حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ، سَمِعَ مِقْسَمًا، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ : ( لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) عَنْ بَدْرٍ وَالْخَارِجُونَ إِلَى بَدْرٍ لَمَّا نَزَلَتْ غَزْوَةُ بَدْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَحْشٍ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ إِنَّا أَعْمَيَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَهَلْ لَنَا رُخْصَةٌ فَنَزَلَتْ : ( لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ) و : (فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلََى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً ) فَهَؤُلاَءِ الْقَاعِدُونَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ : ( وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا ) دَرَجَاتٍ مِنْهُ عَلَى الْقَاعِدِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرِ أُولِي الضَّرَرِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمِقْسَمٌ يُقَالُ هُوَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَيُقَالُ هُوَ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَكُنْيَتُهُ أَبُو الْقَاسِمِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) {Moʻminlardan uzr egalaridan boʻlmagan oʻtiruvchilar teng emaslar} (Niso 95) (oyati) Badr (jangidan) ortda oʻtirib qolganlar va Badrga (jangga) chiqqanlar xususida ekanini aytib (shunday) dedi: Badr gʻazoti (xususida oyat) nozil boʻlganida, Abdulloh ibn Jahsh va Ibn Umm Maktum: «Ey Rasululloh, biz ikkalamiz koʻzi ojizmiz, bizga (uyda qolishga) ruxsat bormi?» deyishdi. Shunda: {Moʻminlardan uzr egalaridan boʻlmagan oʻtiruvchilar teng emaslar} va: {Alloh mujohidlarni oʻtiruvchilardan bir daraja ortiq qildi} (oyatlari nozil boʻldi). Bas, mana shular — uzr egalaridan boʻlmagan oʻtiruvchilardir; {Alloh mujohidlarni oʻtiruvchilardan ulkan ajr ila — Oʻzi tomonidan boʻlgan darajalar ila — ortiq qildi} (Niso 95), yaʼni uzr egalaridan boʻlmagan oʻtiruvchi moʻminlardan (ortiq qildi). Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan — Ibn Abbosning hadisidan — gʻaribdir. Miqsam haqida: u Abdulloh ibn Horisning ozod qilingan quli deyiladi, Abdulloh ibn Abbosning ozod qilingan quli ham deyiladi; uning kunyasi Abul-Qosimdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) {Мўминлардан узр эгаларидан бўлмаган ўтирувчилар тенг эмаслар} (Нисо 95) (ояти) Бадр (жангидан) ортда ўтириб қолганлар ва Бадрга (жангга) чиққанлар хусусида эканини айтиб (шундай) деди: Бадр ғазоти (хусусида оят) нозил бўлганида, Абдуллоҳ ибн Жаҳш ва Ибн Умм Мактум: «Эй Расулуллоҳ, биз иккаламиз кўзи ожизмиз, бизга (уйда қолишга) рухсат борми?» дейишди. Шунда: {Мўминлардан узр эгаларидан бўлмаган ўтирувчилар тенг эмаслар} ва: {Аллоҳ мужоҳидларни ўтирувчилардан бир даража ортиқ қилди} (оятлари нозил бўлди). Бас, мана шулар — узр эгаларидан бўлмаган ўтирувчилардир; {Аллоҳ мужоҳидларни ўтирувчилардан улкан ажр ила — Ўзи томонидан бўлган даражалар ила — ортиқ қилди} (Нисо 95), яъни узр эгаларидан бўлмаган ўтирувчи мўминлардан (ортиқ қилди). Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан — Ибн Аббоснинг ҳадисидан — ғарибдир. Миқсам ҳақида: у Абдуллоҳ ибн Ҳориснинг озод қилинган қули дейилади, Абдуллоҳ ибн Аббоснинг озод қилинган қули ҳам дейилади; унинг куняси Абул-Қосимдир.