Ja'far as-Sodiq

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي ثُمَّ أَهِلِّي ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Zul-qaʼdadan besh kun qolganda yoʻlga chiqdilar, biz ham u zot bilan birga chiqdik. U zot Zul-Hulayfaga yetganlarida, Asmo bint Umays Muhammad ibn Abu Bakrni tugʻdi. U Rasululloh ﷺga ‹Nima qilay?› deb odam yubordi. U zot: ‹Gʻusl qil, oʻzingni mato bilan bogʻla, soʻng ehromga niyat qilib talbiya ayt›, dedilar.»Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Зул-қаъдадан беш кун қолганда йўлга чиқдилар, биз ҳам у зот билан бирга чиқдик. У зот Зул-Ҳулайфага етганларида, Асмо бинт Умайс Муҳаммад ибн Абу Бакрни туғди. У Расулуллоҳ ﷺга ‹Нима қилай?› деб одам юборди. У зот: ‹Ғусл қил, ўзингни мато билан боғла, сўнг эҳромга ният қилиб талбия айт›, дедилар.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرًا فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقِ الْهَدْىَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ‏"‏ ‏.‏ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رضى الله عنه مِنَ الْيَمَنِ بِهَدْىٍ وَسَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ هَدْيًا وَإِذَا فَاطِمَةُ قَدْ لَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْتُ مُحَرِّشًا أَسْتَفْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَاطِمَةَ لَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ وَقَالَتْ أَمَرَنِي بِهِ أَبِي صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَتْ صَدَقَتْ صَدَقَتْ أَنَا أَمَرْتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar ishimning oxirini avvaldan bilganimda edi, hadyni haydab kelmagan va uni umra qilgan boʻlar edim. Kimning yonida hadyi boʻlmasa, ehromdan chiqsin va uni umra qilsin», dedilar. Ali (roziyallohu anhu) Yamandan hadyi bilan keldi, Rasululloh ﷺ esa Madinadan hadyi haydab keldilar. Fotima boʻyalgan kiyim kiygan va surma surtgan edi. (Ali) aytdi: «Men (buni yoqtirmay) undan qoniqmagan holda Rasululloh ﷺ dan fatvo soʻrab bordim-da: ‹Ey Rasululloh! Fotima boʻyalgan kiyim kiyibdi va surma surtibdi, hamda buni menga otam buyurdi, dedi›, dedim». U zot: «Rost aytibdi, rost aytibdi, rost aytibdi, uni men buyurgan edim», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар ишимнинг охирини аввалдан билганимда эди, ҳадйни ҳайдаб келмаган ва уни умра қилган бўлар эдим. Кимнинг ёнида ҳадйи бўлмаса, эҳромдан чиқсин ва уни умра қилсин», дедилар. Али (розияллоҳу анҳу) Ямандан ҳадйи билан келди, Расулуллоҳ ﷺ эса Мадинадан ҳадйи ҳайдаб келдилар. Фотима бўялган кийим кийган ва сурма суртган эди. (Али) айтди: «Мен (буни ёқтирмай) ундан қониқмаган ҳолда Расулуллоҳ ﷺ дан фатво сўраб бордим-да: ‹Эй Расулуллоҳ! Фотима бўялган кийим кийибди ва сурма суртибди, ҳамда буни менга отам буюрди, деди›, дедим». У зот: «Рост айтибди, рост айтибди, рост айтибди, уни мен буюрган эдим», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَثَ بِالْمَدِينَةِ تِسْعَ حِجَجٍ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجِّ هَذَا الْعَامِ فَنَزَلَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيَفْعَلُ مَا يَفْعَلُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وَخَرَجْنَا مَعَهُ قَالَ جَابِرٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا عَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَىْءٍ عَمِلْنَا فَخَرَجْنَا لاَ نَنْوِي إِلاَّ الْحَجَّ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinada toʻqqiz yil turdilar. Soʻng odamlar orasida Rasululloh ﷺ shu yili haj qiladilar deb eʼlon qilindi. Shunda Madinaga koʻp odam keldi, ularning hammasi Rasululloh ﷺga ergashishni va u zot qilgan ishni qilishni istardi. Rasululloh ﷺ Zulqaʼdadan besh kun qolganda yoʻlga chiqdilar, biz ham u zot bilan chiqdik.» Jobir aytadi: «Rasululloh ﷺ oramizda edilar, ularga Qurʼon nozil boʻlar, u zot uning taʼvilini bilardilar. U zot nimani qilsalar, biz ham shuni qilardik. Biz faqat hajni niyat qilib chiqdik.»Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинада тўққиз йил турдилар. Сўнг одамлар орасида Расулуллоҳ ﷺ шу йили ҳаж қиладилар деб эълон қилинди. Шунда Мадинага кўп одам келди, уларнинг ҳаммаси Расулуллоҳ ﷺга эргашишни ва у зот қилган ишни қилишни истарди. Расулуллоҳ ﷺ Зулқаъдадан беш кун қолганда йўлга чиқдилар, биз ҳам у зот билан чиқдик.» Жобир айтади: «Расулуллоҳ ﷺ орамизда эдилар, уларга Қуръон нозил бўлар, у зот унинг таъвилини билардилар. У зот нимани қилсалар, биз ҳам шуни қилардик. Биз фақат ҳажни ният қилиб чиқдик.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ عَلِيًّا قَدِمَ مِنَ الْيَمَنِ بِهَدْىٍ وَسَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ هَدْيًا قَالَ لِعَلِيٍّ ‏"‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعِيَ الْهَدْىُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَحِلَّ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Ali Yamandan hadiy bilan keldi, Rasululloh ﷺ ham Madinadan hadiy haydab kelgan edilar. U zot Aliga: ‹Nimaga ehrom bogʻlading?› dedilar. Ali: ‹Men: ›Allohim, Rasululloh ﷺ ehrom bogʻlagan narsaga men ham ehrom bogʻladim‹ dedim va men bilan hadiy bor›, dedi. U zot: ‹Unda halol boʻlma›, dedilar.»Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Али Ямандан ҳадий билан келди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам Мадинадан ҳадий ҳайдаб келган эдилар. У зот Алига: ‹Нимага эҳром боғладинг?› дедилар. Али: ‹Мен: ›Аллоҳим, Расулуллоҳ ﷺ эҳром боғлаган нарсага мен ҳам эҳром боғладим‹ дедим ва мен билан ҳадий бор›, деди. У зот: ‹Унда ҳалол бўлма›, дедилар.»

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الصَّفَا يُهَلِّلُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو بَيْنَ ذَلِكَ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan Paygʻambar ﷺning haji haqida rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Safo ustida turib, Alloh azza va jallaga tahlil aytar va shu orada duo qilar edilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан Пайғамбар ﷺнинг ҳажи ҳақида ривоят қилинади: Набий ﷺ Сафо устида туриб, Аллоҳ азза ва жаллага таҳлил айтар ва шу орада дуо қилар эдилар.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثَنَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz uning oldiga borib, Nabiy ﷺning hajlari haqida soʻradik. Shunda u bizga Allohning Nabiysi ﷺ: «Arafotning hammasi turadigan joydir», deb aytganlarini rivoyat qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз унинг олдига бориб, Набий ﷺнинг ҳажлари ҳақида сўрадик. Шунда у бизга Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Арафотнинг ҳаммаси турадиган жойдир», деб айтганларини ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ ‏.‏ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ ‏"‏ اغْتَسِلِي ثُمَّ اسْتَثْفِرِي ثُمَّ أَهِلِّي ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zulqaʼdadan besh kun qolganda yoʻlga chiqdilar, biz ham u zot bilan chiqdik. U zot Zul-Hulayfaga yetganlarida Asmo binti Umays Muhammad ibn Abu Bakrni tugʻdi. U Rasululloh ﷺga: «Nima qilay?» deb odam yubordi. U zot: «Gʻusl qilgin, soʻng oʻzingni mato bilan bogʻlagin, soʻng ehromga kirib talbiya aytgin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зулқаъдадан беш кун қолганда йўлга чиқдилар, биз ҳам у зот билан чиқдик. У зот Зул-Ҳулайфага етганларида Асмо бинти Умайс Муҳаммад ибн Абу Бакрни туғди. У Расулуллоҳ ﷺга: «Нима қилай?» деб одам юборди. У зот: «Ғусл қилгин, сўнг ўзингни мато билан боғлагин, сўнг эҳромга кириб талбия айтгин», дедилар.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِّلَتْ لَهُ حَتَّى إِذَا انْتَهَى إِلَى بَطْنِ الْوَادِي خَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ yurib Arafaga yetdilar va u yerda oʻzlari uchun Namira degan joyda chodir tikilganini koʻrdilar. U zot oʻsha yerga tushdilar. Quyosh ogʻganida Qaswoni keltirishga buyurdilar, ular uchun u egarlandi. Vodiy oʻrtasiga yetganlarida odamlarga xutba qildilar. Soʻng Bilol azon aytdi, soʻng iqomat aytdi, u zot peshinni oʻqidilar, soʻng iqomat aytildi, u zot asrni oʻqidilar va ular orasida boshqa hech narsa oʻqimadilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ юриб Арафага етдилар ва у ерда ўзлари учун Намира деган жойда чодир тикилганини кўрдилар. У зот ўша ерга тушдилар. Қуёш оғганида Қасwони келтиришга буюрдилар, улар учун у эгарланди. Водий ўртасига етганларида одамларга хутба қилдилар. Сўнг Билол азон айтди, сўнг иқомат айтди, у зот пешинни ўқидилар, сўнг иқомат айтилди, у зот асрни ўқидилар ва улар орасида бошқа ҳеч нарса ўқимадилар».

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتِ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِّلَتْ لَهُ حَتَّى إِذَا انْتَهَى إِلَى بَطْنِ الْوَادِي خَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yoʻlga chiqib, Arafotga yetib keldilar. U yerda Namira degan joyda ular uchun chodir tikilganini koʻrdilar va oʻsha yerda tushdilar. Quyosh ogʻganida Qasvo (nomli tuya)ni buyurdilar, u egarlab keltirildi. Vodiyning oʻrtasiga yetib borganlarida odamlarga xutba oʻqidilar. Soʻng Bilol azon aytdi, keyin iqomat qildi va u zot peshin namozini oʻqidilar. Soʻng (Bilol yana) iqomat qildi va u zot asr namozini oʻqidilar. Ular ikkisining orasida boshqa hech narsa oʻqimadilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йўлга чиқиб, Арафотга етиб келдилар. У ерда Намира деган жойда улар учун чодир тикилганини кўрдилар ва ўша ерда тушдилар. Қуёш оғганида Қасво (номли туя)ни буюрдилар, у эгарлаб келтирилди. Водийнинг ўртасига етиб борганларида одамларга хутба ўқидилар. Сўнг Билол азон айтди, кейин иқомат қилди ва у зот пешин намозини ўқидилар. Сўнг (Билол яна) иқомат қилди ва у зот аср намозини ўқидилар. Улар иккисининг орасида бошқа ҳеч нарса ўқимадилар.