حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاوَرَ حَيْثُ بَلَغَهُ إِقْبَالُ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ عُمَرُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ إِيَّانَا يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نُخِيضَهَا الْبِحَارَ لَأَخَضْنَاهَا وَلَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نَضْرِبَ أَكْبَادَهَا إِلَى بِرْكِ الْغِمَادِ لَفَعَلْنَا قَالَ حَمَّادٌ قَالَ سُلَيْمٌ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ الْبِغْمَادِ فَنَدَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى نَزَلُوا بَدْرًا وَوَرَدَتْ عَلَيْهِمْ رَوَايَا قُرَيْشٍ وَفِيهِمْ غُلَامٌ أَسْوَدُ لِبَنِي الْحَجَّاجِ فَأَخَذُوهُ وَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُونَهُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ وَأَصْحَابِهِ فَيَقُولُ مَا لِي عِلْمٌ بِأَبِي سُفْيَانَ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلِ بْنُ هِشَامٍ وَعُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَشَيْبَةُ وَأُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ فَإِذَا قَالَ ذَاكَ ضَرَبُوهُ فَإِذَا ضَرَبُوهُ قَالَ نَعَمْ أَنَا أُخْبِرُكُمْ هَذَا أَبُو سُفْيَانَ فَإِذَا تَرَكُوهُ فَسَأَلُوهُ قَالَ مَا لِي بِأَبِي سُفْيَانَ عِلْمٌ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلٍ وَعُتْبَةُ وَشَيْبَةُ وَأُمَيَّةُ فِي النَّاسِ قَالَ فَإِذَا قَالَ هَذَا أَيْضًا ضَرَبُوهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ انْصَرَفَ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لَتَضْرِبُونَهُ إِذَا صَدَقَكُمْ وَتَتْرُكُونَهُ إِذَا كَذَبَكُمْ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Sufyonning kelayotgani haqidagi xabar yetganida (sahobalar bilan) maslahatlashdilar. (Anas) dedi: Abu Bakr soʻzladi, ammo u zot undan yuz oʻgirdilar; soʻng Umar soʻzladi, undan ham yuz oʻgirdilar. Shunda Saʼd ibn Uboda: «Bizni nazarda tutyapsizmi, yo Rasululloh? Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, agar bizga ularni dengizga solishni buyursangiz, albatta solar edik; agar bizga otlarning jigarini Birkul-Gʻimodgacha urishni buyursangiz, albatta qilar edik», dedi. Hammod aytdi: Sulaym, Ibn Avndan, u Amr ibn Saʼiddan «al-Bigʻmod» (deb) aytdi. Bas, Rasululloh ﷺ odamlarni (chiqishga) chaqirdilar; ular yoʻlga chiqib, Badrga tushdilar. Ularga Quraysh suvchilari kelib qoldi, ular ichida Banul-Hajjojga tegishli bir qora bola bor edi. Uni ushlab oldilar. Nabiy ﷺ ning ashoblari undan Abu Sufyon va uning hamrohlari haqida soʻrardilar. U esa: «Mening Abu Sufyon haqida xabarim yoʻq, lekin mana bular — Abu Jahl ibn Hishom, Utba ibn Rabiʼa, Shayba va Umayya ibn Xalaf», derdi. U buni aytganda uni urardilar. Uni urganlarida esa: «Ha, men sizlarga xabar beraman, mana bu — Abu Sufyon», derdi. Uni qoʻyib yuborib, soʻng (yana) soʻraganlarida: «Mening Abu Sufyon haqida xabarim yoʻq, lekin mana bular — Abu Jahl, Utba, Shayba va Umayya odamlar ichida (bor)», derdi. (Anas) dedi: U buni ham aytganda uni urardilar. Rasululloh ﷺ esa turib namoz oʻqiyotgan edilar. U zot buni koʻrganlarida (namozdan) boʻshab: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u sizlarga rost gapirsa urasizlar, yolgʻon gapirsa qoʻyib yuborasizlar», dedilar. (Anas) dedi: Va Rasululloh ﷺ aytdilar…Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфённинг келаётгани ҳақидаги хабар етганида (саҳобалар билан) маслаҳатлашдилар. (Анас) деди: Абу Бакр сўзлади, аммо у зот ундан юз ўгирдилар; сўнг Умар сўзлади, ундан ҳам юз ўгирдилар. Шунда Саъд ибн Убода: «Бизни назарда тутяпсизми, ё Расулуллоҳ? Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, агар бизга уларни денгизга солишни буюрсангиз, албатта солар эдик; агар бизга отларнинг жигарини Биркул-Ғимодгача уришни буюрсангиз, албатта қилар эдик», деди. Ҳаммод айтди: Сулайм, Ибн Авндан, у Амр ибн Саъиддан «ал-Биғмод» (деб) айтди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ одамларни (чиқишга) чақирдилар; улар йўлга чиқиб, Бадрга тушдилар. Уларга Қурайш сувчилари келиб қолди, улар ичида Банул-Ҳажжожга тегишли бир қора бола бор эди. Уни ушлаб олдилар. Набий ﷺ нинг ашоблари ундан Абу Суфён ва унинг ҳамроҳлари ҳақида сўрардилар. У эса: «Менинг Абу Суфён ҳақида хабарим йўқ, лекин мана булар — Абу Жаҳл ибн Ҳишом, Утба ибн Рабиъа, Шайба ва Умайя ибн Халаф», дерди. У буни айтганда уни урардилар. Уни урганларида эса: «Ҳа, мен сизларга хабар бераман, мана бу — Абу Суфён», дерди. Уни қўйиб юбориб, сўнг (яна) сўраганларида: «Менинг Абу Суфён ҳақида хабарим йўқ, лекин мана булар — Абу Жаҳл, Утба, Шайба ва Умайя одамлар ичида (бор)», дерди. (Анас) деди: У буни ҳам айтганда уни урардилар. Расулуллоҳ ﷺ эса туриб намоз ўқиётган эдилар. У зот буни кўрганларида (намоздан) бўшаб: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у сизларга рост гапирса урасизлар, ёлғон гапирса қўйиб юборасизлар», дедилар. (Анас) деди: Ва Расулуллоҳ ﷺ айтдилар…