حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ - قَالَ - فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ مَعْمَرُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعِقَالُ صَدَقَةُ سَنَةٍ وَالْعِقَالاَنِ صَدَقَةُ سَنَتَيْنِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ رَبَاحُ بْنُ زَيْدٍ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ عِقَالاً . وَرَوَاهُ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ قَالَ عَنَاقًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَالَ شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَمَعْمَرٌ وَالزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا . وَرَوَى عَنْبَسَةُ عَنْ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ عَنَاقًا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etib, u zotdan soʻng Abu Bakr (roziyallohu anhu) xalifa qilingach va arablardan kufrga qaytgan kishilar kufrga qaytganlarida, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Abu Bakrga (roziyallohu anhu): «Rasululloh ﷺ ‹Men odamlar ‹Lo ilaha illalloh› deguniga qadar ular bilan jang qilishga buyurilganman. Bas, kim ‹Lo ilaha illalloh› desa, haqqi bilan boʻlmasa, molini va jonini mendan saqlabdi. Uning hisobi esa Alloh azza va jalla zimmasidadir› deganlar-ku, qanday qilib odamlar bilan jang qilasan?» dedi. Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Vallohi, men namoz bilan zakot orasini ajratgan kishi bilan, albatta, jang qilaman, chunki zakot — molning haqqidir. Vallohi, agar ular Rasulullohga ﷺ topshirib turgan bir tushovni (yoki bir echkini) mendan man qilsalar, oʻsha man qilganlari uchun ular bilan jang qilardim», dedi. Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytadi: «Vallohi, men Alloh azza va jalla Abu Bakrning koʻksini jangga ochib qoʻyganini koʻrishim bilanoq, bildimki, bu haqdir». Abu Dovud aytadi: Abu Ubayda Maʼmar ibn al-Musanno aytdi: «Al-iqol» — bir yillik sadaqa, «al-iqolayn» — ikki yillik sadaqadir. Abu Dovud aytadi: Buni Raboh ibn Zayd va Abdurrazzoq Maʼmardan, u az-Zuhriydan oʻz isnodi bilan rivoyat qildilar va ularning baʼzilari «iqolan» (tushov) dedi. Uni Ibn Vahb Yunusdan rivoyat qilib: «anoqan» (bir yoshli echki) dedi. Abu Dovud aytadi: Shuʼayb ibn Abu Hamza, Maʼmar va az-Zubaydiy az-Zuhriydan bu hadisda: «Agar ular mendan bir anoq (echki bolasi)ni man qilsalar» dedilar. Anbasa esa Yunusdan, u az-Zuhriydan bu hadisda «anoqan» deb rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этиб, у зотдан сўнг Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) халифа қилингач ва араблардан куфрга қайтган кишилар куфрга қайтганларида, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Абу Бакрга (розияллоҳу анҳу): «Расулуллоҳ ﷺ ‹Мен одамлар ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дегунига қадар улар билан жанг қилишга буюрилганман. Бас, ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса, ҳаққи билан бўлмаса, молини ва жонини мендан сақлабди. Унинг ҳисоби эса Аллоҳ азза ва жалла зиммасидадир› деганлар-ку, қандай қилиб одамлар билан жанг қиласан?» деди. Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Валлоҳи, мен намоз билан закот орасини ажратган киши билан, албатта, жанг қиламан, чунки закот — молнинг ҳаққидир. Валлоҳи, агар улар Расулуллоҳга ﷺ топшириб турган бир тушовни (ёки бир эчкини) мендан ман қилсалар, ўша ман қилганлари учун улар билан жанг қилардим», деди. Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтади: «Валлоҳи, мен Аллоҳ азза ва жалла Абу Бакрнинг кўксини жангга очиб қўйганини кўришим биланоқ, билдимки, бу ҳақдир». Абу Довуд айтади: Абу Убайда Маъмар ибн ал-Мусанно айтди: «Ал-иқол» — бир йиллик садақа, «ал-иқолайн» — икки йиллик садақадир. Абу Довуд айтади: Буни Рабоҳ ибн Зайд ва Абдурраззоқ Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан ўз исноди билан ривоят қилдилар ва уларнинг баъзилари «иқолан» (тушов) деди. Уни Ибн Ваҳб Юнусдан ривоят қилиб: «аноқан» (бир ёшли эчки) деди. Абу Довуд айтади: Шуъайб ибн Абу Ҳамза, Маъмар ва аз-Зубайдий аз-Зуҳрийдан бу ҳадисда: «Агар улар мендан бир аноқ (эчки боласи)ни ман қилсалар» дедилар. Анбаса эса Юнусдан, у аз-Зуҳрийдан бу ҳадисда «аноқан» деб ривоят қилди.