حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا شَقِيقٌ قَالَكُنْتُ قَاعِدًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَقَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ لَمْ يُصَلِّ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَمَا تَذْكُرُ إِذْ قَالَ عَمَّارٌ لِعُمَرَ أَلَا تَذْكُرُ إِذْ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِيَّاكَ فِي إِبِلٍ فَأَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ فَتَمَرَّغْتُ فِي التُّرَابِ فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْتُهُ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ هَكَذَا وَضَرَبَ بِكَفَّيْهِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ مَسَحَ كَفَّيْهِ جَمِيعًا وَمَسَحَ وَجْهَهُ مَسْحَةً وَاحِدَةً بِضَرْبَةٍ وَاحِدَةٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَا جَرَمَ مَا رَأَيْتُ عُمَرَ قَنَعَ بِذَلِكَ قَالَ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ بِهَذِهِ الْآيَةِ فِي سُورَةِ النِّسَاءِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} قَالَ فَمَا دَرَى عَبْدُ اللَّهِ مَا يَقُولُ وَقَالَ لَوْ رَخَّصْنَا لَهُمْ فِي التَّيَمُّمِ لَأَوْشَكَ أَحَدُهُمْ إِنْ بَرَدَ الْمَاءُ عَلَى جِلْدِهِ أَنْ يَتَيَمَّمَ قَالَ عَفَّانُ وَأَنْكَرَهُ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ فَسَأَلْتُ حَفْصَ بْنَ غِيَاثٍ فَقَالَ كَانَ الْأَعْمَشُ
Shaqiq aytdi: Men Abdulloh va Abu Muso al-Ashʼariy bilan oʻtirgan edim. Abu Muso Abdullohga: «Agar bir kishi suv topmasa, namoz oʻqimaydimi?» dedi. Abdulloh: «Yoʻq», dedi. Shunda Abu Muso: «Ammorning Umarga aytgan soʻzini eslamaysanmi? (U dedi): ‹Eslamaysanmi, Rasululloh ﷺ meni va seni tuyalar (bilan) yuborgan edilar. Menga janobat yetdi va men tuproqda agʻanadim. Rasululloh ﷺ huzurlariga qaytganimda, u zotga xabar berdim. Shunda Rasululloh ﷺ kulib: «Senga faqat shunday deyishing kifoya edi», dedilar› — va ikki kaftlarini yerga urib, soʻng ikkala kaftlarini birga surtdilar hamda bir urish bilan yuzlarini bir marta mash qildilar», dedi. Abdulloh: «Shubhasiz, men Umarning bunga qanoat qilganini koʻrmadim», dedi. Shunda Abu Muso unga: «Unda Niso surasidagi mana bu oyatni nima qilasan: {...suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qilinglar}?» dedi. Abdulloh nima deyishni bilmadi va: «Agar biz ularga tayammumda ruxsat bersak, biriga suv terisiga sovuq tuyulsa, tayammum qilib qoʻyishi yaqin», dedi. Affon aytdi: Yahyo — yaʼni ibn Said — buni inkor qildi. Men Hafs ibn Gʻiyosdan soʻradim, u: «Aʼmash (shunday) edi», dedi.Шақиқ айтди: Мен Абдуллоҳ ва Абу Мусо ал-Ашъарий билан ўтирган эдим. Абу Мусо Абдуллоҳга: «Агар бир киши сув топмаса, намоз ўқимайдими?» деди. Абдуллоҳ: «Йўқ», деди. Шунда Абу Мусо: «Амморнинг Умарга айтган сўзини эсламайсанми? (У деди): ‹Эсламайсанми, Расулуллоҳ ﷺ мени ва сени туялар (билан) юборган эдилар. Менга жанобат етди ва мен тупроқда ағанадим. Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига қайтганимда, у зотга хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кулиб: «Сенга фақат шундай дейишинг кифоя эди», дедилар› — ва икки кафтларини ерга уриб, сўнг иккала кафтларини бирга суртдилар ҳамда бир уриш билан юзларини бир марта маш қилдилар», деди. Абдуллоҳ: «Шубҳасиз, мен Умарнинг бунга қаноат қилганини кўрмадим», деди. Шунда Абу Мусо унга: «Унда Нисо сурасидаги мана бу оятни нима қиласан: {...сув топмасангиз, пок тупроқ билан таяммум қилинглар}?» деди. Абдуллоҳ нима дейишни билмади ва: «Агар биз уларга таяммумда рухсат берсак, бирига сув терисига совуқ туюлса, таяммум қилиб қўйиши яқин», деди. Аффон айтди: Яҳё — яъни ибн Саид — буни инкор қилди. Мен Ҳафс ибн Ғиёсдан сўрадим, у: «Аъмаш (шундай) эди», деди.