Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy

وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، وَأَبِي، سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ بِمِثْلِهِ ‏.‏ وَزَادَ فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nuʼmon ibn Qavqal: «Ey Allohning Rasuli...», deb shuning oʻxshashini (aytdi). Va unda: «...va men bunga hech narsa qoʻshmadim», deb (qoʻshimcha) qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Нуъмон ибн Қавқал: «Эй Аллоҳнинг Расули...», деб шунинг ўхшашини (айтди). Ва унда: «...ва мен бунга ҳеч нарса қўшмадим», деб (қўшимча) қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kishi bilan shirk va kufr orasida(gi farq) — namozni tark etishdir».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Киши билан ширк ва куфр орасида(ги фарқ) — намозни тарк этишдир».

وَحَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim Allohga, Unga hech narsani sherik qilmagan holda yoʻliqsa, jannatga kiradi; kim Unga sherik keltirgan holda yoʻliqsa, doʻzaxga kiradi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким Аллоҳга, Унга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда йўлиқса, жаннатга киради; ким Унга шерик келтирган ҳолда йўлиқса, дўзахга киради».

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ، - وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ بِمِثْلِهِ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Paygʻambari ﷺ shuning oʻxshashini aytdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ шунинг ўхшашини айтдилар.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْىِ - قَالَ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنَ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ ‏"‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏.‏ فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ * وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ * وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ‏}‏ وَهِيَ الأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْىُ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ vahiyning fatrasi (toʻxtab turishi) haqida hadis aytib, oʻz hadisida shunday dedilar: «Men yurib ketayotganimda, osmondan bir ovoz eshitdim. Boshimni koʻtarsam, Hiroda menga kelgan farishta osmon bilan yer orasida bir kursida oʻtiribdi». Rasululloh ﷺ: «Men undan qoʻrqib, dahshatga tushdim, soʻng qaytib: ‹Meni oʻranglar, meni oʻranglar!› dedim. Bas, ular meni (koʻrpaga) oʻradilar. Shunda Alloh tabaroka va taolo {Ey (koʻrpaga) oʻralib olgan (Paygʻambar)! Turib (odamlarni) ogohlantir; Rabbingni ulugʻla; kiyimlaringni poklagin; (gunoh) palidlik(lar)dan yiroq boʻl} (oyatlarini) nozil qildi» — u (rujz) butlardir — dedilar. (Roviy) dedi: Soʻng vahiy ketma-ket (paydarpay) keldi.Жобир ибн Абдуллоҳ ал-Ансорий (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ ваҳийнинг фатраси (тўхтаб туриши) ҳақида ҳадис айтиб, ўз ҳадисида шундай дедилар: «Мен юриб кетаётганимда, осмондан бир овоз эшитдим. Бошимни кўтарсам, Ҳирода менга келган фаришта осмон билан ер орасида бир курсида ўтирибди». Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ундан қўрқиб, даҳшатга тушдим, сўнг қайтиб: ‹Мени ўранглар, мени ўранглар!› дедим. Бас, улар мени (кўрпага) ўрадилар. Шунда Аллоҳ табарока ва таоло {Эй (кўрпага) ўралиб олган (Пайғамбар)! Туриб (одамларни) огоҳлантир; Раббингни улуғла; кийимларингни поклагин; (гуноҳ) палидлик(лар)дан йироқ бўл} (оятларини) нозил қилди» — у (ружз) бутлардир — дедилар. (Ровий) деди: Сўнг ваҳий кетма-кет (пайдарпай) келди.

وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوِ اقْرَأْ ‏.‏ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوِ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ - يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي ‏.‏ فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَىَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ * وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Men sizlarga Rasululloh ﷺ bizga hadis qilib aytgan (narsa)ni aytaman», dedi. (Jobir) dedi: Rasululloh ﷺ: «Men Hiroda bir oy mujovara (xilvatda muqim) boʻldim. Mujovaramni tugatib, (gʻordan) tushdim-da, vodiyning ichkarisiga (oʻrtasiga) kirdim. Shunda menga nido qilindi. Men oldimga, orqamga, oʻngimga va chapimga qaradim — biroq hech kimni koʻrmadim. Soʻng menga (yana) nido qilindi; men qaradim — hech kimni koʻrmadim. Soʻng menga (yana) nido qilindi; men boshimni koʻtarsam, u (Jibril) — alayhissalom — havoda, Arsh ustida (oʻtiribdi). Shunda meni qattiq titroq tutdi-da, men Xadijaning oldiga kelib: ‹Meni oʻranglar!› dedim. Bas, ular meni oʻradilar va ustimga suv quydilar. Shunda Alloh azza va jalla {Ey (koʻrpaga) oʻralib olgan (Paygʻambar)! Turib (odamlarni) ogohlantir; Rabbingni ulugʻla; kiyimlaringni poklagin} (oyatlarini) nozil qildi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Мен сизларга Расулуллоҳ ﷺ бизга ҳадис қилиб айтган (нарса)ни айтаман», деди. (Жобир) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен Ҳирода бир ой мужовара (хилватда муқим) бўлдим. Мужоварамни тугатиб, (ғордан) тушдим-да, водийнинг ичкарисига (ўртасига) кирдим. Шунда менга нидо қилинди. Мен олдимга, орқамга, ўнгимга ва чапимга қарадим — бироқ ҳеч кимни кўрмадим. Сўнг менга (яна) нидо қилинди; мен қарадим — ҳеч кимни кўрмадим. Сўнг менга (яна) нидо қилинди; мен бошимни кўтарсам, у (Жибрил) — алайҳиссалом — ҳавода, Арш устида (ўтирибди). Шунда мени қаттиқ титроқ тутди-да, мен Хадижанинг олдига келиб: ‹Мени ўранглар!› дедим. Бас, улар мени ўрадилар ва устимга сув қуйдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла {Эй (кўрпага) ўралиб олган (Пайғамбар)! Туриб (одамларни) огоҳлантир; Раббингни улуғла; кийимларингни поклагин} (оятларини) нозил қилди», дедилар.

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، كِلاَهُمَا عَنْ رَوْحٍ، قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ الْقَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يُسْأَلُ عَنِ الْوُرُودِ، فَقَالَ نَجِيءُ نَحْنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْ كَذَا، وَكَذَا، انْظُرْ أَىْ ذَلِكَ فَوْقَ النَّاسِ - قَالَ - فَتُدْعَى الأُمَمُ بِأَوْثَانِهَا وَمَا كَانَتْ تَعْبُدُ الأَوَّلُ فَالأَوَّلُ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا بَعْدَ ذَلِكَ فَيَقُولُ مَنْ تَنْظُرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْظُرُ رَبَّنَا ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ ‏.‏ فَيَقُولُونَ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَيْكَ ‏.‏ فَيَتَجَلَّى لَهُمْ يَضْحَكُ - قَالَ - فَيَنْطَلِقُ بِهِمْ وَيَتَّبِعُونَهُ وَيُعْطَى كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ - مُنَافِقٍ أَوْ مُؤْمِنٍ - نُورًا ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ وَعَلَى جِسْرِ جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ وَحَسَكٌ تَأْخُذُ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يَطْفَأُ نُورُ الْمُنَافِقِينَ ثُمَّ يَنْجُو الْمُؤْمِنُونَ فَتَنْجُو أَوَّلُ زُمْرَةٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ سَبْعُونَ أَلْفًا لاَ يُحَاسَبُونَ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ كَأَضْوَإِ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ كَذَلِكَ ثُمَّ تَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَشْفَعُونَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنَ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً فَيُجْعَلُونَ بِفِنَاءِ الْجَنَّةِ وَيَجْعَلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ يَرُشُّونَ عَلَيْهِمُ الْمَاءَ حَتَّى يَنْبُتُوا نَبَاتَ الشَّىْءِ فِي السَّيْلِ وَيَذْهَبُ حُرَاقُهُ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى تُجْعَلَ لَهُ الدُّنْيَا وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهَا مَعَهَا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi — undan vurud (qiyomatda doʻzax yoniga kelish) haqida soʻralganda, u dedi: «Biz qiyomat kuni falon-falon (joy)dan kelamiz. Qaragin — oʻsha (qaysi biri) odamlardan yuqorida (boʻladi) — (Paygʻambar) dedilar —. Bas, ummatlar oʻz butlari va oʻzlari ibodat qilgan narsalari bilan birga — avval-avvali (navbat bilan) — chaqiriladi. Soʻng shundan keyin bizning oldimizga Rabbimiz keladi-da: ‹Kimni kutyapsizlar?› deydi. Ular: ‹Rabbimizni kutyapmiz› deydilar. (Alloh): ‹Men Rabbingizman› deydi. Ular: ‹Toki Senga qaragunimizcha (ishonmaymiz)› deydilar. Shunda (Alloh) ularga — kulib — tajalliy qiladi (namoyon boʻladi) — (Paygʻambar) dedilar —. Bas, (Alloh) ularni (yetaklab) olib ketadi va ular Unga ergashadilar; ulardan har bir inson — munofiq boʻlsin, moʻmin boʻlsin — bir nur beriladi. Soʻng ular Unga ergashadilar; jahannam koʻprigi ustida esa ilmoqlar va tikanlar bor — Alloh xohlagan kishini (ilib) oladi —. Soʻng munofiqlarning nuri oʻchiriladi. Soʻng moʻminlar najot topadilar. Bas, birinchi guruh najot topadi — ularning yuzlari toʻlin oy kechasidagi oy kabi; yetmish ming (kishi) — ular hisob-kitob qilinmaydi —. Soʻng ularga ergashadiganlar osmondagi eng yorugʻ yulduz kabi; soʻng shunday (tarzda navbat bilan). Soʻng shafoatga izn beriladi va ular shafoat qiladi — toki «La ilaha illalloh» degan va qalbida arpa donasi ogʻirligida yaxshilik boʻlgan (kishi) doʻzaxdan chiqadi —. Bas, ular jannat hovlisiga qoʻyiladi va jannat ahli ularning ustiga suv sepa boshlaydi — toki ular sel (suvi)da (urugʻ) unib chiqqani kabi unib chiqadilar va ularning kuygan (joylari) ketadi —. Soʻng u (banda) soʻrayveradi — toki unga dunyo va u bilan birga uning oʻn baravari beriladi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади — ундан вуруд (қиёматда дўзах ёнига келиш) ҳақида сўралганда, у деди: «Биз қиёмат куни фалон-фалон (жой)дан келамиз. Қарагин — ўша (қайси бири) одамлардан юқорида (бўлади) — (Пайғамбар) дедилар —. Бас, умматлар ўз бутлари ва ўзлари ибодат қилган нарсалари билан бирга — аввал-аввали (навбат билан) — чақирилади. Сўнг шундан кейин бизнинг олдимизга Раббимиз келади-да: ‹Кимни кутяпсизлар?› дейди. Улар: ‹Раббимизни кутяпмиз› дейдилар. (Аллоҳ): ‹Мен Раббингизман› дейди. Улар: ‹Токи Сенга қарагунимизча (ишонмаймиз)› дейдилар. Шунда (Аллоҳ) уларга — кулиб — тажаллий қилади (намоён бўлади) — (Пайғамбар) дедилар —. Бас, (Аллоҳ) уларни (етаклаб) олиб кетади ва улар Унга эргашадилар; улардан ҳар бир инсон — мунофиқ бўлсин, мўмин бўлсин — бир нур берилади. Сўнг улар Унга эргашадилар; жаҳаннам кўприги устида эса илмоқлар ва тиканлар бор — Аллоҳ хоҳлаган кишини (илиб) олади —. Сўнг мунофиқларнинг нури ўчирилади. Сўнг мўминлар нажот топадилар. Бас, биринчи гуруҳ нажот топади — уларнинг юзлари тўлин ой кечасидаги ой каби; етмиш минг (киши) — улар ҳисоб-китоб қилинмайди —. Сўнг уларга эргашадиганлар осмондаги энг ёруғ юлдуз каби; сўнг шундай (тарзда навбат билан). Сўнг шафоатга изн берилади ва улар шафоат қилади — токи «Ла илаҳа иллаллоҳ» деган ва қалбида арпа донаси оғирлигида яхшилик бўлган (киши) дўзахдан чиқади —. Бас, улар жаннат ҳовлисига қўйилади ва жаннат аҳли уларнинг устига сув сепа бошлайди — токи улар сел (суви)да (уруғ) униб чиққани каби униб чиқадилар ва уларнинг куйган (жойлари) кетади —. Сўнг у (банда) сўрайверади — токи унга дунё ва у билан бирга унинг ўн баравари берилади».

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ قَوْمًا مِنَ النَّارِ بِالشَّفَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh shafoat bilan baʼzi qavmni doʻzaxdan chiqaradi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ шафоат билан баъзи қавмни дўзахдан чиқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ قَوْمًا يُخْرَجُونَ مِنَ النَّارِ يَحْتَرِقُونَ فِيهَا إِلاَّ دَارَاتِ وُجُوهِهِمْ حَتَّى يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta baʼzi qavm doʻzaxdan chiqariladi — ular unda (doʻzaxda) yongan boʻladi, magar yuzlarining doirasi (old qismi yonmaydi) — toki ular jannatga kiradilar», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта баъзи қавм дўзахдан чиқарилади — улар унда (дўзахда) ёнган бўлади, магар юзларининг доираси (олд қисми ёнмайди) — токи улар жаннатга кирадилар», дедилар.

وَحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، - يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ - قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ، قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْىٌ مِنْ رَأْىِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ - قَالَ - فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ - جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ ‏{‏ إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ‏}‏ وَ ‏{‏ كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا‏}‏ فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ ‏.‏ - قَالَ - ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ - قَالَ - وَأَخَافُ أَنْ لاَ أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ - قَالَ - غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا - قَالَ - يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ ‏.‏ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهْرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمُ الْقَرَاطِيسُ ‏.‏ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعْنَا فَلاَ وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ ‏.‏

Yazid al-Faqir dedi: Meni xavorijlarning raʼylaridan bir raʼy (fikr) qamrab olgan edi. Bas, biz koʻp sonli bir jamoa (boʻlib), haj qilmoqchi, soʻng odamlar ustiga (qarshi) chiqmoqchi boʻlib yoʻlga chiqdik — (roviy) dedi —. Biz Madinadan oʻtdik; shunda Jobir ibn Abdulloh — bir ustunga suyanib oʻtirgan holda — qavmga Rasululloh ﷺ dan hadis aytayotgan ekan. (Roviy) dedi: Shunda u jahannamiylarni (doʻzaxdan chiqariladiganlarni) zikr qilgan ekan — (roviy) dedi —. Men unga: ‹Ey Allohning Rasulining sahobasi, bu sizlar aytayotgan narsa nima — holbuki Alloh: «Albatta Sen kimni doʻzaxga kiritsang, batahqiq uni xor qilding» va «Har qachon ular undan chiqmoqchi boʻlsalar, unga qaytariladilar» deydi-ku? Bas, bu sizlar aytayotgan narsa nima?› dedim. (Roviy) dedi: Shunda u: ‹Sen Qurʼon oʻqiysanmi?› dedi. Men: ‹Ha› dedim. U: ‹Sen Muhammad — alayhissalom — ning maqomi (Maqomi Mahmud) haqida eshitganmisan — yaʼni Alloh uni oʻshanda (qiyomatda) tiriltirib (joylashtirib) yuboradigan (maqom)?› dedi. Men: ‹Ha› dedim. U: ‹Bas, u — Muhammad ﷺ ning Maqomi Mahmudidir — Alloh u (maqom) bilan (doʻzaxdan) chiqariladiganlarni chiqaradi›, dedi. (Roviy) dedi: Soʻng u Sirot(ning) qoʻyilishini va odamlarning undan oʻtishini vasf qildi — (roviy) dedi —. Men buni (toʻla) yodlay olmasligimdan qoʻrqaman — (roviy) dedi —. Faqat u: baʼzi qavm doʻzaxda boʻlganlaridan keyin undan chiqariladilar, deb daʼvo qildi — (roviy) dedi — yaʼni ular goʻyo kunjut (somoni) choʻplari kabi (qoraygan holda) chiqadilar. (Roviy) dedi: Soʻng ular jannat daryolaridan bir daryoga kiradilar va unda gʻusl qiladi (yuvinadi); bas, ular goʻyo qogʻozlar kabi (oppoq boʻlib) chiqadilar. Bas, biz qaytdik va: ‹Holingizga voy! Bu cholni Rasululloh ﷺ ustidan yolgʻon (gapiryapti) deb oʻylaysizlarmi?› dedik. Bas, biz qaytdik (xavorijlik fikrdan voz kechdik). Allohga qasamki, bizdan faqat bir kishidan boshqa hech kim (oʻsha fikrda) qolmadi» — yoki Abu Nuʼaym aytganidek.Язид ал-Фақир деди: Мени хаворижларнинг раъйларидан бир раъй (фикр) қамраб олган эди. Бас, биз кўп сонли бир жамоа (бўлиб), ҳаж қилмоқчи, сўнг одамлар устига (қарши) чиқмоқчи бўлиб йўлга чиқдик — (ровий) деди —. Биз Мадинадан ўтдик; шунда Жобир ибн Абдуллоҳ — бир устунга суяниб ўтирган ҳолда — қавмга Расулуллоҳ ﷺ дан ҳадис айтаётган экан. (Ровий) деди: Шунда у жаҳаннамийларни (дўзахдан чиқариладиганларни) зикр қилган экан — (ровий) деди —. Мен унга: ‹Эй Аллоҳнинг Расулининг саҳобаси, бу сизлар айтаётган нарса нима — ҳолбуки Аллоҳ: «Албатта Сен кимни дўзахга киритсанг, батаҳқиқ уни хор қилдинг» ва «Ҳар қачон улар ундан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар» дейди-ку? Бас, бу сизлар айтаётган нарса нима?› дедим. (Ровий) деди: Шунда у: ‹Сен Қуръон ўқийсанми?› деди. Мен: ‹Ҳа› дедим. У: ‹Сен Муҳаммад — алайҳиссалом — нинг мақоми (Мақоми Маҳмуд) ҳақида эшитганмисан — яъни Аллоҳ уни ўшанда (қиёматда) тирилтириб (жойлаштириб) юборадиган (мақом)?› деди. Мен: ‹Ҳа› дедим. У: ‹Бас, у — Муҳаммад ﷺ нинг Мақоми Маҳмудидир — Аллоҳ у (мақом) билан (дўзахдан) чиқариладиганларни чиқаради›, деди. (Ровий) деди: Сўнг у Сирот(нинг) қўйилишини ва одамларнинг ундан ўтишини васф қилди — (ровий) деди —. Мен буни (тўла) ёдлай олмаслигимдан қўрқаман — (ровий) деди —. Фақат у: баъзи қавм дўзахда бўлганларидан кейин ундан чиқариладилар, деб даъво қилди — (ровий) деди — яъни улар гўё кунжут (сомони) чўплари каби (қорайган ҳолда) чиқадилар. (Ровий) деди: Сўнг улар жаннат дарёларидан бир дарёга кирадилар ва унда ғусл қилади (ювинади); бас, улар гўё қоғозлар каби (оппоқ бўлиб) чиқадилар. Бас, биз қайтдик ва: ‹Ҳолингизга вой! Бу чолни Расулуллоҳ ﷺ устидан ёлғон (гапиряпти) деб ўйлайсизларми?› дедик. Бас, биз қайтдик (хаворижлик фикрдан воз кечдик). Аллоҳга қасамки, биздан фақат бир кишидан бошқа ҳеч ким (ўша фикрда) қолмади» — ёки Абу Нуъайм айтганидек.