حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ، عَنْ عَمِّ، أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى . فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ فَقَالَ " مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ " . فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ " مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ " . فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ " مَنِ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلاَةِ " . فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعِ ابْنِ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " كَيْفَ قُلْتَ " . قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدِ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلاَثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنَ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ .
Rifoa ibn Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning orqalarida namoz oʻqidim va aksa urdim, soʻng: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fihi muborakan alayhi kamo yuhibbu Robbuno va yarzo (Barcha hamdlar Allohga xosdir — koʻp, pokiza, barakali hamdlar, Robbimiz sevadigan va rozi boʻladigan tarzda Unga barakali boʻlsin)», dedim. Rasululloh ﷺ namozni oʻqib boʻlgach, (bizga) yuzlanib: «Namozda gapirgan kim edi?» dedilar. Hech kim gapirmadi. Soʻng ikkinchi marta: «Namozda gapirgan kim edi?» dedilar. Yana hech kim gapirmadi. Soʻng uchinchi marta: «Namozda gapirgan kim edi?» dedilar. Shunda Rifoa ibn Rofiʼ ibn Afro: «Men, ey Allohning Rasuli», dedi. (U zot): «Qanday deding?» dedilar. U: «Men: ‹Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fihi muborakan alayhi kamo yuhibbu Robbuno va yarzo› dedim», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Nafsim Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, oʻttiz nechta farishta uni (yuqoriga) kim olib chiqishi uchun musobaqa qildilar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Anas, Voil ibn Hujr va Omir ibn Robiadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Rifoaning hadisi hasan hadisdir. Baʼzi ilm ahli nazdida bu hadis nafl namozga taalluqli boʻlsa kerak, chunki tobeinlardan koʻpchiligi: Kishi farz namozda aksa urganida Allohga ichida hamd aytadi, dedilar va bundan ortigʻiga ruxsat bermadilar.Рифоа ибн Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг орқаларида намоз ўқидим ва акса урдим, сўнг: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳи муборакан алайҳи камо юҳиббу Роббуно ва ярзо (Барча ҳамдлар Аллоҳга хосдир — кўп, покиза, баракали ҳамдлар, Роббимиз севадиган ва рози бўладиган тарзда Унга баракали бўлсин)», дедим. Расулуллоҳ ﷺ намозни ўқиб бўлгач, (бизга) юзланиб: «Намозда гапирган ким эди?» дедилар. Ҳеч ким гапирмади. Сўнг иккинчи марта: «Намозда гапирган ким эди?» дедилар. Яна ҳеч ким гапирмади. Сўнг учинчи марта: «Намозда гапирган ким эди?» дедилар. Шунда Рифоа ибн Рофиъ ибн Афро: «Мен, эй Аллоҳнинг Расули», деди. (У зот): «Қандай дединг?» дедилар. У: «Мен: ‹Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳи муборакан алайҳи камо юҳиббу Роббуно ва ярзо› дедим», деди. Шунда Набий ﷺ: «Нафсим Қўлида бўлган Зотга қасамки, ўттиз нечта фаришта уни (юқорига) ким олиб чиқиши учун мусобақа қилдилар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Анас, Воил ибн Ҳужр ва Омир ибн Робиадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Рифоанинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Баъзи илм аҳли наздида бу ҳадис нафл намозга тааллуқли бўлса керак, чунки тобеинлардан кўпчилиги: Киши фарз намозда акса урганида Аллоҳга ичида ҳамд айтади, дедилар ва бундан ортиғига рухсат бермадилар.