حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، ح وَحَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ شَوَّالٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بِهَا مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ .
Ummu Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uni Jamʼdan (Muzdalifadan) kechasi joʻnatganlar.Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уни Жамъдан (Муздалифадан) кечаси жўнатганлар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ شَوَّالٍ، عَنْ أُمِّ، حَبِيبَةَ قَالَتْ كُنَّا نَفْعَلُهُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نُغَلِّسُ مِنْ جَمْعٍ إِلَى مِنًى . وَفِي رِوَايَةِ النَّاقِدِ نُغَلِّسُ مِنْ مُزْدَلِفَةَ .
Ummu Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz buni Nabiy ﷺ zamonida qilar edik: Jamʼdan Minoga qorongʻulikda (erta tongda) joʻnar edik». An-Noqidning rivoyatida: «Muzdalifadan qorongʻulikda joʻnar edik» (deb keladi).Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз буни Набий ﷺ замонида қилар эдик: Жамъдан Минога қоронғуликда (эрта тонгда) жўнар эдик». Ан-Ноқиднинг ривоятида: «Муздалифадан қоронғуликда жўнар эдик» (деб келади).
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ هَذِهِ الأَحَادِيثَ الثَّلاَثَةَ، قَالَ قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ فَدَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ مِنْهُ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا " .
قَالَتْ زَيْنَبُ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا " .
قَالَتْ زَيْنَبُ سَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا أَفَنَكْحُلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ " .
قَالَ حُمَيْدٌ قُلْتُ لِزَيْنَبَ وَمَا تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ فَقَالَتْ زَيْنَبُ كَانَتِ الْمَرْأَةُ إِذَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا دَخَلَتْ حِفْشًا وَلَبِسَتْ شَرَّ ثِيَابِهَا وَلَمْ تَمَسَّ طِيبًا وَلاَ شَيْئًا حَتَّى تَمُرَّ بِهَا سَنَةٌ ثُمَّ تُؤْتَى بِدَابَّةٍ حِمَارٍ أَوْ شَاةٍ أَوْ طَيْرٍ فَتَفْتَضُّ بِهِ فَقَلَّمَا تَفْتَضُّ بِشَىْءٍ إِلاَّ مَاتَ ثُمَّ تَخْرُجُ فَتُعْطَى بَعَرَةً فَتَرْمِي بِهَا ثُمَّ تُرَاجِعُ بَعْدُ مَا شَاءَتْ مِنْ طِيبٍ أَوْ غَيْرِهِ .
Zaynab bint Umm Salama (rahimahalloh)dan rivoyat qilinadi: Otasi Abu Sufyon vafot etganida men Nabiy ﷺ ning zavjasi Umm Habibaning oldiga kirdim. Umm Habiba sargʻish rangli xaluq atridan yoki boshqasini soʻradi va undan bir choriga surtdi, soʻng oʻzining ikki yonogʻiga tegizdi, keyin: «Vallohi, menga atirning hojati yoʻq edi, faqat men Rasululloh ﷺ minbar ustida shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻliging uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi) — toʻrt oy oʻn kun›», dedi. Zaynab aytdi: Soʻng men Zaynab binti Jahshning oldiga akasi vafot etganida kirdim. U ham atir soʻrab undan surtdi, keyin: «Vallohi, menga atirning hojati yoʻq edi, faqat men Rasululloh ﷺ minbar ustida shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq oʻliging uchun aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi) — toʻrt oy oʻn kun›», dedi. Zaynab aytdi: Onam Umm Salamani shunday deganini eshitdim: Bir ayol Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh! Qizimning eri vafot etdi, koʻzi ogʻrib qoldi, unga surma surtaylikmi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Yoʻq», dedilar. (Buni) ikki yoki uch marta (takrorladilar), har safar «yoʻq» der edilar. Soʻng: «(Idda) atigi toʻrt oy oʻn kun-ku! Holbuki sizlardan biringiz johiliyatda bir yil oʻtgach (tezakni) uloqtirar edingiz», dedilar. Humayd aytdi: Men Zaynabga: «Bir yil oʻtgach tezakni uloqtirish nimasi?» dedim. Shunda Zaynab dedi: «Ayolning eri vafot etsa, u (kichik) kulbaga kirib, eng yomon kiyimlarini kiyar, atir ham, boshqa narsa ham tegizmas, toki bir yil oʻtmaguncha shunday turardi. Soʻng unga eshak, qoʻy yoki qush kabi bir hayvon keltirilar, u esa unga ishqalanib (tozalanardi), u nimaga ishqalansa, oʻsha narsa kamdan-kam holatlarda oʻlmasdan qolardi. Soʻng u (kulbadan) chiqar, unga tezak berilar, uni uloqtirar, keyin atir yoki boshqasidan xohlaganini ishlatishga qaytardi».Зайнаб бинт Умм Салама (раҳимаҳаллоҳ)дан ривоят қилинади: Отаси Абу Суфён вафот этганида мен Набий ﷺ нинг завжаси Умм Ҳабибанинг олдига кирдим. Умм Ҳабиба сарғиш рангли халуқ атридан ёки бошқасини сўради ва ундан бир чорига суртди, сўнг ўзининг икки ёноғига тегизди, кейин: «Валлоҳи, менга атирнинг ҳожати йўқ эди, фақат мен Расулуллоҳ ﷺ минбар устида шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлигинг учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади) — тўрт ой ўн кун›», деди. Зайнаб айтди: Сўнг мен Зайнаб бинти Жаҳшнинг олдига акаси вафот этганида кирдим. У ҳам атир сўраб ундан суртди, кейин: «Валлоҳи, менга атирнинг ҳожати йўқ эди, фақат мен Расулуллоҳ ﷺ минбар устида шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ ўлигинг учун аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади) — тўрт ой ўн кун›», деди. Зайнаб айтди: Онам Умм Саламани шундай деганини эшитдим: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Қизимнинг эри вафот этди, кўзи оғриб қолди, унга сурма суртайликми?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ», дедилар. (Буни) икки ёки уч марта (такрорладилар), ҳар сафар «йўқ» дер эдилар. Сўнг: «(Идда) атиги тўрт ой ўн кун-ку! Ҳолбуки сизлардан бирингиз жоҳилиятда бир йил ўтгач (тезакни) улоқтирар эдингиз», дедилар. Ҳумайд айтди: Мен Зайнабга: «Бир йил ўтгач тезакни улоқтириш нимаси?» дедим. Шунда Зайнаб деди: «Аёлнинг эри вафот этса, у (кичик) кулбага кириб, энг ёмон кийимларини кияр, атир ҳам, бошқа нарса ҳам тегизмас, токи бир йил ўтмагунча шундай турарди. Сўнг унга эшак, қўй ёки қуш каби бир ҳайвон келтирилар, у эса унга ишқаланиб (тозаланарди), у нимага ишқаланса, ўша нарса камдан-кам ҳолатларда ўлмасдан қоларди. Сўнг у (кулбадан) чиқар, унга тезак берилар, уни улоқтирар, кейин атир ёки бошқасидан хоҳлаганини ишлатишга қайтарди».
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْنَبَ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ تُوُفِّيَ حَمِيمٌ لأُمِّ حَبِيبَةَ فَدَعَتْ بِصُفْرَةٍ فَمَسَحَتْهُ بِذِرَاعَيْهَا وَقَالَتْ إِنَّمَا أَصْنَعُ هَذَا لأَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا " .
Zaynab bint Umm Salama (rahimahalloh)dan rivoyat qilinadi: Umm Habibaning bir qarindoshi vafot etdi. U sargʻish (atir) soʻrab uni ikki bilagiga surtdi va: «Men buni faqat shuning uchun qilyapman: men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi) — toʻrt oy oʻn kun›», dedi.Зайнаб бинт Умм Салама (раҳимаҳаллоҳ)дан ривоят қилинади: Умм Ҳабибанинг бир қариндоши вафот этди. У сарғиш (атир) сўраб уни икки билагига суртди ва: «Мен буни фақат шунинг учун қиляпман: мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади) — тўрт ой ўн кун›», деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، أَنَّهُ سَمِعَ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، تُحَدِّثُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، وَأُمِّ حَبِيبَةَ تَذْكُرَانِ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ لَهُ أَنَّ بِنْتًا لَهَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا فَاشْتَكَتْ عَيْنُهَا فَهْىَ تُرِيدُ أَنْ تَكْحُلَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عِنْدَ رَأْسِ الْحَوْلِ وَإِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ " .
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ ning oldiga keldi va u zotga qizining eri vafot etganini, koʻzi ogʻrib qolganini, unga surma surtmoqchi ekanini aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bir yil oxirida tezakni uloqtirar edingiz. (Endi) bu atigi toʻrt oy oʻn kun-ku!» dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келди ва у зотга қизининг эри вафот этганини, кўзи оғриб қолганини, унга сурма суртмоқчи эканини айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бир йил охирида тезакни улоқтирар эдингиз. (Энди) бу атиги тўрт ой ўн кун-ку!» дедилар.
وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَتَى أُمَّ حَبِيبَةَ نَعِيُّ أَبِي سُفْيَانَ دَعَتْ فِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ بِصُفْرَةٍ فَمَسَحَتْ بِهِ ذِرَاعَيْهَا وَعَارِضَيْهَا وَقَالَتْ كُنْتُ عَنْ هَذَا غَنِيَّةً سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَيْهِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ".
Umm Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Unga Abu Sufyonning oʻlimi xabari yetganida, u uchinchi kuni sargʻish (atir) soʻrab uni ikki bilagiga va ikki yonogʻiga surtdi, soʻng: «Menga buning hojati yoʻq edi, (lekin) men Nabiy ﷺ ni shunday deganlarini eshitganman: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga uch kundan ortiq aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi), u uchun toʻrt oy oʻn kun aza tutadi›», dedi.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унга Абу Суфённинг ўлими хабари етганида, у учинчи куни сарғиш (атир) сўраб уни икки билагига ва икки ёноғига суртди, сўнг: «Менга бунинг ҳожати йўқ эди, (лекин) мен Набий ﷺ ни шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга уч кундан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади), у учун тўрт ой ўн кун аза тутади›», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اسْتَفْتَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ . فَقَالَ " إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي " . فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ . قَالَ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ لَمْ يَذْكُرِ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ وَلَكِنَّهُ شَىْءٌ فَعَلَتْهُ هِيَ . وَقَالَ ابْنُ رُمْحٍ فِي رِوَايَتِهِ ابْنَةُ جَحْشٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أُمَّ حَبِيبَةَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba bint Jahsh Rasululloh ﷺ dan fatvo soʻrab: «Men istihoza boʻlaman», dedi. Shunda (U Zot): «Albatta bu (bir) tomir (qoni)dir; bas, gʻusl qil-da, soʻng namoz oʻqi», dedilar. (Shundan keyin) u har namoz vaqtida gʻusl qilardi. Lays ibn Saʼd dedi: Ibn Shihob Rasululloh ﷺ Ummu Habiba bint Jahshni har namozda gʻusl qilishga buyurganini zikr qilmadi; balki bu uning oʻzi qilgan ish edi. Ibn Rumh esa oʻz rivoyatida «Jahshning qizi» dedi va «Ummu Habiba»ni zikr qilmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллоҳ ﷺ дан фатво сўраб: «Мен истиҳоза бўламан», деди. Шунда (У Зот): «Албатта бу (бир) томир (қони)дир; бас, ғусл қил-да, сўнг намоз ўқи», дедилар. (Шундан кейин) у ҳар намоз вақтида ғусл қиларди. Лайс ибн Саъд деди: Ибн Шиҳоб Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳабиба бинт Жаҳшни ҳар намозда ғусл қилишга буюрганини зикр қилмади; балки бу унинг ўзи қилган иш эди. Ибн Румҳ эса ўз ривоятида «Жаҳшнинг қизи» деди ва «Умму Ҳабиба»ни зикр қилмади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ - خَتَنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ - اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنَّ هَذَا عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ فِي مِرْكَنٍ فِي حُجْرَةِ أُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى تَعْلُوَ حُمْرَةُ الدَّمِ الْمَاءَ . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَحَدَّثْتُ بِذَلِكَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ فَقَالَ يَرْحَمُ اللَّهُ هِنْدًا لَوْ سَمِعَتْ بِهَذِهِ الْفُتْيَا وَاللَّهِ إِنْ كَانَتْ لَتَبْكِي لأَنَّهَا كَانَتْ لاَ تُصَلِّي .
Oisha (roziyallohu anho) — Nabiy ﷺ ning zavjasi — dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba bint Jahsh — Rasululloh ﷺ ning qaynsinglisi va Abdurrahmon ibn Avfning nikohidagi (ayol) — yetti yil istihoza boʻldi. Shu sababli u bu haqda Rasululloh ﷺ dan fatvo soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Albatta bu hayz emas, balki bu (bir) tomir (qoni)dir; bas, gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar. Oisha dedi: (Shundan keyin) u opasi Zaynab bint Jahshning hujrasidagi bir togʻorada gʻusl qilar, hatto qonning qizilligi suvdan ustun chiqar (suvni qizartirar) edi. Ibn Shihob dedi: Men buni Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishomga (rivoyat qilib) aytdim. Shunda u: «Alloh Hindga rahm qilsin! Koshki u bu fatvoni eshitganida edi. Allohga qasamki, u (namoz oʻqimagani uchun) yigʻlar edi, chunki u (istihoza tufayli) namoz oʻqimas edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) — Набий ﷺ нинг завжаси — дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш — Расулуллоҳ ﷺ нинг қайнсинглиси ва Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳидаги (аёл) — етти йил истиҳоза бўлди. Шу сабабли у бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ дан фатво сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта бу ҳайз эмас, балки бу (бир) томир (қони)дир; бас, ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар. Оиша деди: (Шундан кейин) у опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг ҳужрасидаги бир тоғорада ғусл қилар, ҳатто қоннинг қизиллиги сувдан устун чиқар (сувни қизартирар) эди. Ибн Шиҳоб деди: Мен буни Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишомга (ривоят қилиб) айтдим. Шунда у: «Аллоҳ Ҳиндга раҳм қилсин! Кошки у бу фатвони эшитганида эди. Аллоҳга қасамки, у (намоз ўқимагани учун) йиғлар эди, чунки у (истиҳоза туфайли) намоз ўқимас эди», деди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ - عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتِ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ إِلَى قَوْلِهِ تَعْلُوَ حُمْرَةُ الدَّمِ الْمَاءَ . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba bint Jahsh Rasululloh ﷺ ning oldiga keldi; u yetti yil istihoza boʻlgan edi — Amr ibn al-Horisning hadisi kabi, «qonning qizilligi suvdan ustun chiqdi» degan soʻzigacha (keltirildi). Va undan keyingisi zikr qilinmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келди; у етти йил истиҳоза бўлган эди — Амр ибн ал-Ҳориснинг ҳадиси каби, «қоннинг қизиллиги сувдан устун чиқди» деган сўзигача (келтирилди). Ва ундан кейингиси зикр қилинмади.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيِبٍ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّمِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ رَأَيْتُ مِرْكَنَهَا مَلآنَ دَمًا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba Rasululloh ﷺ dan (istihoza) qon(i) haqida soʻradi. Oisha dedi: Men uning togʻorasini qonga toʻla koʻrdim. Rasululloh ﷺ unga: «Hayzing seni (namozdan) toʻsib turadigan muddat qadar (namozni tark etib) tur; soʻng gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба Расулуллоҳ ﷺ дан (истиҳоза) қон(и) ҳақида сўради. Оиша деди: Мен унинг тоғорасини қонга тўла кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳайзинг сени (намоздан) тўсиб турадиган муддат қадар (намозни тарк этиб) тур; сўнг ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар.
حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ قُرَيْشٍ التَّمِيمِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ الَّتِي كَانَتْ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ شَكَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدَّمَ فَقَالَ لَهَا " امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِي " . فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ .
Oisha (roziyallohu anho) — Nabiy ﷺ ning zavjasi — dan rivoyat qilinadi: Abdurrahmon ibn Avfning nikohidagi Ummu Habiba bint Jahsh Rasululloh ﷺ ga (istihoza) qon(i)dan shikoyat qildi. Shunda (U Zot) unga: «Hayzing seni (namozdan) toʻsib turadigan muddat qadar (namozni tark etib) tur; soʻng gʻusl qil», dedilar. (Shundan keyin) u har namoz vaqtida gʻusl qilardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) — Набий ﷺ нинг завжаси — дан ривоят қилинади: Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳидаги Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллоҳ ﷺ га (истиҳоза) қон(и)дан шикоят қилди. Шунда (У Зот) унга: «Ҳайзинг сени (намоздан) тўсиб турадиган муддат қадар (намозни тарк этиб) тур; сўнг ғусл қил», дедилар. (Шундан кейин) у ҳар намоз вақтида ғусл қиларди.
حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا
النَّضْرُ، - وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْيَمَامِيُّ - حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ،
قَالَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ لاَ يَنْظُرُونَ إِلَى أَبِي سُفْيَانَ وَلاَ يُقَاعِدُونَهُ فَقَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه
وسلم يَا نَبِيَّ اللَّهِ ثَلاَثٌ أَعْطِنِيهِنَّ قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ عِنْدِي أَحْسَنُ الْعَرَبِ وَأَجْمَلُهُ أُمُّ
حَبِيبَةَ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ أُزَوِّجُكَهَا قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ وَمُعَاوِيَةُ تَجْعَلُهُ كَاتِبًا بَيْنَ يَدَيْكَ
. قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ وَتُؤَمِّرُنِي حَتَّى أُقَاتِلَ الْكُفَّارَ كَمَا كُنْتُ أُقَاتِلُ الْمُسْلِمِينَ . قَالَ "
نَعَمْ " . قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ وَلَوْلاَ أَنَّهُ طَلَبَ ذَلِكَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَا أَعْطَاهُ ذَلِكَ
لأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُسْئَلُ شَيْئًا إِلاَّ قَالَ " نَعَمْ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Musulmonlar Abu Sufyonga (eʼtibor bilan) qaramas va uni yonlariga oʻtqazmas edilar. Shunda u Nabiy ﷺ ga: «Yo Nabiyalloh! Uchta narsani menga ato eting», — dedi. U zot: «Mayli», — dedilar. U: «Mening huzurimda arablarning eng goʻzali va eng chiroylisi — Abu Sufyonning qizi Ummu Habiba bor, men uni sizga turmushga beray», — dedi. U zot: «Mayli», — dedilar. U: «Muoviyani esa oʻz huzuringizda kotib qilib oling», — dedi. U zot: «Mayli», — dedilar. U: «Meni (qoʻshinga) amir qiling, toki men musulmonlarga qarshi jang qilganimdek, kofirlarga qarshi jang qilay», — dedi. U zot: «Mayli», — dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мусулмонлар Абу Суфёнга (эътибор билан) қарамас ва уни ёнларига ўтқазмас эдилар. Шунда у Набий ﷺ га: «Ё Набияллоҳ! Учта нарсани менга ато этинг», — деди. У зот: «Майли», — дедилар. У: «Менинг ҳузуримда арабларнинг энг гўзали ва энг чиройлиси — Абу Суфённинг қизи Умму Ҳабиба бор, мен уни сизга турмушга берай», — деди. У зот: «Майли», — дедилар. У: «Муовияни эса ўз ҳузурингизда котиб қилиб олинг», — деди. У зот: «Майли», — дедилар. У: «Мени (қўшинга) амир қилинг, токи мен мусулмонларга қарши жанг қилганимдек, кофирларга қарши жанг қилай», — деди. У зот: «Майли», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ،
عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَشْكُرِيِّ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ،
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ أَمْتِعْنِي بِزَوْجِي
رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِأَبِي أَبِي سُفْيَانَ وَبِأَخِي مُعَاوِيَةَ . قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ
صلى الله عليه وسلم " قَدْ سَأَلْتِ اللَّهَ لآجَالٍ مَضْرُوبَةٍ وَأَيَّامٍ مَعْدُودَةٍ وَأَرْزَاقٍ مَقْسُومَةٍ لَنْ
يُعَجِّلَ شَيْئًا قَبْلَ حِلِّهِ أَوْ يُؤَخِّرَ شَيْئًا عَنْ حِلِّهِ وَلَوْ كُنْتِ سَأَلْتِ اللَّهَ أَنْ يُعِيذَكِ مِنْ عَذَابٍ
فِي النَّارِ أَوْ عَذَابٍ فِي الْقَبْرِ كَانَ خَيْرًا وَأَفْضَلَ " . قَالَ وَذُكِرَتْ عِنْدَهُ الْقِرَدَةُ قَالَ مِسْعَرٌ
وَأُرَاهُ قَالَ وَالْخَنَازِيرُ مِنْ مَسْخٍ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِمَسْخٍ نَسْلاً وَلاَ عَقِبًا وَقَدْ كَانَتِ
الْقِرَدَةُ وَالْخَنَازِيرُ قَبْلَ ذَلِكَ " .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning zavjalari Umm Habiba: «Ey Alloh, meni erim Rasululloh ﷺ bilan, otam Abu Sufyon bilan va akam Muoviya bilan bahramand qilgin», — dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Sen Allohdan belgilangan ajallarni, sanab qoʻyilgan kunlarni va taqsim etilgan rizqlarni soʻrabsan. (Alloh) hech narsani oʻz vaqtidan oldin shoshirmaydi yoki hech narsani oʻz vaqtidan keyinga qoldirmaydi. Agar sen Allohdan seni doʻzaxdagi azobdan yoki qabrdagi azobdan saqlashini soʻraganingda, bu (sen uchun) yaxshiroq va afzalroq boʻlardi», — dedilar. (Roviy) dedi: U zotning huzurida maymunlar haqida gap ochildi. Misʼar dedi: Oʻylaymanki, u (roviy): «Va choʻchqalar (haqida ham gap boʻldi); ular masx qilingan (suvrati oʻzgartirilgan)lardanmi?» — dedi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh masx qilinganlar uchun zurriyot ham, nasl ham qilmagan. Maymun va choʻchqalar esa bundan oldin ham bor edi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг завжалари Умм Ҳабиба: «Эй Аллоҳ, мени эрим Расулуллоҳ ﷺ билан, отам Абу Суфён билан ва акам Муовия билан баҳраманд қилгин», — деди. Шунда Набий ﷺ: «Сен Аллоҳдан белгиланган ажалларни, санаб қўйилган кунларни ва тақсим этилган ризқларни сўрабсан. (Аллоҳ) ҳеч нарсани ўз вақтидан олдин шоширмайди ёки ҳеч нарсани ўз вақтидан кейинга қолдирмайди. Агар сен Аллоҳдан сени дўзахдаги азобдан ёки қабрдаги азобдан сақлашини сўраганингда, бу (сен учун) яхшироқ ва афзалроқ бўларди», — дедилар. (Ровий) деди: У зотнинг ҳузурида маймунлар ҳақида гап очилди. Мисъар деди: Ўйлайманки, у (ровий): «Ва чўчқалар (ҳақида ҳам гап бўлди); улар масх қилинган (суврати ўзгартирилган)ларданми?» — деди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ масх қилинганлар учун зурриёт ҳам, насл ҳам қилмаган. Маймун ва чўчқалар эса бундан олдин ҳам бор эди», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، - وَاللَّفْظُ لِحَجَّاجٍ -
قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ،
عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَشْكُرِيِّ، عَنْ مَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَتْ
أُمُّ حَبِيبَةَ اللَّهُمَّ مَتِّعْنِي بِزَوْجِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِأَبِي أَبِي سُفْيَانَ وَبِأَخِي
مُعَاوِيَةَ . فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكِ سَأَلْتِ اللَّهَ لآجَالٍ مَضْرُوبَةٍ
وَآثَارٍ مَوْطُوءَةٍ وَأَرْزَاقٍ مَقْسُومَةٍ لاَ يُعَجِّلُ شَيْئًا مِنْهَا قَبْلَ حِلِّهِ وَلاَ يُؤَخِّرُ مِنْهَا شَيْئًا بَعْدَ
حِلِّهِ وَلَوْ سَأَلْتِ اللَّهَ أَنْ يُعَافِيَكِ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ لَكَانَ خَيْرًا لَكِ " .
قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْقِرَدَةُ وَالْخَنَازِيرُ هِيَ مِمَّا مُسِخَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه
وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ يُهْلِكْ قَوْمًا أَوْ يُعَذِّبْ قَوْمًا فَيَجْعَلَ لَهُمْ نَسْلاً وَإِنَّ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيرَ
كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ " .
حَدَّثَنِيهِ أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بِهَذَا
الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " وَآثَارٍ مَبْلُوغَةٍ " . قَالَ ابْنُ مَعْبَدٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ " قَبْلَ حِلِّهِ "
. أَىْ نُزُولِهِ .
Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umm Habiba: «Ey Alloh, meni erim Rasululloh ﷺ bilan, otam Abu Sufyon bilan va akam Muoviya bilan bahramand qilgin», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sen Allohdan belgilangan ajallarni, bosib oʻtiladigan izlarni (qadamlarni) va taqsim etilgan rizqlarni soʻrabsan. (Alloh) ulardan hech narsani oʻz vaqtidan oldin shoshirmaydi va ulardan hech narsani oʻz vaqtidan keyinga qoldirmaydi. Agar sen Allohdan seni doʻzaxdagi azobdan va qabrdagi azobdan saqlashini soʻraganingda, bu sen uchun yaxshiroq boʻlardi», — dedilar. (Roviy) dedi: Bir kishi: «Yo Rasululloh! Maymun va choʻchqalar masx qilinganlardanmi (ulardan paydo boʻlganmi)?» — dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla bir qavmni halok qilib yoki bir qavmni azoblab, soʻngra ularga (maymun-choʻchqa) nasl qilib bermagan. Maymun va choʻchqalar esa bundan oldin ham bor edilar», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умм Ҳабиба: «Эй Аллоҳ, мени эрим Расулуллоҳ ﷺ билан, отам Абу Суфён билан ва акам Муовия билан баҳраманд қилгин», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен Аллоҳдан белгиланган ажалларни, босиб ўтиладиган изларни (қадамларни) ва тақсим этилган ризқларни сўрабсан. (Аллоҳ) улардан ҳеч нарсани ўз вақтидан олдин шоширмайди ва улардан ҳеч нарсани ўз вақтидан кейинга қолдирмайди. Агар сен Аллоҳдан сени дўзахдаги азобдан ва қабрдаги азобдан сақлашини сўраганингда, бу сен учун яхшироқ бўларди», — дедилар. (Ровий) деди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Маймун ва чўчқалар масх қилинганларданми (улардан пайдо бўлганми)?» — деди. Шунда Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла бир қавмни ҳалок қилиб ёки бир қавмни азоблаб, сўнгра уларга (маймун-чўчқа) насл қилиб бермаган. Маймун ва чўчқалар эса бундан олдин ҳам бор эдилар», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ - فِيهَا تَصَاوِيرُ - لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أُولَئِكِ إِذَا كَانَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ أُولَئِكِ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba va Ummu Salama Rasululloh ﷺ ga Habashada (Habashistonda) koʻrgan bir cherkovni — uning ichida suratlar bor edi — zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, ular orasida bir solih kishi boʻlib, u vafot etsa, qabri ustiga masjid qurar va unga oʻsha suratlarni chizar edilar. Ular qiyomat kunida Allohning huzurida maxluqotning eng yomonidirlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба ва Умму Салама Расулуллоҳ ﷺ га Ҳабашада (Ҳабашистонда) кўрган бир черковни — унинг ичида суратлар бор эди — зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, улар орасида бир солиҳ киши бўлиб, у вафот этса, қабри устига масжид қурар ва унга ўша суратларни чизар эдилар. Улар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида махлуқотнинг энг ёмонидирлар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ular Rasululloh ﷺ ning huzurlarida u zotning kasalliklari (paytida oʻzaro) suhbatlashishdi. Shunda Ummu Salama va Ummu Habiba bir cherkovni zikr qilishdi. — Soʻng (rovi yuqoridagi hadis) kabisini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида у зотнинг касалликлари (пайтида ўзаро) суҳбатлашишди. Шунда Умму Салама ва Умму Ҳабиба бир черковни зикр қилишди. — Сўнг (рови юқоридаги ҳадис) кабисини зикр қилди.