Xolid ibn Valid al-Maxzumiy (Sayfulloh)

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الأَحْوَصُ بْنُ الْجَوَّابِ أَبُو الْجَوَّابِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ جَيْشَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَى أَحَدِهِمَا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَعَلَى الآخَرِ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ وَقَالَ ‏"‏ إِذَا كَانَ الْقِتَالُ فَعَلِيٌّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَافْتَتَحَ عَلِيٌّ حِصْنًا فَأَخَذَ مِنْهُ جَارِيَةً فَكَتَبَ مَعِي خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَشِي بِهِ فَقَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ الْكِتَابَ فَتَغَيَّرَ لَوْنُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضَبِ رَسُولِهِ وَإِنَّمَا أَنَا رَسُولٌ ‏.‏ فَسَكَتَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الأَحْوَصِ بْنِ جَوَّابٍ ‏.‏ مَعْنَى قَوْلِهِ يَشِي بِهِ يَعْنِي النَّمِيمَةَ ‏.‏

Baro (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikkita qoʻshin joʻnatdilar, ularning biriga Ali ibn Abu Tolibni, ikkinchisiga Xolid ibn Validni amir qildilar va: «Jang boʻlsa, (boshchilik) Aliga (tegishlidir)», dedilar. (Baro) aytdi: Ali bir qalʼani fath etib, undan bir joriyani oldi. Xolid ibn Valid u haqda chaqishib (yomonlab), men bilan Nabiy ﷺga maktub yubordi. Men Nabiy ﷺ huzurlariga keldim, u zot maktubni oʻqidilar-da, yuzlari oʻzgardi, soʻng: «Allohni va Rasulini sevadigan, Alloh va Rasuli ham uni sevadigan kishi haqida nima deysan?», dedilar. (Baro) aytdi: Men: «Allohning gʻazabidan va Rasulining gʻazabidan Allohdan panoh soʻrayman, men faqat bir elchiman», dedim. Shunda u zot jim qoldilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Umardan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir, uni faqat al-Ahvas ibn Javvob rivoyatidan bilamiz. «Yashi bihi» soʻzining maʼnosi — chaqimchilik (qilish), demakdir.Баро (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ иккита қўшин жўнатдилар, уларнинг бирига Али ибн Абу Толибни, иккинчисига Холид ибн Валидни амир қилдилар ва: «Жанг бўлса, (бошчилик) Алига (тегишлидир)», дедилар. (Баро) айтди: Али бир қалъани фатҳ этиб, ундан бир жорияни олди. Холид ибн Валид у ҳақда чақишиб (ёмонлаб), мен билан Набий ﷺга мактуб юборди. Мен Набий ﷺ ҳузурларига келдим, у зот мактубни ўқидилар-да, юзлари ўзгарди, сўнг: «Аллоҳни ва Расулини севадиган, Аллоҳ ва Расули ҳам уни севадиган киши ҳақида нима дейсан?», дедилар. (Баро) айтди: Мен: «Аллоҳнинг ғазабидан ва Расулининг ғазабидан Аллоҳдан паноҳ сўрайман, мен фақат бир элчиман», дедим. Шунда у зот жим қолдилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Умардан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, уни фақат ал-Аҳвас ибн Жаввоб ривоятидан биламиз. «Яши биҳи» сўзининг маъноси — чақимчилик (қилиш), демакдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عُمَرَ، وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَلَى مَيْمُونَةَ فَجَاءَتْنَا بِإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى يَمِينِهِ وَخَالِدٌ عَلَى شِمَالِهِ فَقَالَ لِي ‏"‏ الشَّرْبَةُ لَكَ فَإِنْ شِئْتَ آثَرْتَ بِهَا خَالِدًا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ مَا كُنْتُ أُوثِرُ عَلَى سُؤْرِكَ أَحَدًا ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَطْعَمَهُ اللَّهُ الطَّعَامَ فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ ‏.‏ وَمَنْ سَقَاهُ اللَّهُ لَبَنًا فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَيْسَ شَيْءٌ يَجْزِي مَكَانَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ غَيْرُ اللَّبَنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ فَقَالَ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَرْمَلَةَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَمْرُو بْنُ حَرْمَلَةَ وَلاَ يَصِحُّ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men va Xolid ibn al-Valid Rasululloh ﷺ bilan birga Maymunaning oldiga kirdik. U bizga bir idishda sut keltirdi. Rasululloh ﷺ undan ichdilar; men u zotning oʻng tomonlarida, Xolid esa chap tomonlarida edim. U zot menga: ‹Ichish (navbati) seniki, agar xohlasang, uni Xolidga berishing mumkin›, dedilar. Men: ‹Sizning qoldigʻingizdan boshqa hech kimni afzal koʻrmayman›, dedim. Soʻng Rasululloh ﷺ: ‹Allohim kimga taom yedirsa, u: ‹Allohim, unga baraka bergin va bizga undan yaxshirogʻini yedirgin›, desin. Allohim kimga sut ichirsa, u: ‹Allohim, unga baraka bergin va undan yana ziyoda qilgin›, desin›, dedilar. Rasululloh ﷺ yana: ‹Sutdan boshqa hech narsa taom va ichimlik oʻrnini bosa olmaydi›, dedilar.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Baʼzilar bu hadisni Ali ibn Zayddan rivoyat qilib, «Umar ibn Harmaladan» deganlar; baʼzilar esa «Amr ibn Harmala» deganlar, ammo bu sahih emas.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен ва Холид ибн ал-Валид Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Маймунанинг олдига кирдик. У бизга бир идишда сут келтирди. Расулуллоҳ ﷺ ундан ичдилар; мен у зотнинг ўнг томонларида, Холид эса чап томонларида эдим. У зот менга: ‹Ичиш (навбати) сеники, агар хоҳласанг, уни Холидга беришинг мумкин›, дедилар. Мен: ‹Сизнинг қолдиғингиздан бошқа ҳеч кимни афзал кўрмайман›, дедим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Аллоҳим кимга таом едирса, у: ‹Аллоҳим, унга барака бергин ва бизга ундан яхшироғини едиргин›, десин. Аллоҳим кимга сут ичирса, у: ‹Аллоҳим, унга барака бергин ва ундан яна зиёда қилгин›, десин›, дедилар. Расулуллоҳ ﷺ яна: ‹Сутдан бошқа ҳеч нарса таом ва ичимлик ўрнини боса олмайди›, дедилар.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Баъзилар бу ҳадисни Али ибн Зайддан ривоят қилиб, «Умар ибн Ҳармаладан» деганлар; баъзилар эса «Амр ибн Ҳармала» деганлар, аммо бу саҳиҳ эмас.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُؤَدِّبُ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ ظُهَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ شَكَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَنَامُ اللَّيْلَ مِنَ الأَرَقِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَقُلِ اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظَلَّتْ وَرَبَّ الأَرَضِينَ وَمَا أَقَلَّتْ وَرَبَّ الشَّيَاطِينِ وَمَا أَضَلَّتْ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّ خَلْقِكَ كُلِّهِمْ جَمِيعًا أَنْ يَفْرُطَ عَلَىَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَنْ يَبْغِيَ عَلَىَّ عَزَّ جَارُكَ وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ ‏.‏ وَالْحَكَمُ بْنُ ظُهَيْرٍ قَدْ تَرَكَ حَدِيثَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَيُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Xolid ibn Valid al-Maxzumiy Nabiy ﷺga shikoyat qilib: ‹Ey Allohning Rasuli, uyqusizlikdan kechasi uxlay olmayapman›, dedi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Toʻshagingga yotganingda: Alloohumma robbas-samaavaatis-sabʼi va maa azollat, va robbal-arodiyna va maa aqollat, va robbash-shayaatiyni va maa adollat, kun liy jaaron min sharri xolqika kullihim jamiyʼan an yafruto ʼalayya ahadun minhum av an yabgiya ʼalayya, ʼazza jaaruka va jalla sanaauka, va laa ilaaha gʻoyruka, va laa ilaaha illaa ant (Ey Alloh, yetti osmonning va u soya solgan narsalarning Robbi, yerlarning va u koʻtarib turgan narsalarning Robbi, shaytonlarning va u adashtirgan narsalarning Robbi! Butun xalqingning yomonligidan menga qoʻshni-himoyachi boʻl: ulardan biror kishi menga zoʻravonlik qilmasin yoki sitam qilmasin. Sening himoyangdagi aziz, hamdu sanoing ulugʻdir, Sendan boshqa iloh yoʻq va Sendan oʻzga iloh yoʻq) deb ayt›, dedilar», dedi. U aytdi: Bu hadisning isnodi qaviy emas. Hakam ibn Zuhayrning hadisini hadis ahlining baʼzilari tark etganlar. Bu hadis Nabiy ﷺdan boshqa yoʻldan mursal ravishda ham rivoyat qilinadi.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Холид ибн Валид ал-Махзумий Набий ﷺга шикоят қилиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, уйқусизликдан кечаси ухлай олмаяпман›, деди. Шунда Набий ﷺ: ‹Тўшагингга ётганингда: Аллооҳумма роббас-самааваатис-сабъи ва маа азоллат, ва роббал-ародийна ва маа ақоллат, ва роббаш-шаяатийни ва маа адоллат, кун лий жаарон мин шарри холқика куллиҳим жамийъан ан яфруто ъалайя аҳадун минҳум ав ан ябгия ъалайя, ъазза жаарука ва жалла санааука, ва лаа илааҳа ғойрука, ва лаа илааҳа иллаа ант (Эй Аллоҳ, етти осмоннинг ва у соя солган нарсаларнинг Робби, ерларнинг ва у кўтариб турган нарсаларнинг Робби, шайтонларнинг ва у адаштирган нарсаларнинг Робби! Бутун халқингнинг ёмонлигидан менга қўшни-ҳимоячи бўл: улардан бирор киши менга зўравонлик қилмасин ёки ситам қилмасин. Сенинг ҳимоянгдаги азиз, ҳамду саноинг улуғдир, Сендан бошқа илоҳ йўқ ва Сендан ўзга илоҳ йўқ) деб айт›, дедилар», деди. У айтди: Бу ҳадиснинг исноди қавий эмас. Ҳакам ибн Зуҳайрнинг ҳадисини ҳадис аҳлининг баъзилари тарк этганлар. Бу ҳадис Набий ﷺдан бошқа йўлдан мурсал равишда ҳам ривоят қилинади.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ أَبُو الْجَوَّابِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَيْشَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَى أَحَدِهِمَا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَعَلَى الآخَرِ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ وَقَالَ ‏"‏ إِذَا كَانَ الْقِتَالُ فَعَلِيٌّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَافْتَتَحَ عَلِيٌّ حِصْنًا فَأَخَذَ مِنْهُ جَارِيَةً فَكَتَبَ مَعِي خَالِدٌ كِتَابًا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَشِي بِهِ ‏.‏ قَالَ فَقَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ الْكِتَابَ فَتَغَيَّرَ لَوْنُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَ مِنْ غَضَبِ رَسُولِهِ وَإِنَّمَا أَنَا رَسُولٌ فَسَكَتَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Baro (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺ ikki lashkar joʻnatdilar va birining ustiga Ali ibn Abu Tolibni, boshqasining ustiga Xolid ibn Validni amir qildilar hamda: ‹Agar jang boʻlsa, (umumiy amir) Alidir›, dedilar. Ali bir qalʼani fath qildi va undan bir choʻri oldi. Xolid men bilan Nabiy ﷺga uni yomonlab maktub yubordi», dedi. (Baro) dedi: «Men Nabiy ﷺning huzurlariga keldim. U zot maktubni oʻqidilar va ranglari oʻzgardi, soʻng: ‹Allohni va Rasulini sevadigan, Alloh va Rasuli ham uni sevadigan kishi haqida qanday fikrdasan?› dedilar». (Baro) dedi: «Men: ‹Allohning gʻazabidan va Rasulining gʻazabidan Allohdan panoh tilayman, men faqat (xat tashuvchi) elchiman›, dedim. Shunda u zot jim qoldilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat shu jihatdan bilamiz.Баро (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺ икки лашкар жўнатдилар ва бирининг устига Али ибн Абу Толибни, бошқасининг устига Холид ибн Валидни амир қилдилар ҳамда: ‹Агар жанг бўлса, (умумий амир) Алидир›, дедилар. Али бир қалъани фатҳ қилди ва ундан бир чўри олди. Холид мен билан Набий ﷺга уни ёмонлаб мактуб юборди», деди. (Баро) деди: «Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига келдим. У зот мактубни ўқидилар ва ранглари ўзгарди, сўнг: ‹Аллоҳни ва Расулини севадиган, Аллоҳ ва Расули ҳам уни севадиган киши ҳақида қандай фикрдасан?› дедилар». (Баро) деди: «Мен: ‹Аллоҳнинг ғазабидан ва Расулининг ғазабидан Аллоҳдан паноҳ тилайман, мен фақат (хат ташувчи) элчиман›, дедим. Шунда у зот жим қолдилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат шу жиҳатдан биламиз.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَزَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْزِلاً فَجَعَلَ النَّاسُ يَمُرُّونَ فَيَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ هَذَا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَقُولُ فُلاَنٌ ‏.‏ فَيَقُولُ ‏"‏ نِعْمَ عَبْدُ اللَّهِ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ وَيَقُولُ ‏"‏ مَنْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَقُولُ فُلاَنٌ ‏.‏ فَيَقُولُ ‏"‏ بِئْسَ عَبْدُ اللَّهِ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى مَرَّ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ هَذَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ نِعْمَ عَبْدُ اللَّهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلاَ نَعْرِفُ لِزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ سَمَاعًا مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهُوَ عِنْدِي حَدِيثٌ مُرْسَلٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Biz Rasululloh ﷺ bilan bir manzilga tushdik. Odamlar oʻta boshlaganida, Rasululloh ﷺ: ‹Bu kim, ey Abu Hurayra?› deb soʻrardilar. Men: ‹Falonchi›, derdim. Shunda u zot: ‹Bu Allohning yaxshi bandasi›, derdilar. Yana: ‹Bu kim?› deb soʻrardilar. Men: ‹Falonchi›, derdim. Shunda u zot: ‹Bu Allohning yomon bandasi›, derdilar. Nihoyat Xolid ibn al-Valid oʻtganida, u zot: ‹Bu kim?› dedilar. Men: ‹Bu Xolid ibn al-Validdir›, dedim. U zot: ‹Bu Xolid ibn al-Valid Allohning yaxshi bandasidir, u Allohning qilichlaridan bir qilichdir›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir va biz Zayd ibn Aslamning Abu Hurayradan (bevosita) eshitganini bilmaymiz, u mening nazdimda mursal hadisdir. Bu bobda Abu Bakr as-Siddiqdan ham (rivoyat bor).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бир манзилга тушдик. Одамлар ўта бошлаганида, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бу ким, эй Абу Ҳурайра?› деб сўрардилар. Мен: ‹Фалончи›, дердим. Шунда у зот: ‹Бу Аллоҳнинг яхши бандаси›, дердилар. Яна: ‹Бу ким?› деб сўрардилар. Мен: ‹Фалончи›, дердим. Шунда у зот: ‹Бу Аллоҳнинг ёмон бандаси›, дердилар. Ниҳоят Холид ибн ал-Валид ўтганида, у зот: ‹Бу ким?› дедилар. Мен: ‹Бу Холид ибн ал-Валиддир›, дедим. У зот: ‹Бу Холид ибн ал-Валид Аллоҳнинг яхши бандасидир, у Аллоҳнинг қиличларидан бир қиличдир›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир ва биз Зайд ибн Асламнинг Абу Ҳурайрадан (бевосита) эшитганини билмаймиз, у менинг наздимда мурсал ҳадисдир. Бу бобда Абу Бакр ас-Сиддиқдан ҳам (ривоят бор).