حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيْلِيِّ قَالَغَدَوْتُ عَلَى عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ يَوْمًا مِنْ الْأَيَّامِ فَقَالَ يَا أَبَا الْأَسْوَدِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ جُهَيْنَةَ أَوْ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ شَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ أَوْ مَضَى عَلَيْهِمْ فِي قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاتُّخِذَتْ عَلَيْهِمْ بِهِ الْحُجَّةُ قَالَ بَلْ شَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَلِمَ يَعْمَلُونَ إِذًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَنْ كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَهُ لِوَاحِدَةٍ مِنْ الْمَنْزِلَتَيْنِ يُهَيِّئُهُ لِعَمَلِهَا وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ {وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا}
Abul-Asvad ad-Diliy aytdi: Kunlardan bir kuni Imron ibn Husaynning huzuriga erta bordim. U: «Yo Abal-Asvad», dedi — soʻng hadisni zikr qildi — Juhaynadan yoki Muzaynadan boʻlgan bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, ayting-chi, bugun odamlar qilayotgan va astoydil urinayotgan ishlar — bu ular uchun hukm qilinib, ilgari oʻtgan taqdirdanmi, yoki Paygʻambarlari ularga keltirgan va ular ustiga hujjat boʻlgan narsadan kelajakda yuz beradigan ishmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki bu ular uchun hukm qilinib, oʻtib boʻlgan ishdir», dedilar. U: «Unda nima uchun amal qiladilar, yo Rasululloh?» dedi. U zot: «Alloh azza va jalla kimni ikki manzildan biriga yaratgan boʻlsa, uni oʻsha (manzil) amaliga muvaffaq qiladi. Buning tasdigʻi esa azizu jalil Allohning Kitobidadir: {Nafsga va uni (tekis qilib) yaratgan Zotga qasamki, bas, U unga fojirligi va taqvosini ilhom qildi}», dedilar.Абул-Асвад ад-Дилий айтди: Кунлардан бир куни Имрон ибн Ҳусайннинг ҳузурига эрта бордим. У: «Ё Абал-Асвад», деди — сўнг ҳадисни зикр қилди — Жуҳайнадан ёки Музайнадан бўлган бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, айтинг-чи, бугун одамлар қилаётган ва астойдил уринаётган ишлар — бу улар учун ҳукм қилиниб, илгари ўтган тақдирданми, ёки Пайғамбарлари уларга келтирган ва улар устига ҳужжат бўлган нарсадан келажакда юз берадиган ишми?» деди. У зот: «Йўқ, балки бу улар учун ҳукм қилиниб, ўтиб бўлган ишдир», дедилар. У: «Унда нима учун амал қиладилар, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Аллоҳ азза ва жалла кимни икки манзилдан бирига яратган бўлса, уни ўша (манзил) амалига муваффақ қилади. Бунинг тасдиғи эса азизу жалил Аллоҳнинг Китобидадир: {Нафсга ва уни (текис қилиб) яратган Зотга қасамки, бас, У унга фожирлиги ва тақвосини илҳом қилди}», дедилар.