حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ وَفِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ غَلَبَ عَلَيْهِ الْوَجَعُ وَعِنْدَنَا الْقُرْآنُ حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ فَاخْتَصَمُوا فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبُ لَكُمْ كِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ وَفِيهِمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالِاخْتِلَافَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُومُواقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنْ اخْتِلَافِهِمْ وَلَغَطِهِمْ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ning vafotlari yaqinlashganda, uyda bir necha kishilar bor edi, ular orasida Umar ibn al-Xattob ham bor edi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Keltiringlar, sizlarga bir hujjat yozib qoldiray, undan keyin adashmaysizlar›, dedilar. Umar: ‹Albatta Rasululloh ﷺ ni ogʻriq yengib qoʻydi, sizlarning oldingizda Qurʼon bor; bizga Allohning Kitobi yetarli›, dedi. Shunda uydagilar ixtilofga tushib, tortishib ketdilar. Ulardan baʼzilari: ‹(Yozish anjomini) yaqinlashtiringlar, Rasululloh ﷺ sizlarga shunday hujjat yozib bersinlarki, undan keyin adashmaysizlar›, deyishar, baʼzilari esa Umar aytgan gapni aytishar edi. Ular Rasululloh ﷺ ning oldida behuda gap va ixtilofni koʻpaytirib yuborishgach, Rasululloh ﷺ: ‹Turinglar (chiqib ketinglar)›, dedilar.» Ubaydulloh dedi: «Ibn Abbos: ‹Albatta musibatlarning eng katta musibati Rasululloh ﷺ bilan u zot ularga oʻsha hujjatni yozib berishlari oʻrtasiga ularning ixtilofi va shovqin-suroni toʻsiq boʻlganidir›, der edi.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ нинг вафотлари яқинлашганда, уйда бир неча кишилар бор эди, улар орасида Умар ибн ал-Хаттоб ҳам бор эди. Шунда Набий ﷺ: ‹Келтиринглар, сизларга бир ҳужжат ёзиб қолдирай, ундан кейин адашмайсизлар›, дедилар. Умар: ‹Албатта Расулуллоҳ ﷺ ни оғриқ енгиб қўйди, сизларнинг олдингизда Қуръон бор; бизга Аллоҳнинг Китоби етарли›, деди. Шунда уйдагилар ихтилофга тушиб, тортишиб кетдилар. Улардан баъзилари: ‹(Ёзиш анжомини) яқинлаштиринглар, Расулуллоҳ ﷺ сизларга шундай ҳужжат ёзиб берсинларки, ундан кейин адашмайсизлар›, дейишар, баъзилари эса Умар айтган гапни айтишар эди. Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг олдида беҳуда гап ва ихтилофни кўпайтириб юборишгач, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Туринглар (чиқиб кетинглар)›, дедилар.» Убайдуллоҳ деди: «Ибн Аббос: ‹Албатта мусибатларнинг энг катта мусибати Расулуллоҳ ﷺ билан у зот уларга ўша ҳужжатни ёзиб беришлари ўртасига уларнинг ихтилофи ва шовқин-сурони тўсиқ бўлганидир›, дер эди.»