Ansorlardan bir kishi

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِأَنَّهُ جَاءَ بِأَمَةٍ سَوْدَاءَ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيَّ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَإِنْ كُنْتَ تَرَى هَذِهِ مُؤْمِنَةً أَعْتَقْتُهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَشْهَدِينَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتَشْهَدِينَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَتُؤْمِنِينَ بِالْبَعْثِ بَعْدَ الْمَوْتِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ أَعْتِقْهَا

Ubaydulloh ibn Abdulloh (rahimahulloh)dan, ansorlardan bir kishidan rivoyat qilinadiki, u qora bir choʻri bilan kelib: «Yo Rasululloh, zimmamda bir moʻmin (qulni ozod qilish) bor. Agar siz buni moʻmina deb koʻrsangiz, men uni ozod qilaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ u (choʻri)ga: «Allohdan oʻzga iloh yoʻqligiga guvohlik berasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Men Allohning Rasuli ekanimga guvohlik berasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Oʻlimdan keyin qayta tirilishga imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda u zot: «Uni ozod qil», dedilar.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан, ансорлардан бир кишидан ривоят қилинадики, у қора бир чўри билан келиб: «Ё Расулуллоҳ, зиммамда бир мўмин (қулни озод қилиш) бор. Агар сиз буни мўмина деб кўрсангиз, мен уни озод қиламан», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ у (чўри)га: «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигига гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Мен Аллоҳнинг Расули эканимга гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ўлимдан кейин қайта тирилишга имон келтирасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда у зот: «Уни озод қил», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الرُّكَيْنُ بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ عُمَيْلَةَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِعَنْ النَّبِيِّ قَالَ الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ فَرَسٌ يَرْبِطُهُ الرَّجُلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَثَمَنُهُ أَجْرٌ وَرُكُوبُهُ أَجْرٌ وَعَارِيَتُهُ أَجْرٌ وَعَلَفُهُ أَجْرٌ وَفَرَسٌ يُغَالِقُ عَلَيْهِ الرَّجُلُ وَيُرَاهِنُ فَثَمَنُهُ وِزْرٌ وَعَلَفُهُ وِزْرٌ وَفَرَسٌ لِلْبِطْنَةِ فَعَسَى أَنْ يَكُونَ سَدَادًا مِنْ الْفَقْرِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى

Nabiy ﷺ: «Otlar uch xildir: bir ot — kishi uni Alloh azza va jalla yoʻlida bogʻlab qoʻyadi; uning bahosi ajr, unga minish ajr, uni (birovga) berib turish ajr, uni yemlash ajrdir. Bir ot — kishi u bilan qimor tikadi va garov boylaydi; uning bahosi vabol, uni yemlash vabol. Bir ot esa — qorin (foydasi) uchundir; shoyad, u Alloh taolo xohlasa, faqirlikdan (saqlovchi) toʻsiq boʻlsa», dedilar.Набий ﷺ: «Отлар уч хилдир: бир от — киши уни Аллоҳ азза ва жалла йўлида боғлаб қўяди; унинг баҳоси ажр, унга миниш ажр, уни (бировга) бериб туриш ажр, уни емлаш ажрдир. Бир от — киши у билан қимор тикади ва гаров бойлайди; унинг баҳоси вабол, уни емлаш вабол. Бир от эса — қорин (фойдаси) учундир; шояд, у Аллоҳ таоло хоҳласа, фақирликдан (сақловчи) тўсиқ бўлса», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا بِهِ جُرْحٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوا لَهُ طَبِيبَ بَنِي فُلَانٍ قَالَ فَدَعَوْهُ فَجَاءَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَيُغْنِي الدَّوَاءُ شَيْئًا فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَهَلْ أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ دَاءٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا جَعَلَ لَهُ شِفَاءً

Ansorlardan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jarohati bor bir kishini borib koʻrdilar va: «Unga falon oʻgʻillarining tabibini chaqiringlar», dedilar. (Roviy) aytdi: Uni chaqirishdi, u ham keldi. Shunda ular: «Ey Allohning Rasuli, dori biror narsaga asqotadimi?» deyishdi. U zot: «Subhanalloh! Alloh yerga biror dardni tushirmadiki, unga shifo ham qilmagan boʻlsa», dedilar.Ансорлардан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жароҳати бор бир кишини бориб кўрдилар ва: «Унга фалон ўғилларининг табибини чақиринглар», дедилар. (Ровий) айтди: Уни чақиришди, у ҳам келди. Шунда улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, дори бирор нарсага асқотадими?» дейишди. У зот: «Субҳаналлоҳ! Аллоҳ ерга бирор дардни туширмадики, унга шифо ҳам қилмаган бўлса», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ حَدَّثَهُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَضْجَعَ أُضْحِيَّتَهُ لِيَذْبَحَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرَجُلٍ أَعِنِّي عَلَى ضَحِيَّتِي فَأَعَانَهُ

Ansorlardan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qurbonliklarini soʻyish uchun yotqizdilar va bir kishiga: «Qurbonligimni soʻyishda menga yordam ber», dedilar. U ham u zotga yordam berdi.Ансорлардан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қурбонликларини сўйиш учун ётқиздилар ва бир кишига: «Қурбонлигимни сўйишда менга ёрдам бер», дедилар. У ҳам у зотга ёрдам берди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي يُوسُفُ بْنُ الْحَكَمِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ حَفْصَ بْنَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَمْرَو بْنَ حَنَّةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَنْ رِجَالٍ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ وَالنَّبِيُّ فِي مَجْلِسٍ قَرِيبٍ مِنْ الْمَقَامِ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ لَئِنْ فَتَحَ اللَّهُ لِلنَّبِيِّ وَالْمُؤْمِنِينَ مَكَّةَ لَأُصَلِّيَنَّ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَإِنِّي وَجَدْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الشَّامِ هَاهُنَا فِي قُرَيْشٍ مُقْبِلًا مَعِي وَمُدْبِرًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَاهُنَا فَصَلِّ فَقَالَ الرَّجُلُ قَوْلَهُ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَاهُنَا فَصَلِّ ثُمَّ قَالَ الرَّابِعَةَ مَقَالَتَهُ هَذِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَصَلِّ فِيهِ فَوَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا بِالْحَقِّ لَوْ صَلَّيْتَ هَاهُنَا لَقَضَى عَنْكَ ذَلِكَ كُلَّ صَلَاةٍ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي يُوسُفُ بْنُ الْحَكَمِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ حَفْصَ بْنَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَمْرَو بْنَ حَنَّةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ

Rasululloh ﷺning sahobalaridan ansoriy kishilardan rivoyat qilinadi: Fath kuni ansorlardan bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga keldi, u zot esa Maqomga yaqin bir majlisda edilar. U Nabiy ﷺga salom berdi, soʻng: «Ey Allohning Nabiysi, agar Alloh Nabiyga va moʻminlarga Makkani fath qilib bersa, Baytul-Maqdisda namoz oʻqishni nazr qilgan edim. Bu yerda Quraysh ichida shomlik bir kishini topdim, u men bilan borib-kelib turibdi», dedi. Nabiy ﷺ: «Mana shu yerda namoz oʻqi», dedilar. U kishi bu soʻzini uch marta takrorladi, har safar Nabiy ﷺ: «Mana shu yerda namoz oʻqi», derdilar. Soʻng u toʻrtinchi marta shu soʻzini aytdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Bor, u yerda namoz oʻqi. Muhammadni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, agar shu yerda namoz oʻqiganingda, bu sendan Baytul-Maqdisdagi har bir namozni ado qilgan boʻlar edi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан ансорий кишилардан ривоят қилинади: Фатҳ куни ансорлардан бир киши Набий ﷺ ҳузурига келди, у зот эса Мақомга яқин бир мажлисда эдилар. У Набий ﷺга салом берди, сўнг: «Эй Аллоҳнинг Набийси, агар Аллоҳ Набийга ва мўминларга Маккани фатҳ қилиб берса, Байтул-Мақдисда намоз ўқишни назр қилган эдим. Бу ерда Қурайш ичида шомлик бир кишини топдим, у мен билан бориб-келиб турибди», деди. Набий ﷺ: «Мана шу ерда намоз ўқи», дедилар. У киши бу сўзини уч марта такрорлади, ҳар сафар Набий ﷺ: «Мана шу ерда намоз ўқи», дердилар. Сўнг у тўртинчи марта шу сўзини айтди. Шунда Набий ﷺ: «Бор, у ерда намоз ўқи. Муҳаммадни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, агар шу ерда намоз ўқиганингда, бу сендан Байтул-Мақдисдаги ҳар бир намозни адо қилган бўлар эди», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ إِنْسَانٍ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَإِنَّ الْقَسَامَةَ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَسَامَةُ الدَّمِ فَأَقَرَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَا كَانَتْ عَلَيْهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَقَضَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أُنَاسٍ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ فِي دَمٍ ادَّعَوْهُ عَلَى الْيَهُودِ

Rasululloh ﷺning sahobalaridan ansoriy bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qasama — qon qasamasi — johiliyat davrida boʻlgan edi. Rasululloh ﷺ uni johiliyat davrida boʻlgan holicha tasdiqlab qoldirdilar va Banu Horisadan boʻlgan ansorlar oʻrtasida ular yahudiylar ustidan daʼvo qilgan bir qon haqida shu bilan hukm chiqardilar.Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан ансорий бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қасама — қон қасамаси — жоҳилият даврида бўлган эди. Расулуллоҳ ﷺ уни жоҳилият даврида бўлган ҳолича тасдиқлаб қолдирдилар ва Бану Ҳорисадан бўлган ансорлар ўртасида улар яҳудийлар устидан даъво қилган бир қон ҳақида шу билан ҳукм чиқардилар.

سَمِعْتُهُ وَحْدِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَا غُلَامٌ مَعَ أَبِي فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حُفْرَةِ الْقَبْرِ فَجَعَلَ يُوصِي الْحَافِرَ وَيَقُولُ أَوْسِعْ مِنْ قِبَلِ الرَّأْسِ وَأَوْسِعْ مِنْ قِبَلِ الرِّجْلَيْنِ لَرُبَّ عَذْقٍ لَهُ فِي الْجَنَّةِ

Ansorlardan bir kishidan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga ansorlardan boʻlgan bir kishining janozasiga chiqdik; men oʻshanda otam bilan birga boʻlgan bola edim. Rasululloh ﷺ qabr choʻnqirining boʻyiga oʻtirib, qabr qazuvchiga tavsiya qila boshladilar va: «Bosh tomonidan kengaytir, oyoq tomonidan ham kengaytir. Uning jannatda qancha-qancha xurmo (daraxti) bordir!» dedilar.Ансорлардан бир кишидан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ансорлардан бўлган бир кишининг жанозасига чиқдик; мен ўшанда отам билан бирга бўлган бола эдим. Расулуллоҳ ﷺ қабр чўнқирининг бўйига ўтириб, қабр қазувчига тавсия қила бошладилар ва: «Бош томонидан кенгайтир, оёқ томонидан ҳам кенгайтир. Унинг жаннатда қанча-қанча хурмо (дарахти) бордир!» дедилар.