حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي مُوسَى وَعَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ وَقَدْ أَجْنَبَ شَهْرًا مَا كَانَ يَتَيَمَّمُ قَالَ لَا وَلَوْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا قَالَ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الْآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لَأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمْ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ ثُمَّ يُصَلُّوا قَالَ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى إِنَّمَا كَرِهْتُمْ ذَا لِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ لِقَوْلِ عَمَّارٍ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدْ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ وَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ مَسَحَ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا بِصَاحِبَتِهَا ثُمَّ مَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ لَمْ يُجِزْ الْأَعْمَشُ الْكَفَّيْنِ قَالَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَلَمْ تَزْعُمُوا لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ مَرَّةً قَالَ فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ وَبِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ عَلَى الْكَفَّيْنِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ
Shaqiq aytdi: Men Abu Muso va Abdulloh bilan oʻtirgan edim. Abu Muso: «Ey Abu Abdurrahmon, aytchi, agar bir kishi janob boʻlsa-yu, bir oy suv topmasa, tayammum qilmaydimi?» dedi. U: «Yoʻq, bir oy suv topmasa ham», dedi. Shunda Abu Muso unga: «Unda Moida surasidagi mana bu oyatni nima qilasizlar: {...suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qilinglar}?» dedi. Abdulloh: «Agar ularga bunda ruxsat berilsa, suv ularga sovuq boʻlganda darrov tuproq bilan tayammum qilib, namoz oʻqib olishlari yaqin», dedi. Abu Muso unga: «Sizlar buni faqat shu sababdan yoqtirmadingizmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Abu Muso unga: «Ammorning soʻzini eshitmadingmi? (U dedi): ‹Rasululloh ﷺ meni bir hojat bilan yubordilar, men janob boʻlib qoldim va suv topmadim. Shunda hayvon agʻanaganday tuproqda agʻanadim. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Senga faqat shunday deyishing kifoya edi», dedilar›», dedi — va (u zot) qoʻllarini yerga urdilar, soʻng ikkovini bir-biriga surtdilar, soʻng u bilan yuzlarini mash qildilar. Aʼmash ikki kaftni oʻtkazmadi. Shunda Abdulloh unga: «Umar Ammorning soʻziga qanoat qilmaganini bilmaysanlarmi?» dedi. Abu Muoviya bir marta shunday dedi: «U qoʻlini yerga urdi, soʻng uni qoqdi, soʻng chap qoʻlini oʻng qoʻliga, oʻng qoʻlini chap qoʻliga — ikki kaftiga (surtdi), soʻng yuzini mash qildi».Шақиқ айтди: Мен Абу Мусо ва Абдуллоҳ билан ўтирган эдим. Абу Мусо: «Эй Абу Абдурраҳмон, айтчи, агар бир киши жаноб бўлса-ю, бир ой сув топмаса, таяммум қилмайдими?» деди. У: «Йўқ, бир ой сув топмаса ҳам», деди. Шунда Абу Мусо унга: «Унда Моида сурасидаги мана бу оятни нима қиласизлар: {...сув топмасангиз, пок тупроқ билан таяммум қилинглар}?» деди. Абдуллоҳ: «Агар уларга бунда рухсат берилса, сув уларга совуқ бўлганда дарров тупроқ билан таяммум қилиб, намоз ўқиб олишлари яқин», деди. Абу Мусо унга: «Сизлар буни фақат шу сабабдан ёқтирмадингизми?» деди. У: «Ҳа», деди. Абу Мусо унга: «Амморнинг сўзини эшитмадингми? (У деди): ‹Расулуллоҳ ﷺ мени бир ҳожат билан юбордилар, мен жаноб бўлиб қолдим ва сув топмадим. Шунда ҳайвон ағанагандай тупроқда ағанадим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Сенга фақат шундай дейишинг кифоя эди», дедилар›», деди — ва (у зот) қўлларини ерга урдилар, сўнг икковини бир-бирига суртдилар, сўнг у билан юзларини маш қилдилар. Аъмаш икки кафтни ўтказмади. Шунда Абдуллоҳ унга: «Умар Амморнинг сўзига қаноат қилмаганини билмайсанларми?» деди. Абу Муовия бир марта шундай деди: «У қўлини ерга урди, сўнг уни қоқди, сўнг чап қўлини ўнг қўлига, ўнг қўлини чап қўлига — икки кафтига (суртди), сўнг юзини маш қилди».