حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ النَّسَائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُلِّمْتُ أُمُورًا مِنْ أُمُورِ الإِسْلاَمِ فَكَانَ فِيمَا عُلِّمْتُ أَنْ قَالَ لِي " إِذَا عَطَسْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَإِذَا عَطَسَ الْعَاطِسُ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ " . قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا قَائِمٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ رَافِعًا بِهَا صَوْتِي فَرَمَانِي النَّاسُ بِأَبْصَارِهِمْ حَتَّى احْتَمَلَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ بِأَعْيُنٍ شُزْرٍ قَالَ فَسَبَّحُوا فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ " مَنِ الْمُتَكَلِّمُ " . قِيلَ هَذَا الأَعْرَابِيُّ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي " إِنَّمَا الصَّلاَةُ لِقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ فَإِذَا كُنْتَ فِيهَا فَلْيَكُنْ ذَلِكَ شَأْنَكَ " . فَمَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَطُّ أَرْفَقَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Muoviya ibn Hakam as-Sulamiy (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelganimda, Islom ishlaridan baʼzi narsalarni oʻrgandim. Menga oʻrgatilgan narsalar orasida u zotning menga: «Aksa urganingda Allohga hamd ayt, aksa urgan kishi aksa urib Allohga hamd aytsa, sen: ‹Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)›, degin», deganlari ham bor edi. (Muoviya) dedi: Men Rasululloh ﷺ bilan namozda turgan paytimda, bir kishi aksa urib, Allohga hamd aytdi. Shunda men ovozimni koʻtarib: ‹Yarhamukalloh›, dedim. Odamlar menga koʻzlari bilan tikilishdi, bu meni ogʻir ahvolga soldi. Men: ‹Sizlarga nima boʻldi, menga gʻazabnok koʻzlar bilan qarayapsizlar?› dedim. (Muoviya) dedi: Shunda ular ‹subhanalloh› deyishdi. Rasululloh ﷺ namozni tugatganlarida: «Soʻzlagan kim?» dedilar. ‹Bu aʼrobiy›, deyildi. Rasululloh ﷺ meni chaqirib, menga: «Albatta, namoz Qurʼon tilovati va Alloh azza va jallani zikr qilish uchundir. Sen unda boʻlsang, shu sening ishing boʻlsin», dedilar. Men Rasululloh ﷺdan koʻra muloyimroq muallimni hech qachon koʻrmadim.Муовия ибн Ҳакам ас-Суламий (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келганимда, Ислом ишларидан баъзи нарсаларни ўргандим. Менга ўргатилган нарсалар орасида у зотнинг менга: «Акса урганингда Аллоҳга ҳамд айт, акса урган киши акса уриб Аллоҳга ҳамд айтса, сен: ‹Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин)›, дегин», деганлари ҳам бор эди. (Муовия) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан намозда турган пайтимда, бир киши акса уриб, Аллоҳга ҳамд айтди. Шунда мен овозимни кўтариб: ‹Ярҳамукаллоҳ›, дедим. Одамлар менга кўзлари билан тикилишди, бу мени оғир аҳволга солди. Мен: ‹Сизларга нима бўлди, менга ғазабнок кўзлар билан қараяпсизлар?› дедим. (Муовия) деди: Шунда улар ‹субҳаналлоҳ› дейишди. Расулуллоҳ ﷺ намозни тугатганларида: «Сўзлаган ким?» дедилар. ‹Бу аъробий›, дейилди. Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб, менга: «Албатта, намоз Қуръон тиловати ва Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш учундир. Сен унда бўлсанг, шу сенинг ишинг бўлсин», дедилар. Мен Расулуллоҳ ﷺдан кўра мулойимроқ муаллимни ҳеч қачон кўрмадим.