Marvon va Misvar ibn Maxrama

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي لَيْثٌ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ،، قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ شِهَابٍ وَزَعَمَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِكُمْ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ أَنْظَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ، حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا، فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا‏.‏ هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏

(Marvon va Misvar ibn Maxrama xabar berdilar)ki, Rasululloh ﷺ Havozin vakillari musulmon (boʻ lib) kelganida turdilar; ular u zotdan mollari va asirlarini oʻzlariga qaytarishni soʻradilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Men bilan koʻrayotganlaring (odamlar) bor; menga soʻzning eng suyuklisi — eng rosti. Ikki toifadan (guruhdan) birini tanlanglar: yo asirlarni, yo molni. Men sizlarni (kutib) muddat ham bergan edim», dedilar. Rasululloh ﷺ ularga Toifdan qaytganlarida oʻn nechta kecha muhlat bergan edilar. Ularga Rasululloh ﷺ ikki toifadan faqat birini qaytarishi aniq boʻ lganida, ular: «Biz asirlarimizni tanlaymiz», dedilar. Rasululloh ﷺ musulmonlar ichida turib, Allohga — U loyiq boʻ lgan (maqtov) bilan — sano aytdilar, soʻng: «Ammo baʼd; albatta birodarlaring bizga tavba qilgan holda keldilar; men ularga asirlarini qaytarishni (maʼqul) koʻrdim. Sizdan kim buni koʻngildan (xush) qilishni istasa, qilsin; kim oʻz ulushida boʻ lishni — to biz unga Alloh bizga beradigan birinchi oʻljadan bergunimizcha — istasa, (u ham) qilsin», dedilar. Odamlar: «Biz buni koʻngildan (rozi boʻ lib) qildik, ey Allohning Rasuli», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Biz sizdan kim (bunga) izn berdi-yu, kim izn bermadi — bilmaymiz. Bas, qaytinglar, to arboblaring (urafolaring) bizga ishingizni koʻtarib (yetkazib) kelsin», dedilar. Odamlar qaytdi, arboblari ular bilan gaplashdi, soʻng Rasululloh ﷺga qaytib, ular(ning hammasi) rozi boʻ lib, izn berganini xabar qildilar. Mana shu — menga Havozin asirlari haqida yetgan (rivoyat).(Марвон ва Мисвар ибн Махрама хабар бердилар)ки, Расулуллоҳ ﷺ Ҳавозин вакиллари мусулмон (бў либ) келганида турдилар; улар у зотдан моллари ва асирларини ўзларига қайтаришни сўрадилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Мен билан кўраётганларинг (одамлар) бор; менга сўзнинг энг суюклиси — энг рости. Икки тоифадан (гуруҳдан) бирини танланглар: ё асирларни, ё молни. Мен сизларни (кутиб) муддат ҳам берган эдим», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга Тоифдан қайтганларида ўн нечта кеча муҳлат берган эдилар. Уларга Расулуллоҳ ﷺ икки тоифадан фақат бирини қайтариши аниқ бў лганида, улар: «Биз асирларимизни танлаймиз», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлар ичида туриб, Аллоҳга — У лойиқ бў лган (мақтов) билан — сано айтдилар, сўнг: «Аммо баъд; албатта биродарларинг бизга тавба қилган ҳолда келдилар; мен уларга асирларини қайтаришни (маъқул) кўрдим. Сиздан ким буни кўнгилдан (хуш) қилишни истаса, қилсин; ким ўз улушида бў лишни — то биз унга Аллоҳ бизга берадиган биринчи ўлжадан бергунимизча — истаса, (у ҳам) қилсин», дедилар. Одамлар: «Биз буни кўнгилдан (рози бў либ) қилдик, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сиздан ким (бунга) изн берди-ю, ким изн бермади — билмаймиз. Бас, қайтинглар, то арбобларинг (урафоларинг) бизга ишингизни кўтариб (етказиб) келсин», дедилар. Одамлар қайтди, арбоблари улар билан гаплашди, сўнг Расулуллоҳ ﷺга қайтиб, улар(нинг ҳаммаси) рози бў либ, изн берганини хабар қилдилар. Мана шу — менга Ҳавозин асирлари ҳақида етган (ривоят).

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا عَمِّي، - يَعْنِي سَعِيدَ بْنَ الْحَكَمِ - قَالَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَذَكَرَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ فَاخْتَارُوا إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا نَخْتَارُ سَبْيَنَا فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ جَاءُوا تَائِبِينَ وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لَهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ فَأَخْبَرُوهُمْ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا ‏.‏

Ibn Shihob (az-Zuhriy) aytadiki, Urva ibn az-Zubayr eslab oʻtdi: Marvon va Misvar ibn Maxrama ikkovi unga xabar berishdiki, Havozin elchilari Rasululloh ﷺ huzuriga musulmon boʻlgan holda kelib, u zotdan oʻz mollarini qaytarib berishini soʻraganlarida, Rasululloh ﷺ ularga: «Men bilan koʻrib turganingiz (kishilar) bor, gaplarning menga eng sevimlisi eng rosti boʻlgani uchun, ikkidan birini — yo asirlarni, yo molni tanlanglar», dedilar. Ular: «Biz oʻz asirlarimizni tanlaymiz», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ oʻrinlaridan turib, Allohga hamd-sano aytdilar, soʻng: «Ammo baʼd, mana shu birodaringiz tavba qilib kelishdi, men ularning asirlarini ularga qaytarishni maʼqul koʻrdim. Sizlardan kim buni xush koʻrib (qaytarishni) istasa, shunday qilsin. Sizlardan kim oʻz ulushida qolishni — to Alloh bizga birinchi bergan oʻljadan uning ulushini berguncha — istasa, shunday qilsin», dedilar. Shunda odamlar: «Biz buni ular uchun xush koʻrib (rozi boʻlib) berdik, ey Allohning Rasuli», deyishdi. Rasululloh ﷺ ularga: «Biz sizlardan qaysingiz izn berdi-yu, qaysingiz izn bermadi — buni bilmaymiz. Bas, qaytinglar, to oqsoqollaringiz bizga ishingizni yetkazsinlar», dedilar. Odamlar qaytdilar, oqsoqollari ular bilan gaplashdilar, soʻng (Rasululloh ﷺga) ularning xush koʻrib izn berganlarini xabar qildilar.Ибн Шиҳоб (аз-Зуҳрий) айтадики, Урва ибн аз-Зубайр эслаб ўтди: Марвон ва Мисвар ибн Махрама иккови унга хабар беришдики, Ҳавозин элчилари Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига мусулмон бўлган ҳолда келиб, у зотдан ўз молларини қайтариб беришини сўраганларида, Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Мен билан кўриб турганингиз (кишилар) бор, гапларнинг менга энг севимлиси энг рости бўлгани учун, иккидан бирини — ё асирларни, ё молни танланглар», дедилар. Улар: «Биз ўз асирларимизни танлаймиз», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўринларидан туриб, Аллоҳга ҳамд-сано айтдилар, сўнг: «Аммо баъд, мана шу биродарингиз тавба қилиб келишди, мен уларнинг асирларини уларга қайтаришни маъқул кўрдим. Сизлардан ким буни хуш кўриб (қайтаришни) истаса, шундай қилсин. Сизлардан ким ўз улушида қолишни — то Аллоҳ бизга биринчи берган ўлжадан унинг улушини бергунча — истаса, шундай қилсин», дедилар. Шунда одамлар: «Биз буни улар учун хуш кўриб (рози бўлиб) бердик, эй Аллоҳнинг Расули», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Биз сизлардан қайсингиз изн берди-ю, қайсингиз изн бермади — буни билмаймиз. Бас, қайтинглар, то оқсоқолларингиз бизга ишингизни етказсинлар», дедилар. Одамлар қайтдилар, оқсоқоллари улар билан гаплашдилар, сўнг (Расулуллоҳ ﷺга) уларнинг хуш кўриб изн берганларини хабар қилдилар.

وَعَنْ مَرْوَانَ وَالْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفد من هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ: " فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ: إِمَّا السَّبْيَ وَإِمَّا الْمَالَ ". قَالُوا: فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ: «أمَّا بعدُ فإِنَّ إِخْوانَكم قدْ جاؤوا تَائِبِينَ وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حظِّه حَتَّى نُعطِيَه إِيَّاهُ منْ أوَّلِ مَا يَفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ» فَقَالَ النَّاسُ: قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّا لَا نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ» . فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قد طيَّبوا وأَذنوا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Marvon va Misvar ibn Maxrama xabar berdilar)ki, Rasululloh ﷺ Havozin vakillari musulmon (boʻ lib) kelganida turdilar; ular u zotdan mollari va asirlarini oʻzlariga qaytarishni soʻradilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Men bilan koʻrayotganlaring (odamlar) bor; menga soʻzning eng suyuklisi — eng rosti. Ikki toifadan (guruhdan) birini tanlanglar: yo asirlarni, yo molni. Men sizlarni (kutib) muddat ham bergan edim», dedilar. Rasululloh ﷺ ularga Toifdan qaytganlarida oʻn nechta kecha muhlat bergan edilar. Ularga Rasululloh ﷺ ikki toifadan faqat birini qaytarishi aniq boʻ lganida, ular: «Biz asirlarimizni tanlaymiz», dedilar. Rasululloh ﷺ musulmonlar ichida turib, Allohga — U loyiq boʻ lgan (maqtov) bilan — sano aytdilar, soʻng: «Ammo baʼd; albatta birodarlaring bizga tavba qilgan holda keldilar; men ularga asirlarini qaytarishni (maʼqul) koʻrdim. Sizdan kim buni koʻngildan (xush) qilishni istasa, qilsin; kim oʻz ulushida boʻ lishni — to biz unga Alloh bizga beradigan birinchi oʻljadan bergunimizcha — istasa, (u ham) qilsin», dedilar. Odamlar: «Biz buni koʻngildan (rozi boʻ lib) qildik, ey Allohning Rasuli», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Biz sizdan kim (bunga) izn berdi-yu, kim izn bermadi — bilmaymiz. Bas, qaytinglar, to arboblaring (urafolaring) bizga ishingizni koʻtarib (yetkazib) kelsin», dedilar. Odamlar qaytdi, arboblari ular bilan gaplashdi, soʻng Rasululloh ﷺga qaytib, ular(ning hammasi) rozi boʻ lib, izn berganini xabar qildilar. Mana shu — menga Havozin asirlari haqida yetgan (rivoyat).(Марвон ва Мисвар ибн Махрама хабар бердилар)ки, Расулуллоҳ ﷺ Ҳавозин вакиллари мусулмон (бў либ) келганида турдилар; улар у зотдан моллари ва асирларини ўзларига қайтаришни сўрадилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Мен билан кўраётганларинг (одамлар) бор; менга сўзнинг энг суюклиси — энг рости. Икки тоифадан (гуруҳдан) бирини танланглар: ё асирларни, ё молни. Мен сизларни (кутиб) муддат ҳам берган эдим», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга Тоифдан қайтганларида ўн нечта кеча муҳлат берган эдилар. Уларга Расулуллоҳ ﷺ икки тоифадан фақат бирини қайтариши аниқ бў лганида, улар: «Биз асирларимизни танлаймиз», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлар ичида туриб, Аллоҳга — У лойиқ бў лган (мақтов) билан — сано айтдилар, сўнг: «Аммо баъд; албатта биродарларинг бизга тавба қилган ҳолда келдилар; мен уларга асирларини қайтаришни (маъқул) кўрдим. Сиздан ким буни кўнгилдан (хуш) қилишни истаса, қилсин; ким ўз улушида бў лишни — то биз унга Аллоҳ бизга берадиган биринчи ўлжадан бергунимизча — истаса, (у ҳам) қилсин», дедилар. Одамлар: «Биз буни кўнгилдан (рози бў либ) қилдик, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Биз сиздан ким (бунга) изн берди-ю, ким изн бермади — билмаймиз. Бас, қайтинглар, то арбобларинг (урафоларинг) бизга ишингизни кўтариб (етказиб) келсин», дедилар. Одамлар қайтди, арбоблари улар билан гаплашди, сўнг Расулуллоҳ ﷺга қайтиб, улар(нинг ҳаммаси) рози бў либ, изн берганини хабар қилдилар. Мана шу — менга Ҳавозин асирлари ҳақида етган (ривоят).