حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَأَتَى ابْنُ مَسْعُودٍ فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَمَاتَ عَنْهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا فَسُئِلَ عَنْهَا شَهْرًا فَلَمْ يَقُلْ فِيهَا شَيْئًا ثُمَّ سَأَلُوهُ فَقَالَ أَقُولُ فِيهَا بِرَأْيِي فَإِنْ يَكُ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنْ الشَّيْطَانِ وَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنْ اللَّهِ لَهَا صَدَقَةُ إِحْدَى نِسَائِهَا وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَشْجَعَ فَقَالَ أَشْهَدُ لَقَضَيْتَ فِيهَا بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ ابْنَةِ وَاشِقٍ قَالَ فَقَالَ هَلُمَّ شَاهِدَاكَ فَشَهِدَ لَهُ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ رَجُلَانِ مِنْ أَشْجَعَ

Abdulloh ibn Utba aytdi: Ibn Masʼudning oldiga bir ayolga uylanib, unga mahr belgilamasdan va u bilan qoʻshilmasdan vafot etgan kishi (masalasi) keltirildi. Undan bir oy davomida bu haqda soʻraldi, u esa bu haqda hech narsa demadi. Soʻng ular yana soʻrashgach, u: «Bu haqda oʻz raʼyim bilan aytaman: agar xato boʻlsa, mendan va shaytondandir; agar toʻgʻri boʻlsa, Allohdandir. Unga oʻz tengdoshlaridan birining mahri (beriladi), unga meros ham bor va u idda saqlaydi», dedi. Shunda Ashjaʼdan boʻlgan bir kishi turib: «Guvohlik beramanki, sen bu haqda Rasululloh ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida chiqargan hukm bilan hukm qilding», dedi. (Ibn Masʼud): «Ikki guvohingni keltir», dedi. Bas, unga Ashjaʼdan boʻlgan ikki kishi — Jarroh va Abu Sinon guvohlik berishdi.Абдуллоҳ ибн Утба айтди: Ибн Масъуднинг олдига бир аёлга уйланиб, унга маҳр белгиламасдан ва у билан қўшилмасдан вафот этган киши (масаласи) келтирилди. Ундан бир ой давомида бу ҳақда сўралди, у эса бу ҳақда ҳеч нарса демади. Сўнг улар яна сўрашгач, у: «Бу ҳақда ўз раъйим билан айтаман: агар хато бўлса, мендан ва шайтондандир; агар тўғри бўлса, Аллоҳдандир. Унга ўз тенгдошларидан бирининг маҳри (берилади), унга мерос ҳам бор ва у идда сақлайди», деди. Шунда Ашжаъдан бўлган бир киши туриб: «Гувоҳлик бераманки, сен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида чиқарган ҳукм билан ҳукм қилдинг», деди. (Ибн Масъуд): «Икки гувоҳингни келтир», деди. Бас, унга Ашжаъдан бўлган икки киши — Жарроҳ ва Абу Синон гувоҳлик беришди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ قَالَأَتَى قَوْمٌ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ فَقَالُوا مَا تَرَى فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَشْجَعَ قَالَ مَنْصُورٌ أُرَاهُ سَلَمَةَ بْنَ يَزِيدَ فَقَالَ فِي مِثْلِ هَذَا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ رَجُلٌ مِنَّا امْرَأَةً مِنْ بَنِي رُؤَاسٍ يُقَالُ لَهَا بِرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ فَخَرَجَ مَخْرَجًا فَدَخَلَ فِي بِئْرٍ فَأَسِنَ فَمَاتَ وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَمَهْرِ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ

Alqama va Asvad aytdilar: Bir qavm Abdulloh — yaʼni Ibn Masʼudning oldiga kelib: «Bir ayolga uylangan kishi haqida nima deysan?» deyishdi — soʻng hadisni zikr qildi. (Roviy) aytdi: Shunda Ashjaʼdan boʻlgan bir kishi — Mansur: «Menimcha, u Salama ibn Yazid», dedi — turib: «Rasululloh ﷺ xuddi shunga oʻxshash (masala)da hukm qilganlar: bizdan bir kishi Banu Ruʼosdan boʻlgan, Barvaʼ binti Voshiq deb ataladigan bir ayolga uylandi. Soʻng bir yoʻlga chiqib, quduqqa tushdi-da, (uning bugʻidan) halok boʻlib oʻldi; unga mahr belgilamagan edi. Bas, ular Rasululloh ﷺning huzurlariga kelishdi, u zot: ‹Oʻz tengdoshlarining mahridek — kam ham emas, oshirib ham emas; unga meros bor va u idda saqlaydi›, dedilar», dedi.Алқама ва Асвад айтдилар: Бир қавм Абдуллоҳ — яъни Ибн Масъуднинг олдига келиб: «Бир аёлга уйланган киши ҳақида нима дейсан?» дейишди — сўнг ҳадисни зикр қилди. (Ровий) айтди: Шунда Ашжаъдан бўлган бир киши — Мансур: «Менимча, у Салама ибн Язид», деди — туриб: «Расулуллоҳ ﷺ худди шунга ўхшаш (масала)да ҳукм қилганлар: биздан бир киши Бану Руъосдан бўлган, Барваъ бинти Вошиқ деб аталадиган бир аёлга уйланди. Сўнг бир йўлга чиқиб, қудуққа тушди-да, (унинг буғидан) ҳалок бўлиб ўлди; унга маҳр белгиламаган эди. Бас, улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келишди, у зот: ‹Ўз тенгдошларининг маҳридек — кам ҳам эмас, ошириб ҳам эмас; унга мерос бор ва у идда сақлайди›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ دَاوُدَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَأَنَّ رَجُلًا تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَتُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا وَلَمْ يُسَمِّ لَهَا صَدَاقًا فَسُئِلَ عَنْهَا عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ لَهَا صَدَاقُ إِحْدَى نِسَائِهَا وَلَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَقَامَ أَبُو سِنَانٍ الْأَشْجَعِيُّ فِي رَهْطٍ مِنْ أَشْجَعَ فَقَالُوا نَشْهَدُ لَقَدْ قَضَيْتَ فِيهَا بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ دَاوُدَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بِهَذَا و حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Alqamadan rivoyat qilinadiki, bir kishi bir ayolga uylandi, eri u bilan qoʻshilmasdan turib vafot etdi va unga mahr belgilamagan edi. Bu haqda Abdullohdan soʻralganida, u: «Unga oʻz tengdoshlaridan birining mahri (beriladi), kam ham emas, oshirib ham emas; unga meros bor va u idda saqlaydi», dedi. Shunda Abu Sinon al-Ashjaʼiy Ashjaʼdan boʻlgan bir guruh (kishi) bilan turib: «Guvohlik beramizki, sen bu haqda Rasululloh ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida chiqargan hukm bilan hukm qilding», deyishdi.Алқамадан ривоят қилинадики, бир киши бир аёлга уйланди, эри у билан қўшилмасдан туриб вафот этди ва унга маҳр белгиламаган эди. Бу ҳақда Абдуллоҳдан сўралганида, у: «Унга ўз тенгдошларидан бирининг маҳри (берилади), кам ҳам эмас, ошириб ҳам эмас; унга мерос бор ва у идда сақлайди», деди. Шунда Абу Синон ал-Ашжаъий Ашжаъдан бўлган бир гуруҳ (киши) билан туриб: «Гувоҳлик берамизки, сен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида чиқарган ҳукм билан ҳукм қилдинг», дейишди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ فِرَاسٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِفِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَمَاتَ عَنْهَا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا قَالَ لَهَا الصَّدَاقُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ فَقَالَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِهِ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ مِثْلَ حَدِيثِ فِرَاسٍ

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilmasdan va unga mahr belgilamasdan vafot etgan erkak haqida rivoyat qilinadi. U: «Unga mahr bor, u idda saqlaydi va unga meros bor», dedi. Shunda Maʼqil ibn Sinon: «Men Nabiy ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida shunday hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан бир аёлга уйланиб, у билан қўшилмасдан ва унга маҳр белгиламасдан вафот этган эркак ҳақида ривоят қилинади. У: «Унга маҳр бор, у идда сақлайди ва унга мерос бор», деди. Шунда Маъқил ибн Синон: «Мен Набий ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида шундай ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَأُتِيَ عَبْدُ اللَّهِ فِي امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ فَتُوُفِّيَ وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَكُنْ دَخَلَ بِهَا قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ فَقَالَ أَرَى لَهَا مِثْلُ صَدَاقِ نِسَائِهَا وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَشَهِدَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الْأَشْجَعِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ بِمِثْلِ هَذَا

Alqama aytdi: Abdullohning oldiga bir kishi uylangan, soʻng unga mahr belgilamasdan va u bilan qoʻshilmasdan turib vafot etgan ayol (masalasi) keltirildi. Ular bu haqda uning oldiga qatnab turishdi. Nihoyat u: «Menimcha, unga oʻz tengdoshlarining mahridek (mahr beriladi), unga meros bor va u idda saqlaydi», dedi. Shunda Maʼqil ibn Sinon al-Ashjaʼiy Rasululloh ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida xuddi shunday hukm qilganliklariga guvohlik berdi.Алқама айтди: Абдуллоҳнинг олдига бир киши уйланган, сўнг унга маҳр белгиламасдан ва у билан қўшилмасдан туриб вафот этган аёл (масаласи) келтирилди. Улар бу ҳақда унинг олдига қатнаб туришди. Ниҳоят у: «Менимча, унга ўз тенгдошларининг маҳридек (маҳр берилади), унга мерос бор ва у идда сақлайди», деди. Шунда Маъқил ибн Синон ал-Ашжаъий Расулуллоҳ ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида худди шундай ҳукм қилганликларига гувоҳлик берди.