حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ فَرَضَهُنَّ اللَّهُ فِي الْإِسْلَامِ فَمَنْ جَاءَ بِثَلَاثٍ لَمْ يُغْنِينَ عَنْهُ شَيْئًا حَتَّى يَأْتِيَ بِهِنَّ جَمِيعًا الصَّلَاةُ وَالزَّكَاةُ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَحَجُّ الْبَيْتِ

Ziyod ibn Nuaym al-Hazramiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻrt (amal) borki, Alloh ularni islomda farz qilgan. Kim uchtasini keltirsa, ular unga hech narsa kifoya qilmaydi, toki ularning barchasini keltirmaguncha: namoz, zakot, Ramazon roʻzasi va Baytni haj qilish», dedilar.Зиёд ибн Нуайм ал-Ҳазрамий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўрт (амал) борки, Аллоҳ уларни исломда фарз қилган. Ким учтасини келтирса, улар унга ҳеч нарса кифоя қилмайди, токи уларнинг барчасини келтирмагунча: намоз, закот, Рамазон рўзаси ва Байтни ҳаж қилиш», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا عُشَّانَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُ لَا أَقُولُ الْيَوْمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَقُلْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ بَيْتًا مِنْ جَهَنَّمَ

Abu Ushshona rivoyat qiladiki, u Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Men bugun Rasululloh ﷺ nomlaridan u zot aytmagan narsani aytmayman. Men Rasululloh ﷺ: «Kim men aytmagan narsani menga nisbat berib yolgʻon toʻqisa, jahannamdan oʻziga uy hozirlab qoʻyaversin», deyotganlarini eshitdim.Абу Ушшона ривоят қиладики, у Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Мен бугун Расулуллоҳ ﷺ номларидан у зот айтмаган нарсани айтмайман. Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мен айтмаган нарсани менга нисбат бериб ёлғон тўқиса, жаҳаннамдан ўзига уй ҳозирлаб қўяверсин», деётганларини эшитдим.

وَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رَجُلَانِ مِنْ أُمَّتِي يَقُومُ أَحَدُهُمَا اللَّيْلَ يُعَالِجُ نَفْسَهُ إِلَى الطَّهُورِ وَعَلَيْهِ عُقَدُهُ فَيَتَوَضَّأُ فَإِذَا وَضَّأَ يَدَيْهِ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا وَضَّأَ وَجْهَهُ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا مَسَحَ بِرَأْسِهِ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا وَضَّأَ رِجْلَيْهِ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلَّذِينَ وَرَاءَ الْحِجَابِ انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي هَذَا يُعَالِجُ نَفْسَهُ يَسْأَلُنِي مَا سَأَلَنِي عَبْدِي فَهُوَ لَهُ

Men Nabiy ﷺ: «Ummatimdan ikki kishi bor. Ulardan biri kechasi turib, ustida tugunlari bor holda oʻzini taharatga majbur qiladi va tahorat oladi. Qoʻllarini yuvganida bir tugun yechiladi, yuzini yuvganida bir tugun yechiladi, boshiga mash tortganida bir tugun yechiladi, oyoqlarini yuvganida bir tugun yechiladi. Shunda Alloh azza va jalla hijob ortidagilarga: ‹Mana shu bandamga qaranglar, oʻzini (ibodatga) majbur qilyapti, Mendan soʻrayapti. Bandam Mendan nima soʻragan boʻlsa, u unikidir›, deydi», deyotganlarini eshitdim.Мен Набий ﷺ: «Умматимдан икки киши бор. Улардан бири кечаси туриб, устида тугунлари бор ҳолда ўзини таҳаратга мажбур қилади ва таҳорат олади. Қўлларини ювганида бир тугун ечилади, юзини ювганида бир тугун ечилади, бошига маш тортганида бир тугун ечилади, оёқларини ювганида бир тугун ечилади. Шунда Аллоҳ азза ва жалла ҳижоб ортидагиларга: ‹Мана шу бандамга қаранглар, ўзини (ибодатга) мажбур қиляпти, Мендан сўраяпти. Бандам Мендан нима сўраган бўлса, у уникидир›, дейди», деётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ حُنَيْنِ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ اللَّخْمِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقْرَأَ بِالْمُعَوِّذَاتِ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ menga har bir namoz oxirida Muavvizatlarni oʻqishni buyurdilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ менга ҳар бир намоз охирида Муаввизатларни ўқишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَنَذَرَتْ أُخْتِي أَنْ تَمْشِيَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ مَشْيِهَا لِتَرْكَبْ وَلْتُهْدِ بَدَنَةً

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Singlim Kaʼbagacha piyoda yurishni nazr qilgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh uning piyoda yurishidan behojatdir. U ulov minsin va bir tuya (qurbonlik) yuborsin», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Синглим Каъбагача пиёда юришни назр қилган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ унинг пиёда юришидан беҳожатдир. У улов минсин ва бир туя (қурбонлик) юборсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبَانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَنَا نُعَيْمُ بْنُ هَمَّارٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَبُّكُمْ أَتَعْجَزُ يَا ابْنَ آدَمَ أَنْ تُصَلِّيَ أَوَّلَ النَّهَارِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ أَكْفِكَ بِهِنَّ آخِرَ يَوْمِكَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Robbingiz: ‹Ey Odam farzandi, kunning avvalida toʻrt rakat namoz oʻqishdan ojiz boʻlasanmi? Men ular bilan kuningning oxirini kifoya qilaman›, dedi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Роббингиз: ‹Эй Одам фарзанди, куннинг аввалида тўрт ракат намоз ўқишдан ожиз бўласанми? Мен улар билан кунингнинг охирини кифоя қиламан›, деди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ الْهَمْدَانِيِّ قَالَصَحِبَنَا عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ فِي سَفَرٍ فَجَعَلَ لَا يَؤُمُّنَا قَالَ فَقُلْنَا لَهُ رَحِمَكَ اللَّهُ أَلَا تَؤُمُّنَا وَأَنْتَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَمَّ النَّاسَ فَأَصَابَ الْوَقْتَ وَأَتَمَّ الصَّلَاةَ فَلَهُ وَلَهُمْ وَمَنْ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ فَعَلَيْهِ وَلَا عَلَيْهِمْ

Abu Ali al-Hamdoniy aytdi: Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) bizga safarda hamroh boʻldi, ammo bizga imomlik qilmas edi. Biz unga: «Alloh sizga rahm qilsin, siz Muhammad ﷺ ning ashoblaridan boʻla turib, bizga imomlik qilmaysizmi?», dedik. U: «Yoʻq. Men Rasululloh ﷺ: ‹Kim odamlarga imomlik qilib, vaqtni (toʻgʻri) ado etsa va namozni toʻla qilsa, (savob) unga ham, ularga ham boʻladi. Kim undan bir narsani kamaytirsa, u (gunoh) uning zimmasiga boʻladi, ularning zimmasiga boʻlmaydi›, deyotganlarini eshitganman», dedi.Абу Али ал-Ҳамдоний айтди: Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) бизга сафарда ҳамроҳ бўлди, аммо бизга имомлик қилмас эди. Биз унга: «Аллоҳ сизга раҳм қилсин, сиз Муҳаммад ﷺ нинг ашобларидан бўла туриб, бизга имомлик қилмайсизми?», дедик. У: «Йўқ. Мен Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким одамларга имомлик қилиб, вақтни (тўғри) адо этса ва намозни тўла қилса, (савоб) унга ҳам, уларга ҳам бўлади. Ким ундан бир нарсани камайтирса, у (гуноҳ) унинг зиммасига бўлади, уларнинг зиммасига бўлмайди›, деётганларини эшитганман», деди.

قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ كَتَبَ إِلَيَّ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ وَكَانَ فِي كِتَابِهِ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسِرُّ بِالْقُرْآنِ كَالْمُسِرِّ بِالصَّدَقَةِ وَالْمُجْهِرُ بِالْقُرْآنِ كَالْمُجْهِرِ بِالصَّدَقَةِ

Abu Abdurrahmon aytdi: Men bu hadisni otamning kitobidan, uning oʻz qoʻl yozuvida topdim. Menga Robeʼ ibn Nofeʼ Abu Tavba yozgan edi va uning kitobida shunday edi: Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni sir tutib oʻqiydigan kishi sadaqani sir tutib beruvchi kabidir, Qurʼonni oshkora oʻqiydigan kishi esa sadaqani oshkora beruvchi kabidir», dedilar.Абу Абдурраҳмон айтди: Мен бу ҳадисни отамнинг китобидан, унинг ўз қўл ёзувида топдим. Менга Робеъ ибн Нофеъ Абу Тавба ёзган эди ва унинг китобида шундай эди: Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни сир тутиб ўқийдиган киши садақани сир тутиб берувчи кабидир, Қуръонни ошкора ўқийдиган киши эса садақани ошкора берувчи кабидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ قَالَ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُصَبِّحٍ أَوْ ابْنَ مُصَبِّحٍ شَكَّ أَبُو بَكْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَادَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ قَالَ فَمَا تَحَوَّزَ لَهُ عَنْ فِرَاشِهِ فَقَالَ أَتَدْرُونَ مَنْ شُهَدَاءُ أُمَّتِي قَالُوا قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ قَالَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ وَالطَّاعُونُ شَهَادَةٌ وَالْمَرْأَةُ يَقْتُلُهَا وَلَدُهَا جَمْعَاءَ

Ubada ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ravohani yoʻqlab bordilar. U esa toʻshagidan (u zotga) joy ochmadi. Shunda u zot: «Ummatimning shahidlari kimligini bilasizlarmi?», dedilar. Ular: «Musulmonning oʻldirilishi shahidlikdir», deyishdi. U zot: «Unday boʻlsa, ummatimning shahidlari juda ozdir. Musulmonning oʻldirilishi shahidlikdir, toun shahidlikdir va (homilasi) qorni ichida boʻla turib, bolasi (sababli) vafot etgan ayol (ham shahid)dir», dedilar.Убада ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Равоҳани йўқлаб бордилар. У эса тўшагидан (у зотга) жой очмади. Шунда у зот: «Умматимнинг шаҳидлари кимлигини биласизларми?», дедилар. Улар: «Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидликдир», дейишди. У зот: «Ундай бўлса, умматимнинг шаҳидлари жуда оздир. Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидликдир, тоун шаҳидликдир ва (ҳомиласи) қорни ичида бўла туриб, боласи (сабабли) вафот этган аёл (ҳам шаҳид)дир», дедилар.