunda u (Ali): «Men senga — Allohning va Uning Rasulining sunnati va undan keyingi ikki xalifaning (yoʻli) ustiga bayʼat qilaman», dedi. Bas, Abdurahmon unga (Usmonga) bayʼat qildi; muhojirlar, ansorlar, qoʻshin amirlari va (boshqa) musulmonlar ham unga bayʼat qildilar.(ал-Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу) хабар бердики,) Умар (ўзидан кейин халифаликни маслаҳатлашишни) топширган (олти кишилик) жамоа (раҳт) йиғилиб, ўзаро маслаҳатлашдилар. Абдураҳмон (ибн Авф) уларга: «Мен бу (халифалик) иши устида сизлар билан рақобат (талашадиган) киши эмасман; лекин агар сизлар хоҳласангиз, мен сизлар учун сизларнинг (орангиз)дан (бировни) танлаб бераман», деди. Бас, улар буни (танлаш ишини) Абдураҳмонга топширдилар. Улар ўз ишларини Абдураҳмонга топширганларида, одамлар Абдураҳмон томонга мойил бўлдилар — ҳатто мен одамлардан бирор кишини ўша (қолган) жамоага эргашаётган ёки унинг изига (қадамига) босаётганини кўрмадим; одамлар Абдураҳмон томонга мойил бўлиб, ўша кечалар (давомида) у билан маслаҳатлашдилар. Токи биз тонгини (Усмонга) байъат қилиб қаршилаган ўша кеча келганида, — ал-Мисвар айтди: — Абдураҳмон кечанинг бир қисми (ўтиб, одамлар ухлаган)идан кейин олдимга келди-да, мен уйғонгунча эшикни қоқди. Сўнг у: «Сени ухлаб ётибсан деб кўраман; валлоҳи, мен бу кеча кўп уйқу билан (кўзимга) тўтиё сурмадим (ухламадим). Бор, Зубайр ва Саъдни чақир!» деди. Бас, мен у икковини унга чақирдим; у иккови билан маслаҳатлашди, сўнг мени чақириб: «Менга Алини чақир», деди. Мен уни (Алини) чақирдим; у (Абдураҳмон) — токи кечанинг ярми (ўтгунча) — у билан яширин гаплашди. Сўнг Али унинг олдидан — (халифаликка) тамада (умидвор) бўлган ҳолда — турди; Абдураҳмон эса Алидан (унинг рад этишидан) бирор нарсадан хавфсирар эди. Сўнг у: «Менга Усмонни чақир», деди. Мен уни чақирдим; у (Абдураҳмон) — токи муаззин бомдод (азони) билан икковини ажратгунча — у билан яширин гаплашди. У одамларга бомдодни ўқиб, ўша жамоа минбар олдида йиғилганларида, у (Абдураҳмон) муҳожирлар ва ансорлардан ҳозир бўлганларни (чақиришга одам) юборди; ва (турли) қўшинларнинг амирларига (ҳам) юборди — улар ўша ҳаж (мавсуми)да Умар билан (бирга) ҳозир бўлган эдилар. Улар йиғилганларида, Абдураҳмон ташаҳҳуд (шаҳодат калимаси)ни айтди, сўнг: «Аммо баъд; эй Али, мен одамларнинг ишига (фикрига) назар солдим, уларни Усмондан (бошқасини) афзал (тенг) кўраётганларини кўрмадим; бас, сен ўз нафсингга (ўзингга қарши) бир йўл (баҳона) қилиб қўйма», деди. Шунда у (Али): «Мен сенга — Аллоҳнинг ва Унинг Расулининг суннати ва ундан кейинги икки халифанинг (йўли) устига байъат қиламан», деди. Бас, Абдураҳмон унга (Усмонга) байъат қилди; муҳожирлар, ансорлар, қўшин амирлари ва (бошқа) мусулмонлар ҳам унга байъат қилдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّهُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي ‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ رَضِيَ مَخْرَمَةُ ‏"‏ ‏.‏

Al-Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (baʼzi) qaboʻlar (toʻnlar)ni taqsim qildilar, lekin Maxramaga hech narsa bermadilar. Shunda Maxrama: «Ey oʻgʻilcham, biz bilan Rasululloh ﷺ huzurlariga boraylik», dedi. Men u bilan birga bordim. U: «(Ichkari) kir-da, u zotni men uchun chaqir», dedi. (Misvar) dedi: Men u zotni unga (chaqirib) chiqardim. U zot uning oldiga chiqdilar, ustlarida oʻsha (taqsim qilingan toʻnlardan) bir qabo (toʻn) bor edi. (U zot): «Buni sen uchun saqlab qoʻygan edim», dedilar. (Misvar) dedi: (Maxrama) unga qaradi, shunda (u zot): «Maxrama rozi boʻldi», dedilar.Ал-Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (баъзи) қабўлар (тўнлар)ни тақсим қилдилар, лекин Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Шунда Махрама: «Эй ўғилчам, биз билан Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига борайлик», деди. Мен у билан бирга бордим. У: «(Ичкари) кир-да, у зотни мен учун чақир», деди. (Мисвар) деди: Мен у зотни унга (чақириб) чиқардим. У зот унинг олдига чиқдилар, устларида ўша (тақсим қилинган тўнлардан) бир қабо (тўн) бор эди. (У зот): «Буни сен учун сақлаб қўйган эдим», дедилар. (Мисвар) деди: (Махрама) унга қаради, шунда (у зот): «Махрама рози бўлди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْخَطَّابِ، زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ أَبُو صَالِحٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَدِمَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةٌ فَقَالَ لِي أَبِي مَخْرَمَةُ انْطَلِقْ بِنَا إِلَيْهِ عَسَى أَنْ يُعْطِيَنَا مِنْهَا شَيْئًا ‏.‏ قَالَ فَقَامَ أَبِي عَلَى الْبَابِ فَتَكَلَّمَ فَعَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَوْتَهُ فَخَرَجَ وَمَعَهُ قَبَاءٌ وَهُوَ يُرِيهِ مَحَاسِنَهُ وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏

Miswar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga (sovgʻa qilib) bir necha chopon keldi. Shunda otam Maxrama menga: «U zotning oldiga biz bilan boraqol, balki bizga ulardan biror narsa berarlar», dedi. (Miswar) dedi: Otam eshik oldida turib gapira boshladi. Nabiy ﷺ uning ovozini tanidilar va qoʻllarida bir chopon bilan chiqib, uning goʻzalliklarini koʻrsatib turib: «Buni sen uchun saqlab qoʻygan edim, buni sen uchun saqlab qoʻygan edim», dedilar.Мисwар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га (совға қилиб) бир неча чопон келди. Шунда отам Махрама менга: «У зотнинг олдига биз билан борақол, балки бизга улардан бирор нарса берарлар», деди. (Мисwар) деди: Отам эшик олдида туриб гапира бошлади. Набий ﷺ унинг овозини танидилар ва қўлларида бир чопон билан чиқиб, унинг гўзалликларини кўрсатиб туриб: «Буни сен учун сақлаб қўйган эдим, буни сен учун сақлаб қўйган эдим», дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ اسْتَشَارَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ النَّاسَ فِي إِمْلاَصِ الْمَرْأَةِ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِيهِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ ائْتِنِي بِمَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ قَالَ فَشَهِدَ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob ayolning (homilasi) tushib ketishi (diyati) haqida odamlar bilan maslahatlashdi. Shunda al-Mugʻira ibn Shuʼba: «Men Nabiy ﷺ ning bu haqda bir qul yoki choʻri (berilishi) bilan hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi. (Roviy) dedi: Shunda Umar: «Sen bilan birga guvohlik beradigan kishini menga keltir», dedi. (Roviy) dedi: Bas, unga Muhammad ibn Maslama guvohlik berdi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб аёлнинг (ҳомиласи) тушиб кетиши (дияти) ҳақида одамлар билан маслаҳатлашди. Шунда ал-Муғира ибн Шуъба: «Мен Набий ﷺ нинг бу ҳақда бир қул ёки чўри (берилиши) билан ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди. (Ровий) деди: Шунда Умар: «Сен билан бирга гувоҳлик берадиган кишини менга келтир», деди. (Ровий) деди: Бас, унга Муҳаммад ибн Маслама гувоҳлик берди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ حُنَيْفٍ الأَنْصَارِيُّ، أَخْبَرَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ أَقْبَلْتُ بِحَجَرٍ أَحْمِلُهُ ثَقِيلٍ وَعَلَىَّ إِزَارٌ خَفِيفٌ - قَالَ - فَانْحَلَّ إِزَارِي وَمَعِيَ الْحَجَرُ لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ أَضَعَهُ حَتَّى بَلَغْتُ بِهِ إِلَى مَوْضِعِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ارْجِعْ إِلَى ثَوْبِكَ فَخُذْهُ وَلاَ تَمْشُوا عُرَاةً ‏"‏ ‏.‏

Al-Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men ogʻir bir toshni koʻtarib kelayotgan edim, ustimda yengil bir izor bor edi. Izorim yechilib ketdi, tosh esa qoʻlimda edi — uni joyiga yetkazgunimcha qoʻya olmadim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Matongga qaytib, uni ol; yalangʻoch yurmanglar», dedilar.Ал-Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен оғир бир тошни кўтариб келаётган эдим, устимда енгил бир изор бор эди. Изорим ечилиб кетди, тош эса қўлимда эди — уни жойига етказгунимча қўя олмадим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Матонгга қайтиб, уни ол; яланғоч юрманглар», дедилар.

حَدَّثَنِي أَبُو مَعْمَرٍ، إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي يُؤْذِينِي مَا آذَاهَا ‏"‏ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Fotima mendan bir parchadir: unga ozor bergan narsa menga ozor beradi», — dedilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Фотима мендан бир парчадир: унга озор берган нарса менга озор беради», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَسَمَ أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ قِبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ خَبَأْتُ لَكَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ رَضِيَ مَخْرَمَةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ baʼzi toʻnlarni taqsimladilar, ammo Maxramaga hech narsa bermadilar. Shunda Maxrama: «Ey oʻgʻilcham, biz bilan Rasululloh ﷺning huzurlariga yur», dedi. Men u bilan birga bordim. U: «Kir va uni mening uchun chaqir», dedi. Men uni (Nabiyni) chaqirdim. Nabiy ﷺ oʻsha (toʻnlardan) birini kiygan holda chiqdilar va: «Buni sen uchun saqlab qoʻygandim», dedilar. (Misvar) aytdi: U (Maxrama) unga qaradi, shunda (Nabiy): «Maxrama rozi boʻldi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ibn Abu Mulaykaning ismi Abdulloh ibn Ubaydulloh ibn Abu Mulaykadir.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ баъзи тўнларни тақсимладилар, аммо Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Шунда Махрама: «Эй ўғилчам, биз билан Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига юр», деди. Мен у билан бирга бордим. У: «Кир ва уни менинг учун чақир», деди. Мен уни (Набийни) чақирдим. Набий ﷺ ўша (тўнлардан) бирини кийган ҳолда чиқдилар ва: «Буни сен учун сақлаб қўйгандим», дедилар. (Мисвар) айтди: У (Махрама) унга қаради, шунда (Набий): «Махрама рози бўлди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Ибн Абу Мулайканинг исми Абдуллоҳ ибн Убайдуллоҳ ибн Абу Мулайкадир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ إِنَّ بَنِي هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ اسْتَأْذَنُونِي فِي أَنْ يُنْكِحُوا ابْنَتَهُمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَلاَ آذَنُ ثُمَّ لاَ آذَنُ ثُمَّ لاَ آذَنُ إِلاَّ أَنْ يُرِيدَ ابْنُ أَبِي طَالِبٍ أَنْ يُطَلِّقَ ابْنَتِي وَيَنْكِحَ ابْنَتَهُمْ فَإِنَّهَا بَضْعَةٌ مِنِّي يَرِيبُنِي مَا رَابَهَا وَيُؤْذِينِي مَا آذَاهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ نَحْوَ حَدِيث اللَّيْث ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺni minbar ustida turgan holda shunday deyayotganlarini eshitdim: ‹Hishom ibn Mugʻiyraning oʻgʻillari qizlarini Ali ibn Abu Tolibga nikohlab berish uchun mendan ruxsat soʻrashdi. Men ruxsat bermayman, soʻngra ruxsat bermayman, soʻngra ruxsat bermayman. Magar Ibn Abu Tolib mening qizimni taloq qilib, ularning qizini nikohiga olishni istasa, boshqa gap. Zero u (Fotima) mening bir boʻlagimdir. Uni shubhaga solgan narsa meni ham shubhaga soladi, unga ozor bergan narsa menga ham ozor beradi›», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Buni Amr ibn Dinor ham Ibn Abu Mulaykadan, u Misvar ibn Maxramadan Laysning hadisiga oʻxshatib rivoyat qilgan.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺни минбар устида турган ҳолда шундай деяётганларини эшитдим: ‹Ҳишом ибн Муғийранинг ўғиллари қизларини Али ибн Абу Толибга никоҳлаб бериш учун мендан рухсат сўрашди. Мен рухсат бермайман, сўнгра рухсат бермайман, сўнгра рухсат бермайман. Магар Ибн Абу Толиб менинг қизимни талоқ қилиб, уларнинг қизини никоҳига олишни истаса, бошқа гап. Зеро у (Фотима) менинг бир бўлагимдир. Уни шубҳага солган нарса мени ҳам шубҳага солади, унга озор берган нарса менга ҳам озор беради›», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни Амр ибн Динор ҳам Ибн Абу Мулайкадан, у Мисвар ибн Махрамадан Лайснинг ҳадисига ўхшатиб ривоят қилган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ ثَوْرٍ، حَدَّثَهُمْ عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشَرَةَ مِائَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ وَأَشْعَرَهُ وَأَحْرَمَ بِالْعُمْرَةِ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِالثَّنِيَّةِ الَّتِي يُهْبَطُ عَلَيْهِمْ مِنْهَا بَرَكَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ فَقَالَ النَّاسُ حَلْ حَلْ خَلأَتِ الْقَصْوَاءُ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا خَلأَتْ وَمَا ذَلِكَ لَهَا بِخُلُقٍ وَلَكِنْ حَبَسَهَا حَابِسُ الْفِيلِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَسْأَلُونِي الْيَوْمَ خُطَّةً يُعَظِّمُونَ بِهَا حُرُمَاتِ اللَّهِ إِلاَّ أَعْطَيْتُهُمْ إِيَّاهَا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ زَجَرَهَا فَوَثَبَتْ فَعَدَلَ عَنْهُمْ حَتَّى نَزَلَ بِأَقْصَى الْحُدَيْبِيَةِ عَلَى ثَمَدٍ قَلِيلِ الْمَاءِ فَجَاءَهُ بُدَيْلُ بْنُ وَرْقَاءَ الْخُزَاعِيُّ ثُمَّ أَتَاهُ - يَعْنِي عُرْوَةَ بْنَ مَسْعُودٍ - فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَكُلَّمَا كَلَّمَهُ أَخَذَ بِلِحْيَتِهِ وَالْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَائِمٌ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ السَّيْفُ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ فَضَرَبَ يَدَهُ بِنَعْلِ السَّيْفِ وَقَالَ أَخِّرْ يَدَكَ عَنْ لِحْيَتِهِ ‏.‏ فَرَفَعَ عُرْوَةُ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ ‏.‏ فَقَالَ أَىْ غُدَرُ أَوَلَسْتُ أَسْعَى فِي غَدْرَتِكَ وَكَانَ الْمُغِيرَةُ صَحِبَ قَوْمًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَتَلَهُمْ وَأَخَذَ أَمْوَالَهُمْ ثُمَّ جَاءَ فَأَسْلَمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا الإِسْلاَمُ فَقَدْ قَبِلْنَا وَأَمَّا الْمَالُ فَإِنَّهُ مَالُ غَدْرٍ لاَ حَاجَةَ لَنَا فِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبْ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَصَّ الْخَبَرَ فَقَالَ سُهَيْلٌ وَعَلَى أَنَّهُ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا ‏.‏ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قَضِيَّةِ الْكِتَابِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ قُومُوا فَانْحَرُوا ثُمَّ احْلِقُوا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَ نِسْوَةٌ مُؤْمِنَاتٌ مُهَاجِرَاتٌ الآيَةَ فَنَهَاهُمُ اللَّهُ أَنْ يَرُدُّوهُنَّ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرُدُّوا الصَّدَاقَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَجَاءَهُ أَبُو بَصِيرٍ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ - يَعْنِي فَأَرْسَلُوا فِي طَلَبِهِ - فَدَفَعَهُ إِلَى الرَّجُلَيْنِ فَخَرَجَا بِهِ حَتَّى إِذَا بَلَغَا ذَا الْحُلَيْفَةِ نَزَلُوا يَأْكُلُونَ مِنْ تَمْرٍ لَهُمْ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ لأَحَدِ الرَّجُلَيْنِ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى سَيْفَكَ هَذَا يَا فُلاَنُ جَيِّدًا ‏.‏ فَاسْتَلَّهُ الآخَرُ فَقَالَ أَجَلْ قَدْ جَرَّبْتُ بِهِ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْهِ فَأَمْكَنَهُ مِنْهُ فَضَرَبَهُ حَتَّى بَرَدَ وَفَرَّ الآخَرُ حَتَّى أَتَى الْمَدِينَةَ فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ يَعْدُو فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَقَدْ رَأَى هَذَا ذُعْرًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ قَدْ قُتِلَ وَاللَّهِ صَاحِبِي وَإِنِّي لَمَقْتُولٌ فَجَاءَ أَبُو بَصِيرٍ فَقَالَ قَدْ أَوْفَى اللَّهُ ذِمَّتَكَ فَقَدْ رَدَدْتَنِي إِلَيْهِمْ ثُمَّ نَجَّانِي اللَّهُ مِنْهُمْ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَيْلَ أُمِّهِ مِسْعَرَ حَرْبٍ لَوْ كَانَ لَهُ أَحَدٌ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ عَرَفَ أَنَّهُ سَيَرُدُّهُ إِلَيْهِمْ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى سِيفَ الْبَحْرِ وَيَنْفَلِتُ أَبُو جَنْدَلٍ فَلَحِقَ بِأَبِي بَصِيرٍ حَتَّى اجْتَمَعَتْ مِنْهُمْ عِصَابَةٌ ‏.‏

Muhammad ibn Ubayd bizga rivoyat qildiki, Muhammad ibn Savr ularga Maʼmardan, u az-Zuhriydan, u Urva ibn az-Zubayrdan, u al-Misvar ibn Maxramadan rivoyat qildi: Nabiy ﷺ Hudaybiya zamonida sahobalaridan oʻn bir yuzga yaqin (kishi) bilan yoʻlga chiqdilar. Zul-Hulayfaga yetganlarida, qurbonlik chorvasini (belgi sifatida) boʻyniga osdilar, unga belgi qoʻydilar va umra niyatida ehrom bogʻladilar. (Rovi hadisni) keltirdi va dedi: Nabiy ﷺ yurib, (Makkaga) ular tomon tushadigan dovonga yetganlarida, ulovlari u zotni (oldiga olib) choʻkdi. Odamlar ikki marta: «Hal, hal! Qasvo (tuya) tixirlik qildi!», deyishdi. Shunda Nabiy ﷺ: «U tixirlik qilgani yoʻq va bu uning xulqida ham yoʻq. Lekin uni fil(ni Makkaga kiritmay)dan ushlab qolgan Zot ushlab qoldi», dedilar. Soʻng: «Jonim Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, bugun ular mendan Allohning hurmatlarini ulugʻlaydigan biron narsani (shartni) soʻrasalar, men albatta uni ularga berurman», dedilar. Soʻng (tuyani) qistadilar, u oʻrnidan turdi va u zot ulardan (yoʻlni) burib, Hudaybiyaning eng chetidagi suvi oz boʻlgan bir koʻlmak yoniga tushdilar. Shunda u zotning huzurlariga Budayl ibn Varqo al-Xuzoiy, soʻng u — yaʼni Urva ibn Masʼud — keldi va Nabiy ﷺ bilan gaplasha boshladi. Har gapirganida (Urva) u zotning soqollaridan ushlardi. Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) esa Nabiy ﷺ ning boshlarida (tepalarida), qoʻlida qilich va boshida dubulgʻa bilan turardi. U (Mugʻiyra Urvaning) qoʻliga qilich qini bilan urib: «Qoʻlingni u zotning soqollaridan tort!», dedi. Urva boshini koʻtarib: «Bu kim?», dedi. «Mugʻiyra ibn Shuʼba», deyishdi. Shunda u: «Ey gʻaddor! Men sening xiyonatingni tuzatish (oqibatini bartaraf qilish) bilan ovora emasmidim?!», dedi. Mugʻiyra johiliyat davrida bir qavmga hamroh boʻlib, soʻng ularni oʻldirib, mol-mulklarini olgan, keyin kelib Islomni qabul qilgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Islomni boʻlsa, qabul qildik. Molga kelsak, u xiyonat moli, bizga unda hojat yoʻq», degan edilar. (Rovi) hadisni (davom ettirib) keltirdi: Nabiy ﷺ: «Yoz: ‹Bu — Muhammad Rasululloh kelishgan narsadir›», dedilar va voqeani hikoya qildi. Shunda Suhayl: «Va shunisiki, sening diningda boʻlsa ham, bizdan biron kishi sening oldingga (qochib) kelsa, uni bizga qaytarasan», dedi. (Nabiy ﷺ) yozuv (sulhnoma) ishidan boʻshaganlarida, sahobalariga: «Turinglar, (qurbonliklarni) soʻyinglar, soʻng (sochlaringizni) oldiringlar», dedilar. Soʻng iymon keltirgan, hijrat qilgan ayollar keldi — ana shu oyat (nozil boʻldi) — va Alloh ularni (oʻsha ayollarni) qaytarishdan qaytardi va ularga mahrni (kofir erlariga) qaytarib berishni buyurdi. Soʻng u zot Madinaga qaytdilar. Shunda u zotning huzurlariga Qurayshdan boʻlgan bir kishi Abu Basir keldi — yaʼni (Quraysh) uni qidirib (odam) yuborgan edi — va u zot uni ikki kishiga topshirdilar. Ikkovi uni olib chiqib ketdi, Zul-Hulayfaga yetganlarida, oʻzlaridagi xurmodan yeb tushib (dam) oldilar. Shunda Abu Basir ikki kishidan biriga: «Allohga qasamki, ey falonchi, men sening bu qilichingni juda yaxshi (oʻtkir) deb koʻraman», dedi. Boshqasi (kishi) uni qinidan chiqarib: «Ha, men u bilan (kesib) sinab koʻrganman», dedi. Abu Basir: «Menga koʻrsat, qarayin», dedi. U (qilichni) uning ixtiyoriga berdi va (Abu Basir) uni soviguncha (oʻlguncha) urdi. Boshqasi qochib, Madinaga keldi va yugurib masjidga kirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Bu (kishi) bir vahima koʻribdi», dedilar. U: «Allohga qasamki, sherigim oʻldirildi va men ham (endi) oʻldirilaman», dedi. Soʻng Abu Basir kelib: «Yo Rasululloh, Alloh sizning zimmangizni (ahdingizni) bajo keltirdi: siz meni ularga qaytardingiz, soʻng Alloh meni ulardan qutqardi», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Onasiga voy! Agar uning (Abu Basirning) yonida biron (yordamchi)si boʻlganda, urush qoʻzgʻatuvchi (boʻlardi)!», dedilar. U (Abu Basir) buni eshitganida, u zot uni yana ularga qaytarib berishlarini bildi va chiqib, dengiz boʻyiga bordi. Abu Jandal ham (Quraysh qoʻlidan) qutulib chiqib, Abu Basirga qoʻshildi, hatto ulardan bir guruh toʻplandi.Муҳаммад ибн Убайд бизга ривоят қилдики, Муҳаммад ибн Савр уларга Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан, у ал-Мисвар ибн Махрамадан ривоят қилди: Набий ﷺ Ҳудайбия замонида саҳобаларидан ўн бир юзга яқин (киши) билан йўлга чиқдилар. Зул-Ҳулайфага етганларида, қурбонлик чорвасини (белги сифатида) бўйнига осдилар, унга белги қўйдилар ва умра ниятида эҳром боғладилар. (Рови ҳадисни) келтирди ва деди: Набий ﷺ юриб, (Маккага) улар томон тушадиган довонга етганларида, уловлари у зотни (олдига олиб) чўкди. Одамлар икки марта: «Ҳал, ҳал! Қасво (туя) тихирлик қилди!», дейишди. Шунда Набий ﷺ: «У тихирлик қилгани йўқ ва бу унинг хулқида ҳам йўқ. Лекин уни фил(ни Маккага киритмай)дан ушлаб қолган Зот ушлаб қолди», дедилар. Сўнг: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, бугун улар мендан Аллоҳнинг ҳурматларини улуғлайдиган бирон нарсани (шартни) сўрасалар, мен албатта уни уларга берурман», дедилар. Сўнг (туяни) қистадилар, у ўрнидан турди ва у зот улардан (йўлни) буриб, Ҳудайбиянинг энг четидаги суви оз бўлган бир кўлмак ёнига тушдилар. Шунда у зотнинг ҳузурларига Будайл ибн Варқо ал-Хузоий, сўнг у — яъни Урва ибн Масъуд — келди ва Набий ﷺ билан гаплаша бошлади. Ҳар гапирганида (Урва) у зотнинг соқолларидан ушларди. Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) эса Набий ﷺ нинг бошларида (тепаларида), қўлида қилич ва бошида дубулға билан турарди. У (Муғийра Урванинг) қўлига қилич қини билан уриб: «Қўлингни у зотнинг соқолларидан торт!», деди. Урва бошини кўтариб: «Бу ким?», деди. «Муғийра ибн Шуъба», дейишди. Шунда у: «Эй ғаддор! Мен сенинг хиёнатингни тузатиш (оқибатини бартараф қилиш) билан овора эмасмидим?!», деди. Муғийра жоҳилият даврида бир қавмга ҳамроҳ бўлиб, сўнг уларни ўлдириб, мол-мулкларини олган, кейин келиб Исломни қабул қилган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Исломни бўлса, қабул қилдик. Молга келсак, у хиёнат моли, бизга унда ҳожат йўқ», деган эдилар. (Рови) ҳадисни (давом эттириб) келтирди: Набий ﷺ: «Ёз: ‹Бу — Муҳаммад Расулуллоҳ келишган нарсадир›», дедилар ва воқеани ҳикоя қилди. Шунда Суҳайл: «Ва шунисики, сенинг динингда бўлса ҳам, биздан бирон киши сенинг олдингга (қочиб) келса, уни бизга қайтарасан», деди. (Набий ﷺ) ёзув (сулҳнома) ишидан бўшаганларида, саҳобаларига: «Туринглар, (қурбонликларни) сўйинглар, сўнг (сочларингизни) олдиринглар», дедилар. Сўнг иймон келтирган, ҳижрат қилган аёллар келди — ана шу оят (нозил бўлди) — ва Аллоҳ уларни (ўша аёлларни) қайтаришдан қайтарди ва уларга маҳрни (кофир эрларига) қайтариб беришни буюрди. Сўнг у зот Мадинага қайтдилар. Шунда у зотнинг ҳузурларига Қурайшдан бўлган бир киши Абу Басир келди — яъни (Қурайш) уни қидириб (одам) юборган эди — ва у зот уни икки кишига топширдилар. Иккови уни олиб чиқиб кетди, Зул-Ҳулайфага етганларида, ўзларидаги хурмодан еб тушиб (дам) олдилар. Шунда Абу Басир икки кишидан бирига: «Аллоҳга қасамки, эй фалончи, мен сенинг бу қиличингни жуда яхши (ўткир) деб кўраман», деди. Бошқаси (киши) уни қинидан чиқариб: «Ҳа, мен у билан (кесиб) синаб кўрганман», деди. Абу Басир: «Менга кўрсат, қарайин», деди. У (қилични) унинг ихтиёрига берди ва (Абу Басир) уни совигунча (ўлгунча) урди. Бошқаси қочиб, Мадинага келди ва югуриб масжидга кирди. Шунда Набий ﷺ: «Бу (киши) бир ваҳима кўрибди», дедилар. У: «Аллоҳга қасамки, шеригим ўлдирилди ва мен ҳам (энди) ўлдириламан», деди. Сўнг Абу Басир келиб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ сизнинг зиммангизни (аҳдингизни) бажо келтирди: сиз мени уларга қайтардингиз, сўнг Аллоҳ мени улардан қутқарди», деди. Шунда Набий ﷺ: «Онасига вой! Агар унинг (Абу Басирнинг) ёнида бирон (ёрдамчи)си бўлганда, уруш қўзғатувчи (бўларди)!», дедилар. У (Абу Басир) буни эшитганида, у зот уни яна уларга қайтариб беришларини билди ва чиқиб, денгиз бўйига борди. Абу Жандал ҳам (Қурайш қўлидан) қутулиб чиқиб, Абу Басирга қўшилди, ҳатто улардан бир гуруҳ тўпланди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ حَمَلْتُ حَجَرًا ثَقِيلاً فَبَيْنَا أَمْشِي فَسَقَطَ عَنِّي ثَوْبِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُذْ عَلَيْكَ ثَوْبَكَ وَلاَ تَمْشُوا عُرَاةً ‏"‏ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu) aytadi: Men ogʻir bir toshni koʻtardim. Yurib borayotganimda ustimdan kiyimim tushib ketdi. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Kiyimingni ust-boshingga ol va yalangʻoch yurmanglar», dedilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен оғир бир тошни кўтардим. Юриб бораётганимда устимдан кийимим тушиб кетди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Кийимингни уст-бошингга ол ва яланғоч юрманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ، - الْمَعْنَى - أَنَّ اللَّيْثَ، - يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ - حَدَّثَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّهُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي قَالَ فَدَعَوْتُهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قِبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ - زَادَ ابْنُ مَوْهَبٍ - مَخْرَمَةُ - ثُمَّ اتَّفَقَا - قَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ ‏.‏ قَالَ قُتَيْبَةُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ لَمْ يُسَمِّهِ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Rasululloh ﷺ yengi keng toʻnlarni (aqbiya) taqsimladilar, ammo Maxramaga hech narsa bermadilar. Shunda Maxrama: «Ey oʻgʻilcham, biz bilan Rasululloh ﷺning oldilariga yur», dedi. Men u bilan birga bordim. U: «Kirib, u zotni menga chaqir», dedi. Men u zotni chaqirdim. U zot oʻsha toʻnlardan birini ustlariga kiyib, uning oldiga chiqdilar va: «Buni sen uchun yashirib qoʻygan edim», dedilar. (Maxrama) unga qaradi — Ibn Mavhab «Maxrama» soʻzini qoʻshdi, soʻngra ikkovi (rovoyatda) muvofiq boʻlishdi — (u zot): «Maxrama rozi boʻldi», dedilar. Qutayba: «Ibn Abu Mulaykadan», dedi va uni (rovoyatchini) nomlamadi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: Расулуллоҳ ﷺ енги кенг тўнларни (ақбия) тақсимладилар, аммо Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Шунда Махрама: «Эй ўғилчам, биз билан Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига юр», деди. Мен у билан бирга бордим. У: «Кириб, у зотни менга чақир», деди. Мен у зотни чақирдим. У зот ўша тўнлардан бирини устларига кийиб, унинг олдига чиқдилар ва: «Буни сен учун яшириб қўйган эдим», дедилар. (Махрама) унга қаради — Ибн Мавҳаб «Махрама» сўзини қўшди, сўнгра иккови (ровоятда) мувофиқ бўлишди — (у зот): «Махрама рози бўлди», дедилар. Қутайба: «Ибн Абу Мулайкадан», деди ва уни (ровоятчини) номламади.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَهَارُونُ بْنُ عَبَّادٍ الأَزْدِيُّ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ عُمَرَ، اسْتَشَارَ النَّاسَ فِي إِمْلاَصِ الْمَرْأَةِ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِيهَا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏.‏ فَقَالَ ائْتِنِي بِمَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ ‏.‏ فَأَتَاهُ بِمُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ - زَادَ هَارُونُ - فَشَهِدَ لَهُ يَعْنِي ضَرَبَ الرَّجُلُ بَطْنَ امْرَأَتِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ بَلَغَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ إِنَّمَا سُمِّيَ إِمْلاَصًا لأَنَّ الْمَرْأَةَ تَزْلِقُهُ قَبْلَ وَقْتِ الْوِلاَدَةِ وَكَذَلِكَ كُلُّ مَا زَلَقَ مِنَ الْيَدِ وَغَيْرِهِ فَقَدْ مَلِصَ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar odamlar bilan ayolning (homilasini) tushirib yuborish (imlos) haqida kengashdi. Shunda Mugʻiyra ibn Shuʼba: «Men Rasululloh ﷺ buning haqida bir gʻurra — qul yoki choʻri (toʻlashga) hukm qilganlariga guvoh boʻldim», dedi. (Umar): «Senga (guvohlik berishda) hamroh boʻladigan kishini olib kel», dedi. Shunda u oldiga Muhammad ibn Maslamani olib keldi. Horun (quyidagini) ziyoda qildi: U unga guvohlik berdi — yaʼni bir kishi ayolining qornini urgani (haqida). Abu Dovud aytdi: Menga Abu Ubayddan yetib kelishicha, u (homila tushishi) imlos deb atalishining sababi shuki, ayol uni tugʻilish vaqtidan oldin sirgʻalib chiqarib yuboradi; xuddi shuningdek, qoʻldan yoki boshqasidan sirgʻalib ketgan har bir narsa ham malisa (sirgʻalib ketdi) deyiladi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар одамлар билан аёлнинг (ҳомиласини) тушириб юбориш (имлос) ҳақида кенгашди. Шунда Муғийра ибн Шуъба: «Мен Расулуллоҳ ﷺ бунинг ҳақида бир ғурра — қул ёки чўри (тўлашга) ҳукм қилганларига гувоҳ бўлдим», деди. (Умар): «Сенга (гувоҳлик беришда) ҳамроҳ бўладиган кишини олиб кел», деди. Шунда у олдига Муҳаммад ибн Масламани олиб келди. Ҳорун (қуйидагини) зиёда қилди: У унга гувоҳлик берди — яъни бир киши аёлининг қорнини ургани (ҳақида). Абу Довуд айтди: Менга Абу Убайддан етиб келишича, у (ҳомила тушиши) имлос деб аталишининг сабаби шуки, аёл уни туғилиш вақтидан олдин сирғалиб чиқариб юборади; худди шунингдек, қўлдан ёки бошқасидан сирғалиб кетган ҳар бир нарса ҳам малиса (сирғалиб кетди) дейилади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ ثَوْرٍ، حَدَّثَهُمْ عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ‏.‏ قَالَ فَأَتَاهُ - يَعْنِي عُرْوَةَ بْنَ مَسْعُودٍ - فَجَعَلَ يُكَلِّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَكُلَّمَا كَلَّمَهُ أَخَذَ بِلِحْيَتِهِ وَالْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ السَّيْفُ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ فَضَرَبَ يَدَهُ بِنَعْلِ السَّيْفِ وَقَالَ أَخِّرْ يَدَكَ عَنْ لِحْيَتِهِ ‏.‏ فَرَفَعَ عُرْوَةُ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hudaybiya zamonida chiqdilar. Soʻng u (rovi) hadisni zikr qildi. U dedi: Soʻng uning oldiga — yaʼni Urva ibn Masʼud — keldi va Nabiy ﷺ ila gaplasha boshladi. U gapirgan har safar (Nabiyning) soqollaridan ushlar edi. Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) esa Nabiy ﷺning bosh ustida turardi, qoʻlida qilich, boshida dubulgʻa bor edi. U (Urvaning) qoʻliga qilichning dastasi bilan urib: «Qoʻlingni uning soqolidan tort», dedi. Shunda Urva boshini koʻtarib: «Bu kim?» dedi. Ular: «Mugʻiyra ibn Shuʼba», dedilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳудайбия замонида чиқдилар. Сўнг у (рови) ҳадисни зикр қилди. У деди: Сўнг унинг олдига — яъни Урва ибн Масъуд — келди ва Набий ﷺ ила гаплаша бошлади. У гапирган ҳар сафар (Набийнинг) соқолларидан ушлар эди. Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) эса Набий ﷺнинг бош устида турарди, қўлида қилич, бошида дубулға бор эди. У (Урванинг) қўлига қиличнинг дастаси билан уриб: «Қўлингни унинг соқолидан торт», деди. Шунда Урва бошини кўтариб: «Бу ким?» деди. Улар: «Муғийра ибн Шуъба», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ - قَالاَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ سُبَيْعَةَ الأَسْلَمِيَّةَ، نُفِسَتْ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِلَيَالٍ فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَتْ أَنْ تَنْكِحَ فَأَذِنَ لَهَا فَنَكَحَتْ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Subaya al-Aslamiya eri vafot etganidan bir necha kun soʻng koʻzi yorydi. Shunda u Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib, turmushga chiqishga izn soʻradi. U zot unga izn berdilar, u ham turmushga chiqdi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Субая ал-Асламия эри вафот этганидан бир неча кун сўнг кўзи ёрйди. Шунда у Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб, турмушга чиқишга изн сўради. У зот унга изн бердилар, у ҳам турмушга чиқди.

أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دَاوُدَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ سُبَيْعَةَ أَنْ تَنْكِحَ إِذَا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Subayaga nifosidan poklangach turmushga chiqishni buyurdilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Субаяга нифосидан поклангач турмушга чиқишни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي ‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قِبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ ‏"‏ خَبَّأْتُ هَذَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَلَبِسَهُ مَخْرَمَةُ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir necha qabo (chopon) taqsimladilar, ammo Maxramaga hech narsa bermadilar. Maxrama: «Ey oʻgʻilcham, bizni Rasulullohﷺning oldilariga olib bor», dedi. Men u bilan bordim. U: «Ichkariga kir va uni menga chaqir», dedi. Men u zotni chaqirdim. U zot oʻsha qabolardan birini kiygan holda uning oldiga chiqdilar va: «Buni sen uchun asrab qoʻygandim», dedilar. Maxrama unga qaradi va uni kiydi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир неча қабо (чопон) тақсимладилар, аммо Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Махрама: «Эй ўғилчам, бизни Расулуллоҳﷺнинг олдиларига олиб бор», деди. Мен у билан бордим. У: «Ичкарига кир ва уни менга чақир», деди. Мен у зотни чақирдим. У зот ўша қаболардан бирини кийган ҳолда унинг олдига чиқдилар ва: «Буни сен учун асраб қўйгандим», дедилар. Махрама унга қаради ва уни кийди.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَ سُبَيْعَةَ أَنْ تَنْكِحَ إِذَا تَعَلَّتْ مِنْ نِفَاسِهَا ‏.‏

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Subayʼani nifosidan pok boʻlganida turmushga chiqishga buyurdilar.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Субайъани нифосидан пок бўлганида турмушга чиқишга буюрдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ اسْتَشَارَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ النَّاسَ فِي إِمْلاَصِ الْمَرْأَةِ يَعْنِي سِقْطَهَا فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِيهِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ائْتِنِي بِمَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ ‏.‏ فَشَهِدَ مَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ ‏.‏

Miswar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob odamlar bilan ayolning bola tushirishi, yaʼni homilasi tushib ketishi xususida maslahatlashdi. Shunda Mugʻiyra ibn Shuʼba: «Men Rasululloh ﷺ bu haqda bir qul yoki choʻri (berish) bilan hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi. Umar: «Sen bilan birga guvohlik beradigan kishini olib kel», dedi. Shunda u bilan birga Muhammad ibn Maslama guvohlik berdi.Мисwар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб одамлар билан аёлнинг бола тушириши, яъни ҳомиласи тушиб кетиши хусусида маслаҳатлашди. Шунда Муғийра ибн Шуъба: «Мен Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда бир қул ёки чўри (бериш) билан ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди. Умар: «Сен билан бирга гувоҳлик берадиган кишини олиб кел», деди. Шунда у билан бирга Муҳаммад ибн Маслама гувоҳлик берди.

وَعَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحَرَ قَبْلَ أَنْ يَحْلِقَ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ بِذَلِكَ. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ — boshini oldirishdan oldin — (Hadiyini) soʻydi, soʻng sahobalarini ham shunday qilishga buyurdi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ — бошини олдиришдан олдин — (Ҳадийини) сўйди, сўнг саҳобаларини ҳам шундай қилишга буюрди.

وَعَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ حَمَلْتُ حَجَرًا ثقيلاً فَبينا أَنَا أَمْشِي سَقَطَ عَنِّي ثَوْبِي فَلَمْ أَسْتَطِعْ أَخْذَهُ فَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي: «خُذْ عَلَيْكَ ثَوْبَكَ وَلَا تَمْشُوا عُرَاة» . رَوَاهُ مُسلم

Miswar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men ogʻir bir tosh koʻtargan edim, yurib ketayotganimda ustimdan kiyimim tushib ketdi va uni ola olmadim. Rasululloh ﷺ meni koʻrib qoldilar-da, menga: «Kiyimingni (olib) yop, yalangʻoch yurmanglar», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Мисwар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен оғир бир тош кўтарган эдим, юриб кетаётганимда устимдан кийимим тушиб кетди ва уни ола олмадим. Расулуллоҳ ﷺ мени кўриб қолдилар-да, менга: «Кийимингни (олиб) ёп, яланғоч юрманглар», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ: أَنَّ سُبَيْعَةَ الْأَسْلَمِيَّةَ نُفِسَتْ بَعْدَ وَفَاةِ زَوْجِهَا بِلَيَالٍ فَجَاءَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْذَنَتْهُ أَنْ تَنْكِحَ فأذِنَ لَهَا فنكحت. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(al-Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Subayʼa al-Aslamiyya eri vafot etgandan bir necha kecha keyin (homilasini tugʻ ib) nifosli boʻ ldi. U Paygʻambar ﷺning oldiga kelib, nikohlanish uchun izn soʻradi; u zot unga izn berdilar; u (ham) nikohlandi.(ал-Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Субайъа ал-Асламийя эри вафот этгандан бир неча кеча кейин (ҳомиласини туғ иб) нифосли бў лди. У Пайғамбар ﷺнинг олдига келиб, никоҳланиш учун изн сўради; у зот унга изн бердилар; у (ҳам) никоҳланди.