Solim Ibn Umar

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ سَالِمٌ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُصَلِّي عَلَى دَابَّتِهِ مِنَ اللَّيْلِ وَهْوَ مُسَافِرٌ، مَا يُبَالِي حَيْثُ مَا كَانَ وَجْهُهُ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَبِّحُ عَلَى الرَّاحِلَةِ قِبَلَ أَىِّ وَجْهٍ تَوَجَّهَ، وَيُوتِرُ عَلَيْهَا، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يُصَلِّي عَلَيْهَا الْمَكْتُوبَةَ‏.‏

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Kechasi Abdulloh ibn Umar safarda ulovining ustida namoz oʻqir va qaysi tomonga yuzlanganiga eʼtibor bermas edi. Ibn Umar: «Rasululloh ﷺ ulovining ustida — har qanday tomonga yuzlanib — nafl namoz oʻqir va unda vitrni ham oʻqir edilar; lekin unda farz namozni hech qachon oʻqimas edilar», — dedi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: Кечаси Абдуллоҳ ибн Умар сафарда уловининг устида намоз ўқир ва қайси томонга юзланганига эътибор бермас эди. Ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ уловининг устида — ҳар қандай томонга юзланиб — нафл намоз ўқир ва унда витрни ҳам ўқир эдилар; лекин унда фарз намозни ҳеч қачон ўқимас эдилар», — деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ سَالِمٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يُقَدِّمُ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ، فَيَقِفُونَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِلَيْلٍ، فَيَذْكُرُونَ اللَّهَ مَا بَدَا لَهُمْ، ثُمَّ يَرْجِعُونَ قَبْلَ أَنْ يَقِفَ الإِمَامُ، وَقَبْلَ أَنْ يَدْفَعَ، فَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ مِنًى لِصَلاَةِ الْفَجْرِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ بَعْدَ ذَلِكَ، فَإِذَا قَدِمُوا رَمَوُا الْجَمْرَةَ، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ أَرْخَصَ فِي أُولَئِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Abdulloh ibn Umar oilasidagi kuchsizlarni erta Minoga joʻnatar edi. Bas, ular kechasi (oy botganda) Mashʼarul-Haromdan (yaʼni Muzdalifadan) qaytar va imkon qadar Allohga duo qilar, soʻng imom Muzdalifadan Minoga joʻnashdan oldin (Minoga) qaytar edi. Bas, ulardan baʼzilari Minoga bomdod namozi vaqtida yetib kelar, baʼzilari esa keyinroq kelar edi. Ular Minoga yetib kelganda, Jamraga (Jamratul-Aqaba) tosh otar edi. Ibn Umar: «Rasululloh ﷺ ularga (kuchsizlarga) shunday qilishga ruxsat berdilar», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: Абдуллоҳ ибн Умар оиласидаги кучсизларни эрта Минога жўнатар эди. Бас, улар кечаси (ой ботганда) Машъарул-Ҳаромдан (яъни Муздалифадан) қайтар ва имкон қадар Аллоҳга дуо қилар, сўнг имом Муздалифадан Минога жўнашдан олдин (Минога) қайтар эди. Бас, улардан баъзилари Минога бомдод намози вақтида етиб келар, баъзилари эса кейинроқ келар эди. Улар Минога етиб келганда, Жамрага (Жамратул-Ақаба) тош отар эди. Ибн Умар: «Расулуллоҳ ﷺ уларга (кучсизларга) шундай қилишга рухсат бердилар», — дер эди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ يَتَقَدَّمُ حَتَّى يُسْهِلَ فَيَقُومَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلاً، وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَرْمِي الْوُسْطَى، ثُمَّ يَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيَسْتَهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلاً وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، وَيَقُومُ طَوِيلاً، ثُمَّ يَرْمِي جَمْرَةَ ذَاتِ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي، وَلاَ يَقِفُ عِنْدَهَا ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ‏.‏

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Ibn Umar Jamratud-Dunyo (Xayf masjidiga yaqin jamra)ga yetti mayda tosh bilan ramy qilar va har bir tosh otganda takbir aytar edi. Soʻng u — tekis joyga yetguncha — oldinga yurar va u yerda Qiblaga yuzlanib, qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar edi. Soʻng u Jamratul-Vusto (oʻrtancha jamra)ga ramy qilar, soʻng chap tomonga — tekis joyga — borib, Qiblaga yuzlanar va qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar hamda u yerda uzoq turar edi. Soʻng u Jamratul-Aqabaga vodiyning oʻrtasidan ramy qilar, lekin uning yonida (duoga) turmas edi; soʻng u (u yerdan) ketar va: «Men Paygʻambar ﷺ ning shunday qilganlarini koʻrdim», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: Ибн Умар Жамратуд-Дунё (Хайф масжидига яқин жамра)га етти майда тош билан рамй қилар ва ҳар бир тош отганда такбир айтар эди. Сўнг у — текис жойга етгунча — олдинга юрар ва у ерда Қиблага юзланиб, қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар эди. Сўнг у Жамратул-Вусто (ўртанча жамра)га рамй қилар, сўнг чап томонга — текис жойга — бориб, Қиблага юзланар ва қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар ҳамда у ерда узоқ турар эди. Сўнг у Жамратул-Ақабага водийнинг ўртасидан рамй қилар, лекин унинг ёнида (дуога) турмас эди; сўнг у (у ердан) кетар ва: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай қилганларини кўрдим», — дер эди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنْ حُبِسَ أَحَدُكُمْ عَنِ الْحَجِّ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ، حَتَّى يَحُجَّ عَامًا قَابِلاً، فَيُهْدِي أَوْ يَصُومُ، إِنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا‏.‏ وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، نَحْوَهُ‏.‏

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: (Abdulloh) ibn Umar: «Allohning Rasuli ﷺ ning sunnati sizlarga kifoya qilmaydimi? Agar sizlardan biri haj qilishdan toʻsilsa, u Kaʼbani hamda Safo bilan Marvani tavof qilsin, soʻng ehromdan chiqsin — shunda (ehromda) unga harom boʻlgan har bir narsa halol boʻladi; u keyingi yili haj qiladi va Hadiy soʻyadi yoki Hadiyga qurbi yetmasa, roʻza tutadi», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: (Абдуллоҳ) ибн Умар: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг суннати сизларга кифоя қилмайдими? Агар сизлардан бири ҳаж қилишдан тўсилса, у Каъбани ҳамда Сафо билан Марвани тавоф қилсин, сўнг эҳромдан чиқсин — шунда (эҳромда) унга ҳаром бўлган ҳар бир нарса ҳалол бўлади; у кейинги йили ҳаж қилади ва Ҳадий сўяди ёки Ҳадийга қурби етмаса, рўза тутади», — дер эди.

وَعَن سالمٍ عَن ابنِ عمر: أَنَّهُ كَانَ يَرْمِي جَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكبِّرُ على إِثْرَ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ يَتَقَدَّمُ حَتَّى يُسْهِلَ فَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ طَوِيلًا وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْوُسْطَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ ثُمَّ يَأْخُذُ بِذَاتِ الشِّمَالِ فَيُسْهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ ثُمَّ يَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ وَيَقُومُ طَوِيلًا ثُمَّ يَرْمِي جَمْرَةَ ذَاتِ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ عِنْدَ كُلِّ حَصَاةٍ وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَقُولُ: هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَله. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Ibn Umar Jamratud-Dunyo (Xayf masjidiga yaqin jamra)ga yetti mayda tosh bilan ramy qilar va har bir tosh otganda takbir aytar edi. Soʻng u — tekis joyga yetguncha — oldinga yurar va u yerda Qiblaga yuzlanib, qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar edi. Soʻng u Jamratul-Vusto (oʻrtancha jamra)ga ramy qilar, soʻng chap tomonga — tekis joyga — borib, Qiblaga yuzlanar va qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar hamda u yerda uzoq turar edi. Soʻng u Jamratul-Aqabaga vodiyning oʻrtasidan ramy qilar, lekin uning yonida (duoga) turmas edi; soʻng u (u yerdan) ketar va: «Men Paygʻambar ﷺ ning shunday qilganlarini koʻrdim», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: Ибн Умар Жамратуд-Дунё (Хайф масжидига яқин жамра)га етти майда тош билан рамй қилар ва ҳар бир тош отганда такбир айтар эди. Сўнг у — текис жойга етгунча — олдинга юрар ва у ерда Қиблага юзланиб, қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар эди. Сўнг у Жамратул-Вусто (ўртанча жамра)га рамй қилар, сўнг чап томонга — текис жойга — бориб, Қиблага юзланар ва қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар ҳамда у ерда узоқ турар эди. Сўнг у Жамратул-Ақабага водийнинг ўртасидан рамй қилар, лекин унинг ёнида (дуога) турмас эди; сўнг у (у ердан) кетар ва: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай қилганларини кўрдим», — дер эди.

وَعَن ابنِ عمَرَ أَنَّهُ قَالَ: أَلَيْسَ حَسْبُكُمْ سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ إِنْ حُبِسَ أَحَدُكُمْ عَنِ الْحَجِّ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى يَحُجَّ عَامًا قَابِلًا فَيَهْدِيَ أَوْ يَصُومَ إِنْ لَمْ يَجِدْ هَديا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: (Abdulloh) ibn Umar: «Allohning Rasuli ﷺ ning sunnati sizlarga kifoya qilmaydimi? Agar sizlardan biri haj qilishdan toʻsilsa, u Kaʼbani hamda Safo bilan Marvani tavof qilsin, soʻng ehromdan chiqsin — shunda (ehromda) unga harom boʻlgan har bir narsa halol boʻladi; u keyingi yili haj qiladi va Hadiy soʻyadi yoki Hadiyga qurbi yetmasa, roʻza tutadi», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: (Абдуллоҳ) ибн Умар: «Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг суннати сизларга кифоя қилмайдими? Агар сизлардан бири ҳаж қилишдан тўсилса, у Каъбани ҳамда Сафо билан Марвани тавоф қилсин, сўнг эҳромдан чиқсин — шунда (эҳромда) унга ҳаром бўлган ҳар бир нарса ҳалол бўлади; у кейинги йили ҳаж қилади ва Ҳадий сўяди ёки Ҳадийга қурби етмаса, рўза тутади», — дер эди.

وَعَنْ اِبْنِ عُمَرَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا { أَنَّهُ كَانَ يَرْمِي اَلْجَمْرَةَ اَلدُّنْيَا, بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ, يُكَبِّرُ عَلَى أَثَرِ كُلِّ حَصَاةٍ, ثُمَّ يَتَقَدَّمُ, ثُمَّ يُسْهِلُ, فَيَقُومُ فَيَسْتَقْبِلُ اَلْقِبْلَةَ, فَيَقُومُ طَوِيلاً, وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ, ثُمَّ يَرْمِي اَلْوُسْطَى, ثُمَّ يَأْخُذُ ذَاتَ اَلشِّمَالِ فَيُسْهِلُ, وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ اَلْقِبْلَةِ, ثُمَّ يَدْعُو فَيَرْفَعُ يَدَيْهِ وَيَقُومُ طَوِيلاً, ثُمَّ يَرْمِي جَمْرَةَ ذَاتِ اَلْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ اَلْوَادِي وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا, ثُمَّ يَنْصَرِفُ, فَيَقُولُ: هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-يَفْعَلُهُ } رَوَاهُ اَلْبُخَارِيُّ 1‏ .‏

Solim (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Ibn Umar Jamratud-Dunyo (Xayf masjidiga yaqin jamra)ga yetti mayda tosh bilan ramy qilar va har bir tosh otganda takbir aytar edi. Soʻng u — tekis joyga yetguncha — oldinga yurar va u yerda Qiblaga yuzlanib, qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar edi. Soʻng u Jamratul-Vusto (oʻrtancha jamra)ga ramy qilar, soʻng chap tomonga — tekis joyga — borib, Qiblaga yuzlanar va qoʻllarini koʻtargan holda uzoq vaqt duo qilar hamda u yerda uzoq turar edi. Soʻng u Jamratul-Aqabaga vodiyning oʻrtasidan ramy qilar, lekin uning yonida (duoga) turmas edi; soʻng u (u yerdan) ketar va: «Men Paygʻambar ﷺ ning shunday qilganlarini koʻrdim», — der edi.Солим (Ибн Умардан) ривоят қилади: Ибн Умар Жамратуд-Дунё (Хайф масжидига яқин жамра)га етти майда тош билан рамй қилар ва ҳар бир тош отганда такбир айтар эди. Сўнг у — текис жойга етгунча — олдинга юрар ва у ерда Қиблага юзланиб, қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар эди. Сўнг у Жамратул-Вусто (ўртанча жамра)га рамй қилар, сўнг чап томонга — текис жойга — бориб, Қиблага юзланар ва қўлларини кўтарган ҳолда узоқ вақт дуо қилар ҳамда у ерда узоқ турар эди. Сўнг у Жамратул-Ақабага водийнинг ўртасидан рамй қилар, лекин унинг ёнида (дуога) турмас эди; сўнг у (у ердан) кетар ва: «Мен Пайғамбар ﷺ нинг шундай қилганларини кўрдим», — дер эди.