Salmon Forsiy

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ الإِيَادِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْجَنَّةَ تَشْتَاقُ إِلَى ثَلاَثَةٍ عَلِيٍّ وَعَمَّارٍ وَسَلْمَانَ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, jannat uch kishini sogʻinadi: Ali, Ammor va Salmonni», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Hasan ibn Solihning hadisi sifatida bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, жаннат уч кишини соғинади: Али, Аммор ва Салмонни», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ҳасан ибн Солиҳнинг ҳадиси сифатида биламиз.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمِيرَةَ، قَالَ لَمَّا حَضَرَ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ الْمَوْتُ قِيلَ لَهُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَوْصِنَا ‏.‏ قَالَ أَجْلِسُونِي ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ الْعِلْمَ وَالإِيمَانَ مَكَانَهُمَا مَنِ ابْتَغَاهُمَا وَجَدَهُمَا يَقُولُ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَالْتَمِسُوا الْعِلْمَ عِنْدَ أَرْبَعَةِ رَهْطٍ عِنْدَ عُوَيْمِرٍ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَعِنْدَ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ وَعِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ الَّذِي كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّهُ عَاشِرُ عَشَرَةٍ فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏. وَفِي الْبَابِ عَنْ سَعْدٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Yazid ibn Umayra (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Muoz ibn Jabalga oʻlim yetib kelganda, unga: «Ey Abu Abdurrahmon, bizga vasiyat qiling», deyildi. U: «Meni oʻtqazinglar», dedi. Soʻng dedi: «Albatta ilm va iymon oʻz oʻrnidadir, kim ularni izlasa, topadi». Buni uch marta aytdi. «Ilmni toʻrt kishidan oling: Uvaymir Abud-Dardodan, Salmon al-Forisiydan, Abdulloh ibn Masʼuddan va yahudiy boʻlib soʻng musulmon boʻlgan Abdulloh ibn Salomdan. Zero men Rasululloh ﷺ uning haqqida: ‹U jannatdagi oʻn kishining oʻninchisidir›, deganlarini eshitganman». Bu bobda Saʼddan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Язид ибн Умайра (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Муоз ибн Жабалга ўлим етиб келганда, унга: «Эй Абу Абдурраҳмон, бизга васият қилинг», дейилди. У: «Мени ўтқазинглар», деди. Сўнг деди: «Албатта илм ва иймон ўз ўрнидадир, ким уларни изласа, топади». Буни уч марта айтди. «Илмни тўрт кишидан олинг: Уваймир Абуд-Дардодан, Салмон ал-Форисийдан, Абдуллоҳ ибн Масъуддан ва яҳудий бўлиб сўнг мусулмон бўлган Абдуллоҳ ибн Саломдан. Зеро мен Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳаққида: ‹У жаннатдаги ўн кишининг ўнинчисидир›, деганларини эшитганман». Бу бобда Саъддан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا الْجَرَّاحُ بْنُ مَخْلَدٍ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خَيْثَمَةَ بْنِ أَبِي سَبْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَسَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَيَسَّرَ لِي أَبَا هُرَيْرَةَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَوُفِّقْتَ لِي ‏.‏ فَقَالَ لِي مِنْ أَيْنَ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ جِئْتُ أَلْتَمِسُ الْخَيْرَ وَأَطْلُبُهُ ‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ سَعْدُ بْنُ مَالِكٍ مُجَابُ الدَّعْوَةِ وَابْنُ مَسْعُودٍ صَاحِبُ طَهُورِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَعْلَيْهِ وَحُذَيْفَةُ صَاحِبُ سِرِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَمَّارُ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ مِنَ الشَّيْطَانِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ وَسَلْمَانُ صَاحِبُ الْكِتَابَيْنِ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَالْكِتَابَانِ الإِنْجِيلُ وَالْقُرْآنُ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَخَيْثَمَةُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَبْرَةَ نُسِبَ إِلَى جَدِّهِ ‏.‏

Xaysama ibn Abu Sabra (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Madinaga keldim va Allohdan menga solih bir hamsuhbat muyassar qilishini soʻradim. Shunda menga Abu Hurayra (roziyallohu anhu) muyassar boʻldi. Men uning yoniga oʻtirib: ‹Men Allohdan menga solih bir hamsuhbat muyassar qilishini soʻragan edim, sen menga muvofiq qilinding›, dedim. U menga: ‹Qayerdansan?›, dedi. Men: ‹Kufa ahlidanman, yaxshilikni izlab, uni talab qilib keldim›, dedim. U: ‹Sizlarning oranglarda duosi mustajob boʻlgan Saʼd ibn Molik, Rasululloh ﷺning tahorat (suvi) va kavshini koʻtaruvchi Ibn Masʼud, Rasululloh ﷺning siri sohibi Huzayfa, Alloh oʻz Nabiysining tili orqali shaytondan panoh bergan Ammor va ikki kitob sohibi Salmon yoʻqmi?›, dedi». Qatoda aytdi: «Ikki kitob — Injil va Qurʼondir». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Xaysama esa — Ibn Abdurrahmon ibn Abu Sabra boʻlib, bobosiga nisbat berilgan.Хайсама ибн Абу Сабра (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Мадинага келдим ва Аллоҳдан менга солиҳ бир ҳамсуҳбат муяссар қилишини сўрадим. Шунда менга Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) муяссар бўлди. Мен унинг ёнига ўтириб: ‹Мен Аллоҳдан менга солиҳ бир ҳамсуҳбат муяссар қилишини сўраган эдим, сен менга мувофиқ қилиндинг›, дедим. У менга: ‹Қаердансан?›, деди. Мен: ‹Куфа аҳлиданман, яхшиликни излаб, уни талаб қилиб келдим›, дедим. У: ‹Сизларнинг орангларда дуоси мустажоб бўлган Саъд ибн Молик, Расулуллоҳ ﷺнинг таҳорат (суви) ва кавшини кўтарувчи Ибн Масъуд, Расулуллоҳ ﷺнинг сири соҳиби Ҳузайфа, Аллоҳ ўз Набийсининг тили орқали шайтондан паноҳ берган Аммор ва икки китоб соҳиби Салмон йўқми?›, деди». Қатода айтди: «Икки китоб — Инжил ва Қуръондир». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Хайсама эса — Ибн Абдурраҳмон ибн Абу Сабра бўлиб, бобосига нисбат берилган.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ الدِّيلِيُّ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أُنْزِلَتْ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَتَلاَهَا فَلَمَّا بَلَغَ ‏:‏ ‏(‏ وآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ ‏)‏ قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِنَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُ ‏.‏ قَالَ وَسَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ فِينَا ‏.‏ قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى سَلْمَانَ فَقَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الإِيمَانُ بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلاَءِ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَأَبُو الْغَيْثِ اسْمُهُ سَالِمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ مَدَنِيٌّ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Jumʼa surasi nozil boʻlgan paytda Rasulullohning ﷺ huzurida edik. U zot uni tilovat qildilar. {Va ulardan boshqalarga ham (yuborgan) zotdirki, ular hali (avvalgilarga) qoʻshilmaganlar} (Jumʼa surasi 3-oyat)ga yetganlarida, bir kishi u zotga: «Ey Allohning Rasuli, bizga hali qoʻshilmagan bu kimsalar kimlar?» dedi. U zot unga (darhol) javob bermadilar. (Rovi) aytdi: Salmon Forsiy ham oramizda edi. (Rovi) aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ qoʻllarini Salmonning ustiga qoʻyib: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar iymon Surayyo (yulduzi)da boʻlsa ham, bu (forslar) ichidan kishilar unga yetib borardi», dedilar. Bu hadis hasandir, u bir necha yoʻldan Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilingan. Abu Gʻaysning ismi Solim boʻlib, Abdulloh ibn Mutiʼning mavlosi, madinalikdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Жумъа сураси нозил бўлган пайтда Расулуллоҳнинг ﷺ ҳузурида эдик. У зот уни тиловат қилдилар. {Ва улардан бошқаларга ҳам (юборган) зотдирки, улар ҳали (аввалгиларга) қўшилмаганлар} (Жумъа сураси 3-оят)га етганларида, бир киши у зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизга ҳали қўшилмаган бу кимсалар кимлар?» деди. У зот унга (дарҳол) жавоб бермадилар. (Рови) айтди: Салмон Форсий ҳам орамизда эди. (Рови) айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ қўлларини Салмоннинг устига қўйиб: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар иймон Сурайё (юлдузи)да бўлса ҳам, бу (форслар) ичидан кишилар унга етиб борарди», дедилар. Бу ҳадис ҳасандир, у бир неча йўлдан Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилинган. Абу Ғайснинг исми Солим бўлиб, Абдуллоҳ ибн Мутиънинг мавлоси, мадиналикдир.