حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَرَّقَ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ وَقَطَعَ وَهِيَ الْبُوَيْرَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ : ( مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ ) . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَلَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِقَطْعِ الأَشْجَارِ وَتَخْرِيبِ الْحُصُونِ . وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ الأَوْزَاعِيِّ . قَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَنَهَى أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَزِيدَ أَنْ يَقْطَعَ شَجَرًا مُثْمِرًا أَوْ يُخَرِّبَ عَامِرًا وَعَمِلَ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَهُ . وَقَالَ الشَّافِعِيُّ لاَ بَأْسَ بِالتَّحْرِيقِ فِي أَرْضِ الْعَدُوِّ وَقَطْعِ الأَشْجَارِ وَالثِّمَارِ . وَقَالَ أَحْمَدُ وَقَدْ تَكُونُ فِي مَوَاضِعَ لاَ يَجِدُونَ مِنْهُ بُدًّا فَأَمَّا بِالْعَبَثِ فَلاَ تُحَرَّقُ . وَقَالَ إِسْحَاقُ التَّحْرِيقُ سُنَّةٌ إِذَا كَانَ أَنْكَى فِيهِمْ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Banu Nazirning xurmozorini yondirdilar va (daraxtlarini) kesdilar — bu Buvayra (degan joy)dir. Shunda Alloh (taolo): {Xurmo daraxtlaridan biror narsani kessangiz yoki uni ildizlari uzra tik holida qoldirsangiz, (bu) Allohning izni bilandir va (Alloh) fosiqlarni xor qilish uchun (shunday qildi)} (Hashr 5) (oyatini) nozil qildi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir. Baʼzi ilm ahli shu (rivoyatga) amal qilib, daraxtlarni kesish va qalʼalarni vayron qilishda zarar yoʻq deb koʻrganlar. Baʼzilari buni makruh sanaganlar, bu Avzoiyning soʻzidir. Avzoiy aytdi: Abu Bakr Siddiq (roziyallohu anhu) Yazidni mevali daraxtni kesishdan yoki obod joyni vayron qilishdan qaytargan, undan keyin musulmonlar shunga amal qilganlar. Shofiʼiy: «Dushman yerida yondirishda, daraxtlar va mevalarni kesishda zarar yoʻq», dedi. Ahmad: «Baʼzi oʻrinlarda bundan iloj boʻlmasligi mumkin, ammo behuda yoqilmaydi», dedi. Ishoq: «Agar bu ularga koʻproq zarar yetkazsa, yondirish sunnatdir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Бану Назирнинг хурмозорини ёндирдилар ва (дарахтларини) кесдилар — бу Бувайра (деган жой)дир. Шунда Аллоҳ (таоло): {Хурмо дарахтларидан бирор нарсани кессангиз ёки уни илдизлари узра тик ҳолида қолдирсангиз, (бу) Аллоҳнинг изни биландир ва (Аллоҳ) фосиқларни хор қилиш учун (шундай қилди)} (Ҳашр 5) (оятини) нозил қилди. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзи илм аҳли шу (ривоятга) амал қилиб, дарахтларни кесиш ва қалъаларни вайрон қилишда зарар йўқ деб кўрганлар. Баъзилари буни макруҳ санаганлар, бу Авзоийнинг сўзидир. Авзоий айтди: Абу Бакр Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) Язидни мевали дарахтни кесишдан ёки обод жойни вайрон қилишдан қайтарган, ундан кейин мусулмонлар шунга амал қилганлар. Шофиъий: «Душман ерида ёндиришда, дарахтлар ва меваларни кесишда зарар йўқ», деди. Аҳмад: «Баъзи ўринларда бундан илож бўлмаслиги мумкин, аммо беҳуда ёқилмайди», деди. Ишоқ: «Агар бу уларга кўпроқ зарар етказса, ёндириш суннатдир», деди.