حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ : (ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا ) . قَالَ اللِّينَةُ النَّخْلَةُِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ ) قَالَ اسْتَنْزَلُوهُمْ مِنْ حُصُونِهِمْ قَالَ وَأَمَرُوا بِقَطْعِ النَّخْلِ فَحَكَّ فِي صُدُورِهِمْ . فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ قَدْ قَطَعْنَا بَعْضًا وَتَرَكْنَا بَعْضًا فَلَنَسْأَلَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ لَنَا فِيمَا قَطَعْنَا مِنْ أَجْرٍ وَهَلْ عَلَيْنَا فِيمَا تَرَكْنَا مِنْ وِزْرٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : (ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا ) . الآيَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، مُرْسَلاً وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، . حَدَّثَنِي بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً . قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعَ مِنِّي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ هَذَا الْحَدِيثَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan Allohning {Xurmolardan nimaiki kesgan boʻlsangiz yoki ildizlari uzra tik turgan holda qoldirgan boʻlsangiz} (Hashr 5) degan soʻzi haqida rivoyat qilinadi: U: ‹Lina — bu xurmo daraxtidir›, dedi. {Fosiqlarni xor qilishi uchun} (degan oyat haqida) u dedi: ‹Ularni qalʼalaridan tushirib chiqarishdi va (musulmonlarga) xurmolarni kesish buyurildi, bu esa ularning koʻngillariga ogʻir botdi. Shunda musulmonlar: ‹Bir qismini kesdik, bir qismini qoldirdik. Endi Rasululloh ﷺdan soʻraymiz: kesganlarimiz uchun bizga ajr bormi, qoldirganlarimiz uchun bizga gunoh bormi?›, dedilar. Shunda Alloh taolo {Xurmolardan nimaiki kesgan boʻlsangiz yoki ildizlari uzra tik turgan holda qoldirgan boʻlsangiz} oyatini nozil qildi›. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar bu hadisni Hafs ibn Gʻiyosdan, u Habib ibn Abu Amradan, u Said ibn Jubayrdan mursal qilib rivoyat qilganlar va unda Ibn Abbosni zikr qilmaganlar. Buni menga Abdulloh ibn Abdurrahmon shunday rivoyat qildi: bizga Horun ibn Muoviya, Hafs ibn Gʻiyosdan, u Habib ibn Abu Amradan, u Said ibn Jubayrdan, u Nabiy ﷺdan mursal qilib (rivoyat qildi). Abu Iso aytdi: Bu hadisni Muhammad ibn Ismoil mendan eshitdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан Аллоҳнинг {Хурмолардан нимаики кесган бўлсангиз ёки илдизлари узра тик турган ҳолда қолдирган бўлсангиз} (Ҳашр 5) деган сўзи ҳақида ривоят қилинади: У: ‹Лина — бу хурмо дарахтидир›, деди. {Фосиқларни хор қилиши учун} (деган оят ҳақида) у деди: ‹Уларни қалъаларидан тушириб чиқаришди ва (мусулмонларга) хурмоларни кесиш буюрилди, бу эса уларнинг кўнгилларига оғир ботди. Шунда мусулмонлар: ‹Бир қисмини кесдик, бир қисмини қолдирдик. Энди Расулуллоҳ ﷺдан сўраймиз: кесганларимиз учун бизга ажр борми, қолдирганларимиз учун бизга гуноҳ борми?›, дедилар. Шунда Аллоҳ таоло {Хурмолардан нимаики кесган бўлсангиз ёки илдизлари узра тик турган ҳолда қолдирган бўлсангиз} оятини нозил қилди›. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар бу ҳадисни Ҳафс ибн Ғиёсдан, у Ҳабиб ибн Абу Амрадан, у Саид ибн Жубайрдан мурсал қилиб ривоят қилганлар ва унда Ибн Аббосни зикр қилмаганлар. Буни менга Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон шундай ривоят қилди: бизга Ҳорун ибн Муовия, Ҳафс ибн Ғиёсдан, у Ҳабиб ибн Абу Амрадан, у Саид ибн Жубайрдан, у Набий ﷺдан мурсал қилиб (ривоят қилди). Абу Исо айтди: Бу ҳадисни Муҳаммад ибн Исмоил мендан эшитди.