Farva ibn Navfal

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِنَوْفَلٍ ‏"‏ اقْرَأْ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ ثُمَّ نَمْ عَلَى خَاتِمَتِهَا فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنَ الشِّرْكِ ‏"‏ ‏.‏

Farva ibn Navfal otasidan rivoyat qilishicha, Nabiy ﷺ Navfalga: «{Qul yo ayyuhal kofirun}ni oʻqigin, soʻng uning oxirida uxlagin, chunki u shirkdan voz kechishdir», dedilar.Фарва ибн Навфал отасидан ривоят қилишича, Набий ﷺ Навфалга: «{Қул ё айюҳал кофирун}ни ўқигин, сўнг унинг охирида ухлагин, чунки у ширкдан воз кечишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، رضى الله عنه أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَوَيْتُ إِلَى فِرَاشِي قَالَ ‏"‏ اقْرَأْْ ‏:‏ ‏(‏ قلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنَ الشِّرْكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ أَحْيَانًا يَقُولُ مَرَّةً وَأَحْيَانًا لاَ يَقُولُهَا ‏.‏ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ حِزَامٍ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَهَذَا أَصَحُّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى زُهَيْرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَهَذَا أَشْبَهُ وَأَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ ‏.‏ وَقَدِ اضْطَرَبَ أَصْحَابُ أَبِي إِسْحَاقَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ قَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ أَخُو فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ ‏.‏

Farva ibn Navfal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, menga oʻrnimga yotganimda aytadigan biror narsani oʻrgating», dedi. U zot: «{Qul yaa ayyuhal-kaafiruun}ni oʻqi, chunki u shirkdan poklanishdir», dedilar. Shuʼba: «(Abu Ishoq) baʼzan ‹bir marta› der, baʼzan esa buni aytmas edi», dedi. (Yana bir yoʻl bilan) Farva ibn Navfaldan, u otasidan rivoyat qilinishicha, u Nabiy ﷺning huzurlariga kelgan, deb shunga oʻxshash maʼnoda zikr qildi — va bu sahihroqdir. Abu Iso aytdi: Zuhayr ham bu hadisni Abu Ishoqdan, u Farva ibn Navfaldan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan, bu esa Shuʼbaning hadisidan koʻra mosroq va sahihroqdir. Abu Ishoqning shogirdlari bu hadisda ixtilofga tushganlar. Bu hadis bu yoʻldan boshqa tarzda ham rivoyat qilingan: uni Abdurahmon ibn Navfal otasidan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan; Abdurahmon esa Farva ibn Navfalning ukasidir.Фарва ибн Навфал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга ўрнимга ётганимда айтадиган бирор нарсани ўргатинг», деди. У зот: «{Қул яа айюҳал-каафируун}ни ўқи, чунки у ширкдан покланишдир», дедилар. Шуъба: «(Абу Ишоқ) баъзан ‹бир марта› дер, баъзан эса буни айтмас эди», деди. (Яна бир йўл билан) Фарва ибн Навфалдан, у отасидан ривоят қилинишича, у Набий ﷺнинг ҳузурларига келган, деб шунга ўхшаш маънода зикр қилди — ва бу саҳиҳроқдир. Абу Исо айтди: Зуҳайр ҳам бу ҳадисни Абу Ишоқдан, у Фарва ибн Навфалдан, у отасидан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган, бу эса Шуъбанинг ҳадисидан кўра мосроқ ва саҳиҳроқдир. Абу Ишоқнинг шогирдлари бу ҳадисда ихтилофга тушганлар. Бу ҳадис бу йўлдан бошқа тарзда ҳам ривоят қилинган: уни Абдураҳмон ибн Навфал отасидан, у Набий ﷺдан ривоят қилган; Абдураҳмон эса Фарва ибн Навфалнинг укасидир.

وَعَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ أَبِيهِ: أَنَّهُ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَوَيْتُ إِلَى فِرَاشِي. فَقَالَ: «اقْرَأْ (قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ) فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنَ الشِّرْكِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد والدارمي

Farva ibn Navfal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, menga oʻrnimga yotganimda aytadigan biror narsani oʻrgating», dedi. U zot: «{Qul yaa ayyuhal-kaafiruun}ni oʻqi, chunki u shirkdan poklanishdir», dedilar. Shuʼba: «(Abu Ishoq) baʼzan ‹bir marta› der, baʼzan esa buni aytmas edi», dedi. (Yana bir yoʻl bilan) Farva ibn Navfaldan, u otasidan rivoyat qilinishicha, u Nabiy ﷺning huzurlariga kelgan, deb shunga oʻxshash maʼnoda zikr qildi — va bu sahihroqdir. Abu Iso aytdi: Zuhayr ham bu hadisni Abu Ishoqdan, u Farva ibn Navfaldan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan, bu esa Shuʼbaning hadisidan koʻra mosroq va sahihroqdir. Abu Ishoqning shogirdlari bu hadisda ixtilofga tushganlar. Bu hadis bu yoʻldan boshqa tarzda ham rivoyat qilingan: uni Abdurahmon ibn Navfal otasidan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan; Abdurahmon esa Farva ibn Navfalning ukasidir.Фарва ибн Навфал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга ўрнимга ётганимда айтадиган бирор нарсани ўргатинг», деди. У зот: «{Қул яа айюҳал-каафируун}ни ўқи, чунки у ширкдан покланишдир», дедилар. Шуъба: «(Абу Ишоқ) баъзан ‹бир марта› дер, баъзан эса буни айтмас эди», деди. (Яна бир йўл билан) Фарва ибн Навфалдан, у отасидан ривоят қилинишича, у Набий ﷺнинг ҳузурларига келган, деб шунга ўхшаш маънода зикр қилди — ва бу саҳиҳроқдир. Абу Исо айтди: Зуҳайр ҳам бу ҳадисни Абу Ишоқдан, у Фарва ибн Навфалдан, у отасидан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган, бу эса Шуъбанинг ҳадисидан кўра мосроқ ва саҳиҳроқдир. Абу Ишоқнинг шогирдлари бу ҳадисда ихтилофга тушганлар. Бу ҳадис бу йўлдан бошқа тарзда ҳам ривоят қилинган: уни Абдураҳмон ибн Навфал отасидан, у Набий ﷺдан ривоят қилган; Абдураҳмон эса Фарва ибн Навфалнинг укасидир.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَخْبِرِينِي بِبَعْضِ دُعَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَمِلْتُ وَمِنْ شَرِّ مَا لَمْ أَعْمَلْ

Farva ibn Navfal aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Menga Nabiy ﷺning duolaridan baʼzisini aytib bering», dedim. U: «U zot: ‹Allohim, men qilgan (ish)imning yomonligidan ham, qilmagan (ish)imning yomonligidan ham Sendan panoh soʻrayman›, der edilar», dedi.Фарва ибн Навфал айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Менга Набий ﷺнинг дуоларидан баъзисини айтиб беринг», дедим. У: «У зот: ‹Аллоҳим, мен қилган (иш)имнинг ёмонлигидан ҳам, қилмаган (иш)имнинг ёмонлигидан ҳам Сендан паноҳ сўрайман›, дер эдилар», деди.