حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ، عَنْ يَحْيَى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ، أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَأَفْطَرَ فَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ حَدَّثَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاءَ فَأَفْطَرَ . قَالَ صَدَقَ وَأَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ صلى الله عليه وسلم .
Maʼdon ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abu Dardo (roziyallohu anhu) unga aytib berdi: Rasululloh ﷺ qusdilar va roʻzalarini ochdilar. Maʼdon aytadi: Soʻng men Damashq masjidida Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)ni uchratdim va: «Abu Dardo menga Rasululloh ﷺ qusib, roʻzalarini ochganlarini aytib berdi», dedim. U: «Rost aytibdi, men u zot ﷺ uchun tahorat suvini quygan edim», dedi.Маъдон ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) унга айтиб берди: Расулуллоҳ ﷺ қусдилар ва рўзаларини очдилар. Маъдон айтади: Сўнг мен Дамашқ масжидида Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)ни учратдим ва: «Абу Дардо менга Расулуллоҳ ﷺ қусиб, рўзаларини очганларини айтиб берди», дедим. У: «Рост айтибди, мен у зот ﷺ учун таҳорат сувини қуйган эдим», деди.
قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً " . قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيامِ فِي الصَّلاَةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ . وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ . وَقَالَ إِسْحَاقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَىَّ لأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَاقُ هَذَا لأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلاَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلاَتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ .
Maʼdon ibn Talha (rahimahulloh) aytdi: Soʻng Abu Dardo (roziyallohu anhu)ni uchratib, undan Savbondan soʻraganimni soʻradim. Shunda u: «Sajda qilishni lozim tut, chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Qaysi bir banda Alloh uchun bir sajda qilsa, Alloh albatta u (sajda) bilan uni bir daraja koʻtaradi va u (sajda) bilan undan bir xatoni tushiradi›, deb aytganlarini eshitganman», dedi. (Rivoyatchi) Maʼdon ibn Talha al-Yaʼmariy boʻlib, unga ibn Abu Talha ham deyiladi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Abu Umoma va Abu Fotima (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Rukuʼ va sajdani koʻpaytirish haqidagi Savbon va Abu Dardo hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahli bu bobda ixtilof qilishgan: baʼzilari namozda qiyomni uzaytirish rukuʼ va sajdani koʻpaytirishdan afzalroq, dedilar. Baʼzilari esa rukuʼ va sajdani koʻpaytirish qiyomni uzaytirishdan afzalroq, dedilar. Ahmad ibn Hanbal aytdi: Bu haqida Paygʻambar ﷺdan ikkita hadis rivoyat qilingan, (Ahmad) bu (masala)da biror narsani hukm qilmadi. Ishoq aytdi: Kunduzi rukuʼ va sajdani koʻpaytirish, kechasi esa qiyomni uzaytirish (afzalroq); ammo kechasi (oʻqishi lozim) bir hissasi (vird)i boʻlgan kishi uni ado etadigan boʻlsa, men uchun bunda rukuʼ va sajdani koʻpaytirish yaxshiroq, chunki u oʻz hissasini ado etib, rukuʼ va sajdani koʻpaytirish (foydasi)ni ham qoʻlga kiritadi. Abu Iso aytdi: Ishoq buni shuning uchun aytdi-ki, Paygʻambar ﷺning kechadagi namozi shunday vasf qilingan va qiyomni uzaytirish vasf qilingan; ammo u zotning kunduzdagi namozidan qiyomni uzaytirish, kechasidagidek vasf qilinmagan.Маъдон ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Сўнг Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)ни учратиб, ундан Савбондан сўраганимни сўрадим. Шунда у: «Сажда қилишни лозим тут, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қайси бир банда Аллоҳ учун бир сажда қилса, Аллоҳ албатта у (сажда) билан уни бир даража кўтаради ва у (сажда) билан ундан бир хатони туширади›, деб айтганларини эшитганман», деди. (Ривоятчи) Маъдон ибн Талҳа ал-Яъмарий бўлиб, унга ибн Абу Талҳа ҳам дейилади. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Абу Умома ва Абу Фотима (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Рукуъ ва саждани кўпайтириш ҳақидаги Савбон ва Абу Дардо ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли бу бобда ихтилоф қилишган: баъзилари намозда қиёмни узайтириш рукуъ ва саждани кўпайтиришдан афзалроқ, дедилар. Баъзилари эса рукуъ ва саждани кўпайтириш қиёмни узайтиришдан афзалроқ, дедилар. Аҳмад ибн Ҳанбал айтди: Бу ҳақида Пайғамбар ﷺдан иккита ҳадис ривоят қилинган, (Аҳмад) бу (масала)да бирор нарсани ҳукм қилмади. Ишоқ айтди: Кундузи рукуъ ва саждани кўпайтириш, кечаси эса қиёмни узайтириш (афзалроқ); аммо кечаси (ўқиши лозим) бир ҳиссаси (вирд)и бўлган киши уни адо этадиган бўлса, мен учун бунда рукуъ ва саждани кўпайтириш яхшироқ, чунки у ўз ҳиссасини адо этиб, рукуъ ва саждани кўпайтириш (фойдаси)ни ҳам қўлга киритади. Абу Исо айтди: Ишоқ буни шунинг учун айтди-ки, Пайғамбар ﷺнинг кечадаги намози шундай васф қилинган ва қиёмни узайтириш васф қилинган; аммо у зотнинг кундуздаги намозидан қиёмни узайтириш, кечасидагидек васф қилинмаган.
وَعَنْ مَعْدَانَ بْنِ طَلْحَةَ أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ. قَالَ: فَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَقُلْتُ: إِنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ حَدَّثَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ. قَالَ: صَدَقَ وَأَنَا صَبَبْتُ لَهُ وضوءه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ والدارمي
Maʼdon ibn Talha (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abu Dardo (roziyallohu anhu) unga aytib berdi: Rasululloh ﷺ qusdilar va roʻzalarini ochdilar. Maʼdon aytadi: Soʻng men Damashq masjidida Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)ni uchratdim va: «Abu Dardo menga Rasululloh ﷺ qusib, roʻzalarini ochganlarini aytib berdi», dedim. U: «Rost aytibdi, men u zot ﷺ uchun tahorat suvini quygan edim», dedi.Маъдон ибн Талҳа (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) унга айтиб берди: Расулуллоҳ ﷺ қусдилар ва рўзаларини очдилар. Маъдон айтади: Сўнг мен Дамашқ масжидида Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)ни учратдим ва: «Абу Дардо менга Расулуллоҳ ﷺ қусиб, рўзаларини очганларини айтиб берди», дедим. У: «Рост айтибди, мен у зот ﷺ учун таҳорат сувини қуйган эдим», деди.