Salama ibn Kuhayl

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ، بْنُ نَافِعٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ، بْنَ غَفَلَةَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ، وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ، غَازِينَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ فَقَالاَ لِي دَعْهُ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ وَلَكِنِّي أُعَرِّفُهُ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهُ وَإِلاَّ اسْتَمْتَعْتُ بِهِ ‏.‏ قَالَ فَأَبَيْتُ عَلَيْهِمَا فَلَمَّا رَجَعْنَا مِنْ غَزَاتِنَا قُضِيَ لِي أَنِّي حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِشَأْنِ السَّوْطِ وَبِقَوْلِهِمَا فَقَالَ إِنِّي وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ احْفَظْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَاسْتَمْتِعْ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَمْتَعْتُ بِهَا ‏.‏ فَلَقِيتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ بِمَكَّةَ فَقَالَ لاَ أَدْرِي بِثَلاَثَةِ أَحْوَالٍ أَوْ حَوْلٍ وَاحِدٍ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ zamonida ichida yuz dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim va uni Rasululloh ﷺ ning oldilariga olib keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Soʻng u zotning oldilariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Soʻng u zotning oldilariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Shunda u zot: ‹Uning soni, idishi va bogʻichini eslab qol; agar egasi kelsa (ber), boʻlmasa undan foydalan›, dedilar. Shunday qilib men undan foydalandim.»Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ замонида ичида юз динор бўлган бир ҳамён топиб олдим ва уни Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига олиб келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Сўнг у зотнинг олдиларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Сўнг у зотнинг олдиларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Шунда у зот: ‹Унинг сони, идиши ва боғичини эслаб қол; агар эгаси келса (бер), бўлмаса ундан фойдалан›, дедилар. Шундай қилиб мен ундан фойдаландим.»

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي، شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ، بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - عَنْ زَيْدِ، بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، كُلُّ هَؤُلاَءِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا ثَلاَثَةَ أَحْوَالٍ إِلاَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ فَإِنَّ فِي حَدِيثِهِ عَامَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَزَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ وَحَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ‏"‏ فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِعَدَدِهَا وَوِعَائِهَا وَوِكَائِهَا فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ سُفْيَانُ فِي رِوَايَةِ وَكِيعٍ ‏"‏ وَإِلاَّ فَهِيَ كَسَبِيلِ مَالِكَ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ ‏"‏ وَإِلاَّ فَاسْتَمْتِعْ بِهَا ‏"‏ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bu hadis boshqa yoʻllar bilan ham keltirilgan boʻlib, baʼzilarining hadisida «uch yil», baʼzisida esa «ikki yil yoki uch yil» deyilgan. Baʼzi rivoyatlarda: «Agar kimdir kelib, senga uning soni, idishi va bogʻichi haqida xabar bersa, uni unga ber», deyilgan. Yana bir rivoyatda: «Boʻlmasa, u oʻz mol-mulking kabidir», deyilgan. Boshqasida esa: «Boʻlmasa, undan foydalan», deyilgan.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бу ҳадис бошқа йўллар билан ҳам келтирилган бўлиб, баъзиларининг ҳадисида «уч йил», баъзисида эса «икки йил ёки уч йил» дейилган. Баъзи ривоятларда: «Агар кимдир келиб, сенга унинг сони, идиши ва боғичи ҳақида хабар берса, уни унга бер», дейилган. Яна бир ривоятда: «Бўлмаса, у ўз мол-мулкинг кабидир», дейилган. Бошқасида эса: «Бўлмаса, ундан фойдалан», дейилган.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ حَرْبٍ، - قَالَ سَعِيدٌ أَظُنُّهُ قَالَ ابْنُ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي مُوسَى - قَالَ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ جُنْدُبًا، - وَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرَهُ - يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ ‏.‏

Jundub al-Alaqiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — men undan boshqa hech kimning: ‹Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim› — deganini eshitmaganman — (Jundub): «Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim», — dedi, deb Savriyning hadisi misolida (rivoyat qilindi).Жундуб ал-Алақий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — мен ундан бошқа ҳеч кимнинг: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим› — деганини эшитмаганман — (Жундуб): «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим», — деди, деб Саврийнинг ҳадиси мисолида (ривоят қилинди).