حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو خَلَفٍ مُوسَى بْنُ خَلَفٍ كَانَ يُعَدُّ فِي الْبُدَلَاءِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ مَمْطُورٍ عَنِ الْحَارِثِ الْأَشْعَرِيِّأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا عَلَيْهِمَا السَّلَام بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ يَعْمَلَ بِهِنَّ وَأَنْ يَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهِنَّ وَكَادَ أَنْ يُبْطِئَ فَقَالَ لَهُ عِيسَى إِنَّكَ قَدْ أُمِرْتَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ تَعْمَلَ بِهِنَّ وَتَأْمُرَ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنْ يَعْمَلُوا بِهِنَّ فَإِمَّا أَنْ تُبَلِّغَهُنَّ وَإِمَّا أَنْ أُبَلِّغَهُنَّ فَقَالَ يَا أَخِي إِنِّي أَخْشَى إِنْ سَبَقْتَنِي أَنْ أُعَذَّبَ أَوْ يُخْسَفَ بِي قَالَ فَجَمَعَ يَحْيَى بَنِي إِسْرَائِيلَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ حَتَّى امْتَلَأَ الْمَسْجِدُ فَقُعِدَ عَلَى الشُّرَفِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَنِي بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ أَنْ أَعْمَلَ بِهِنَّ وَآمُرَكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِهِنَّ أَوَّلُهُنَّ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ لَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا فَإِنَّ مَثَلَ ذَلِكَ مَثَلُ رَجُلٍ اشْتَرَى عَبْدًا مِنْ خَالِصِ مَالِهِ بِوَرِقٍ أَوْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَعْمَلُ وَيُؤَدِّي غَلَّتَهُ إِلَى غَيْرِ سَيِّدِهِ فَأَيُّكُمْ سَرَّهُ أَنْ يَكُونَ عَبْدُهُ كَذَلِكَ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَكُمْ وَرَزَقَكُمْ فَاعْبُدُوهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَآمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْصِبُ وَجْهَهُ لِوَجْهِ عَبْدِهِ مَا لَمْ يَلْتَفِتْ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَلَا تَلْتَفِتُوا وَآمُرُكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ
Horis al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ shunday dedilar: «Albatta, Alloh azza va jalla Yahyo ibn Zakariyo (alayhimassalom)ga besh kalimani — oʻzi ularga amal qilishini va Bani Isroilga ham ularga amal qilishni buyurishini — amr etdi. U esa sal kechikay dedi. Shunda Iyso unga: ‹Senga besh kalima berilib, oʻzing ularga amal qilishing va Bani Isroilga amal qilishni buyurishing amr etilgan edi. Bas, yo sen ularni yetkazasan, yo men yetkazaman›, dedi. U: ‹Ey birodarim, agar sen mendan oʻzib ketsang, azoblanishimdan yoki yerga yutilishimdan qoʻrqaman›, dedi. Shunda Yahyo Bani Isroilni Baytul-Maqdisga toʻpladi, hatto masjid toʻlib ketdi. U baland joyga oʻtirdi, Allohga hamd va sano aytdi, soʻng dedi: ‹Albatta, Alloh azza va jalla menga besh kalimani — oʻzim ularga amal qilishimni va sizlarga ham ularga amal qilishni buyurishimni — amr etdi. Ularning birinchisi: Allohga ibodat qilishingiz va Unga hech narsani sherik qilmasligingizdir. Zero, buning misoli shunday bir kishiga oʻxshaydiki, u oʻzining pok molidan kumush yoki oltin evaziga bir qul sotib olibdi. Qul esa ishlab, daromadini xoʻjayinidan boshqasiga topshirib turibdi. Sizlardan qaysi biringiz oʻz qulining shunday boʻlishini yoqtiradi? Albatta, Alloh azza va jalla sizlarni yaratdi va sizlarga rizq berdi. Bas, Ungagina ibodat qilinglar va Unga hech narsani sherik qilmanglar. Yana sizlarni namozga buyuraman: zero, Alloh azza va jalla banda oʻgirilmas ekan, yuzini bandasining yuziga qaratib turadi. Bas, namoz oʻqiganingizda oʻgirilmanglar. Yana sizlarni roʻzaga buyuraman: zero...›»Ҳорис ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ шундай дедилар: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Яҳё ибн Закариё (алайҳимассалом)га беш калимани — ўзи уларга амал қилишини ва Бани Исроилга ҳам уларга амал қилишни буюришини — амр этди. У эса сал кечикай деди. Шунда Ийсо унга: ‹Сенга беш калима берилиб, ўзинг уларга амал қилишинг ва Бани Исроилга амал қилишни буюришинг амр этилган эди. Бас, ё сен уларни етказасан, ё мен етказаман›, деди. У: ‹Эй биродарим, агар сен мендан ўзиб кетсанг, азобланишимдан ёки ерга ютилишимдан қўрқаман›, деди. Шунда Яҳё Бани Исроилни Байтул-Мақдисга тўплади, ҳатто масжид тўлиб кетди. У баланд жойга ўтирди, Аллоҳга ҳамд ва сано айтди, сўнг деди: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла менга беш калимани — ўзим уларга амал қилишимни ва сизларга ҳам уларга амал қилишни буюришимни — амр этди. Уларнинг биринчиси: Аллоҳга ибодат қилишингиз ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмаслигингиздир. Зеро, бунинг мисоли шундай бир кишига ўхшайдики, у ўзининг пок молидан кумуш ёки олтин эвазига бир қул сотиб олибди. Қул эса ишлаб, даромадини хўжайинидан бошқасига топшириб турибди. Сизлардан қайси бирингиз ўз қулининг шундай бўлишини ёқтиради? Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларни яратди ва сизларга ризқ берди. Бас, Унгагина ибодат қилинглар ва Унга ҳеч нарсани шерик қилманглар. Яна сизларни намозга буюраман: зеро, Аллоҳ азза ва жалла банда ўгирилмас экан, юзини бандасининг юзига қаратиб туради. Бас, намоз ўқиганингизда ўгирилманглар. Яна сизларни рўзага буюраман: зеро...›»