حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ خَالِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يَقُولُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍيَوْمُ الْخَمِيسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ وَقَالَ مَرَّةً دُمُوعُهُ الْحَصَى قُلْنَا يَا أَبَا الْعَبَّاسِ وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ فَقَالَ ائْتُونِي أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا وَلَا يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا شَأْنُهُ أَهَجَرَ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي هَذَى اسْتَفْهِمُوهُ فَذَهَبُوا يُعِيدُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ وَأَمَرَ بِثَلَاثٍ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أَوْصَى بِثَلَاثٍ قَالَ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْوَسَكَتَ سَعِيدٌ عَنْ الثَّالِثَةِ فَلَا أَدْرِي أَسَكَتَ عَنْهَا عَمْدًا وَقَالَ مَرَّةً أَوْ نَسِيَهَا و قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً وَإِمَّا أَنْ يَكُونَ تَرَكَهَا أَوْ نَسِيَهَا
Saʼid ibn Jubayr aytdi: Ibn Abbos: «Payshanba kuni! Payshanba kuni nima ekan!» dedi, soʻng koʻz yoshi mayda toshlarni hoʻllaguncha yigʻladi. Biz: «Ey Abul Abbos, Payshanba kuni nima boʻlgan edi?» dedik. U: «Rasululloh ﷺning ogʻriqlari kuchaydi. Shunda u zot: ‹Menga keltiringlar, sizlarga shunday bir yozuv yozib berayki, undan keyin hech qachon adashmaysizlar›, dedilar. Odamlar tortishib ketishdi — holbuki paygʻambar huzurida tortishish loyiq emas — va: ‹U zotga nima boʻldi, alahsiryaptilarmi? Undan qaytadan soʻrab olinglar›, deyishdi. Ular u zotga qaytarib soʻray boshlaganlarida, u zot: ‹Meni qoʻyinglar, men turgan hol sizlar meni chaqirayotgan narsadan yaxshiroqdir›, dedilar. Soʻng uch narsani buyurdilar: ‹Mushriklarni Arab yarim orolidan chiqaringlar; vakillarga men ularga inʼom qilganimdek inʼom qilinglar›», dedi. Saʼid uchinchisi haqida sukut qildi; bilmadim, uni ataylab aytmadimi yoki uni unutdimi.Саъид ибн Жубайр айтди: Ибн Аббос: «Пайшанба куни! Пайшанба куни нима экан!» деди, сўнг кўз ёши майда тошларни ҳўллагунча йиғлади. Биз: «Эй Абул Аббос, Пайшанба куни нима бўлган эди?» дедик. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг оғриқлари кучайди. Шунда у зот: ‹Менга келтиринглар, сизларга шундай бир ёзув ёзиб берайки, ундан кейин ҳеч қачон адашмайсизлар›, дедилар. Одамлар тортишиб кетишди — ҳолбуки пайғамбар ҳузурида тортишиш лойиқ эмас — ва: ‹У зотга нима бўлди, алаҳсиряптиларми? Ундан қайтадан сўраб олинглар›, дейишди. Улар у зотга қайтариб сўрай бошлаганларида, у зот: ‹Мени қўйинглар, мен турган ҳол сизлар мени чақираётган нарсадан яхшироқдир›, дедилар. Сўнг уч нарсани буюрдилар: ‹Мушрикларни Араб ярим оролидан чиқаринглар; вакилларга мен уларга инъом қилганимдек инъом қилинглар›», деди. Саъид учинчиси ҳақида сукут қилди; билмадим, уни атайлаб айтмадими ёки уни унутдими.