Qays ibn Ubod

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُقَدَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ أَخْبَرَنِي التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ، قَالَ بَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ، فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ فَجَبَذَنِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي جَبْذَةً فَنَحَّانِي وَقَامَ مَقَامِي فَوَاللَّهِ مَا عَقَلْتُ صَلاَتِي فَلَمَّا انْصَرَفَ فَإِذَا هُوَ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ يَا فَتَى لاَ يَسُؤْكَ اللَّهُ إِنَّ هَذَا عَهْدٌ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْنَا أَنْ نَلِيَهُ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ هَلَكَ أَهْلُ الْعُقَدِ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا عَلَيْهِمْ آسَى وَلَكِنْ آسَى عَلَى مَنْ أَضَلُّوا ‏.‏ قُلْتُ يَا أَبَا يَعْقُوبَ مَا يَعْنِي بِأَهْلِ الْعُقَدِ قَالَ الأُمَرَاءُ ‏.‏

Qays ibn Abbod (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Men masjidda oldingi safda turgan edim, ortimdan bir kishi meni tortib chetga surdi va oʻrnimga turib oldi. Vallohi, namozimni ham anglay olmadim. Namoz tugagach, qarasam, u Ubay ibn Kaʼb ekan. U: ‹Ey yigit, Alloh senga yomonlik bermasin. Bu Nabiy ﷺ bizga bergan koʻrsatmalari boʻlib, u zotga yaqin turishimiz kerak edi›, dedi. Soʻng qiblaga yuzlanib: ‹Kaʼba Robbiga qasamki, uqda ahli halok boʻldi›, deb uch marta aytdi. Soʻng: ‹Vallohi, men ular uchun qaygʻurmayman, lekin ular adashtirgan kishilar uchun qaygʻuraman›, dedi». Men: «Ey Abu Yaʼqub, uqda ahli deganda kimni nazarda tutadi?» dedim. U: «Amirlarni», dedi.Қайс ибн Аббод (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Мен масжидда олдинги сафда турган эдим, ортимдан бир киши мени тортиб четга сурди ва ўрнимга туриб олди. Валлоҳи, намозимни ҳам англай олмадим. Намоз тугагач, қарасам, у Убай ибн Каъб экан. У: ‹Эй йигит, Аллоҳ сенга ёмонлик бермасин. Бу Набий ﷺ бизга берган кўрсатмалари бўлиб, у зотга яқин туришимиз керак эди›, деди. Сўнг қиблага юзланиб: ‹Каъба Роббига қасамки, уқда аҳли ҳалок бўлди›, деб уч марта айтди. Сўнг: ‹Валлоҳи, мен улар учун қайғурмайман, лекин улар адаштирган кишилар учун қайғураман›, деди». Мен: «Эй Абу Яъқуб, уқда аҳли деганда кимни назарда тутади?» дедим. У: «Амирларни», деди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ الْوَاسِطِيِّ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ، قَالَ صَلَّى عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ بِالْقَوْمِ صَلاَةً أَخَفَّهَا فَكَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوهَا فَقَالَ أَلَمْ أُتِمَّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ قَالُوا بَلَى ‏.‏ قَالَ أَمَّا إِنِّي دَعَوْتُ فِيهَا بِدُعَاءٍ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْعُو بِهِ ‏"‏ اللَّهُمَّ بِعِلْمِكَ الْغَيْبَ وَقُدْرَتِكَ عَلَى الْخَلْقِ أَحْيِنِي مَا عَلِمْتَ الْحَيَاةَ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا عَلِمْتَ الْوَفَاةَ خَيْرًا لِي وَأَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَكَلِمَةَ الإِخْلاَصِ فِي الرِّضَا وَالْغَضَبِ وَأَسْأَلُكَ نَعِيمًا لاَ يَنْفَدُ وَقُرَّةَ عَيْنٍ لاَ تَنْقَطِعُ وَأَسْأَلُكَ الرِّضَاءَ بِالْقَضَاءِ وَبَرْدَ الْعَيْشِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَلَذَّةَ النَّظَرِ إِلَى وَجْهِكَ وَالشَّوْقَ إِلَى لِقَائِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ ضَرَّاءَ مُضِرَّةٍ وَفِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ اللَّهُمَّ زَيِّنَّا بِزِينَةِ الإِيمَانِ وَاجْعَلْنَا هُدَاةً مُهْتَدِينَ ‏"‏ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U qavmga bir namoz oʻqib berdi va uni yengil qildi. Ular buni yoqtirmagandek boʻlishdi. Shunda u: «Men rukuʼ va sajdani mukammal qilmadimmi?» dedi. Ular: «Ha, qildingiz», deyishdi. U: «Ammo men bu namozda Nabiy ﷺ oʻqiydigan bir duoni oʻqidim», dedi: «Allohumma bi ilmikal-gʻayba va qudratika alal-xalqi ahyini ma alimtal-hayota xayran li, va tavaffani izo alimtal-vafota xayran li. Va asʼaluka xashyataka fil-gʻaybi vash-shahodati, va kalimatal-ixlosi fir-rizo val-gʻazabi, va asʼaluka naiman lo yanfadu, va qurrata aynin lo tanqatiu, va asʼalukar-rizoa bil-qazoi, va bardal-ayshi baʼdal-mavti, va lazzatan-nazari ilo vajhika vash-shavqa ilo liqoika, va aʼuzu bika min zorroa muzirratin va fitnatin muzillatin. Allohumma zayyinna bi ziynatil-iymoni vajʼalna hudotan muhtadiyn».Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У қавмга бир намоз ўқиб берди ва уни енгил қилди. Улар буни ёқтирмагандек бўлишди. Шунда у: «Мен рукуъ ва саждани мукаммал қилмадимми?» деди. Улар: «Ҳа, қилдингиз», дейишди. У: «Аммо мен бу намозда Набий ﷺ ўқийдиган бир дуони ўқидим», деди: «Аллоҳумма би илмикал-ғайба ва қудратика алал-халқи аҳйини ма алимтал-ҳаёта хайран ли, ва таваффани изо алимтал-вафота хайран ли. Ва асъалука хашятака фил-ғайби ваш-шаҳодати, ва калиматал-ихлоси фир-ризо вал-ғазаби, ва асъалука наиман ло янфаду, ва қуррата айнин ло танқатиу, ва асъалукар-ризоа бил-қазои, ва бардал-айши баъдал-мавти, ва лаззатан-назари ило важҳика ваш-шавқа ило лиқоика, ва аъузу бика мин зорроа музирратин ва фитнатин музиллатин. Аллоҳумма заййинна би зийнатил-иймони важъална ҳудотан муҳтадийн».

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَالأَشْتَرُ، إِلَى عَلِيٍّ رضى الله عنه فَقُلْنَا هَلْ عَهِدَ إِلَيْكَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا لَمْ يَعْهَدْهُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً قَالَ لاَ إِلاَّ مَا كَانَ فِي كِتَابِي هَذَا ‏.‏ فَأَخْرَجَ كِتَابًا مِنْ قِرَابِ سَيْفِهِ فَإِذَا فِيهِ ‏"‏ الْمُؤْمِنُونَ تَكَافَأُ دِمَاؤُهُمْ وَهُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ وَيَسْعَى بِذِمَّتِهِمْ أَدْنَاهُمْ أَلاَ لاَ يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَلاَ ذُو عَهْدٍ بِعَهْدِهِ مَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا فَعَلَى نَفْسِهِ أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ‏"‏ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Alloh Paygʻambari ﷺ senga umumiy odamlarga tayinlamagan biror narsani tayinlaganmi?» deb soʻralganida, u: «Yoʻq, faqat mana shu kitobimdagidan boshqa emas», dedi va qilichining gʻilofidan bir kitob chiqardi. Unda: ‹Moʻminlarning qonlari teng, ular oʻzlaridan boshqalarga qarshi yagona qoʻldirlar. Ularning zimmasi (bergan omonlik va ahdi)ni eng past darajalisi ham amalga oshiraveradi. Ogʻoh boʻling! Kofir uchun moʻmin oʻldirilmaydi va ahd egasi ham oʻz ahdi ichida (oʻldirilmaydi). Kim bir jinoyat qilsa, u oʻz ziyaniga boʻladi, kim jinoyatchini panoh bersa, unga Alloh, farishtalar va barcha odamlarning laʼnati boʻladi› deb yozilgan edi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ Пайғамбари ﷺ сенга умумий одамларга тайинламаган бирор нарсани тайинлаганми?» деб сўралганида, у: «Йўқ, фақат мана шу китобимдагидан бошқа эмас», деди ва қиличининг ғилофидан бир китоб чиқарди. Унда: ‹Мўминларнинг қонлари тенг, улар ўзларидан бошқаларга қарши ягона қўлдирлар. Уларнинг зиммаси (берган омонлик ва аҳди)ни энг паст даражалиси ҳам амалга ошираверади. Оғоҳ бўлинг! Кофир учун мўмин ўлдирилмайди ва аҳд эгаси ҳам ўз аҳди ичида (ўлдирилмайди). Ким бир жиноят қилса, у ўз зиянига бўлади, ким жиноятчини паноҳ берса, унга Аллоҳ, фаришталар ва барча одамларнинг лаънати бўлади› деб ёзилган эди.